2024/8 Hastalıktan Ari İşletmeler Yönergesi

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

(1) Bu Yönergenin amacı; ülkemizde görülen sığır tüberkülozu ve bruselloz ile etkin mücadele edilmesi, sürdürülebilir hayvancılığın sağlanması ve halk sağlığının korunması amacıyla Avrupa Birliği (AB) standartlarındaki işletmelerin sertifikalandırılmasında ve uygulanacak resmî kontrollerde uyulması gereken usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

(1) Bu Yönerge, sığır brusellozu ve sığır tüberkülozundan ari olmak isteyen hayvancılık işletmelerinde arilik statüsünün verilmesi ile arilik statüsünün devamlılığına dair usul ve esasları kapsar.

Dayanak

(1) Bu Yönerge, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile bu Kanun kapsamında hazırlanan, 31.05.2024 tarihli ve 32562 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliği ve 3/4/2009 tarihli ve 27189 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

(1) Bu Yönergede geçen;

a) Ana sürü: Hastalıktan ari bir işletmenin rutin testlerinin yapıldığı esas sürüyü,

b) Bakan: Tarım ve Orman Bakanını,

c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

ç) Bölge enstitü müdürlüğü: Bakanlığa bağlı bölge veteriner kontrol enstitü müdürlükleri ile veteriner kontrol merkez araştırma enstitüsü müdürlüğünü,

d) Devam testi veya rutin test: Hastalıktan ari işletmelerde düzenli aralıklarla yapılan testleri,

e) Genel müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

f) Hastalıktan ari işletme sertifikası: Ek-7’de örneği verilen ve hastalık taramaları tamamlandıktan sonra uygun bulunan işletmeler için Bakanlık veri tabanından düzenlenen ve İl Tarım ve Orman Müdürü tarafından onaylanan belgeyi,

g) İzolasyon: Bir hayvanın herhangi bir durumda diğer hayvanlarla temas etmesinin engellenmesini,

ğ) Karantina bölmesi: Bir işletmede hayvanların izole edilmesini sağlayacak yerleri,

h) Pozitif reaktör: Bovine intradermal tüberkülin testine pozitif sonuç veren sığır cinsi hayvanı,

ı) Resmî olarak tüberkülozdan ari bölge/ülke: 14 üncü ve 15 inci maddelerde belirtilen koşulları yerine getiren bir bölgeyi/ülkeyi,

i) Sürü: Bir işletmede aynı sağlık statüsüne sahip ve patojenik bir etkene maruz kalma olasılığı yaklaşık olarak aynı olan bir hayvan ya da hayvan grubunu,

j) Tüberkülozdan şüpheli hayvan: Resmî olarak ne hastalık teyidi yapılmış ne de hastalık ihtimali yok sayılmış olan ve tüberkülozun muhtemel varlığına işaret eden belirtileri gösteren sığır cinsi hayvanları,

k) Veri tabanı: Bakanlık kayıt sistemlerini ifade eder.

(2) Bu Yönergede yer almayan tanımlar için, 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi ve Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliğinin 4 üncü maddesindeki tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Müracaat, Tespit ve Sağlık Sertifikası, Hastalık Taramaları

Hastalıktan ari işletmeler için müracaat, tespit ve sağlık sertifikası

(1) Hastalıktan ari işletmelerin sertifikalandırılması çalışmalarından, besilik erkek sığır yetiştiren işletmeler dışında kalan büyükbaş hayvanların bulunduğu işletmeler yararlanabilir.

(2) Hastalıktan Ari İşletme Sertifikası almak isteyen işletme sahipleri, Ek-1'de yer alan dilekçe örneği ile işletmelerinin bulunduğu il/ilçe müdürlüklerine müracaat eder. Arilik ile ilgili çalışmalar büyükşehir olan illerde il müdürlüğünde görevli en az iki veteriner hekim ve işletmenin bağlı bulunduğu ilçe müdürlüğünde görevli yeter sayıda veteriner hekimin katılımıyla yürütülür. Büyükşehir olmayan illerde ise çalışmanın hangi birim tarafından yürütüleceği il müdürlüğünce belirlenir.

