SHT-MED Havacılık Sağlık Talimatı

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

(1) Bu Talimatın amacı havacılık personelinin sağlık muayene kurallarını ve bunların uygulama usullerini düzenlemek; uygulayıcı kamu, özel kurum ve kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerin özellikleri ile görev, yetki ve sorumluluklarını belirlemek, bu konudaki faaliyetleri düzenlemektir.

Kapsam

(1) Bu Talimat; sivil havacılık alanında sağlık sertifikası ve/veya raporu almış, alacak, temdit edecek veya yenileyecek kişileri, bu işlemleri gerçekleştirmekle yetkilendirilecek tabipleri ve bunlara eğitim veren veya bünyelerinde bulunduran kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

Dayanak

(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarih ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 441 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 31/01/2007 tarih ve 26420 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hava Trafik Kontrol Hizmetleri Personeli Lisans Ve Derecelendirme Yönetmeliğine ve 02/06/2017 tarih ve 30084 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Pilot Lisans Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

(2) Şikago Konvansiyonu Ek-1 Bölüm 6 gereklilikleri esas alınmıştır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

(1) Bu Talimatın hazırlanmasında, (AT) 2018/1139 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğüne uygun olarak Sivil Havacılık Uçuş Ekibine Uygulanacak Teknik Gereklilikleri ve İdari Usulleri Belirleyen 3 Kasım 2011 tarihli ve (AB) 1178/2011 sayılı Komisyon Tüzüğü'nün PART- MED Başlıklı 4 no'lu Eki ve Hava Trafik Kontrolörlerinin Lisans ve Sertifikalarına Uygulanacak Teknik Gereklilikleri ve İdari Usulleri Belirleyen 20 Şubat 2015 tarihli ve (AB) 2015/340 sayılı Komisyon Tüzüğü'nün PART ATCO-MED Başlıklı 4 no'lu Eki dikkate alınmıştır.

Tanım ve kısaltmalar

(1) Bu Talimatta geçen;

a) Adil kültür: İnsanların emniyetle ilgili bilgileri güven içinde paylaşabildikleri ve paylaşmak için teşvik edildikleri ve ödüllendirildikleri, kabul edilebilir ve edilemez davranışlar arasındaki ilkesel ayrımın bilinir hale getirildiği, emniyetli düşünmeyi, sorgulamayı, rehavete karşı direnci, mükemmelliğe yönelişi, kişisel sorumluluğu ve kurum içi otokontrolü kapsayan bir yaklaşımı,

b) AeMC: Aeromedical Centre / Havacılık Tıp Merkezini,

c) Akademik tıbbi durum kanaati: Bu Talimat içerisinde yer almayan tıbbi gereklilikler hakkında Lisans veren otorite tarafından kabul edilebilir nitelikte bir ya da daha fazla sayıda uzman hekim tarafından, ilgili vakaya yönelik olarak, nesnel ve ayrımcılık gütmeyen ölçütlere dayanılarak, gerektiğinde havacılık operasyonları veya diğer uzmanlarla istişare içerisinde varılan kanaat anlamını,

ç) Amatör havacılık: Amatör havacılardan oluşan gerçek veya tüzel kişilerin, ticari ve mali kazanç ile üçüncü kişilere ticari sayılabilecek hizmet verme maksadı olmaksızın, tescil sertifikasında kullanım amacı amatör havacılık olarak ifade edilen, tarihî ve silahlı kuvvetlerin hizmetinde bulunmuş hava araçları dahil olmak üzere, azami kalkış ağırlığı 2.000 kg ve altında olan, kompleks olmayan ve sadece kişisel ve amatör amaçlı kullanılan hava araçları veya amatör yapım hava araçları ile yürüttüğü havacılık faaliyetlerini,

d) AME: Aeromedical Examiner / Yetkilendirilmiş Hava ve Uzay Hekimliği Uzmanını veya Uçuş Tabibini,

e) AMS: Aeromedical Section / Genel Müdürlükte faaliyet gösteren Hava Sağlık Birimini,

f) Araştırma: Bir sağlık sorununun mevcut olup olmadığını tespit etmek amacı ile adayın şüphelenilen patolojik durumunun muayeneler ve tetkikler vasıtasıyla değerlendirilmesini,

g) ATPL: Havayolu nakliye pilotu lisansını,

ğ) Bilgi yönetim sistemi (BYS): Genel Müdürlüğün görev alanına giren konularda; iş süreçlerini elektronik ortama taşıyarak etkinlik, verimlilik ve maliyet tasarrufu elde etmesini sağlamak,denetim görevini yerine getirmek, mevzuatlarda geçen belgeleri basmak, onay durumunu bildirmek, yeni iş anlayışı için gerekli kültürel değişimi gerçekleştirmek, ortak veri tabanı oluşturmak, Kurum içinde ve havacılık sektörü ile bilişim teknolojileri üzerinden iletişim sağlamak, raporlama ve istatistiki bilgi alabilmek ve dinamik web sayfaları için altyapı oluşturmak amacıyla kullanılan uygulamayı,

