EN
TR
Amaç ve kapsam
Bu Yönetmelik 20/7/1966 tarih ve 775 sayılı Gecekondu Kanununun 36 ncı madesi gereğince hazırlanmıştır.
Gecekondu Kanununun 8, 14, 15, 25, 26, 27, 23, 31, 32 ve 33 üncü maddeleriyle ilgili hususlar hakkında bu Yönetmelik esasları uygulanır. Bu Yönetmelikte bulunmayan hususlar 775 sayılı kanun esaslarına uygun olarak Bakanlıkça alınacak olurlar veya alâkalı kuruluşlarla müştereken hazırlanacak protokollerle tesbit edilir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Yardımlar ile ilgili idari ve malî esaslar
Belediyelere yapılacak yardımlar
Belediyeler tarafından Gecekondu Kanununun 13 üncü maddesi gereğince yapılacak hizmetlerin daha iyi yapılmasını sağlamak maksadiyle İmar ve İskân Bakanlığı emrinde kanunun 14 üncü maddesine dayanılarak teşkil edilen fon'dan aşağıdaki esaslar dahilinde yardım yapılır.
a - Belediyeler, her yılın engeç Haziran ayı başına kadar, bir yıl Sonraya alt yatırım proje ve programlarını, bu program içinde belediye bütçelerinden ve kanunun 12 nci maddesine göre teşkil edilen fon’dan karşılayacakları miktar yanında Bakanlık fonundan talep ettikleri miktarı ve hangi iş için talep ettiklerini belirtmek suretiyle İmar ve İskân Bakanlığına tevdi ederler, belediyeler her proje için talep edecekleri yardımların cins, süre, şekil ve şartlarını da bu programlarında belirtirler.
b - Bakanlık bu talepleri toplar ve kendi fonunun imkânları nispetinde belediyelere tahsis edeceği yardım miktarını tâyin ve malî yıl başını takip eden bir ay içinde tebliğ eder.
c - Bakanlık belediyelere yapacağı yardımı 4 taksitte belediye fonlarına aktarır.
d - Belediyeler her taksitin harcandığına dair belgeleri Bakanlığa ibraz ve onaylattırmadıkça mütaakıp taksit aktarılmaz,
e - Bakanlık mali yılın 6 ncı ayı sonuna kadar 2 nci taksidi alamayan belediyelerin yardım tahsislerini bir sonraki yıl gözönüne almak "kaydı ile iptal ve talebi tamamen karşılanmamış olupta yatırımlarını zamanında yapan belediyelere aktarmak yetkisine haizdir.
Şahıslara yapılacak yardımlar
Gecekondu Kanununa göre şahıslara yapılacak yardımlar:
a - Arsa tahsisi,
b - Gecekondu fonundan kredi tahsisi,
c - Aynî yardım,
d - Teknik yardım ve diğer kolaylıklar
e - Konut yardımıdır.
Yardımların genel şartları
Bu yardımlardan faydalanacak kimselerin:
a - Yoksul veya dar gelirli olmaları,
b - Kendisinin veya eşinin veya ergin olmayan çocuğunun herhangi bir belediye sınırı içinde ev yapmaya müsait arsa veya herhangi bir yerde bîr ev veya apartmanın ayrı bir dairesine karşılık olan payına sahip bulunmaması şarttır.
Yoksul veya dar gelirli olmak
Bir ailenin yoksul veya dar gelirli sayılabilmesi için toplam aile gelirinin:
a - İki kişilik aileler için aylık net gelirin 400, - TL. sının,
b - İkiden fazla nüfuslu aileler için, diğer aile fertlerinin her biri için 100, - TL. ilâvesiile bulunacak miktarın, üstünde olmamağı şarttır.
Yukarıda yer alan fıkralardaki aile fertleri değimi ile: Aile reisi, eşi, ergin olmayan çocukların ve kanunen bakmakla yükümlü olduğu kimselerin sayısı kastedilmektedir.
Aile gelinde bu kimselerin gelirlerinin toplamıdır.
Arsaların dağıtıma hazır hale getirilmesi
Belediyeler, Gecekondu Kanununun 3. 4 ve 5 inci maddelerine İstinaden kanunun amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere uhdelerine geçen arsalardan kanunun 7 nci maddesine göre konut yapımına tahsis edilenlerini bu yönetmelik esaslarına uygun olarak parsellenmiş, yönetmeliğin 59 uncu maddesi gereğince yapılan, Bakanlık onayından sonra tapu dairelerinde gerekli işlemleri yaptırarak tahsise hazır hale getirirler. Belediyeler dağıtıma tabi tutulacak bu arsalar üzerinde inşa edilecek konutların tip projelerini hazırlayarak maliyet bedellerini tesbit ve İmar ve İskân Bakanlığına tasdik ettirmekle ve yapılacak inşaatın su ihtiyacını karşılayacak tesisat ve ana yollarını stablize olarak yapmakla, görevlidir.