(3) Dilekçenin verildiği tarihten itibaren on iş günü içerisinde Ek-2'de yer alan tutanak çerçevesinde il ve ilçe müdürlüğünde görevli resmî veteriner hekimlerin katılımları ile işletmenin tespiti yapılarak durumu uygun bulunan işletmeler için hastalıktan ari işletme çalışması başlatılır. Söz konusu tespitlerde başvuru yapan işletmenin fiziki alt yapısı uygun ise işletmede sağmal, düve, besi ve karantina sürülerinin sistem tanımlaması yapılır.

(4) İşletmedeki toplam hayvan sayısının belirlenmesi için Ek-3'te yer alan form, tüberküloz ve bruselloz testleri uygulanan hayvan sayısının belirlenmesi için de Ek-4'te yer alan form doldurulur.

(5) Hastalıktan ari işletme sertifikası almak için başvuran işletmeler ve ariliğe devam eden işletmeler il müdürlüklerince yılda en az bir kez denetlenir ve yapılan denetim için Ek-5 de yer alan form, Ek-6'da yer alan açıklamalar çerçevesinde doldurulur. Bu denetimde eksiklik tespit edilirse, eksikliğin durumuna göre işletmeye süre verilir ve eksiklik işletme sahibine resmi yazı ile bildirilir. Verilen sürenin sonunda eksikliğin giderilip giderilmediğine dair tekrar denetim yapılır. Denetimi yapan personel, sonuca göre ariliğin askıya alınması, iptali ya da devamı ile ilgili karar verir.

(6) Süt üreten işletmeler dışındaki işletmeler için, denetim formunda yer alan süt ile ilgili şartlar aranmaz.

Hastalık taramaları

(1) 5 inci maddede belirtilen tüm şartların uygun olması durumunda hastalık taramalarına başlanır.

(2) Hastalıktan ari işletme çalışması için uygulanacak tüberkülinler Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünce karşılanır. Toplanacak kan serumları için ihtiyaç duyulan vakumlu tüpler ve kan alma iğneleri il/ilçe müdürlükleri tarafından temin edilir.

(3) Bruselloz tespiti amacıyla alınan numuneler bağlı bulunan bölge enstitü müdürlüğüne gönderilir. Gerektiği durumlarda il/ilçe müdürlüğünce resmi araç tahsis edilir.

(4) Hayvanlardan serum toplanırken, bruselloz yönünden aşılı olup olmadıkları ve aşılama tarihleri mutlaka ilgili enstitü müdürlüğüne bildirilir.

(5) Numuneler Bakanlık veri tabanına kaydedilerek gönderilir.

(6) Her iki hastalıkta da Ek-4’te yer alan forma işlenen hayvanlar teste tabi tutulur. Bu testte test yaşına gelmemiş olan hayvanlar bir sonraki test sırasında taramaya dâhil edilir.

(7) İşletmede bulunan hayvanlar şap hastalığının varlığı yönünden klinik muayeneden geçirilir.

(8) Hastalıktan ari işletme çalışması için gönderilen kan serumlarında testler ücretsiz olarak yapılır.

(9) Hastalık taramalarında kullanılacak test yöntemleri, şüphe durumunda alınacak numuneler ile testlerin uygulanması gibi hususlar Ek-8 de belirtilmiştir.

Sığır tüberkülozundan arilik

(1) Bir işletmeye aşağıdaki koşulların sağlanması durumunda ari statüsü verilebilir;

a) İşletmede son on iki ay içerisinde sığır tüberkülozu görülmemiş olması gerekir.

b) Test veya numune alma sırasında işletmede bulunan altı haftalıktan büyük sığır cinsi hayvanların, yapılacak testlerde aşağıdaki her iki koşulda negatif sonuç vermesi gerekir;

1) İlk test pozitif çıkan son hayvan uzaklaştırıldıktan en erken altı ay sonra yapılır.

