Seri No: 3 Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi)

Amaç ve kapsam

(1) Bu Tebliğin amacı, 18/7/2011 tarihli ve 2011/2033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında transitine izin verilen serbest dolaşımda bulunmayan ham petrol, benzin, motorin ve jet yakıtının Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde karayolu veya demiryolu ile transitinde uyulacak usul ve esasları belirlemektir.

Dayanak

(1) Bu Tebliğ, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 10, 55 ve 84 üncü maddeleri, 3/6/2011 tarihli ve 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi ile 2011/2033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,

b) Kaçakçılık: 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ile 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda belirtilen kaçakçılık suçlarını,

c) Macun: Ham petrol ve her türlü akaryakıt, mineral yağlar ve hidrokarbonlar gibi petrol ürünleri içindeki farklı eşyanın varlığını ve seviyesini renk değişimi ile tespit eden özel bir ürünü,

ç) Macun tahlili: Macun kullanılmak suretiyle ham petrol veya akaryakıtın içerisinde farklı bir eşya olup olmadığının belirlenmesi yöntemini,

ifade eder.

İzin ön koşulları

(1) Ham petrol, benzin, motorin ve jet yakıtının karayolu ve demiryolu ile transitini yapmak üzere izin başvurusunda bulunacak firmaların en az bir senedir faaliyette bulunması, Türkiye’de yerleşik ve Türk Ticaret Siciline kayıtlı ödenmiş sermayesinin en az 4.000.000 TL olması gerekir.

(2) Ülkemizden Irak’a yapılacak benzin, motorin ve jet yakıtı veya Irak’tan ülkemize yapılacak ham petrol sevkiyatları ile ilgili sözleşmenin, Türkiye üzerinden transit edilmek üzere Irak’ta yetkili Bakanlık veya Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamdaki taşımalara ilişkin olarak sözleşme yapma izni verilen kişiler tarafından imzalanması şarttır. Sözleşmede izin sahibi firmanın söz konusu eşyanın sevkiyatının Türkiye üzerinden yapılacak olduğunun, eşya miktarının ve türünün belirtilmesi gerekir.

(3) Gürcistan’dan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne Türkiye üzerinden yapılacak motorin, benzin ve jet yakıtı sevkiyatlarına ilişkin sözleşmelerde, yetkili Bakanlık veya Bakanlıkça yetki verilmiş kişiler tarafından imzalanmış olma şartı aranmaz.

(4) Ham petrol, benzin, motorin ve jet yakıtının transitini yapacak izin sahibi ve/veya taşıyıcı firmanın ticarete konu eşya türüne uygun ilgili kurumlardan mevzuatları gereğince alınmış izin, ruhsat, lisans ve/veya yetki belgesi sahibi olması gerekir.

(5) Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin taşınması, karayolu ile tehlikeli eşya taşınmasına uygun, Türk plakalı, sayısal (dijital) takograf donanımlı, araç takip sistemini haiz ve 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca muayeneleri yapılmış araçlarla yapılır.

(6) Verilen izinlerin devir ve temlikine dair müracaatlar değerlendirmeye alınmaz.

Ön başvuru

(1) Ham petrol, benzin, motorin ve jet yakıtının transitini yapacak firma Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) örneği Ek-1’de yer alan form ile ön başvuruda bulunur.

(2) İmzalanmış sözleşmenin ve yeminli tercüman tarafından yapılmış tercümesinin noter tasdikli suretleri ön başvuru formuna eklenir.

(3) Sözleşmenin Irak‘ta yetkili Bakanlıkça bu Tebliğ kapsamdaki taşımalara ilişkin olarak sözleşme yapma izni verilen kişiler ile yapılması halinde, bu yetkinin verildiğine ilişkin belgenin yeminli tercüman tarafından yapılmış tercümesi ile birlikte noter tasdikli sureti de ön başvuru formuna eklenir.

(4) Ön başvuruların kabul edilip edilmediği başvuru sahibine bildirilir. Ön başvurusu reddedilen firmalar izin başvurusunda bulunamaz.