h) BPL: Balon pilot lisansını,

ı) CPL: Ticari pilot lisansını,

i) Çalışma ortamı değerlendirmesi: Tıbbi gereklilikleri sağlayamayan ya da sınırda sağlayan ama rahatsızlığının havacılık sağlık muayenesini gerçekleştiren hekim tarafından görevlerini mevzuata uygun yapmasına engel olmadığı ve istenen emniyetli performans düzeyine sahip olduğu değerlendirilen havacılık personeli için sağlık yönünden Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen uçuş tabibi ve hizmet sağlayıcısının gözetiminde görev yerinde özel durumuna yönelik beceri ve deneyiminin raporlandığı tıbbi değerlendirmeyi,

j) ÇOD: Çalışma ortamı değerlendirmesini,

k) Değerlendirme: Herhangi bir kişinin sağlık açısından uçuş ve göreve uygunluğu konusunda, söz konusu kişinin tıbbi açıdan geçmişine, gerçekleştirilmesi öngörülen sağlık muayenelerine ve gerekli görülen diğer muayenelere, EKG, tansiyon ölçümleri, kan testleri ve röntgen filmleri de dâhil olmak ancak bunlarla sınırlı kalmamak kaydıyla çeşitli tıbbi tetkiklere dayanılarak varılan kanaati,

l) EASA: Avrupa Havacılık Emniyet Ajansını,

m) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürü'nü,

n) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

o) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,

ö) GMP: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında protokol yapılmasına bağlı olarak genel havacılık tıbbı alanında geçerli eğitimi almış Genel Müdürlük tarafından AeMC bulunmayan il sınırları içerisinde ihtiyaç duyulması halinde yetkilendirilebilir aile hekimini,

p) Hava sağlık birimi: Genel Müdürlük bünyesinde faaliyet gösteren Genel Müdürlük adına havacılık sağlık faaliyetlerini yürüten ve bu Talimatta yer alan görev, yetki ve sorumlulukların takip, kontrol ve koordinasyonunu sağlayan birimini,

r) Hava Trafik Kontrolörü: Hava trafik kontrolör lisansına haiz ve bu lisansa hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından işlenmiş derece veya derecelerin verdiği yetkiler dahilinde doğrudan hava trafik kontrol hizmeti veren kişiyi veya iyi derecede İngilizce lisan bilgisine sahip, başarılı çalışmaları ile temayüz etmiş, hava trafik kontrolörü olarak en az 5 yıl dereceli çalışmış kişiler arasından, hava seyrüsefer hizmet sağlayıcısı seyrüsefer dairesi başkanlığı hava trafik müdürlüğünce oluşturulan en az üç kişilik komisyon tarafından yapılacak yazılı ve sözlü sınav ile seçilerek seyrüsefer dairesi başkanlığında görevlendirilen Sınıf 3 sağlık sertifikası kapsamına giren personeli,

s) Hava ve uzay hekimliği uzmanı; 26/04/2014 tarih ve 28983 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinde geçen, havacılık ve uzay

faaliyet sahasında insanı etkileyen her türlü fiziksel-fizyolojik-psikolojik-sosyal etkenleri, bu etkilerin sonuçlarını, korunma yöntemlerini inceleyen, değerlendiren, patolojik süreçlerin tedavilerini yöneten ve tüm bu konularda araştırma faaliyetlerini yürüten Genel Müdürlükçe yetkilendirildiği takdirde HTEK lerde sivil havacılık tıbbı konusunda sağlık eğitimlerini veren, AeMClerde havacılık personeli sağlık muayene ve değerlendirmelerini yapan, Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu faaliyetlerine katılan, 0.40 dersi Teorik Bilgi Öğretmenliği yapan, uzman tıp doktorlarını, ş) Havacılık psikoloğu: Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu tarafından kabul edilen, Havacılık psikolojisi ve meslektaş destek programı konularını içeren en az 40 saatlik ders programına katılım sağladığını belgeleyen ve Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş klinik psikologları veya bu programa katılım sağlayan Psikiyatri uzmanı, Medikal Asesör, AME ve Yetkili Tabip sorumluluğunda psikolojik destek veren psikologları,

t) Havacılık tıbbı eğitimi: Havacılık tıbbı konusunda en az 60 saat temel ve 60 saat ileri düzeyde olmak üzere belirli muayene tekniklerini içeren teorik ve pratik eğitimi,

u) Havacılık sağlık muayenesi: Havacılık personeli veya adaylarının, lisans ve sertifikalarının verdiği hak ve yetkileri kullanabilmeleri için bu Talimat maddelerine göre başlangıçta, ihtiyaç duyulması halinde ve belirli aralıklarla tekrarlamaları gereken AME, Yetkili Tabip, OHMP ve GMP tarafından yapılan asgari fizik muayene ile başlayan sağlık muayenesini,

