EN
TR
Amaç ve kapsam
4458 sayılı Gümrük Kanununun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167 nci maddesinin onikinci fıkrasının (b) bendi ile doğal afetlerden zarar görenlere gönderilen eşya için gümrük vergilerinin aranmaması öngörülmüştür.
Aynı maddenin son fıkrasında ise “4 ila 12 nci fıkralarında yer alan eşyayı tanımlamaya, bunların cins, nevi ve miktarları ile muafiyet ve istisna uygulanacak tutarları belirlemeye, maktu hadleri sıfıra kadar indirmeye veya iki katına çıkartmaya ve sürelerle ilgili alt ve üst sınırları belirlemeye ve bu muafiyet ve istisnayı farklı eşyalar itibariyle birlikte veya ayrı uygulatmaya Bakanlar kurulu yetkilidir." hükmü bulunmaktadır.
Bu hükme dayanılarak 5/2/2000 tarihli 23955 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Halleri Belirleyen 13/1/2000 tarih ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 120 nci maddesi de dikkate alınarak doğal afetlerde uygulanması gereken gümrük işlemlerinin aşağıdaki şekilde yapılması uygun bulunmuştur.
Eşya ithal edebilecekler
4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesinin onikinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki eşya ancak, kamu kurum ve kuruluşları ile Bakanlar Kurulu’nca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ile kamu yararına çalışan dernekler tarafından ithal edilebilir.
Eşyaya ilişkin şartlar
Bu Tebliğ kapsamında sadece;
a) 2 nci maddede belirtilen tüzel kişiler tarafından doğal afette zarar görenlere ücretsiz olarak dağıtılmak amacıyla gönderilen eşya,
b) Söz konusu tüzel kişilerin mülkiyetinde kalmak kaydıyla felakete uğrayanların ücretsiz olarak kullanımına sunulacak eşya,
c) Doğal afetlerden zarar görenlere yardım eden, yardım kuruluşlarının faaliyet süreleri boyunca kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla getirilen eşya,
İthal edilebilir.
İthal şekli
Bu Tebliğ kapsamındaki eşya, 2 nci maddede belirtilen tüzel kişiler tarafından ithal edilebileceği gibi, yurt dışında bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile resmi kuruluşlar tarafından hibe olarak da gönderilebilir.
Eşyaya ilişkin gümrük işlemleri
Doğal afet nedeniyle yurt dışından gelen eşyaya ilişkin gümrük işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır.
a) Afet bölgesine yurt dışından insani amaçla gönderilen temel ihtiyaç maddeleri için gümrük mevzuatının öngördüğü şekilde konişmento veya taşıma belgesi ibrazı aranır, temel ihtiyaç maddesini kabul eden kuruluş tarafından düzenlenecek olan taahhütname (Ek 1) ile eşya listesi (Ek:2) alınır. Gümrük Müdürlüğü tarafından eşya listesi ve taahhütnameye göre gümrük işlemleri tamamlanır.
b) Temel ihtiyaç maddeleri haricindeki eşyanın gümrük işlemleri hibeye ilişkin belgelerin tamamının ibraz edilmiş olması halinde eşyanın geldiği gümrük idaresince öncelikle yapılır. Ancak eksik belge bulunması veya eşyanın hemen tesliminde zorunluluk bulunması halinde eşya Tebliğ eki (Ek:3) taahhütname alınmak suretiyle teslim edilir.
Gümrük işlemlerinin tekemmülü için, hibe konusu eşyayı alan kuruluş tarafından en geç 2 (iki) ay içinde 3 Seri No'lu Muafiyet Genel Tebliğinde belirtilen hibeye esas teşkil eden belgeler ile ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekir.
Gıda maddeleri ve sağlık malzemelerinin denetimi
a) Afet bölgesine yardım amacıyla ithal edilen gıda ve sağlık malzemelerinin (ilaç ve benzeri) insan sağlığına uygun olduğuna ilişkin yabancı kuruluşlarca yurt dışında düzenlenmiş sağlık sertifikası ibraz edilmesi halinde bu belgeye itibar edilerek, başka bir belge talep edilmeksizin işlemler sonuçlandırılır.
b) Sağlık sertifikası ibraz edilmemesi halinde eşyayı gönderen veya kabul eden veya ithal eden kuruluş tarafından söz konusu gıda ve sağlık malzemelerinin sağlık yönünden bir sakıncası bulunmadığına ilişkin (Ek:6)'da yer alan örneğe uygun taahhütnamenin düzenlenerek gümrüğe ibraz edilmesi halinde, işlemler buna göre tekemmül ettirilecektir.
c) Sağlık sertifikası ibraz edilmemekle birlikte, eşyayı gönderen veya kabul eden veya ithal eden kuruluş tarafından taahhütname de verilmek istenmiyor ise gıda ve sağlık malzemelerinden numune alınarak İl Sağlık Müdürlüğü’ne tahlil için gönderilir ve tahlil sonuçlarına göre işlem yapılır.
Beyan harici eşya çıkması
Yurt dışından hibe-yardım olarak gönderilen malzemelerin gümrük işlemlerinin ifası sırasında beyan harici eşya bulunması halinde aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır
a) Beyan haricinde bulunan eşya, iaşe, ibate ve sağlık malzemesi ise durum bir tutanakla tespit edilerek eşyanın gümrük işlemleri ikmal edilir.
b) Beyan haricinde bulunan eşya, Türkiye’ye girmesi yasak veya izne tabi mallardan ise durum incelenmek üzere bağlı bulunulan Başmüdürlüğe intikal ettirilir ve Başmüdürlükçe yapılan inceleme sonucuna göre işlem yapılır.
İstatistik düzeni
Bu Tebliğ kapsamında ithal veya taahhütname ile teslim edilen eşyaya ilişkin bilgiler, ekli formlar düzenlenmek suretiyle en geç teslim tarihini izleyen günde Gümrük Müsteşarlığı'ında (Gümrükler Genel Müdürlüğü) olacak şekilde faksla gönderilir (Ek: 4-5).
Devir ve satış
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak Halleri Belirleyen 13/1/2000 tarih ve 2000/53 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 120 nci maddesi kapsamında gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edilen eşya gümrük idaresinin izni olmadan ve gümrük vergileri ödenmeden muafiyetten yararlanmayan amaçlar için ödünç verilemez, kiralanamaz, devredilemez veya satılamaz.
Söz konusu eşya ve malzemeler muafiyetin veriliş amacına uygun kullanılmak ve ilgili Gümrük Müdürlüğünden izin almak kaydıyla muafiyet hakkı tanınmış başka bir kurum veya kuruluşa ödünç verilir, kiralanır, devredilir veya satılırsa gümrük vergileri aranmaz.
Gümrük vergilerinden muafen ithali yapılan eşya için muafiyet tanınmasını sağlayan şartları kaybeden veya muafen ithal edilen eşyayı muafiyet tanınan amaçlar dışında amaçlarla kullanmayı talep eden kurum ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunması zorunludur. Gümrük vergilerinin ödenmesi halinde devir işlemi gerçekleşir.
Gümrük İdaresinin bilgisi dışında ödünç verilen, kiralanan, devredilen veya satılan eşyanın gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük Kanununun 181 ila 194 üncü madde hükümleri uyarınca tahsil edilmekle beraber ayrıca 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümlerine göre takibat yapılır.
5/2/2000 tarihinden önce başlamış işlemlerde yükümlünün lehine olan hükümler uygulanır.
Yürürlük
Bu Tebliğ 5/2/2000 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