2) İkinci test birinci testten sonra en erken altı en geç on iki ay içerisinde yapılır.

c) Birinci testin başlangıcından sonra ya da arilik başvurusu yapan işletmede hiç hayvan bulunmaması halinde, işletmeye getirilen tüm sığır cinsi hayvanların ve üreme ürünlerinin resmî olarak tüberkülozdan ari işletmelerden gelmesi ve bu hayvanların aşağıdaki koşullardan birini sağlaması gerekir;

1) Resmî olarak tüberkülozdan ari bir bölge ya da ülkeden gelmelidir.

2) Altı haftalıktan büyük sığır cinsi hayvanların işletmeye girişlerinden önceki otuz gün içerisinde veya işletmeye girişlerinden sonra izole edilmeleri koşuluyla otuz gün içerisinde yapılan testte negatif sonuç vermesi gerekir. Hayvanların işletmeye girişlerinden sonra yapılacak test için son yapılan testin üzerinden en az kırk iki gün geçmiş olmalıdır.

(2) Ariliğin ilk başvurusunda işletmede yapılan tüberkülin testlerinde pozitif hayvanlar tespit edildiğinde;

a) Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliği çerçevesinde hastalık çıkışı yapılır, pozitif hayvanlar sürüden uzaklaştırılır ve 6/3/2013 tarihli ve 28579 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılmak üzere kesime gönderilir.

b) Negatif ve şüpheli çıkan hayvanlar, testlerden ilki pozitif reaktörün sürüden ayrılmasından en erken altmış gün sonra olmak üzere en az altmış gün ara ile iki kez tüberkülin testine tabi tutulur, son iki testte tüm hayvanlardan negatif sonuç alındığında hastalık sönüşü yapılır.

c) Hastalık sönüşünden sonra arilik çalışmasına devam edilecekse, ariliğin kazanılması için test sırasında işletmede bulunan altı haftalıktan büyük büyükbaş hayvanlar, aşağıdaki iki durumda tüberkülin testinde negatif sonuç vermelidir.

1) İlk test, tüberkülin testinde pozitif sonuç veren son hayvanın uzaklaştırılmasından en erken altı ay sonra yapılır.

2) İkinci test, ilk test tarihinden itibaren en erken altı ay ve en geç on iki ay içinde yapılır.

Sığır brusellozundan arilik

(1) İşletmede son altı ay içerisinde bruselloz görülmemiş olmalıdır.

(2) İşletmede bulunan on iki aylık yaşın üzerindeki büyükbaş hayvanlar, bruselloz yönünden üç aydan fazla ve on iki aydan kısa aralıklarla yapılacak iki serolojik testte negatif sonuç vermelidir.

(3) İşletmeye getirilen hayvanlar sadece brusellozdan ari ülke/bölge/işletmelerden geliyorsa, on iki ayın üzerindeki tüm hayvanlar, işletmeye girişlerinden önceki otuz gün içerisinde veya bu süre zarfında izole edilmeleri koşuluyla işletmeye girişlerini takip eden otuz gün içerisinde yapılan serolojik testte negatif sonuç vermişse ikinci test yapılmaz ve işletmeye brusellozdan arilik statüsü verilir. Söz konusu süreler içerisinde test yapılmaması durumunda arilik işlemleri ikinci fıkraya göre yürütülür.

(4) Yurt dışından gelen ve fiili ithalat işlemleri tamamlanmamış hayvanlar için, tüm masrafları işletme sahibi tarafından karşılanmak kaydıyla üçüncü fıkraya göre işlem yapılabilir.

