EN
TR
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
(1) Bu Genelgenin amacı, 17/8/2022 tarihli ve 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında yer alan, Eximbank’ın uyguladığı faiz oranı ile CIRR arasındaki farkın desteklenmesi ve Eximbank ihracat kredi sigortası tazmin desteği ile alıcı kredisi tazmin desteğinin uygulanmasına yönelik başvuru, değerlendirme ve sonuçlandırma işlemlerine dair süreçlere yönelik usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak
(1) Bu Genelge, 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karara istinaden hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) 5973 sayılı Kararın 2 nci maddesinde belirtilen tanımlara ilave olarak bu Genelgede geçen;
a) Bağımsız Denetim Kuruluşu (BDK): Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş Bağımsız Denetim Kuruluşlarını,
b) Destek Yönetim Sistemi (DYS): Mal ihracatına ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri ile Dâhilde İşleme Rejimi, Hariçte İşleme Rejimi, Vergi Resim Harç İstisnası, Belgesiz İhracat Kredilerine ilişkin bileşenlerden oluşan Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim Sistemini,
c) Karar: 17/8/2022 tarihli ve 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren İhracat Destekleri Hakkında Kararı,
ç) Kayıtlı Elektronik Posta (KEP): 06/12/2018 tarihli ve 30617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektronik Tebligat Yönetmeliği hükümleri uyarınca; elektronik iletilerin, gönderimi ve teslimatı da dâhil olmak üzere kullanımına ilişkin olarak hukukî delil sağlayan, elektronik postanın nitelikli şeklini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Başvuru ve desteğin kapsamı
(1) Eximbank, Kararın 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında ifade edilen destekten yararlanmak üzere, alıcı kredilerine yönelik uyguladığı faiz oranını belirler. Söz konusu oran ile aynı para birimi ve ilgili vadeye tekabül eden (kısa vadeli alıcı kredilerinde, yayımlanan CIRR vadeleri arasındaki en yakın vadeye ilişkin oran) CIRR arasındaki tutarı hesaplayarak Ek-1’de belirtilen belgelerle birlikte Bakanlığa DYS/KEP aracılığıyla başvuruda bulunur. Eximbank’ın destek kapsamında uyguladığı sabit faiz oranları, ilgili ortalama vadelere denk gelen Hazine ve Maliye Bakanlığı tahvillerinin yıllık alış getiri oranının (Bid Yield) 200 baz puan (%2,0) fazlasını aşamaz.
(2) Eximbank, Kararın 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasında ifade edilen destekten faydalanmak üzere, Ek-1’de belirtilen belgelerle birlikte yılda bir defa olmak üzere her yıl en geç 31 Mart tarihine kadar Bakanlığa DYS/KEP aracılığıyla başvuruda bulunur. Söz konusu destek tutarı bir önceki takvim yılına ilişkin tazmin giderlerini kapsar. Bu kapsamdaki tazmin ödemelerine konu alacakların Eximbank nezdindeki takip hesaplarına aktarılmış alacaklardan oluşması esastır.
(3) Eximbank, Kararın 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında destekten faydalanmak üzere her bir işlem bazında Bakanlıktan ön onay alır ve tazmin ödemesini müteakip Ek-1’de belirtilen belgelerle birlikte Bakanlığa DYS/KEP aracılığıyla başvuruda bulunur. Bu kapsamda ifade edilen destek tutarı, Eximbank tarafından gerçekleştirilen tazmin ödemesi oranında hesaplanır. Bu kapsamdaki tazmin ödemelerine konu alacakların Eximbank nezdindeki takip hesaplarına aktarılmış alacaklardan oluşması esastır.
(4) Eximbank, Kararın 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında destekten faydalanmak üzere her bir işlem bazında Ek-1’de belirtilen belgelerle birlikte Bakanlığa DYS/KEP aracılığıyla başvuruda bulunur. Bu kapsamdaki tazmin tutarı, Eximbank’ın Karar kapsamında kullandırmış olduğu alıcı kredilerinin (yurt içi ve/veya yurt dışı bankalar aracılığıyla kullandırılan alıcı kredileri ile alıcı veya bankasının kredi hesaplarında izlenen iskonto kredileri ve akreditifli işlemler dâhil), Eximbank nezdindeki takip hesaplarına intikal etmesi halinde Eximbank üzerinde kalan kredi risklerinden oluşur. Desteğe esas tutar, tazmin işlemi esnasında reasürans, sigorta, garanti veya kefalet mekanizmaları kapsamında paylaşılmamış ve fiilen Eximbank üzerinde kalan nihai risk tutarı üzerinden belirlenir.
