İçişleri Bakanlığı'nca hazırlanan ve Danıştay'ca incelenmiş bulunan ekli İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Tüzüğü nün yürürlüğe konulması; 14/2/1985 tarihli ve 3152 sayılı Kanun'un 15 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 1/8/1985 tarihinde kararlaştırılmıştır.
İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Tüzüğü
BİRİNCİ KISIM
Kapsam ve Deyimler
Kapsam
İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığının görev ve yetkileri, müfettişlerin seçilme ve atanmaları, görev, yetki ve sorumlulukları, çalışma usul ve esaslarıyla teftiş, denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma işlerine ilişkin esaslar, bu Tüzükte gösterilmiştir.
Deyimler
Bu tüzükte;
Bakanlık, İçişleri Bakanlığı,
Bakan, İçişleri Bakanı,
Teftiş Kurulu, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu,
Başkanlık, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanlığı,
Başkan, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Başkanı,
Müfettiş, mülkiye başmüfettişi ve mülkiye müfettişi,
anlamında kullanılmıştır.
İKİNCİ KISIM
Kuruluş, Görevler ve Yetkiler
BİRİNCİ BÖLÜM
Teftiş Kurulunun Kuruluşu ve Görevleri
Kuruluş
Teftiş Kurulu, müfettişlik sıfatını kazanmış olanlar arasından atanan bir başkanla, derece ve unvanları kadrolarında belirtilen yeteri kadar müfettişten oluşur.
Kurulun yazı ve hesap işleri bürolarca yürütülür.
Bağlılık
Teftiş Kurulu, doğrudan Bakana bağlıdır. Müfettişler, teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturmaları Bakan adına yaparlar.
Müfettişlere, Bakanla Teftiş Kurulu Başkanı dışında, hiç bir yerden, emir verilemez.
Teftiş Kurulunun görevleri
Teftiş Kurulunun görevleri aşağıda gösterilmiştir :
A - Bakanlık merkez birimlerinin, bağlı kuruluşlarının, Bakanlığın denetim ve gözetimi altında bulunan kuruluşların, il ve ilçe kuruluşlarının, mahalli idarelerle bunlara bağlı ve bunların kurdukları veya özel kanunlarla kurulan birlik,işletme, müessese ve teşebbüslerin çalışmalarını, işlemlerini ve hesaplarını teftiş etmek ve denetlemek,
B - Yukarıda belirtilen birim ve kuruluşların personeli ve mahalli idarelerin seçilmiş veya atanmış organları ve bunların üyeleriyle diğer kamu görevlileri hakkında inceleme araştırma ve soruşturma yapmak,
C - Çeşitli konuları incelemek ve araştırmak,
D - Bakanlığın merkez, il ve ilçe kuruluşlarıyla mahalli idareler kuruluşlarında özel teftişler yapmak,
E - Teftiş rapor ve layihalarıyla soruşturma rapor ve fezlekelerini inceleyip değerlendirmek,
F - Müfettişlerin yıllık çalışma programlarını hazırlamak, Bakanlık ve bağlı kuruluşların denetim programları arasında uyum sağlamak,
G - Yönetmelikleri uyarınca kaymakam adaylarıyla mahalli idareler kontrolörü adaylarının müfettişler yanında denenme ve yetiştirilmelerini sağlamak,
H - Kanunlarla ve bu Tüzükle verilen diğer görevleri yapmak.
Çalışma merkezleri
Teftiş Kurulunun merkezi Ankara'dır.
Ancak, gerektiğinde Teftiş Kurulu Başkanının önerisi ve Bakanın onayıyla Ankara dışında da çalışma merkezleri ve bunlara bağlı bürolar kurulabilir. Bunlar, aynı yolla değiştirilebilir, kaldırılabilir. Çalışma merkezlerinde, Teftiş Kurulu Başkanlığınca verilen emirlerin yerine getirilmesinden, büro hizmetlerinin yürütülmesinden, müfettişlerin büroyla ilişkilerinin düzenlenmesinden bu merkezlerdeki kıdemli müfettiş sorumludur.