(5) Bruselloz ariliği için gerekli serolojik testlerde, hayvanlar aşılı ise ve aşılamadan sonra bir yıl zaman geçmemişse CFT sonucu 30 EEC den düşük, diğer her durumda 20 EEC den düşük olmalıdır.

a) Bu değerlerin üzerinde sonuç veren hayvanlar tespit edildiğinde işletmede hastalık çıkışı yapılır ve söz konusu hayvanlar Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapılmak üzere kesime sevk edilir.

b) Hayvanların kesime sevk edilmesinden itibaren en az otuz gün sonra herhangi bir atık vakası olmazsa hastalık sönüşü yapılır.

c) Hastalık sönüşünden sonra arilik çalışmasına devam edilecekse, ariliğin kazanılması için test sırasında işletmede bulunan on iki aylık yaştan büyük bütün büyükbaş hayvanlar, aşağıda belirtilen her iki durumda yapılacak serolojik testlerde negatif sonuç vermelidir.

1) İlk test serolojik teste pozitif sonuç veren son hayvanın kesilmesinden en erken 3 ay sonra yapılır.

2) İkinci test, ilk test tarihinden itibaren en erken üç ay ve en geç on iki ay içinde yapılır.

(6) İşletme sahibinin hastalık çıkışından sonra arilik başvurusundan vazgeçmesi durumunda yürürlükte olan Brusellanın Konjuktival Aşı ile Kontrol ve Eradikasyonu Genelgesine göre işlem yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sertifika Düzenlenmesi, Ariliğin Askıya Alınması, İade Edilmesi, İptali ve Geri Kazanılması

Sertifika düzenlenmesi

(1) Ari işletme başvurusu yapan işletmeler için ikinci bölümde belirtilen şartların uygun olması durumunda il/ilçe müdürlüklerince Bakanlık veri tabanından Ek-7'de örneği bulunan sertifika düzenlenir.

(2) Sertifikanın veriliş tarihi her iki hastalıktan ariliğin kesinleştiği tarihtir.

(3) Sertifikaya tüberkülin test tarihi olarak tüberkülin testinin okuma tarihi, brusella test tarihi olarak bağlı bulunduğu Enstitü Müdürlüğüne giriş/kabul tarihi yazılır.

Ariliğin askıya alınması ve iade edilmesi

(1) Tüberkülozdan ari bir işletmede sığır cinsi hayvanlarda yapılan testlerde ya da kesim/ölüm sonrası muayenede tüberkülozdan şüphe edilmesi durumunda, işletmenin arilik statüsü askıya alınır ve hastalık şüphesi eklenir. Şüpheli hayvanların durumları açıklığa kavuşuncaya kadar ariliğin askıda kalma hali devam eder. Durumları netleşmeden kesilen ya da ölen şüpheli hayvanlar için yapılacak incelemeler numunelerin doğrudan teşhis yöntemleriyle incelenmesini içermelidir. Mycobacterium bovis’in kültür ve tanısı için gerekli patolojik materyal, normal dışı lenf yumrularından ve akciğer, karaciğer, dalak vs. gibi parenkimatoz organlardan alınır. Hayvanda patolojik lezyon bulunmadığı durumlarda muayene ve kültür için retrofaringeal, bronşiyal, mediastinal, meme üstü, altçene ve bazı mezenterik lenf yumrularından örnek alınır. Bu şekilde statüsü askıya alınan bir işletmenin statüsü en fazla iki ay içerisinde neticelendirilir. Askıya alınma süresince işletmeye getirilen hayvanlar ve üreme ürünlerinin yalnızca resmî olarak tüberkülozdan ari işletmelerden getirilmesi ile işletmede yapılan rutin testlere devam edilmesi şartları bozulmamış olmalıdır. Kesim/ölüm sonrası muayenede tüberkülozdan şüphe edilmesi durumunda, şüpheli vakanın laboratuvar testleri sonrasında tüberküloz olmadığının kanıtlanması; rutin test sonucunda tüberkülozdan şüphe edilmesi durumundaysa, şüpheli hayvanlara en az kırk iki gün sonra uygulanacak tekrar test sonucunun negatif çıkması halinde ari statüsünün askı hali kaldırılarak arilik statüsü iade edilir.