Tapu daireleri, birinci fıkrada sözü edilesi işlere alt belediyelerden kendilerine intikal edecek işlemleri öncelik ve kısa bir süre içinde bitirirler.
Belediyeler hazırladıkları bu arsaların mahallî ihtiyaç ve şartlara göre bir kısmını gecekondu yapımını önlemek maksadiyle yönetmeliğin 9 uncu maddesinin c fıkrasının 2 nci bendinde bahsedilen konutsuz vatandaşlara tahsis etmek üzere İmar ve İskân Bakanlığının onayını almak şartiyle ayırır.
Kıymetli arsaların kiraya verilmesi satılması
Gecekondu Kanununun 8 inci madesi gereğince satılması veya kiraya verilmesi karar altına alman arsalar hakkında aşağıdaki esaslar uygulanır.
Arsaların Öncelikle kiraya verilmek yolu ile değerlendirilmesi esastır.
a - Kiraya verilecek arsalar uzun ve kısa vadeli olarak kiraya verilir. Kıra akitleri Borçlar Kanununun 255 inci maddesi gereğince tapu siciline kaydettirilir.
1. Uzun vadeli olarak kiraya verilecek arsaalrın üzerine sabit tesisler kurulmasına izin verilir ve bu tesislerin kira süresinin sonunda belediyeye kalacak sözleşmelerde tasrih olunur. Kira süresi en az 10, en çok 49 yıldır.
2. Kısa vadeli olarak kiraya verilecek arsaların üzeninde yapılacak tesislerin hangi tarafa ait olacağı ve kira müddeti sözleşmelerinde belirtilir. Kira süresi ençok 10 yıldır.
3. Arsalar artırma ve eksiltme, ihale kanunu hükümleri dahilinde belediye encümenleri tarafından kiraya verilir.
4. Kira anlaşmalarının diğer şartları hakkında umumi hükümler uygulanır.
b - Kiralamanın mümkün olmadığının belediyelerce tevsik edildiği hallerde, satılmasına karar verilmiş olan arsalar, Arttırma Eksiltme ve İhale Kanunu hükümleri dahilinde belediye encümenleri tarafından satılır.
c - Belediyelerce kira veya satıştan başka bir şekilde değerlendirilmesi mümkün olan arsalarla önleme veya ıslah bölgelerinde olupta konuttan gayri tesisler için ayrılmış olan arsaların ne şekilde değerlendirileceği tesbit edilerek yapılacak hususi şartname imar ve iskân Bakanlığınca onaylandıktan sonra uygulanır.
Arsa tahsisi şartları
Gecekondu Kanununun 7 nci maddesine göre önleme bölgelerinde konut yapımına tahsis edilmiş olan arsalar, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olanlar arasında aşağıdaki öncelik sırasına göre;
a - Gecekonduların ıslâh veya tasfiyesi sebebiyle açıkta kalacaklara, kiracı veya ev sahibi olsun başka şart aranmaksızın
1. Yıllık icra programına alınmış olanlara,
2. İkinci ve daha sonraki yıllarda icra programlarına alınacak olanlara,
tahsis olunur,
b - Islâh bölgesinde bulunan diğer yapı sahiplerinden yapısının tasfiyesini isteyenlerle belediyelerce kabul edilen iskân bölgeleri dışında kalmış olan gecekondu sahiplerine talepleri halinde, verilen müddet içinde projesine göre nüve konutunu yapacağını ve konutunu yaptıktan sonra eski yapısını yıkacağını taahhüt edenlere arsa tahsis edilir.
c. Konutsuz vatandaşlara:
1. Tahsisin yapılacağı belediye sınırları içinde devamlı bîr işe sahip olması halinde belediyece konutsuz vatandaşlar için ayrılmış ve Bakanlıkça onanmış olan arsalardan öncelikle çok nüfuslu aile reislerine verilmek suretiyle tahsis edilir.
İlân
Belediyeler tahsise hazır hale getirilmiş arsaların yerini, tahsis şartlarını ve müracaat süresini mahallî gazetelerle birer hafta ara ile üç defa ilân eder. Ayrıca, diğer vasıtalarla da mahalli örf ve adete göre halka duyurur.
Müracaat
Bu Yönetmeliğin 7 nci madesindeki tahsise hazırlanmış olan arsalardan yararlanmak isteyenler yapılan ilânı mütaakıp belediyeye bir dilekçe ile ve örneğini belediyeden alacakları bildiriyi doldurarak müracaat ederler istekliler bu dilekçelerine şu belgeleri eklemeye mecburdurlar:
a - Gecekonduların ıslâh ve tasfiyesi sebebiyle açıkta kalacakların ekliyecekleri belgeler.