ü) Havacılık tıp merkezi: Havacılık personeli sağlık muayene ve değerlendirmelerinin yapılması için Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş, yetkili uçuş tabipleri ile havacılık personeli ve havayolu ile taşınan yolcu sağlığı konusunda ulusal ve uluslararası mevzuata uygun bilimsel kanıt, çalışma ve istatistiki araştırmalara dayanan görüş ve karar bildiren, yapılan havacılık sağlık muayenelerini Lisans veren otorite ile paylaşan kamu/özel kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişilere ait sağlık işletmelerinin bünyesinde kurulmuş birimleri,

v) HTEK: Genel Müdürlük tarafından yetki verilmiş havacılık tıbbı eğitim kuruluşunu,

y) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünü,

z) İHA pilotu: İşletici tarafından uçuşun idaresinden sorumlu olmak üzere tayin edilmiş, uçuş süresince İnsansız Hava Aracının her türlü harekâtında uçuş kontrollerini çalıştıran veya otonom operasyonunu planlayan ve takip eden kişiyi,

aa) İtiraz muayenesi: Bu Talimatta geçen herhangi bir sağlık sertifikası veya sağlık muayene raporuna sahip havacılık personeli ve adayı tarafından tekrarlanması istenen havacılık sağlık muayenelerini,

bb) Kaza-kırım: Uçuş harekatı esnasında, kişilerin tali nedenlerle veya kendi kendini veya birbirlerini yaralamaları veya uçuş ekibi ve yolcular için ayrılan yerler dışında saklanarak kaçak seyahat edenlerin yaralanmaları hariç olmak üzere, hava aracı içinde veya hava aracından kopan parçalar da dahil olmak üzere hava aracının herhangi bir parçasının çarpmasıyla veya hava basıncına maruz kalmak suretiyle yaralanması, motor ve aksesuarlarda meydana gelen arıza ve hafif hasarlar hariç olmak üzere hava aracının fiziksel yapısının veya performansının ve uçuş karakteristiğinin menfi yönde etkilendiği ve bunların değiştirilmesi veya tamirini gerektirecek derecede hasar ve arızalanması ve hava aracının kaybolması veya enkaza ulaşılamayacak bir yere düşmesi ile sonuçlanan olayları,

cc) Kısıtlama: Herhangi bir sağlık sertifikasına, sağlık muayene raporuna ya da lisansa eklenen ve kısıtlama sahibinin mesleki imtiyazlarının tatbiki sırasında uyulması gereken kaydını,

çç) Kontrol muayenesi: Medikal Asesör, Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu, AME, Yetkili Tabip, GMP veya OHMP tarafından tekrarlanması istenen havacılık sağlık muayenelerini, dd) LAPL: Hafif Hava Aracı Pilot Lisansını, Amatör Havacılık Pilot Lisansını, ee) Lisans veren otorite: Lisansı veya sertifika tanzim eden ya da herhangi bir kişinin lisans veya sertifika tanzim etmesi için müracaatta bulunduğu devletin yetkili otoritesi veya kişinin henüz bir lisans veya sertifika başvurusunda bulunmadığı durumlarda AMS'yi, ff) MPL: Çok ekip üyeli pilot lisansını,

gg) Medikal asesör: Genel Müdürlük bünyesinde çalışan, havacılık tıbbı konusunda gerekli eğitimi almış, ilk yardım, havadan hasta/yaralı tahliyesi, işyeri hekimliği, pilotaj, eğiticinin eğitimi

ve/veya TUT ve ÇOD konularında tecrübeli, askeri veya sivil havacılık alanında sağlık sertifikası ya da yerine geçen belge düzenlenmiş, havacılık sağlık muayenelerinin incelemelerini, ihtiyaç duyması halinde fizik muayene ile sertifikasyon ve havacılık sağlık muayene rapor işlemlerini gerçekleştiren uçuş tabibini,

ğğ) OHMP: T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında işyeri hekimlerinin havacılık personeline sertifika verebilmesi ile ilgili konuda protokol yapılır. Protokol yapılmasına müteakip genel havacılık tıbbı alanında geçerli eğitimi almış Genel Müdürlük tarafından AeMC bulunmayan il sınırları içerisinde ihtiyaç duyulması halinde yetkilendirilebilir işyeri hekimini,

hh) OML: Yalnızca nitelikli yardımcı pilot ile birlikte veya yardımcı pilot olarak geçerlidir, ıı) OSL: Operational Safety Pilot Limitation/Operasyonel Emniyet Pilotu Sınırlamasını, ii) PPL: Private Pilot Licence/Hususi Pilot Lisansını,

jj) Renk ayırt etme kabiliyeti: Adayın hava seyrüseferinde kullanılan renkleri kolaylıkla ayırt edebilmesi ve havacılıkta kullanılan renkli ışıkları doğru bir şekilde tanımlayabilmesi becerisini,

kk) Sağlık kurul kararı: Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen AeMC görüşüyle, ilgili vakaya yönelik olarak, nesnel ve ayrımcılık gütmeyen ölçütlere dayanılarak, gerektiğinde uçuş operasyonları veya diğer uzmanlarla istişare içerisinde varılan kararı,

ll) Sağlık kurulu: Dâhiliye, nöroloji, psikiyatri, göz hastalıkları, kulak burun boğaz hastalıkları uzmanları ve yetkili uçuş tabibinden oluşan Havacılık Sağlık Muayene kurulunu,

mm) Sağlık muayene raporu: AMS, AeMC, AME, yetkili tabip, GMP veya OHMP tarafından havacılık sağlık muayenesi neticesinde kabin ekibi üyesi, diğer havacılık personeli ve adaylarına verilen belgeyi,

nn) Sağlık sertifikası: Havacılık sağlık muayenesi sonrasında havacılık personeli ve adaylarına AMS, AeMC, AME, Yetkili Tabip veya GMP tarafından düzenlenebilen Sınıf 1, 2, 3 veya LAPL olarak isimlendirilen sağlık durumunu gösterir belgeyi,

oo) SHT-APAM: 16/04/2019 tarihli Kontrole Tabi Havacilik Personelinin Alkol ve Psikoaktif Madde Kontrollerine İlişkin Talimatı,