İzin başvurusunda aranacak bilgi ve belgeler

(1) Ham petrol, benzin, motorin ve jet yakıtının transitini yapacak firmanın izin başvurusu Ek-2’de sayılan belgeler ve Ek-3’te yer alan taahhütname ile Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yapılır.

(2) Başvuruya ilişkin her türlü bilgi ve belge ile izne ilişkin değişiklik talepleri başvuru/izin sahibi firma tarafından intikal ettirilir.

Başvuruların değerlendirilmesi

(1) Başvuru sahibi firmalar ve taşıyıcı firmalar ile sürücüler hakkında nihai değerlendirme yapılmadan önce, kamu düzeni ve kamu güvenliği yönünden bu Tebliğde düzenlenen işlemleri yapmaya engel değerlendirmelerinin olup olmadığına dair ilgili kurumların görüşü alınır. Ancak, sürücülerin adli sicil belgelerinde herhangi bir arşiv kaydı bulunmaması şartıyla ilgili kurumların cevabi görüşü beklenilmeksizin sürücülerle ilgili gerekli işlemler yapılır.

(2) Başvuru sahibi firmanın ve/veya taşıyıcı firmanın ulaştırma mevzuatı açısından Tebliğde düzenlenen taşımayı yapmaya yetkili olup olmadığına, sunduğu belgelerde kayıtlı araçların yetki belgesinde yer alıp almadığına ilişkin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının görüşü alınır.

(3) Bu Tebliğde düzenlenen işlemleri yapmaya engel bir hallerinin olup olmadığı hususunda sözleşme sahibi firmalar ve taşımacı firmalar ile sürücüler hakkında elde edilen veriler ile Bakanlıkta mevcut bulunan veriler tetkik edilerek nihai değerlendirme yapılır.

(4) Yapılan değerlendirme sonucunda izin başvurusu uygun bulunanlar, başvuru sahibine ve hareket/varış gümrük idarelerine; izin başvurusu uygun bulunmayanlar ise başvuru sahibine bildirilir.

İznin durdurulması, askıya alınması ve iptali

(1) Bu Tebliğ kapsamında izin sahibi firma tarafından ibraz edilen belgelerde tahrifat yapıldığının veya ibraz edilen belgelerin sahte olduğunun veya verilen izinlerin üçüncü kişilere devredildiğinin, verilen taahhütnameye aykırı davranıldığının, başvuru sırasında aranan şartların kaybedildiğinin tespiti durumunda verilmiş izinler askıya alınır, yeni izin başvuruları reddedilir.

(2) Başvuruda bulunan firmalar ile taşımayı gerçekleştiren firmaların sahibi, kurucu ortağı, yönetim kurulu üyeleri ya da temsil ve ilzama yetkili yöneticilerinden en az birisi hakkında kaçakçılık yapıldığı iddiasıyla dava açılmış olması halinde mahkemelerce aksine karar tesis edilinceye kadar, söz konusu firmaların bu Tebliğ kapsamında verilmiş izinleri askıya alınır, yeni izin başvurulan reddedilir.

(3) Haklarında kaçakçılıktan kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunan şahısların; sahibi, kurucu ortağı, yönetim kurulu üyesi veya temsil ve ilzama yetkili yöneticisi olduğu firmaların bu Tebliğ kapsamında verilmiş izinleri iptal edilir. Bu tarihten sonraki başvuruları değerlendirmeye alınmaz.

(4) Yapılan kontrollerde araç takip sistemlerinin üçte birinin izlenebilir olmaktan çıkarıldığının tespit edilmesi durumunda söz konusu durum düzeltilinceye kadar firmanın izni askıya alınır.

(5) Yapılan kontrollerde münferit bir araçtaki araç takip sisteminin izlenebilir olmaktan çıkarıldığının tespit edilmesi durumunda söz konusu durum düzeltilinceye kadar söz konusu aracın bu Tebliğ kapsamında taşıma yapmasına izin verilmez.