1. Aile fertlerine ait nüfus kâgıtlarının suretleri.
2. Aile fertlerinin gelir durumunu bildiren varsa işyerlerinden, yoksa mahalle muhtarından alacağı bir belge.
3. Kendisinin veya eşinin veya velâyeti altında bulunan çocuğunun herhangi bir belediye sının içinde ev yapmaya müsait arsaya veya herhangi bir yerde bir ev veya apartmanın ayrı bir dairesine karşılık olan payına sahip bulunmadığına dair belediyeden alarak dolduracağı beyanname.
4. Gecekondusunun yıkılacağına dair belediyenin ilgili servisinden alacağı bir belge (Bu belgede, gecekondusunun icra programı yılında veya daha sonraki yılarda yıkılacağı tasrih olunur. )
b - Islâh bölgesinde bulunan yapı sahiplerinden yapısının tasfiyesini isteyenlerle belediyelerce kabul edilen iskân bölgeleri dışında kalmış olan gecekondu sahipleri a fıkrasının (1, 2 ve'3) bentlerinde yazılı belgelerden başka:
1. Gecekondu Kanununun 27 nci madesinde belirtilen müddet içinde konutunu yapacağını ve konutunu yaptıktan sonra eski yapısını yıkacağını taahüt eden bir belge,
c - Konutsuz vatandaşlar a fıkrasının 1, 2 ve 3 bentlerinde yazılı belgelere ilâveten.
1. Devamlı bir işe sahip olduğunu gösteren işyerinden alınmış, muhtarlıkça ve ayrıca ilgili resmî bir kuruluşça onaylanmış, işyeri yoksa muhtarlıktan alınmış ve ilgili resmî bir kuruluşça onaylanmış bir belge,
2. İstekli, emekli veya bunların dul veya yetimleri ise bu durumunu belirten ilgili kurumlardan alınacak belge.
Müddeti içinde yapılmayan müracaatlarla belgelerin tümünü ibraz etmeyenlerin istekleri dikkate alınmaz.
Yapılan müracaatlar Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde belirtilen öncelik sırasına göre tasnif edilir ve sıra numarası île yazılır. Dağıtıma tabi tutulacak arsalar müracaatların tamamını karşılayabildiği takdirde en küçük numaralı adadan başlanmak suretiyle kurada çıkacak isimlere dağıtılır.
Arsa sayısı müracaat adedinden az olduğu takdirde 10 uncu maddede belirtilen öncelik sırasına göre önce a grupunun birinci bendindeki müracaatlar karşılanır, karşılanamadığı takdirde kura çekilir, a grupunun birinci bendindeki müracaatlar karşılandıktan sonra artan arsaların dağıtımında a grupunun ikinci bendi, sonra b grupundaki müracaatlar için aynı esas uygulanır.
Konutsuz vatandaşlara tahsis edilmek üzere ayrılmış olan arsalar müracaatlara yetmiyor ise Yönetmeliğin 44 üncü maddesinin 1 ve 2 nci fıkraları nazarı dikkate alınarak dağıtılır. Dağıtım sonuçları listeler asılmak ve gazetede ilân edilmek suretiyle duyurulur.
Müşterek müracaatlara arsa tahsisi
İmar plânlarında birden fazla daire yapılmak üzere ayrılmış olan arsalara; arsa tahsis şartlarını haiz vatandaşların müşterek
müracaatı halinde Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine uyulmak kayıt ve şartı ile öncelikle tahsis olunur.
Ancak bu arsalara ait kat irtifakı tesisi ile arsa payları ve bu arsa paylarına bağlanan bağımsız bölümlerin tefriki gibi işlemler önceden belediyelerce hazırlanır.
Ödeme
Arsa tahsis edilen vatandaşların adı ve soyadı, arsanın ada ve parsel numaraları ve Gecekondu Kanununun 26 ncı maddesine göre tesbit edilen arsa bedeli belediyelerce bir mektup ile Türkiye Emlâk Kredi Mankasına da bildirilir.
Lehlerine arsa tahsis edilen şahıslar, tahsisin yapıldığına dair ilân tarihinden itibaren 6 ay içinde arsa bedelinin 1/10 unu Türkiye Emlâk Kredi Bankasında belediyeler adına açılan fon hesabına yatırmak mecburiyetindedirler. Bu mecburiyetleri müddeti içinde yerine getirmiyenlere tescil işlemi yapılmaz ve yapılan tahsis de iptal olunur.
Kendilerine gecekondu ıslâh ve önleme bölgesinde arsa tahsis edilenlerden 6 aylık süre içinde arsa bedelinin 1/10 unu Bankadaki belediye fon hesabına yatırdığına dair banka makbuzunu ibraz edenlere belediyelerce arsa tahsis belgesi verilir.