öö) SHY-6C: 09/01/2016 tarihli ve 29588 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Amatör Havacılık Faaliyetleri Yönetmeliğini,

pp) SHY-İPC: 29/01/2013 tarihli ve 28543 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmeliği, rr) SPL: Planör pilot lisansını,

ss) Temdit: Bir yetkinin veya onayın, geçerlilik süresi bitmeden veya izin verilen sure içerisinde gereksinimlerin yerine getirilmesi koşuluyla, sahibine sağladığı imtiyazların daha sonraki belirli bir periyoda kadar uzatılmasını,

şş) Tıbbi uçuş testi: Tıbbi gereklilikleri sağlayamayan ya da sınırda sağlayan ama rahatsızlığının havacılık sağlık muayenesini gerçekleştiren hekim tarafından görevlerini mevzuata uygun yapmasına engel olmadığı ve istenen emniyetli performans düzeyine sahip olduğu değerlendirilen havacılık personeli için sağlık yönünden Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen hekim gözetiminde özel durumuna yönelik beceri ve deneyiminin raporlandığı uygulamalı uçuş testini,

tt) TUT: Tıbbi Uçuş Testini,

uu) UPL: Çok hafif hava aracı pilotu lisansını,

üü) Yenileme: Bir yetkinin veya onayın geçerlilik süresinin sona ermesi sonucu, gereksinimlere uyulması koşuluyla, sözü edilen yetki veya onayın süresinin daha sonraki belirli bir periyoda kadar yeniden düzenlenmesini,

vv) Yeterlilik değerlendirmesi: Bir AME, yetkili tabip, GMP ve OHMP adayının yetkilerinin verilmesi, temdidi ya da yenilenmesi için uygulamaya yönelik havacılık sağlık muayene bilgilerinin Medikal Asesörce kontrolünü,

yy) Yetki: Özel koşulları, imtiyazları veya sınırlandırmaları belirten kaydını,

zz) Yetkilendirme: Genel Müdürlük tarafından ilgili koşulları karşılayan gerçek ve tüzel kişilere belirli bir amaca yönelik verilen imtiyazı,

aaa) Yetkili Tabip: Genel Müdürlük tarafından gerek görülmesi halinde OHMP, GMP, kısmen AME yetkilerini icra edebilen, lisans veya sertifika başvuru sahiplerinin ilk ve yenileme muayeneleri hariç sağlık muayenelerini yapmak ve Sınıf 2, 3 ve LAPL sağlık sertifika ve raporlarını düzenlemek amacıyla Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş, havacılık tıbbı alanında geçerli eğitim almış tıp doktorlarını,

bbb) Yetkili uçuş tabibi: Havacılık tıbbı alanında geçerli eğitimi almış, koruyucu hekim olarak AMS, Havacılık işletmeleri veya Genel Müdürlük tarafından yetkili bir Havacılık Tıp Merkezinde görev yapan, havacılık personeli sağlık muayenelerinin ve değerlendirmelerinin yapılmasından sağlık sertifika veya sağlık muayene raporlarının düzenlenmesinden sorumlu olan, Genel Müdürlükçe yetkilendirilmiş tıp doktorlarını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Hava Sağlık Birimi (AMS)

Genel

(1) Genel Müdürlük adına koruyucu hekimlik bakışı ile havacılık sağlık faaliyetlerini yürüten ve bu Talimatta yer alan görev, yetki ve sorumlulukların takip, kontrol ve koordinasyonunu sağlayan Hava Sağlık Birimi, tercihen kadrosunda havacılık tıbbı konusunda eğitim almış Medikal Asesör tarafından yönetilir ve havacılık tıbbi konusunda eğitim almış tıp doktorları istihdam edilir.