(2) Brusellozdan ari bir işletmede yapılan rutin serolojik test sonuçlarına göre son dört ay içerisinde aşılanmış hayvanlarda 30-60 EEC (60 dâhil) arasında antikor tespit edilmesi durumunda arilik statüsü askıya alınır ve hastalık şüphesi eklenir. Şüpheli hayvanların durumları açıklığa kavuşuncaya kadar hayvanlar sürüden ayrılarak izole edilir ve ariliğin askıda kalma hali devam eder. Bu şekilde statüsü askıya alınan bir işletmenin statüsü en fazla üç ay içerisinde neticelendirilir. Askıya alınma süresince işletmeye getirilen hayvanlar ve üreme ürünlerinin yalnızca resmî olarak brusellozdan ari işletmelerden getirilmesi ile işletmede yapılan rutin testlere devam edilmesi şartları bozulmamış olmalıdır. Bu hayvanlara ilk kan alımından en az iki ay sonra ikinci bir CFT testi yapılır. Yapılan ikinci test sonucuna göre antikor titresinde düşüş eğilimi görüldüğünde Enstitü Müdürlüklerince veri tabanında yer alan “değerlendirme” bölümünde antikor titresinin aynı kalması veya düşmesi durumu yazılır ve buna göre aşılama tarihi (4 ay içerisinde aşılanmış olması) de göz önünde bulundurularak negatif olma durumu açıkça belirtilir. Bu durumda askı hali kaldırılarak arilik statüsü iade edilir. Söz konusu hayvanların test edilmeden kesilmesi durumunda askı halinin kaldırılabilmesi için, sürüde on iki aydan büyük bütün hayvanlarda iki serolojik test yapılması, testlerden ilkinin enfekte hayvanların uzaklaştırılmasından otuz gün sonra ikincisinin ise ilk testten altmış gün sonra yapılması gerekir.

(3) Ariliğin devamı ile ilgili yapılan denetimlerde sağlık şartları dışında uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda işletmenin arilik statüsü askıya alınır. Söz konusu gereklilikler tamamlanana kadar askıda kalma hali devam eder. Bu şekilde statüsü askıya alınan bir işletmenin arilik statüsü, tespit edilen eksikliğe göre en fazla dört ayı geçmemek koşuluyla il müdürlüğünce belirtilen sürede neticelendirilir.

Ariliğin iptal edilmesi ve geri kazanılması

(1) 10 uncu maddenin birinci fıkrasına göre şüphe sonrası yapılan laboratuvar muayeneleri sonucunda veya kırk iki gün sonra yapılacak tüberkülin testinde hastalık tespit edilmişse veya kesim/ölüm sonrası muayenede ya da laboratuvar testleri de dâhil olmak üzere yapılan testlerde tüberküloz tespit edilmesi durumunda, statüsü ari veya askıda olan bir işletmenin ariliği iptal edilir, hastalık çıkışı yapılır ve Yönetmelik hükümlerine göre hareket edilir. Bu şekilde statüsü iptal edilen bir işletmenin arilik statüsü ancak hastalık sönüşünden sonra işletmede bulunan altı haftalıktan büyük sığır cinsi hayvanlara aşağıdaki koşullara göre uygulanacak son iki testte negatif sonuç alınması halinde geri kazanılır.

a) İşletmede tüberküloz tespit edilmesi sonucu iptal edilen statünün geri kazanılabilmesi için, son pozitif vaka ya da sonrasında yapılan testlerde tespit edilen son pozitif reaktör uzaklaştırıldıktan en erken altı ay sonra ilk test, birinci testten sonra en erken altı en geç on iki ay içerisinde de ikinci test yapılır.