Tahsis sahipleri bu belgeleri alır almak derhal Bankaya başvurarak bakiye arsa bedelini borçlanmak üzere Bankanın tanzim edeceği sözleşmeyi imzalar. Tapu daireleri; lehine arsa tahsis edilen şahıs ve Banka tarafından ibraz edilen sözleşme ve tahsis belgesine istinaden belge ve sözleşmede ada ve parsel numaraları belirtilmiş olan arsayı lehdar adına tescil ve aynı anda mezkûr arsa üzerine sözleşmedeki meblâğ ve şartlar dairesinde birinci derece ve sırada olmak üzere Banka lehine ipotek tescilini yaparak tapu senedini ilgili şahsa ve ipotek belgesini de Bankaya verir. Arsa sahipleri konut inşa kredisi almıyacak ise, tapu senedinin tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde konudunu yapmağa başlamaları ve önceden tesbit edilen plâna göre nüve kısmını en geç 2 yıl içinde bitirmeleri şarttır. Bu şarta uymayanlardan tahsis edilen arsalar, hiç bir hüküm alınmasına lüzum kalmaksızın arsa bedeline mahsuben tahsil olunan meblâğ kendisine iade olunarak, geri alınır. Kendilerine arsa tahsis edilen ve bedelinin 1/10 unu tediye eden şahıslar bakiye borçlarım yıllık veya aylık eşit taksitler halinde olmak üzere 9 yılda tediye eder. İlk taksit sözleşmenin imzası tarihinden itibaren bir yıl sonra başlar.
Gecekondu Kanununun geçici 5 inci maddesine göre tapu almaya hak kazananlar hakkında da yukarıdaki 14 ve 15 madde hükümlerine göre işlem yapılır.
Kredi yardımı
Namlarına arsa tahsis edilenler arasında konut inşaası için konut kredisi talep edecekler, bu taleplerini en geç tapu senetlerinin tarihinden itibaren altı ay içinde Türkiye Emlâk Kredi Bankasından faizsiz bir özel yapı hesabı açdırmak ve bu hesapta almak istediği kredinin (Mukavele meblâğının) % 25 ini şartnamede belirtilen müddet içinde toplamak mecburiyetindedirler.
Açılacak özel yapı hesabının şartları adı geçen Banka tarafından hazırlanarak İmar ve İskân Bakanlığının tasvibi ile yürürlüğe konur.
Özel yapı hesabında mukavele meblâğlarının % 25 ini toplamış ve arsa kredisinden borçlu iseler vâdesi gelmiş taksit borcu da bulunmayanların adlarını, hesap numaralarım, mukavele meblâğlarını, aldıkları değerlendirme emsallerini gösterir listeler değerlendirme devrelerini takibeden ay içinde Bankaca tanzim edilerek İmar ve İskân Bakanlığına gönderilir.
Bakanlık; değerlendirme emsali yüksek olanlara, öncelik tanımak suretiyle fonun imkânlarını, bölgenin hususiyetlerini ve sair hususları nazara alarak kredi tahsisim yapar ve arsa kredisinden borçlu olanlara ve olmıyanlara ayrı ayrı olmak üzere her bir şahsa açılcak kredi miktarını da tesbit ederek Bankaya bildirir ve keyfiyeti ayrıca ilân eder.
Banka Bakanlığın bildireceği talimat üzerine açılacak kredi miktarı kadar bir meblâğı bildirilmesi üzerine Bakanlığa alt fon hesabından başka bir hesaba aktarma yapar ve ilgililerin müracaatında kredilerini küşad ederek sözleşmedeki esaslar dairesinde tediyede bulunur.
Bakanlıkça lehlerine konut kredisi tahsis edilen hesap sahipleri ilânı mütaakıp hemen Bankaya başvurarak konut kredilerini açtırarak 1 yıl içinde inşaata başlamaları ve kredi tahsis tarihinden itibaren en geç 2 yıl içinde konutlarını önceden tesbit edilen plâna göre inşa etmiş olmaları şarttır. Bu şarta uymayanlardan namlarına tahsis olunan arsalar, hiç bir hüküm alınmasına lüzum kalmaksızın arsa bedeline mahsuben tahsil olunan para kendisine iade olunarak, geri alınır.