(6) Yapılan kontrollerde taşıma yapan araç sürücüsünün araçtaki araç takip sistemini izlenebilir olmaktan çıkardığının veya konusu suç teşkil eden herhangi bir fiilinin tespiti halinde söz konusu sürücünün bu Tebliğ kapsamında taşıma yapmasına izin verilmez.

İlave bilgi ve belge ibrazı

(1) Bu Tebliğ kapsamında, Bakanlıkça firmalardan her türlü bilgi ve belge istenebilir. Söz konusu bilgi ve belgeleri ibraz etmeyenlerin izin talepleri reddedilir veya verilmiş izinleri iptal edilir.

Alınacak önlemler

(1) Bu Tebliğ kapsamında izin verilen taşımalar yalnızca izinde belirtilen araç ve sürücülerle aşağıda belirtilen güzergahlar kullanılarak yapılır ve taşıma esnasında araçlar ancak konaklama, denetleme ve kontrol noktalarında durabilir:

a) İskenderun Gümrük Müdürlüğünden hareketle, Dörtyol-Bahçe-Gaziantep-Şanlıurfa Kızıltepe-Cizre- Nusaybin güzergahı takip edilerek Habur Gümrük Müdürlüğü,

b) Mersin Akaryakıt Gümrük Müdürlüğünden hareketle, Adana-Bahçe-Gaziantep Şanlıurfa-Kızıltepe-Cizre- Nusaybin güzergahı takip edilerek Habur Gümrük Müdürlüğü,

c) Sarp Gümrük Müdürlüğünden hareketle, Hopa-Artvin-Olur-Göle-Kars (veya Hopa Artvin-Ardahan-Hasköy-Susuz-Kars)-Digor-Tuzluca-Iğdır-Aralık güzergahı takip edilerek Dilucu Gümrük Müdürlüğü.

(2) Bu Tebliğ kapsamında, Türkiye Gümrük Bölgesinde karayolu ile gerçekleştirilecek sevkiyatlar, taşımacılık yapacak olan firmaların kendi filolarında kullandıkları araç takip sistemi vasıtasıyla izlenir. Firma tarafından Bakanlıkça uygun görülen idarelere erişim izni verilerek ilgili firmaların araç takip sistemleri üzerinden gerekli izleme ve kontroller araç takip sistemi operatörlerince gerçekleştirilir. Ayrıca, taşımacılık yapacak olan firmaların filolarındaki araçların gümrük gözetimi haricinde de gerek görüldüğü hallerde kontrolleri yapılabilir. Bu Tebliğ kapsamındaki taşımalara ilişkin araç takip sisteminde yer alan gerekli bilgiler yol boyu kolluk kuvvetlerine de verilir.

(3) İlgili firmanın filosundaki araçlarda çekiciden ayrılabilir dorse tanker bulunması ve bu dorse tanker ile taşıma yapılması halinde dorse tankerin takip edilebilmesi için firmalar tarafından gerekli tedbirler alınır. Bakanlık gerekli gördüğü takdirde mevcut sistemlere ilaveten ek güvenlik tedbirleri almaya yetkilidir.

(4) Bu Tebliğ kapsamında taşıma izni verilen araçların sevkiyatlara başlamadan önce, gerek bu Tebliğde belirtilen teknik donanımlara sahip olduğu gerekse bu Tebliğ kapsamı eşya taşımacılığını suistimal edebilecek ek donanımların bulunmadığı ilgili hareket gümrük idaresince kontrol edilerek tutanağa bağlanır.

(5) Bu Tebliğ kapsamında yapılacak taşımalarda hareket gümrük idarelerince her taşımada;

a) Araçlarda bulunan araç takip sisteminin çalışıp çalışmadığı,

b) Tanker göz kapaklarının vidalı olup olmadığı, klipsli kapaklarda menteşe vidalarının perçinli olup olmadığı, menteşe vidalarına mühür tatbiki için delikli vida yapılmış olup olmadığı, menteşe pimlerinin kesilmesinin mümkün olup olmadığı,

c) Sayısal (dijital) takografların çalışıp çalışmadığı,

ç) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca araç muayenelerinin geçerli olup olmadıkları,

kontrol edilir. Bu kriterlerden herhangi birini taşımayan aracın taşıma yapmasına izin verilmez.