Hava Sağlık Birimi Görev, Yetki ve Sorumlulukları

(1) Hava Sağlık Birimi;

a) Havacılık sağlık muayenesi yapacak AeMC, AME ve gerek görülmesi halinde OHMP, GMP ve yetkili tabipleri yetkilendirir, denetleme ve değerlendirilmesini sağlar.

b) Havacılık sağlık muayenelerinin planlama ve koordinasyonunu sağlar. Muayene ve raporların 2018/1139 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğüne uygun olarak Sivil Havacılık Uçuş Ekibine Uygulanacak Teknik Gereklilikleri ve İdari Usulleri Belirleyen 3 Kasım 2011 tarihli ve 1178/2011 sayılı Komisyon Tüzüğü'nün PART- MED Başlıklı 4 no'lu Eki ve Hava Trafik Kontrolörlerinin Lisans ve Sertifikalarına Uygulanacak Teknik Gereklilikleri ve İdari Usulleri Belirleyen 20 Şubat 2015 tarihli ve 2015/340 sayılı Komisyon Tüzüğü'nün PART ATCO-MED başlıklı 4 no'lu Eki ile AMC kabul edilebilir uyumluluk yöntemleri ve GM yönlendirici notları Şikago Konvansiyonu Ek-1 Bölüm 6 ve bu Talimat hükümlerine uygunluğunu denetler ve ilgili düzenlemeleri yapar. Bu raporları toplar, tasnif eder ve arşivler.

c) Eski muayene raporlarını, muayene yapacak AeMC/AME, Yetkili Tabip, GMP, OHMP ve Genel Müdürlükçe izin verilmesi halinde diğer otoritelerin kullanımına açık tutar. AMS, ilgili kurumlarla gerekli teması kurarak söz konusu raporları temin eder. Bu raporları daha sonraki muayenelerde yararlanılmak üzere tasnif ederek arşivler.

ç) AeMC, AME, Yetkili Tabip, OHMP ve GMP'nin her türlü sertifika ve rapor sahibine ait tıbbi uygunlukta azalma, geçici elverişsizlik, belirlenen kısıtlama ve elverişlilik kararları dışında kalan durumlarda ve yetkisini aşan konularda ilgili havacılık personeli hakkında uçuşa veya göreve uygunluk yönünden değerlendirmeleri yapar. Sınıf 1, 2 ve 3 sağlık sertifika sahipleri hakkında kalıcı elverişsizlik kararları verir.

d) Tartışmalı konular veya itirazların varlığı halinde konuyu bu alanda belirlediği tecrübeye, uzmanlara ve ileri teknik donanıma sahip itiraz ve kontrol muayenesi yapan havacılık tıp merkezleri ve ilgili birimlerle değerlendirerek, Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu ve/veya ICAO ile EASA'nın ilgili komitelerinden görüş ister.

e) AME, Yetkili Tabip, OHMP veya GMP eğitimi için gereken kurs ve eğitimi verebilecek havacılık tıbbı eğitim kurumlarını yetkilendirir ve denetler.

f) Tıbbi gereklilikleri sağlayamayan ya da sınırda sağlayan ama rahatsızlığının havacılık sağlık muayenesini gerçekleştiren hekim tarafından görevlerini mevzuata uygun yapmasına engel olmadığı ve emniyetli performansını etkilemediği değerlendirilen havacılık personelinden uygulamalı uçuş testlerinde beceri ve deneyim değerlendirmesine yönelik Tıbbi Uçuş Testi veya görev yerinde beceri ve deneyim değerlendirmesine yönelik Çalışma Ortamı Değerlendirmesi yapılmasını isteyebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yetkili Tabip

Yetkili tabiplere özgü gereklilikler

(1) Havacılık tıbbı eğitimi alan Yetkili Tabipler, SHY-6C Yönetmeliği ve bu Talimatta belirtilen görev ve sorumlulukları icra ederler.

(2) AeMC bulunan iller ve bunların komşu illeri hariç olmak üzere havacılık saglik muayenesi yapılmasına ihtiyaç duyulan illerde detaylı gerekçeleri ile ilk başvuran Yetkili Tabip adayı, havacılık tıbbı eğitimi almış olması ve başvuru tarihinden önceki 3 yıl içerisinde en az 30 havacılık sağlık muayenesi icra etmiş olması şartı ile Genel Müdürlük tarafından en fazla iki yıl süresince yetkilendirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu

Komisyon üyeleri

(1) Genel Müdürlüğün havacılık tıbbı alanındaki düzenlemelerine ve ihtilaflı tıbbı konularda nihai kararların verilmesinde yardımcı olmak amacıyla bir danışma komisyonu olarak Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu teşkil edilir.

(2) Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu tamamı tıp doktoru olan ve Genel Müdürlükçe seçilen dokuz üyeden oluşur. Adaylar Genel Müdürlük tarafından Hava ve Uzay Hekimliği Uzmanlığı bulunanlar ve/veya Üniversite öğretim üyeleri arasından, AeMC sağlık kurullarında görev alan veya 0.40 dersi Teorik Bilgi Öğretmenliği için yetkilendirilen kişilerden, AME'ler ve AMS'de Medikal Asesör olarak çalışan kişiler arasından seçilir. Komisyon Genel Müdürlük tarafından atanan asil ve yedek üyelerle, Genel Müdür veya İlgili Genel Müdür Yardımcılığına bağlı olarak görev yapar.

(3) Üyeler ve Yedek üyeler tercihen havacılık tıbbının temel dallarından birinde uzmanlığı olan kişiler, havacılık tıbbı eğitimine sahip veya Havacılık Sağlığı ile ilgili konularda kesintisiz 3 (üç) yıl Sınıf 1 Sağlık sertifikası düzenleme yetkisi bulunan kişiler arasından 9 üye ve azami 9 yedek üye olacak şekilde seçilir.