Bankaya ipotekli olan arsalar, üzerine yapılacak bina ile birlikte ve serbest dereceden istifade etmek kaydiyle ikinci derecede ipotek alınmak suretiyle kredi açılır ve gerekli formalitelerin ikmalinden sonra Banka özel hesabında biriktirmiş olduğu paranın tamamım borçluya tediye eder ve bunun haricinde açılan krediden yapılacak tediyeleri de Bakanlığın vereceği talimat esaslarına göre yapar.
a) Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) fıkrası gereğince kendilerine arsa tahsis edilenlerle
h) Konudunu ıslâh veya onaracak kimseler, kredi talepleri halinde 17 nci maddede mevzubahis yapı tasarrufu hesabı açtırmak mecburiyetinde değildirler. Bu gibiler kredi taleplerini derhal mahallî belediyelere yapacaklardır. Belediyeler yapılan bu müracaatları yerinde tetkik ederek hazırlayacakları listeleri onanmak üzere Bakanlığa göndereceklerdir.
Bakanlıkça üsteler içinde kredi verilmeye müstehak görülenlerin adı ve adresleri her birine açılacak konut kredisinin veya ıslâh onarma kredisinin miktarı belirtmek suretiyle liste halinde T. Emlâk Kredi Bankasına ve ilgili belediyeye bildirilir.
Banka, Bakanlıktan aldığı bu talimat üzerine açılacak kredi miktarı kadar bâr meblâğı fon hesabından başka bir hesaba aktarır ve lehdarın müracaatı üzerine kredisini açarak gerekli tediyeyi yapar.
Lehlerine a fıkrası gereğince arsa ve kredi tahsis edilenler en kısa zamanda Bankaya müracaat ederek kredilerini açtırmaları ve Bakanlıkça lehlerine yapılan kredi tahsis tarihinden itibaren en geç 2 yıl içinde önceden tesbit edilen plâna göre konutlarını inşa etmiş olmaları şarttır. Bu şarta uymayanlardan lehlerine tahsis edilen arsalar, hiç bir hüküm alınmasına lüzum kalmaksızın, arsa bedeline mahsuben bir para tahsil edilmiş ise kendisine ret edilerek, geri alınır.
Kendilerine Yönetmeliğin 19 uncu maddesi gereğince kredi açılacaklara da Bankaya ipotekli olan arsalar, üzerine yapılacak veya yapılmış bina île birlikte serbest dereceden istifade etmek kaydiyle ikinci derecede ipotek alınmak suretiyle kredi açılır. Tediyeleri Bakanlığın vereceği talimat esaslarına göre yapar.
Gerek inşa kredisinin gerekse onarım kredisinin âzami haddini İmar ve İskân Bakanlığı Mesken Genel Müdürlüğü Bakanlık fonunun miktarı ve yıllık programları nazarı dikkate alarak tesbit eder ve Bakanlığın onayına sunar. Bu âzami kredi sınırları içinde muhtelif bölgelere ait kredi miktarı değişik olarak tesbit edebilinir.
Açılacak konut kredisinin vâdesi 20 yıl, ıslâh ve onarım kredisinin vâdesi ise 5 yıl olup her iki çeşit krediye ait faiz (Vergi ve masraflar dâhil) senevi % 5 i geçmez. Ancak işin icabına göre Bakanlık bunun altında bir nispet uygulayabilir.
Tesbit edilen nispetlere göre açılacak kredinin itfa taksitleri Bankaca tahsilinde fona alacak kaydedilir. Keza ödenecek vergi ve yapılacak masraflar buradan karşılanır.
İlk taksidin tediye tarihi kredinin açıldığı tarihten bir yıl sonra başlar.
T. Emlâk Kredi Bankası kredilerin verilmesi ve taksitlerin tahsisi usullerini şahıslarla yapacağı mukavelelerle tesbit eder,
İmar ve İskân Bakanlığı emrindeki fondan konut kredisi verilmek üzere ayrılacak miktarın belli bir kısmı, önleme bölgelerinde konutsuz vatandaşlar için Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin c fıkrasına göre ayrılmış olan arsalardan tahsis yapılmış ve Yönetmeliğin 11 inci maddesinde sayılan şartları yerine getirmiş olanlara kredi verilmek üzere Bakanlıkça ayrılır.
İmar ve İskân Bakanlığının kredi tahsisine ait talimatları gereğince açılacak konut kredileri ile ıslâh onarma kredileri dolayısiyle Bankaca yapılacak ödemeler Bakanlığa ait fondan Bankaca veren karşılanacağı gibi Bankaca tahsilât ve takibat için ödenecek her çeşit masraflar ve tediyeler Bakanlığa ait fondan re’sen karşılanır. Tahsilât sonunda sarfiyatla ilgili tahsilâtta fona gelir kaydedilir.
Açılacak krediler dolayısiyle borçlularla Banka arasında yapılacak sözleşme formülü Bakanlık ile Banka arasında ve muhasebe kayıtlarına ait açılacak hesaplar ise Bankaca tâyin ve tesbit olunur.