b) (a) bendine istisna olarak, rutin test sonucunda tüberküloz tespit edilmesi durumunda iptal edilen statünün geri kazanılabilmesi için, işletmenin statüsünün son üç yıl içinde iptal edilmemiş olması veya enfeksiyonun tespit edilmeden önceki son on iki ay içinde işletmeye enfekte hayvan girmesinden kaynaklandığını göstermesi şartıyla, son pozitif reaktör uzaklaştırıldıktan en erken altmış gün sonra ilk test, birinci testten sonra en erken iki en geç on iki ay içerisinde ikinci test yapılır. Bu testlerin birinde pozitif reaktör veya şüpheli hayvan olması durumunda hastalık çıkış işlemlerine devam edilerek arilik statüsü iptal edilir ve bundan sonra arilik çalışmasına devam edilecekse ilk başvuruda olduğu gibi devam edilir.

(2) 10 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre yapılan ikinci testin sonucunda ilk yapılan testten sonra antikor titresinde artış eğilimi görüldüğünde Enstitü Müdürlüklerince veri tabanında yer alan “değerlendirme” bölümünde antikor titresinin yükselmesi durumu yazılır ve buna göre pozitif olma durumu açıkça belirtilir. Bu durumda ya da CFT de 60 EEC’ nin üzerinde antikor tespit edilen hayvanlarda hastalık pozitif kabul edilir, hastalık çıkışı yapılarak arilik statüsü iptal edilir. Bu şekilde statüsü iptal edilen bir işletmenin arilik statüsü ancak aşağıdaki koşullara göre uygulanacak son iki testte negatif sonuç alınması halinde geri kazanılır. Ayrıca aynı sürüde CFT titresi 30-60 EEC arasında olan (şüpheli) ve 60 EEC nin üstünde olan (pozitif) hayvanların olması durumunda, şüpheli hayvanların durumları netleştirildikten sonra ariliğin geri kazanılması için geçmesi gereken süreler pozitifliğe göre yürütülür.

a) İşletme enfekte hayvanların sürüden uzaklaştırılmasından itibaren otuz gün süre ile takip edilir ve bu süre içerisinde atık vakası olmaması durumunda hastalık sönüşü yapılır.

b) İşletmeye yeniden arilik statüsü verilebilmesi için on iki aydan büyük bütün hayvanlarda iki serolojik test yapılır, testlerden ilki enfekte hayvanların uzaklaştırılmasından otuz gün sonra ikincisi ise ilk testten altmış gün sonra yapılır.

c) Ari bir işletmede atık vakası olursa, numune alınarak bölge enstitü müdürlüğüne gönderilir ve laboratuvar sonucunun pozitif olması durumunda işletme sahibinin ariliğe devam etmek istemesi halinde 8 inci maddenin beşinci fıkrasının (c) bendine göre, ariliğe devam etmek istememesi halinde ise yürürlükte olan Brusellanın Konjuktival Aşı ile Kontrol ve Eradikasyon Genelgesi hükümlerine göre hareket edilir.

(3) 10 uncu maddenin üçüncü fıkrasına göre verilen süre içerisinde tespit edilen eksiklik giderilmemişse arilik statüsü iptal edilir.

(4) Karantina ve gözetim altında tutulmadan veya bu süre içerisinde tarama sonucunu beklemeden ana sürüye hayvan dâhil edilmesi halinde ari işletme sertifikası iptal edilir.

(5) Testlerin geçerlilik süresi hastalıktan ariliğin kesinleştiği tarihten itibaren her bir hastalık için bir yıldır. Devam testleri için bu sürenin aşılması halinde ari işletme sertifikası iptal edilir.

(6) Herhangi bir nedenle işletmenin arilik statüsü askıya alındığında veya iptal edildiğinde veri tabanından gerekli güncellemeler yapılır, ivedilikle Genel Müdürlüğe, Gıda ve Yem Şube Müdürlüğüne ve işletmeden süt temin eden süt işleme tesisine bilgi verilir.

