EN
TR
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca hazırlanan ve Danıştayca incelenmiş bulunan ilişik «Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususî Vasıflarını Gösteren Tüzüğün Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bir Maddesinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Tüzük» ün, yürürlüğe konulması; Bakanlar Kurulunca 18/4/1972 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Gıda Maddelerinin ve Umumî Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususî Vasıflarını Gösteren Tüzüğün bazı maddelerinin değiştirilmesine ve bir maddesinin yürürlükten kaldırılmasına dair Tüzük
4 Ağustos 1952 günlü ve 3/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan «Gıda Maddelerinin ve Umumî Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımın Hususî Vasıflarını Gösteren Tüzüğün» Ballar hakkındaki Onbeşinci Bölümünün 344, 345, 346, 347, 348, 349, 351, 352, 353, 355, 356, 357, 358, 359, 360 ıncı maddeleri ile 21 Mart 1956 günlü ve 4/6999 sayılı Kararname ile değişik 350 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 354 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır :
ONBEŞİNCİ BÖLÜM
Ballar
MADDE 344
Bal; bal arılarınca (Apis melifica) bitki nektarlarında ve bitkilerin diğer kısımlarında bulunan tatlı özsuların toplanıp, vücutlarındaki özel maddeler yardımı ile işlenerek kovanlardaki tabiî veya sunî peteklerin gömeçlerine depo edilen ve orada olgunlaşan tatlı bir üründür.
MADDE 345
Bal, menşeine ve elde edilişine göre sınıflandırılır.
A - Menşeine göre:
a) Çiçek balı; arıların çeşitli zararsız bitkilerin çiçeklerinden elde ettikleri baldır. (Ihlamur balı, pamuk balı, yonca balı v. b. gibi)
b) Salgı balı, arıların zararsız bitkilerin veya bazı böceklerin salgılarından elde ettikleri baldır. (Çam balı, yaprak balı v. b. gibi)
B - Elde edilişine göre:
a) Petekti ballar:
I - Tabiî petekli bal; arılar tarafından yapılmış peteklerin gömeçlerine doldurulmuş baldır.
II - Sunî petekli bal; arıların sunî petek gömeçlerine doldurdukları baldır.
Petekli balların gömeç ağızlarının sırlanmış ve gömeçlerin bozulmamış olması gereklidir.
b) Süzme bal; peteklerdeki balın oda sıcaklığında santrifüje edilmesiyle veya hiç bir işlem yapılmaksızın kendiliğinden ayrılmasiyle elde edilen baldır.
c) Baskı balı (Pres balı); peteklerin 45 C° ye kadar ısıtılarak veya ısıtılmadan mekanik usullerle sıkıştırılmasıyla elde edilen baldır.
MADDE 346
45 C° den fazla ısıtılan balların, bal halinde gıda olarak satışı yasaktır. Bu ballar, ancak, diğer gıda maddelerinin yapımında kullanılmak üzere imalâtçılara satılabilir.
MADDE 347
Çiçek balları; koku ve lezzeti kendine özgü, rengi açık sarı, sarı, koyu sarı, yeşil sarı ve esmere kadar değişiklik gösteren, kıvamı koyu ve görünümü saydam olan ballardır.
Bu ballarda anzimler ve polen bulunacak, rutubet en çok % 23, glikoz - fruktoz en az % 65, sakkaroz en çok % 5, kül en çok % 0,6 olacaktır.
MADDE 348
Salgı balları; koku ve lezetti kendine özgü, rengi koyu, reçineli de olabilen ballardır.
Bu ballarda rutubet en çok % 23, glikoz- fruktoz en az % 60, sakkaroz en çok % 10, kül en çok % 1 olacaktır.
MADDE 349
Suda erimeyen katı maddeler miktarı; baskı ballarında % 0,5 ten, süzme ballarda % 0,1 den fazla olmamalıdır.
MADDE 350
Ballarda;
a) Asidite (100 gr. balın serbest asidini tadil için, sarfolunan normal alkalinin cm3 sayısı) 4 ü geçmemelidir.
b) Çöktürülen albümin miktarı Lund tüpünde 0,6 cm3 den az olmamalıdır.
c) Hidroksilmetilfurfurol en çok 40 mg/kg olmalıdır.
d) Diastaz sayısı 8 den az olmamalıdır.
MADDE 351
Ballara dışardan yabancı şekerler, melas, pancar kaynamışı, nişasta, dekstrin, kitre zamkı, jelatin, gliserin, un, aroma ve sunî tat verici maddeler, zararsız da olsa, herhangi bir yabancı madde ve muhafaza maddeleri katmak, boyamak ve yabancı bir madde İle berraklaştırmak yasaktır.
MADDE 352
Balların kapları üzerine bir etiket konulacak ve bu etikete; balın menşeine ve elde ediliş usulüne göre girdiği sınıf, hazırlayanın ad ve adresi, tanıtıcı işareti, net miktarı, hazırlandığı tarih ve seri numarası, elde edildiği bölge veya şehir isimleri açık ve okunaklı şekilde yazılacaktır.
MADDE 353
Petekli ballar dışındaki balların açık olarak satışı yasaktır.
MADDE 355
Ballar tahammür etmeye başlamış, ekşimiş, küflenmiş, anormal koku ve lezzet peyda etmiş veya herhangi bir suretle bozulmuş ve kirlenmiş olmayacak; içinde yumurta ve yavru, canlı ve cansız parazitler, bunların parçaları, dışkısı ve benzeri kirlilikler ve sağlığa zararlı herhangi bir madde bulunmayacaktır.
MADDE 356
Arıların zehirli bitkilerden aldıkları maddelerden dolayı yiyenlerde zehirlenme belirtileri gösteren ve deli bal, acı bal, tutar bal gibi adlar verilen balların satılması yasaktır.
MADDE 357
Ballar aşağıdaki hallerde taklit ve tağşiş edilmiş sayılırlar:
a) Üzerinde etiketi bulunmayan veya etiketi 352 nci madde hükümlerine uygun olmayan veya etiketinde gösterilen vasıf ve şartlara uymayan ballar.
b) 347, 348 ve 351 inci maddeler hükümlerine uymayan ballar.
c) 350 inci maddenin b, c ve d bentleri hükümlerine uymayan ballar.
d) 346 nci madde hükümlerine aykırı olarak satılan veya 45 C° nin üstünde kaynatılmış ballarla karıştırılmış ballar.
e) Gömeç ağızları sırlanmamış veya gömeçleri bozulmuş petekli ballar.
MADDE 358
Ballar aşağıdaki hallerde sağlığa az veya çok zarar verecek derecede bozulmuş sayılırlar:
a) 350 nci maddenin a bendine uymayan ballar.
b) 355 inci madde hükmüne uymayan ballar.
c) 356 nci maddede belirtilen zehirleyici tesiri bulunan ballar.
Madde 359
İçine herhangi bir amaçla zehirli madde konmuş ballar, sağlığı hafif veya ağır surette ihlâl edecek derecede tağşiş edilmiş sayılırlar.
MADDE 360
Ballardan muayene ve tahlil için alınacak numune miktarı, orijinal ambalajı olanlarda bir adet; büyük ambalajlarla satılan ballarla petek ballarında en az 250 gr. dır.
Açık satılan ballardan alınan numuneler, temiz ve ağızları açılmayacak şekilde kapalı cam kavanozlara konur.
Danıştay'ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri, Resmî Gazete ile yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