Lehlerine kredi açılan kimseler borçlarına karşılık sözleşmedeki esas ve şartlar dairesinde gayramenkullerini birinci derecede olmak üzere ve borçlarının % 20 fazlasiyle Türkiye Emlâk Kredi Bankası lehline ipotek ettirecekler ve sözleşmede tesbit olunan taksitlerini faiz masraflariyle birlikte zamanında Bankaya tediye etmekle mükelleftirler. Taksitlerini Zamanında tediye etmiyenlerin veya Bankaca gösterilen sureti tesfiyelere riayet etmiyenlerin hesapları muaccel kılınarak umumi hükümler gereğince işlem yapılır. Rehin açığı zuhurunda aciz vesikasının istihsalini müteakip bakîye fon alacağı terkin edilir ve keyfiyet bir yazı ile Bakanlığa bildirilir.
13, 37 nci maddeleri gereğince yapılacak tahsislerde
kat sahiplerinden vecibelerim yerine getirmeyerek hakkını kaybedenler olursa onların yerine hak kazanan taliplerden sırasına göre ayni şartları kabul edenler alınır.
Ayni yardım
Kendilerine arsa tahsis edilenlere, gecekondusunu onarıp ıslâh edeceklere talepleri halinde imkân, nispetinde ayni yardım yapılır.
Ayni yardım; yapı elemanları, yapı malzemesi ve bunlarla ilişkin montaj ve işçiliklerdir.
Yardım olarak tahsis olunacak ayni yardım bedelleri İmar ve İskân Bakanlığı emrinde T. Emlâk Kredi Bankasında teşkil edilen fon hesabından ödenerek yapılır.
Bakanlık bu hizmetleri kendisi görebileceği gibi aralarında tanzim edecekleri bir protokolle herhangi bir kamu kuruluşunu ve iştigal konusuna girmesi şartiyle kamu iktisadi teşebbüslerini ve döner sermayelerini görevlendirebilir.
Bakanlık ve görevli kuruluşlar ayni yardımın cinsi miktarını ve şeklini ilân ederek duyururlar.
Ayni yardım ihtiyaçlarının tesbiti
Ayni yardım talepleri 28 inci madde gereğince görev almış kuruluşa yazılı olarak yapılır.
Alâkalı kuruluş; talep sahipleri arasında konut yapacak olanların taleplerini konut projelerine göre ve konudunu ıslâh veya onaracakların taleplerini de ıslâh veya onarılacak konudu mahallinde görerek yapacakları keşif ve tetkikat sonunda ihtiyaçları tesbit ederler. Tanzim edecekleri listeleri onaylamak üzere üç kopya halinde İmar ve İskân Bakanlığına gönderirler.
Bakanlık uygun gördüğü listeleri onaylıyarak bir nüshasını ilgili kuruluşa iade eder ve bir nüshasını da avans tediyesi yapılmak üzere Türkiye Emlâk Kredi Bankasına gönderir. Bankada müracaatında Bakanlığa ait hesaptan gerekli avansı tediye eder.
Elektrik, su, pis, su, kanalizasyon, kalorifer gibi İşlere ve yapılarda kullanılan yapı elemanlarının montajıda dâhil olmak üzere yapılacak ayni yardımlarda işçilik ve montaj ücretleri bakımından da 28 ve 29 uncu maddeler esasları uygulanır.
Alâkalı kuruluş, onaylanan listelerdeki malzeme bedelleri Türkiye Emlâk Kredi Bankasındaki Bakanlık fonundan avans olarak aldıktan sonra liste muhteviyatı malzemeleri satın alıp depoladıktan sonra veya İcabında depolamadan doğrudan doğruyatalep sahipleri arasında Bankadan kredi almamış olanlara bedelini tahsil etmek suretiyle ve Bankadan kredi almış olanlara da verilen malzemenin cins, miktarını bedelini, borçlu hesap numarasını gösterir imzalı makbuz mukabilinde teslim eder ve an geç bir ay içinde de tahsil ettiği malzeme bedellerini ve aldığı makbuzları Bankaya vermek suretiyle Bankadan almış olduğu avans kapanır.
Banka alâkalı kuruluşun yatıracağı paraları Bakanlığa ait fon hesabına alacak ve makbuz muhteviyatları da ilgililerin hesaplarına borç kaydetmek suretiyle alâkalı kuruluşa ödemiş olduğu avans hesabını tasfiye eder.
Görev almış kuruluşlar, ayni yardım almış olanların aldıkları malzemeleri yerinde kullanıp kullanmadıklarını denetlemekle ve kullanmıyanlar hakkında da umumi hükümlere göre işlem yapmakla mükelleftirler.