Müfettişlerin çalışacakları merkezler, Başkanın önerisi üzerine Bakanın onayıyla belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Teftiş Kurulu Başkanının ve Yardımcılarının Görev ve Yetkileri
Başkanın görev ve yetkileri
Başkanın görev ve yetkileri aşağıda gösterilmiştir :
A - Teftiş Kurulunu yönetmek, denetlemek, çalışmalarını düzenlemek,
B - Müfettişliğe atanacakları seçmek ve önermek,
C - Yıllık çalışma ve teftiş programlarını hazırlamak, genel teftiş, özelteftiş, inceleme, araştırma ve soruşturma işlerinde çalıştırılacak müfettişleri seçmek ve çalışmalarını izlemek,
D - Bakanın teftiş, denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturma emirleri üzerine müfettişleri görevlendirmek ve emirlerin uygulanışını izlemek,
E - Bakanın gerekli gördüğü hallerde, bizzat teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma yapmak,
F - Teftiş, denetim, araştırma, inceleme ve soruşturma işlerinde, müfettişlerin Bakanla ilişkilerinde aracılık etmek,
G - İnceleme ve araştırmalar yapmak ve meslek bilgilerini geliştirmek amacıyla dış ülkelere gönderilecek müfettişleri belirlemek,
H - Müfettişlerin hizmet içi eğitimlerini sağlamak,
İ - Müfettişlerin, hizmet içi eğitim programlarının hazırlanmasına ve uygulanmasına katılmalarını sağlamak,
j - İdareyle müfettişler veya müfettişler arasında mevzuatın uygulanmasına ilişkin olarak ortaya çıkan görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla, müfettişlere, inceleme ve araştırma görevi vermek ve bu konularda toplantılar düzenlemek,
K - Layiha, rapor ve fezlekeleri incelemek, layiha ve raporlardaki eksikliklerin tamamlatılmasını, yanlışlıkların düzeltilmesini sağlamak, ilgili yerlere göndermek, teftiş, denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturma sonuçlarına göre gerekli görülen işlem ve önlemler hakkında Bakanlığa öneride bulunmak,
L - Teftiş işlerinin genel gidişi, teftiş usullerinin iyileştirilmesi ve geliştirilmesi konularında Bakana öneride bulunmak,
M - Teftiş Kurulunun genel durumuna ve gerekirse Teftiş Kurulu çalışmalarının sonuçlarına göre, Kurulun teftiş ve denetimine bağlı hizmetlerin genel gidişine ilişkin görüşlerini yıllık raporlarla Bakana sunmak,
N - Teftiş Kurulunun ve müfettişlerin giderlerini incelemek ve düzen altında tutmak, gelecek yıl giderleri tahminini Bakanlığa bildirmek,
Ö - Büro hizmetlerinin düzenli yürütülmesini sağlamak,
P - Teftiş sonuçlarının değerlendirilmesi amacıyla Bakanlık merkez birim başkanları ve müfettişlerin katılacağı toplantılar yapılmasını sağlamak,
R - Bu Tüzükte öngörülen yönetmelik ve teftiş rehberlerini hazırlamak,
S - Bakanlık çalışmalarının kuruluş amaçlarına, mevzuat, plan ve programa uygun olarak yürütülmesini sağlamak için Bakana önerilerde bulunmak,
T - Bakanlık ana hizmet birimlerinin ve bağlı kuruluşlarının teftiş programlarının düzenlenmesi ve uygulanması sırasında bunların genel müdürleri ve başkanlarıyla işbirliği yaparak programlar arasında uyum sağlamak,
U - Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüyle işbirliği halinde mahalli idareler kontrolörlerinin çalışmalarını görev yerlerinde izlemek veya müfettişlere izletmek,
Ü - Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.
Başkan yardımcılığı
Her yılın nisan ayında, en az üç yıl kıdemli olan müfettişler arasından, Başkanın önerisi ve Bakanın onayıyla yeteri kadar Başkan yardımcısı görevlendirilir. Başkan yardımcılarının görev süreleri bir yıldır; süresi bitenler yeniden görevlendirilebilirler.