(6) Bu Tebliğ kapsamında hareket gümrük idarelerince aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir;

a) Habur Gümrük Müdürlüğünden Mersin Akaryakıt ve İskenderun Gümrük Müdürlüklerine yapılacak ham petrol sevkiyatlarında;

1) Mahreç ülkesinden alınmış analiz raporu ve Türkçe tercümesi ile tartı fişi transit beyannamesine eklenir, beyannamede eşyanın tarifesi belirtilir.

2) Ham petrolün öncelikle macun tahlili yöntemiyle tespiti yapılır. Şüphe halinde numune alınarak tahlile gönderilir. Eşyanın tahlile gönderildiğine ilişkin beyanname üzerine açıklama düşülür.

3) Aracın ilgili yerleri mühürlenerek tahlil sonucu beklenilmeksizin araç, varış gümrük idaresine sevk edilir.

b) Sarp Gümrük Müdürlüğünden Dilucu Gümrük Müdürlüğüne yapılacak motorin, benzin ve jet yakıtı sevkiyatlarında;

1) Mahreç ülkesinden alınmış analiz raporu ve Türkçe tercümesi ile tartı fişi transit beyannamesine eklenir, beyannamede eşyanın tarifesi belirtilir.

2) Eşyanın öncelikle macun tahlili yöntemi ile tespiti yapılır. Şüphe halinde eşyadan numune alınarak tahlile gönderilir. Eşyanın tahlile gönderildiğine ilişkin beyanname üzerine açıklama düşülür.

3) Aracın ilgili yerleri mühürlenerek tahlil sonucu beklenilmeksizin araç, varış gümrük idaresine sevk edilir.

c) Mersin Akaryakıt ve İskenderun Gümrük Müdürlüklerinden Habur Gümrük Müdürlüğüne yapılacak benzin, motorin ve jet yakıtı sevkiyatlarında; antrepodan sevk edilecek benzin, motorin ve yet yakıtının antrepoya alınırken yapılmış tahlil sonuçları ve tartı fişi transit beyannamesine eklenir, beyannamede eşyanın tarifesi belirtilir. Eşyanın niteliğinin belirlenmesi açısından antrepodaki eşyanın analiz raporu esastır. Aracın ilgili yerleri mühürlenerek araç, varış gümrük idaresine sevk edilir.

(7) Bu Tebliğ kapsamında varış gümrük idarelerince aşağıdaki işlemler gerçekleştirilir;

a) Mersin Akaryakıt ve İskenderun Gümrük Müdürlüklerince;

1) Aracın mühürleri kontrol edilir, macun tahlili yöntemi ile eşyanın tespiti yapılır. Şüphe halinde takograf ve araç takip sistemi bilgileri kontrol edilir. Şüphenin devamı halinde eşyadan numune alınarak tahlile gönderilir. Bu durumda, tahlil sonucu gelmeden eşyanın tahliyesine izin verilmez.

2) Hareket gümrük idaresince eşyanın tahlile gönderilmiş olması halinde birinci bent hükümleri saklı kalmak üzere eşyadan numune alınarak tahlile gönderilir ve eşyanın tahliyesine izin verilir. Tahlil sonuçlarının alınmasını müteakip gerekli kontrol ve karşılaştırmanın yapılmasını teminen hareket idaresine sonuçlar bildirilir. Sonuçların farklı çıkması halinde hareket idaresince mevzuat dahilinde gerekli işlem yapılır.

b) Dilucu Gümrük Müdürlüğünce;

1) Aracın mühürleri kontrol edilir ve macun tahlili yöntemi ile eşyanın tespiti yapılır. Şüphe halinde takograf ve araç takip sistemi bilgileri kontrol edilir. Şüphenin devamı halinde eşyadan numune alınarak tahlile gönderilir. Bu durumda, tahlil sonucu gelmeden eşyanın çıkışına izin verilmez.