Teknik yardımlar
Bakanlık; eleman bakımından yetersiz belediyelere talepleri halinde gecekondu ıslâh ve önleme bölgelerinin haritaları, İmar plânlarını, yapılacak âmme tesislerinin ve konutların projelerinin yapılmasını ve ayrıca bu bölgelerdeki halka yapılması gereken her türlü teknik yardımı karşılıksız yapar.
Islâh ve önleme bölgelerinde konutlarını yeniden yapacak, onaracak ve düzeltecek kimselere aşağıda belirtilen teknik yardımlar belediyeler tarafından karşılıksız olarak yapılır.
Bu yardımlar;
a - Sahiplerine imza mukabili verilecek olan inşaat tatbikat projeleri ve detay resimleri,
b - İlgililere verilecek teknik bilgi ve yapılacak kontrol hizmetidir.
«Evini yapana yardım» metodu ile yardım
Gecekondu ıslâh ve önleme bölgelerinde hak sahibi vatandaşlardan «Kendi Evini Yapana Yardım» metodu ile konutunu yapmak isteyenlere Bakanlık veya belediyeler, yardım yapabilir.
«Kendi Evini Yapana Yardım» metodu gereğince konutunu yapmak isteyenler Gecekondu Kanununun 25 inci maddesindeki şartlara haiz oldukları takdirde Bakanlığın tanzim edeceği bir sözleşmeyi imzalayarak bir dilekçe ile müracaat ederler.
Bakanlık ve belediyelerce yapılan konutların kullanılışı
Gecekondu Kanununun 31 inci maddesi gereğince İmar ve İskân Bakanlığı ve belediyeler tarafından yaptırılan ve Bakanlıkça belediyelere devir olunan mülk konutları, kiralık konutlar, misafir konutları aşağıda gösterilen maksatlar dışında kullanılamaz.
a - Mülk konutları:
1. Gecekondu bölgelerinin tasfiyesi ve ıslâhı sebebiyle açıkta kalacaklara,
2. Arsa tahsisi için bu Yönetmelikte öngörülen şartları haiz olup da kendisine arsa tahsis edilmeyen konutsuz vatandaşlara,
tahsis olunur,
b - Kiralık konutlar:
1. öncelikle kiracı olarak oturdukları konutları ıslâh ve tasfiye sebebiyle yıkılanlardan kendisine arsa tahsis edilmeyenlere,
2. Tasfiye ve ıslâh sebebiyle konutunu yapmadan gecekondusunun yıkılması gereken ve kendisine arsa tahsis edilmiş olan kimselere konutunu yapıncaya kadar süre tesbit edilmek suretiyle,
3. Gecekondu ıslâh bölgelerinde kiracı olarak oturanlara talepleri halinde,
4. Arsa tahsisi talebinde bulunmayanlara talepleri halinde,
5. Kiralık konut talep edenlere,
tahsis olunur.
c - Misafir konutları:
Kiralık konut talep eden ve b fıkrasına göre kiralık konut tahsis edilecek vatandaşların ailelerinin, aynı şehirde bulunmaması veya aile reisi olmaması halinde kendilerine kira ile misafir konutundan tahsis olunur.
Tahsis şekilleri
Mülk konutlarının 36 ncı maddenin a fıkrasında sayılan kimselere verilebilmesi için bu kimselerin, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartlara uygun olmaları gereklidir. Bu kimseler belediyelerin uhdesinde bulunan konutlar için belediyelere, İmar ve İskân Bakanlığının elinde bulunan konutlar için ise İmar ve İskân Bakanlığına bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde sayılan belgelerle birlikte müracaat ederler.
Tahsis edilecek konutlar bir apartmanın daireleri halinde ise, «Kat Mülkiyeti Kanunu» hükümlerine uyulur. Bu dairelerin kat mülkiyetine çevrilmesi suretiyle bağımsız bölümlerin tefriki ve ayrıca yönetim plânı tanzimi gibi maliklerinin beraberce ve ittifakla yapmaları lâzım gelen bütün İşlemler önceden belediyelerce tamamlanır ve sonra tahsise tabi tutulurlar.
Konut tahsisindeki öncelik sırası için bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde arsa tahsisi için kabul edilen esaslara göre işlem yapılır.
Konutlar, belediyelerce tesbit edilip İmar ve İskân Bakanlığınca onaylanacak veya İmar ve İskân Bakanlığınca tesbit edilecek maliyet bedeli üzerinden tahsis olunur.
Maliyet bedelleri İmar ve İskân Bakanlığınca onaylanan mülk konutlarının maliyet bedelleri ile bunların kimlere tahsis edildiğini gösterir listeler Bakanlıkça Türkiye Emlâk Kredi Bankasına gönderilir.