Uygulama esasları
(1) Eximbank tarafından iskonto edilen yatırım malı ihracatına yönelik ithalatçının bankası tarafından ihracatçı lehine açılan vadeli akreditif işlemleri, aşağıdaki koşulların sağlanması kaydıyla alıcı kredisi olarak kabul edilir:
a) Akreditif, ithalatçı bankası tarafından verilen kesin ve devredilemez nitelikte müteselsil ödeme taahhüdünü içermelidir.
b) İskonto işlemi sonucunda doğan alacak, Eximbank kayıtlarında alıcı veya alıcı bankası riskine kaydedilmelidir.
c) Bu risk, Eximbank’ın alıcı kredisi programı altında ithalatçının bankasına açılan kredi limiti kapsamında izlenmelidir.
(2) Kararın 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen yatırım mallarına ilişkin liste Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) tarafından Ek-2’de belirlenir.
(3) Karar kapsamında desteklenecek alıcı kredisi tutarı sözleşme kapsamında ihraç edilecek FOB mal bedelini aşamaz.
(4) Alıcı kredisine konu aynı sözleşme kapsamındaki toplam mal bedelinin en az %80’inin yatırım mallarından oluşması gerekir. Bu oranın tespitinde sözleşme kapsamındaki mal kalemlerine ilişkin sözleşme bedelleri esas alınır.
(5) Akreditifli işlemler kapsamındaki tazmin desteği, yalnızca yatırım malı ihracatına ilişkin olarak gayrikabili rücu şekilde düzenlenmiş ve akreditif şartlarına uygun vesaikin ibrazına rağmen alıcı veya alıcı bankası tarafından bedelin vadesinde ödenmemesi nedeniyle, akreditifin iskonto edilmesi suretiyle kullandırılmış alıcı kredileri için uygulanır. Akreditif şartlarının ihracatçı/lehtar kaynaklı ihlali, rezerv doğmasına yol açan belge uyumsuzlukları, sahte veya gerçeğe aykırı belge ibrazı veya akreditifin haklı sebeple iptal edilmesi sonucu oluşan faiz farkı ve tazmin giderleri bu destek kapsamına dahil edilmez.
Ödeme
(1) Bakanlık, destek müracaatını değerlendirerek yapacağı inceleme neticesinde destek tutarlarını belirler ve ilgili ödeme miktarlarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na (TCMB) bildirir.
(2) Ödemeye ilişkin, ibraz edilen belgelerdeki giderlerin (dolaylı vergiler dâhil) Türk Lirası (TL) cinsinden olanları TL, döviz cinsinden olanları ise ödeme belgesi tarihindeki Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları listesinde yer alan çapraz kurları ve döviz alış kurları esas alınarak TL olarak ödenir. Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurları listesinde yer almayan ülke para birimleri TL’ye çevrilirken Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca Alım Satıma Konu Olmayan Dövizlere İlişkin Bilgi Amaçlı Kur Tablosunda yer alan kurlar esas alınır.
(3) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kur tablolarında yer almayan para birimlerine istinaden yapılan hesaplamalarda Bakanlıkça uygun görülen diğer uluslararası veri kaynakları esas alınır.
Geri ödeme
(1) Kararın 13 üncü maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası kapsamında Eximbank’a yapılan destek ödemelerini müteakip; desteğe konu alacağın alıcıdan, garantörden veya teminat sağlayıcılardan tahsil edilmesi ya da alıcı kredisine ilişkin olarak sonradan gerçekleştirilen her türlü tahsilat, rücu, mahsup veya teminatın paraya çevrilmesi hâlinde, Eximbank’ın faydalanmış olduğu destek oranları esas alınarak Eximbank’a ödenmiş tazmin desteği tutarları Eximbank tarafından Bakanlığa iade edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
(1) Eximbank, her takvim yılı için Kararın 13 üncü maddesi kapsamında yararlandığı desteklere yönelik BDK tarafından denetlenir ve denetim raporunu en geç bir sonraki yılın 31 Mart tarihine kadar Bakanlığa sunar. BDK, söz konusu denetimi Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan İlgili Hizmetler Standardı 4400 (İHS 4400) çerçevesinde gerçekleştirir.