Komisyonun işleyişi

(1) Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu üyeleri başvuru dilekçelerini Genel Müdürlüğe sunduktan sonra Genel Müdürlük kararı ile üç yıllık bir süre için atanırlar. Görev süresi yenilenebilir. Hava Sağlık Birim Sorumlusu komisyon başkanıdır. Genel Müdürlük kararı ile ikinci başkan belirlenir. İkinci başkan, komisyon görüşü alınmayan Hava Sağlık Birimi kararlarına itiraz halinde veya başkanın bulunmadığı ya da mazeretli olduğu durumlarda komisyon başkanlığı görevini yürütür. Sivil Havacılık Sağlık Komisyonunun herhangi bir üyesi görev süresi dolmadan görevinden ayrılırsa bu Talimatın 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtilen koşullar dahilinde yerine eksik kalan görev süresinin sonuna kadar geçerli olmak üzere toplantılara katılım durumu gözetilerek yedek üyeler arasından atama yapılır.

(2) Komisyon toplantı ve karar yeter sayıları beş (5) tir ve komisyon üyelerinden aksi bildirilmediği sürece 5 (beş) işgünü içerisinde elektronik ortamda kararlarının bildirilmesi istenir. Görüşmeler kapalı oturumda yapılır. Sivil Havacılık Sağlık Komisyonunun üyeleri, her oturuma başkan tarafından şahsen çağrılır ve Genel Müdürlükçe bildirilen ve belirlenen şekilde toplantı ve gündemine ilişkin işlem yapması ve komisyon görüşünü oluşturacak kararını bildirmesi istenir.

(3) Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu başkanı tarafından Komisyon görüşü veya önerisiyle, Komisyon alt grupları oluşturulabilir. Komisyon üye ve yedek üyeleri kurulan alt gruplarda görev alır. Komisyon başkanı oluşturulan alt gruplara konunun uzmanı en az 3(üç) uzman doktor görevlendirmesi ile alt grup başkanını belirler ve alt grup başkanı ihtiyaç olması halinde , öncelikle AeMC'lerde havacılık sağlık muayenesine katılan ve sağlık kurulunda imzası bulunan hekimlerden ve belirlediği danışmanlardan destek alır. Komisyon tarafından bildirilen süre içerisinde alt grup başkanı alt grup kararını Komisyon başkanına bildirir. Komisyon alt gruplarında karar yeter sayısı üye, yedek üye ayırımı yapılmaksızın alt grup üye sayısının salt çoğunluğudur, eşitlik halinde karar Komisyon tarafından verilir. Alt gruplar tarafından alınan her karar elektronik ortamda Komisyon görüşüne sunulur ve 5 işgünü içerisinde komisyon karar yeter sayısı ile aksi yönde gerekçeli karar bildirilmemişse komisyon alt grup kararı komisyon kararı olarak dikkat alınır.

(4) Komisyon başkanı ve üyeleri tam bir bağımsızlık ve tarafsızlık içerisinde görev yaparlar. Komisyon başkanı ve üyeler komisyona ve vakalarına dair görüşürken, kurul dışındaki faaliyetleri dolayısıyla daha önceden öğrendikleri veya kendilerinin aldığı bir kararla ilgili görüşme ve oylamalara katılmaktan imtina ederler. Bu şekilde toplantıya katılmaktan imtina edildiği durumlar toplantı karar yeter sayısının hesaplanmasında dikkate alınmaz.

(5) Komisyon, olağan durumlarda, toplantılarda belirlenen ve gerek duyulduğunda yine toplantılarda alınan kararlarla sıklığı değiştirilen aralıklarla toplanır. Olağan dışı durumlarda üst yönetim ya da komisyon üyeleri tarafından toplantı talep edilir ve tüm üyelerin bilgilendirilmesi ile ek toplantılar yapılabilir. Toplantıların duyurusu, takibi, kayıt altına alınması ve raporlanması Komisyon Başkanı tarafından yapılır.

(6) Bu Talimatın 11 inci maddesinde belirtilen konularda başvuruda bulunan kişilere, taleplerinin inceleneceği oturumun tarih aralığı bildirilir. Bu kişiler, Komisyon önünde görüşlerini açıklama talebinde bulunabilirler, komisyonun oy çokluğuna göre bu talep dikkate alınır, talep kabul edilirse toplantının kesin tarihi bu kişilere bildirilir. Kişi ilgili tarihte toplantıya katılmamışsa oy çokluğu ile karar alınması halinde bir defaya mahsus toplantı tarihi değiştirilebilir. Toplantılarda alınan kararlar Genel Müdürün veya Genel Müdür Yardımcısının onayına sunulur ve onayın ardından ilgili havacılık personeli veya işletmesine Komisyon Başkanı tarafından resmi bildirim yapılır.