Başkan yardımcılarının görevleri
Başkan yardımcıları;
A - Teftiş layiha ve raporlarında, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine, Bakanlık emir ve genelgelerine, Kurulun belirlenmiş ve yerleşmiş görüşlerine aykırı eleştiriler, tavsiyeler, yanlışlıklar ve eksiklikler varsa, bunların düzeltilmesi ve tamamlatılması, müfettişin, bu konuda aydınlatılması ve Teftiş Kurulunda görüş birliğinin sağlanması,
B - Soruşturma, inceleme ve araştırma raporlarındaki eksikliklerin tamamlatılması, yanlışlıkların düzeltilmesi,
C - Layiha, rapor ve fezlekelerin yerlerine gönderilmesi,
D - İnceleme ve araştırma raporlarına ilişkin Başkanlık görüşünün belirlenmesi,
E - Teftiş Kurulunun genel durumuna ve gerekirse Teftiş Kurulu çalışmalarının sonuçlarına göre, Kurulun teftiş ve denetimine bağlı hizmetlerin genel gidişine ilişkin yıllık raporların düzenlenmesi amacıyla inceleme ve araştırma yapılması,
F - Yıllık çalışma ve teftiş programlarının hazırlanması
işlerinde ve Başkan tarafından verilecek hizmetle ilgili diğer görevlerde Başkana yardımcı olarak çalışırlar.
Başkan yardımcılarına, zorunluluk olmadıkça, teftiş, denetleme, inceleme ve soruşturma görevleri verilmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Müfettişlerin Seçilme ve Atanmaları
Müfettişliğe atanma koşulları
Müfettişliğe atanabilmek için;
A - Kaymakamlık sıfatını kazanmış, Bakanlığın merkez ve iller kuruluşlarında en az altı yıl çalışmış ve mahrumiyet ilçesi hizmetini bitirmiş olmak,
B - Yarışma sınavının açıldığı yılın ocak ayının birinci gününde 38 yaşını doldurmamış bulunmak,
C - Sicil başarısı, tutum ve davranışları ve yabancı dil bilgisi yönünden yönetmeliğinde öngörülen esaslara göre yapılacak inceleme ve değerlendirme sonunda yeterli puanı almış olmak,
D - Yarışma sınavını kazanmak,
gerekir.
Yarışma sınavı kurulu
Yarışma sınavı, Teftiş Kurulu Başkanının başkanlığında, Personel Genel Müdürüyle Başkanın görevlendireceği bir müfettişten oluşan kurulca yapılır.
Atanma
Yarışma sınavında başarı gösterenler, başarı sıralarına, kadro ve ihtiyaç durumuna göre, Başkanın önerisi ve Bakanın onayı üzerine ortak kararla müfettişliğe atanırlar.
Yetişme ve deneme dönemi
Müfettişliğe atananlar, altı ay süreli bir yetişme ve deneme dönemi geçirirler.
Bu dönem içinde, kendilerine, iki veya üç müfettişin yanında Başkanca belirlenecek sürelerle teftiş, denetleme, inceleme, araştırma ve soruşturma işleri gösterilip öğretilir.
Deneme sonunda, yanında çalıştıkları her müfettiş tarafından meslek bilgileri, yetenekleri, tutum ve davranışları, çalışmaları hakkında birer rapor düzenlenir ve Başkanlığa verilir.
Yeterlik sınavı
Yanlarında çalıştıkları müfettişlerce düzenlenen raporlarda yeterli görülenler, yetişme ve deneme dönemi sonunda yeterlik sınavına çağrılırlar.
Sınavı kazananların müfettişlikleri tasdik edilir.
Yetişme ve deneme dönemi içinde veya sonunda yeterli görülmeyenlerle yeterlik sınavını kazanamayanlar, eski görevlerine veya denk görevlere atanırlar.
Yeterlik sınavı kurulu
Yeterlik sınavı, Teftiş Kurulu Başkanının başkanlığında, Başkanın görevlendireceği iki müfettişten oluşan kurulca yapılır.
Müfettişliğe yeniden atanma
Müfettişlikleri 14 üncü madde hükmüne göre tasdik edilenlerden çekilmek veya başka kamu görevlerine atanmak suretiyle Teftiş Kurulundan ayrılanlar, 10, 12, 13 ve 14 üncü maddeler hükümlerine bağlı olmaksızın, durumlarına uyan müfettiş kadrolarına yeniden atanabilirler.