İlgililerin müracaatı üzerine Banka sözleşmelerini tanzim edip ve tahsis olunan taşınmaz malları borcun miktarının % 20 fazlası üzerinden Banka lehine birinci derece ve sırada olmak üzere ipotek almak suretiyle gerekli borçlandırma işlemlerini yapar.
Borçlanmaya alt bu kredilerin vâdesi 20 yıldır. Faiz (Vergi ve masraflar dâhil) senevi 5 i geçmez.
Taksitler aylık olarak tahsil olunur. Ve ait olduğu Bakanlık veya belediye fon hesabına alacak kaydedilir,
Bu çeşit borçlandırmaya ait sözleşme formülü Bankaca hazırlanarak Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe konur.
Takibat ve tahsilatla ilgili olarak yapılacak giderler ve diğer hususular da 22 ve 24 üncü maddeler uygulanır.
Kiralık konutların tahsis şartları
Kiralık konut tahsis edilecek kimselerin, bu Yönetmeliğin 36 ncı maddesinin b fıkrasında gösterilen öncelik sırasına uyulmak, şartıyla,
a - Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen nitelikleri haiz olması,
b - Aile reisi olması,
c - Konut kredisi veren müesseselerden birinden kredi almamış veya, kredi alma hakkını temin etmemiş olması lâzımdır.
Kiralık konut talebinde bulunacak kimseler konutun alt. olduğu belediyelere veya Bakanlığa aşağıda sayılan belgelerle müracaat ederler.
a - Belediyelerden alıp dolduracakları örnek beyanname, b - Gecekonudularda kiracı olarak oturanlar:
1. İkametgâh ilmühaberi,
2. Oturmakta olduğu gecekondunun yıkılacağını ve kendisine arsa tahsis edilmediğine dair ilgili belediyeden alacağı belge.
Konutların dağıtımı
Kiralık konutların tahsisinde 36 ncı maddenin b fıkrasında belirtilen öncelik esasları uygulanır. Ancak talep sayısının konut sayısından fazla olması halinde, dağıtım aşağıdaki puvan hesabına göre yapılır.
1. Fert başına aylık gelir üzerinden puvan hesabı:
Fert başına aylık geliri 100 lira olanlara 3 puvan
Fert başına aylık geliri 100 ilâ 150 TL. olanlara 2 puvan Fert başına aylık geliri 150 ilâ 200 TL. olanlara 1 puvan
2. Ailedeki fert sayısına göre puvan hesabı:
7 ve daha fazla kişilik aileler için 6 puvan
6 kişilik aileler için 5 puan
5 » » » 4 »
4 » » » 3 »
3 » » » 2 »
2 » » » 1 »
Birinci ve ikinci fıkralardaki puvanlar toplanarak nihai değerlendirme bulunur. Bu değerlendirme sırasına göre tevziat yapılır. Durumu aynı olanlar arasında hak kazananları tâyin için kura çekilir.
Konutların yönetimi
Konutlar, kiraya veren kuruluş tarafından yönetilir. Konut kiraları aylık olarak peşinen alınır. Her konut için ayrı bir dosya- tutulur. Kiraya ilişkin karar, mukavelename vesaire belgeler bu dosya içinde saklanır.
Konutların teslimi
Konutlar, kiraya veren teeşkkül tarafından düzenlenecek ve iki nüsha olarak hazırlanacak tutanakla teslim edilir. Tutanaklardan bir nüshası kiracıya verilir. Diğer nüshası dosyasında saklanır. Konutu boşaltanlar aynı usulle kiralayan teşekküle teslim ile mükelleftir.
Kira mukavelesine derç edilecek onarım, kira tahsili, vergi ve resimler gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak hazırlanacak tip mukavelelerde belirtilir.
Konut kiraları
Konutların kiraları, 4626 sayılı Kanunun 5 inci maddesi gereğince memur konutları yönetmeliğindeki esaslar dahilinde tesbit edilir.
Kiraların tahsili
Kiralar kiraya veren kuruluş tarafından tahsil edilir ve Gecekondu Kanununun 12 ve 14 Üncü maddeleri gereğince kurulan fonlardan ait olanına yatırılır.
Konutlardan çıkarılma sebepleri
Durumları 36 ncı maddenin b fıkrasının 1-8 bentlerinde belirtilen şartlara uygun olmadığı belli olanlarla, haiz oldukları bu nitelikleri sonradan yitirenler konutlardan çıkarılır.
Aile reisinin ölümü veya herhangi bir sebeple bu vasfım kaybetmesi halinde Medeni Kanunun ilgili hükümlerine göre işlem yapılır.
50 nci madde gerekince oturmakta olduğu konutu boşaltması gerekenler, kiraya verilen kuruluş tarafından yapılacak tebligat tarihinden itibaren 1 ay içinde konutunu 46 ncı maddede belirtilen usule göre boşaltmak mecburiyetindedirler.