(7) Son 1 (Bir) yıllık takvim boyunca etkinlik şeklinde bildirilen SHSK toplantılarının yarısından fazlasına mazeretsiz katılım sağlamayan yada gündemi hakkında görüş bildirimi yapmayan asil veya yedek üyeler bir daha alınmamak üzere SHSK üyeliğinden çıkarılır. Geçmişte Genel Müdürlüğümüzce Yetkilendirilen ama yetkili bir AeMC' de çalışmayan üyelerin katılım sağladığı ve görüş bildirdiği her bir SHSK toplantısı karşılığında bu üyelere yeniden yetkilendirme yapılacağı durumlarda MED.D.015 (d)maddesi gereği lisans veren otorite gözetiminde bir gün çalışmış ve ayrıca 3 ay Sınıf 1 yetkili AME gibi hizmet vermiş sayılır.

Komisyonun görev alanları

(1) Havacılık Personelinin çalışma elverişliliğini ilgilendiren salgın hastalık verilerini analiz eder, zarar görme risklerinin azaltılmasına yönelik uçuş emniyetini etkileyen tıbbi sorunlarını inceler ve ilgili kurum ve kuruluşlarla eşgüdüm sağlar.

(2) Havacılık Personeli ve adaylarının havacılık sağlık muayenesi sırasında farklı AeMC'lerde düzenlenen Geçici veya Kalıcı Elverişsizlik raporları hakkında ve ilgili süreler konusunda tavsiye niteliğinde görüş açıklar.

(3) Bu talimatta yetki gereklilikleri bildirilen kişilerin ve havacılık personeli ile adaylarının havacılık sağlık muayeneleriyle ilgili kararlara itirazları hakkında tavsiye niteliğinde görüş açıklar.

(4) Genel Müdürlüğün Havacılık Sağlığını ilgilendiren mevzuat ve kaynak dökümanlarının hazırlanması sırasında görüş açıklar.

a) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

b) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

c) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

ç) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

(5) Komisyon üyesi hekimlerden ikisinin olumlu görüşü alınarak bir havacılık personelinin elverişliliğiyle ilgili havacılık personelinin çalıştığı işyeri sorumlu yöneticisi tarafından iletilen talebin kararı konusunda nihai hükmün verilmesi amacıyla Hava Sağlık Birim Sorumlusu Sivil Havacılık Sağlık Komisyonuna başvurabilir.

(6) Sivil Havacılık Sağlık Komisyonu Başkanı, Komisyon tarafından alınan kararların sonuçlarını da göz önünde bulundurarak sağlık sertifikalarını ve raporlarını imzalama yetkisine sahiptir.

(7) Hava Sağlık Birim Sorumlusu, bir havacılık personelinin kuşku uyandıran tıbbi durumundan dolayı can ve mal güvenliği açısından yakın bir tehlikenin belirdiği hallerde, resmi bildirim üzerine ilgili personelin sağlık belgesine en fazla iki ay süresince askıya alınmasına karar verebilir. Bu durumda, ilgili personelin tıbbi elverişliliği konusunda nihai kararın alınması için Sivil Havacılık Sağlık Komisyonuna başvurabilir.

(8) Sivil Havacılık Sağlık Komisyonuna, bu Talimatın yürürlük tarihi öncesi konular veya vakalar hakkında 01.09.2020 tarihinden sonra başvurulamaz. Komisyon tarafından konu ve benzer vakalar hakkında daha önce tavsiye niteliğinde bir görüş bildirilmişse aynı konu ve benzer vakalar için komisyona yeniden başvuru yapılamaz. Nihai karar Hava Sağlık Birimi tarafından verilir.

(9) 15/05/1987 tarih ve 19461 sayılı resmi gazetede yayınlanan Sağlık Hizmetleri Temel Kanununa uygun teşkil edilen etik kurul onayı alınan bilimsel yayın/araştırma için Genel Müdürlük otomasyon kayıt sisteminde arşivlenen havacılık personeline ait sağlık verilerinin kullanılabilme şartları, izinleri ve çıktıları hakkında Genel Müdürlüğe tavsiye niteliğinde görüş verir.

(10) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

(11) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

BEŞİNCİ BÖLÜM

Diğer Havacılık Personeli

Sağlık raporları

(1) Bu mevzuat ve eklerinde geçmeyen ama Genel Müdürlük veya havacılık işletmeleri tarafından havacılık sağlık muayenesi istenen personelden aksi belirtilmedikçe AeMC'ler ile AeMC bulunan iller ve bunların komşu illeri hariç olmak üzere AME ve yetkili tabiplerin sorumluluğunda tam teşekküllü hastanelerden, alınacak fiziksel, zihinsel iyilik halini gösterir, tanımlı görevlerini yapmalarında MED.C.020 ve AMC1. MED.C.025 maddeleri emsal alınarak sağlık yönünden sakınca olmadığını bildiren sağlık raporu istenir. Bu rapor her beş (5) yılda bir yenilenir.

(2) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İstisnai ve Özel Durumlar

(1) Bu Talimat ve Ek'inde belirtilen hususlarda, arama ve kurtarma faaliyetleri, sel, yangın, deprem gibi doğal afetler, acil halk sağlığını ilgilendiren salgın hastalıklar ve mücbir sebeplerde, bu Talimat ve Ek'inde zorunlu kılınan muayene sayıları, tecrübe gereksinimleri ve Genel Müdürlük hizmet tarifesinde belirtilen ücretlendirmeler ile ilgili hususlarda belirtilen şartlar aranmaksızın bir (1) yılı aşmamak üzere Genel Müdürlüğün izni ile istisnai uygulamalar yapılabilir.