(7) Sertifika düzenlenmesi, askıya alınması ya da iptal edilmesi ile ilgili bu Yönergede yer almayan hususlar için Sığır Tüberkülozu ile Mücadele Yönetmeliği ve Bruselloz ile Mücadele Yönetmeliği hükümlerine göre hareket edilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Arilik Devam Testleri

Arilik devam testleri

(1) Testlerin geçerlilik süresi hastalıktan ariliğin kesinleştiği tarihten itibaren, her bir hastalık için bir yıldır.

(2) Ari İşletmelerde ariliğin devamı için,

a) Sığır tüberkülozu yönünden altı haftalıktan büyük tüm büyükbaş hayvanlar, bir yılı geçmeyecek aralıklarla karşılaştırmalı tüberkülin testine tabi tutulur.

b) Bruselloz yönünden on iki aydan büyük tüm büyükbaş hayvanlar, en az üç ay en çok on iki ay ara ile yapılan iki resmî serolojik teste tabi tutulur.

(3) İlk numunenin kabul tarihinden sonra analiz yapılamayıp tekrar aynı hayvanlardan Enstitü Müdürlüğü tarafından numune gönderilmesi istendiği durumlarda ilk gönderilen numunenin kabul tarihi brusella test tarihi olarak yazılır.

(4) İkinci fıkrada belirtilen test sonuçlarının tamamının negatif çıkması durumunda sertifika yenilenir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Diğer hususlar

(1) Hastalıktan ari işletmelerde Bakanlık tarafından yılı içinde uygulanan programlı şap aşıları yaptırılır.

(2) Ari işletmelere gelecek tüm hayvanlar karantina bölmesinde en az otuz gün süre ile izole edilir, izolasyon süresi bitiminde resmî veteriner hekim tarafından kontrol edilir ve uygun görülmesi durumunda ana sürüye dahil edilir.

(3) Ari işletmelerde mutlaka karantina sürüsü olmalıdır.

(4) Karantina sürüsünde hastalık tespit edilmesi halinde hastalık işlemleri sürü bazlı takip edilir.

(5) Ari işletmeden başka bir ari işletmeye yapılan hayvan sevkleri mutlaka Bakanlık veri tabanında oluşturulan karantina sürüsüne yapılmalıdır.

(6) İki sertifika dönemi arasında boşluk oluşmaması için tarama çalışmalarına başlama zamanına dikkat edilmelidir. Devam testleri için bir yıldan fazla zaman geçmesi halinde arilik sertifikası iptal edilir. Ancak işletmeye hayvan girişi olmaması şartıyla ve son yapılan test sonuçlarının negatif olması durumunda, yapılan son test yeni yapılacak arilik çalışması için birinci test olarak kabul edilir ve arilik çalışmalarına devam edilebilir.

(7) Hastalıktan ari işletme sertifikasına esas olan tüberkülin teamül cetvelleri, laboratuvar raporları, ari işletme sertifikaları ve veteriner sağlık sertifikaları Genel Müdürlüğe gönderilmeden, il/ilçe müdürlüğünde muhafaza edilir.

(8) Halen arilik çalışması devam eden işletmelerde yapılacak işlemler için bu Yönergede belirtilen hükümler geçerlidir.

Yürürlükten kaldırılan Genelge

(1) 20.02.2021 tarihli ve 2021/03 sayılı Hastalıktan Ari İşletmeler Genelgesi ile 27.05.2021 tarihli ve 2021/42 sayılı Hastalıktan Ari İşletmeler Genelgesinde Değişiklik Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

(1) Bu Yönerge yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ek:

1- Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Müracaat Formu

2- Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Tespit ve İnceleme Tutanağı

3- Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Hayvan Sayısı Tespit Formu

4- Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Test Edilecek Hayvan Sayısı Tespit Formu

5- Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Denetim Formu

6- Denetim Formunun Doldurulmasıyla İlgili Açıklamalar

7- Hastalıktan Ari İşletmeler İçin Sağlık Sertifikası

8- Test Yöntemleri