(2) Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda yerinde inceleme yaparak işlemlerin bu Genelgeye uygunluğunu denetler.
Raporlama
(1) Eximbank, bu Genelge kapsamında yürütülen işlemlere ilişkin olarak; alıcı kredilerine yönelik tahsis edilen toplam limitler, kullandırım yapılan tutarlar, gerçekleşen işlemler ve tazmin ödemelerine ilişkin özet bilgiler ile sigorta reasürans anlaşmaları ve zarar rasyolarını içeren raporları ve istatistikleri Bakanlığa iletir.
Sorumluluk
(1) Eximbank, Karar ve bu Genelge kapsamında yararlanılan desteklere ilişkin kredi ve sigorta işlemlerinin tahsis, teminatlandırma, risk değerlendirmesi, fiyatlama, izleme, tahsil ve tazmine yönelik tüm idari ve hukuki süreçlerinin, kendi iç düzenlemeleri, risk politikaları ve ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun şekilde yürütülmesinden sorumludur. Bu destekler, Eximbank’ın söz konusu süreçlere ilişkin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Yetki
(1) Bu Genelge ile ilgili yeni ekler ihdas etmeye, mevcut Genelge eklerinde değişiklik ve ilave yapmaya, bu Genelgeye ilişkin talimatlar vermeye, özel ve zorunlu durumlar ile mücbir sebep hallerinde ortaya çıkacak hususları inceleyip sonuçlandırmaya ve bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla elektronik ortamda yapılan işlemlerde yaşanacak teknik düzeydeki aksaklıklar nedeniyle uygulamada yaşanabilecek sorunları gidermeye ve bu konuda gerekli düzenlemeleri yapıp talimat vermeye Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) yetkilidir.
Belgelerin saklanması ve saklama süresi
(1) Bu Genelge kapsamında DYS/KEP üzerinden ibraz edilen her türlü belgenin asıllarının gerektiğinde denetlenmek ve incelenmek üzere 13/1/2011 tarihli 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Belgelerin saklanması, saklama süresi” başlıklı 82 nci maddesi ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde 10 yıldan az olmamak üzere sınıflandırılmış bir biçimde Eximbank tarafından saklanmaları zorunludur.
KEP adresinin kullanımı
(1) Destek başvurularının DYS üzerinden gerçekleştirilebilmesine ilişkin teknik düzenlemelerin tamamlanmasına kadarki süreçte tüm başvuru, diğer yazışma ve bildirim işlemleri KEP üzerinden gerçekleştirilir.
Yürürlükten kaldırılan genelge
(1) Eximbank’ın Uyguladığı Faiz Oranı ile CIRR Arasındaki Farkın Desteklenmesi ve Eximbank İhracat Kredi Sigortası Tazmin Desteğine İlişkin Genelge yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş hükümleri
(1) Bu Genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleştirilen/ onaylanan/harcamasının tamamı veya bir kısmı yapılan (başvuru belgesi tarihi Genelgenin yürürlüğe girdiği tarih veya söz konusu tarihten önce olan) faaliyetlere ilişkin destek başvurularının sonuçlandırılmasında yürürlükten kaldırılan mevzuatın lehe olan hükümleri uygulanır. Bununla birlikte söz konusu başvurular, varsa bu Genelgenin lehe olan hükümlerinden yararlandırılır.
Yürürlük
(1) Bu Genelge onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Genelgeyi Bakanlık (İhracat Genel Müdürlüğü) yürütür.
EK-A Faiz Farkı Hesaplama Tablosu
EK-B Sigorta Tazmin Desteği Özet Tablo
EK-C Proje Bazlı İhracat Sigorta Desteği Ön Onay Formu