(2) Bu talimat ve Ek'inde geçmeyen hususlarda Şikago Konvansiyonu Ek-1 Bölüm 6 ve EASA tarafından yayımlanan kabul edilebilir uyumluluk yöntemleri (AMC) ve yönlendirici notları (GM) Genel Müdürlükçe aksi belirtilmedikçe aynen kabul edilir ve uygulanır. Genel Müdürlük tarafından belirtilen kaynak dökümanlar kullanılır.

(3) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

(4) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

Gözetim ve denetim

(1) Genel Müdürlük bu Talimat ve Eki hükümlerinin uygulanmasına yönelik denetim yapmaya yetkilidir.

(2) AeMC başkanları, AME, GMP, OHMP ve Yetkili Tabipler bu Talimat ve Ek'inde sunulan Havacılık Sağlık Gerekliliklerine dair çeşitli nedenlerle gerçekleşen uyumsuzlukları veya ihlalleri Genel Müdürlüğe 7 (yedi) iş günü içerisinde resmi yazı ile bildirir.

Aykırı davranışlar ve idari yaptırımlar

(1) Bu Talimat hükümlerine aykırı davranışlarda bulunan gerçek ve tüzel kişiler hakkında 2920 Sayılı Kanun'un 143'üncü Maddesi ve/veya SHY-İPC gereğince gerekli idari para cezası uygulanır.

(2) 29/09/2015 tarihli Havacılık İşletmeleri Denetimlerine İlişkin Uygulama Esasları Talimatında belirtilen bulgu seviyeleri ve kusur derecesi de göz önünde bulundurularak bu Talimat hükümlerine aykırı hususların devamı ve/veya tekrarı halinde ayrıca;

a) Bulgunun birinci seviyede olması ve verilen süre içerisinde giderilememesi durumunda yetki iptal işlemi gerçekleştirilir.

b) İlgilinin belgesi veya sertifikası ile kazandığı imtiyazlar azami 6 (altı) ay süre ile askıya alınır. Sahtecilik şüphesi bulunduğu durumlarda ilgilinin belgesi veya sertifikası ile kazandığı imtiyazlar şüphenin giderilmesi veya kesinleşmesine kadar askıya alınır ve kesinleşmesi durumunda kesinleşme tarihinden itibaren bir (1) yıl süre ile yeniden belge veya sertifika düzenleme işlemi yapılmaz.

c) Mevzuatta geçen uygulamalara aykırı işlem yapılmasına bağlı verilen yetkilerin 1 (bir) defa askıya alınması durumunda verilen yetki için yeniden yetki askı işlemi gerektiren durumda yetki iptal işlemi uygulanır.

ç) AeMC'lerin BYS uygulamasında yaptığı işlemler, uçuş emniyetini doğrudan ilgilendiren menfi hususlar istisnai olmak üzere, SHY-SMS Yönetmeliğinde geçen Adil Kültür yaklaşımı içerisinde değerlendirilir. AeMC gönderimleri ile Hava Sağlık Birimince yapılan kontrollerde ilgili AeMC tarafından benzer hatanın belli bir oranda tekrarlandığının tespiti halinde ise ilgili merkez ve merkezler hakkında idari tedbir alınacaktır.

(3) Bu Talimat Ek'inde yer alan MED.D.025 maddesine göre AME, Yetkili Tabip, OHMP ve GMP belgeleri azami 6 (altı) ay süre ile askıya alınır.

(4) Yetkili oldukları süre boyunca bu Talimat Ek'inde yer alan MED.D.025 maddesine göre yetkileri askıya alınan AME, Yetkili Tabip, OHMP ve GMP için yetki askı tarihinden itibaren en az 6 (altı) ay süresince yeniden yetkilendirme işlemi yapılmaz.

Hasta Mahremiyeti

(1) Havacılık işletmesinin bünyesinde sadece havacılık tıbbı eğitimi almış hekim olması durumunda bu hekimler adına BYS uygulamasında kendi işletmesinde görev alan havacılık personelinin sağlık muayene kayıtlarını görebilecek şekilde kullanıcı tanımlaması yapılır ve Genel Müdürlükçe tıbbi gizlilik sözleşmesi yapılan bu hekimler aracılığı ile işletmede çalışan havacılık personelinin tıbbi uygunluk durumu hakkında işletme ile her türlü resmi yazışma gerçekleştirilir.

(2) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

Geçiş hükmü

(1) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) ( Mülga: 11/09/2020 - 8243 )

Yürürlük

(1) Bu Talimatta yapılan değişiklikler:

a) Sınıf 3 sağlık sertifikası ve Yetkili Tabip, OHMP veya GMP yetki belgesinin tanzimine ilişkin gereklilikler 01/11/2020 tarihinde,

b) Sınıf 3 sağlık sertifikası ve Yetkili Tabip, OHMP veya GMP yetki belgesinin tanzimine ilişkin gereklilikler dışında kalan değişiklikler, bu Talimatın yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Talimat hükümlerini Genel Müdür yürütür.

Ek