2) Hareket gümrük idaresince eşyanın tahlile gönderilmiş olması halinde birinci bent hükümleri saklı kalmak üzere eşyadan numune alınarak tahlile gönderilir ve eşyanın çıkışına izin verilir. Tahlil sonuçlarının alınmasını müteakip gerekli kontrol ve karşılaştırmanın yapılmasını teminen hareket idaresine sonuçlar bildirilir. Sonuçların farklı çıkması halinde hareket idaresince mevzuat dahilinde gerekli işlem yapılır.

c) Habur Gümrük Müdürlüğünce, aracın mühürleri kontrol edilir ve macun tahlili yöntemi ile eşyanın tespiti yapılır. Şüphe halinde takograf ve araç takip sistemi bilgileri kontrol edilir. Şüphenin devamı halinde eşyadan numune alınarak tahlile gönderilir. Bu durumda, tahlil sonucu gelmeden eşyanın çıkışma izin verilmez. Tahlil sonuçlarının antrepo analiz raporu sonuçlarından farklı çıkması halinde mevzuat dahilinde gerekli işlemler yapılır.

İzin sahibi firmanın yükümlülükleri

(1) Bu Tebliğ kapsamında taşıma yapacak araçlara takılacak teknik özellikleri itibarıyla Bakanlıkça aracın takip edilebilirliğini sağlayan araç takip sistemleri ve takip ünitelerinin temininden ve söz konusu araç takip sistemlerinin tüm altyapı, veri iletim giderleri ve oluşabilecek diğer giderlerin karşılanmasından izin sahibi firma sorumludur.

(2) Macun tahlili yöntemi ile yapılacak tespitte kullanılacak macunun ve takograf kayıtlarının kontrolüne ilişkin teçhizatın izin sahibi firma tarafından temin edilerek ilgili gümrük idarelerine teslimi gerekir.

(3) Taşımanın sözleşme sahibi firma tarafından yapılmaması durumunda, bu taşımadan doğabilecek gümrük vergileri ve diğer mali yüklerden taşıyıcı firma ile izin sahibi firma müteselsilen sorumludur.

Askeri güçlerin ihtiyacını karşılamak üzere yapılacak sevkiyatlar

(1) 2011/2033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında askeri güçlerin ihtiyacını karşılamak üzere diğer ülkelere karayolu veya demiryolu ile yapılacak sevkiyatlar için, askeri güçlerin açtığı ihalenin kazanılmış ve askeri güçler ile imzalanan sözleşmenin Büyükelçilik kanalı ile Bakanlığa (Gümrükler Genel Müdürlüğü) bildirilmiş olması gerekir.

(2) Birinci fıkra kapsamında verilecek izinlere ilişkin hususlarda 4 üncü maddenin ikinci fıkrası hükmü hariç diğer hükümler uygulanır.

Yetki

(1) Bakanlık,

a) Bu Tebliğin uygulanması amacıyla gerekli düzenlemeleri yapmaya, izinlerin durdurulması, iptali ve sınırlandırılması dâhil her türlü önlemi almaya,

b) Kara kapılarının yoğunluğunu ve kapasitesini dikkate alarak bu Tebliğ kapsamındaki taşımaları sınırlandırmaya,

c) Özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya,

yetkilidir.

Hüküm bulunmayan haller

(1) Bu Tebliğde yer almayan hususlarda, 4458 sayılı Kanun ile diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan tebliğ

(1) 5/6/2012 tarih ve 28314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Transit Rejimi Seri No:2) yürürlükten kaldırılmıştır.

Mevcut izinler

(1) 2011/2033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı öncesi askeri güçlerin ihtiyacını karşılamak üzere verilmiş olan izinlere ilişkin usul ve esaslar sözleşme süreleri sonuna kadar mevcut haliyle devam eder.

(2) Bu Tebliğin yürürlük tarihinden önce 2011/2033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden verilmiş izinler kapsamında taşıma yapan araçların 2 ay içerisinde bu Tebliğde belirtilen şartlara uygun hale getirilmesi gerekmektedir.

Yürürlük

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.