Kıdem tablosu
Müfettişlerin kıdem sıralaması, müfettiş olarak göreve atandıkları kararnamelerin tarihi esas alınarak yapılır. Aynı kararnameyle müfettişliğe atananlar, mülki idare amirliği sınıfında geçen hizmet sürelerine, bunun daeşitliği halinde, yarışma sınavındaki başarı derecelerine göre sıralanırlar.
Sosyal hak ve imkanlardan yararlanmada, kıdem tablosu esas alınır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Müfettişlerin Görev ve Yetkileri
Görev ve yetkiler
Müfettişlerin görev ve yetkileri şunlardır:
A - Bakanlık merkez birimlerinin, bağlı kuruluşlarının, Bakanlığın denetim ve gözetimi altında bulunan kuruluşların, il ve ilçe kuruluşlarının, il özel idareleri, belediyeler ve köylerle bunlara bağlı ve bunların kurdukları veya özel kanunlarla kurulan birlik, işletme, müessese ve teşebbüslerin çalışmalarını, işlemlerini ve hesaplarını teftiş etmek ve denetlemek.
B - Yukarıda belirtilen birim ve kuruluşların suç işledikleri anlaşılan veya ihbar ve şikayet olunan memurları ve diğer kamu görevlileri ve mahalli idarelerin seçilmiş veya atanmış organları ve bunların üyeleri hakkında incelemeve soruşturma yapmak,
C - Teftişte bulundukları il ve ilçelerin idari, sosyal ve ekonomik durumları, teftiş ettikleri daire ve kuruluşlarda mevzuatın uygulanması, memur-halk ilişkileri konularında inceleme ve araştırmalar yapmak, bu konulardaki düşünce ve tavsiyelerini muhtevi bir genel durum raporu düzenlemek,
D - Teftişlerine bağlı birim ve kuruluşların çalışma alanlarına giren konularda Yurt içinde ve dışında inceleme ve araştırmalar yapmak,
E - Mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasıyla ilgili çalışmalara katılmak,
F - Yiyicilikleri (rüşvet ve irtikapları) veya görev ve memurluk onuruna uymayan kötü alışkanlık ve davranışları yayılmış olan görevliler hakkında inceleme yaparak özel gizli rapor düzenlemek,
G - Hizmet içi eğitim programlarının hazırlanmasına ve uygulanmasına katılmak,
H - Bakanın emri üzerine veya yönetmenlik gereğince valiler, vali yardımcıları, kaymakamlar ve diğer görevliler hakkında değerlendirme raporları düzenlemek,
İ - Başkanın hizmetle ilgili olarak vereceği diğer görevleri yapmak,
J - Başkanlıkça istenmesi halinde, mahalli idareler kontrolörlerinin çalışmalarını izlemek,
K - Kanun, tüzük ve yönetmeliklerle verilen diğer görevleri yapmak.
Görev emirleri
Müfettişler, görev emirlerini, Başkandan alırlar. Görevli bulundukları yerlerde, doğruca Bakan tarafından verilen görev emirlerinin gereğini yapar ve durumu derhal Başkanlığa bildirirler.
Görevden uzaklaştırma yetkisi
Müfettişler, haklarında görevden uzaklaştırma hükümlerinin uygulanabileceği görevlileri;
A - Para ve para hükmündeki evrak ve senetleri, mal ve eşyayı, bunların hesaplarını, belge ve defterlerini göstermekten ve soruları cevaplamaktan kaçınmaları, teftiş, denetleme, inceleme ve soruşturmayı engelleyecek, güçleştirecek veya yanlış yönlere sürükleyecek davranışlarda bulunmaları,
B - 15/5/1930 günlü ve 1609 sayılı Kanun kapsamına giren eylem ve işlemler yapmış olmaları,
C - Evrakta sahtecilik, kayıtlarda tahrifler yapmış bulunmaları,
D - Ceza ve disiplin kovuşturmasını gerektirir, görevle ilgili, başka önemli yolsuzluklarda bulunmaları veya açıkça ortaya konulması şartıyla kamu hizmeti gerekleri yönünden görev başında kalmalarının sakıncalı olması,
Hallerinde, teftiş, inceleme ve soruşturmanın her evresinde, geçici bir önlem niteliğinde olmak üzere, görevden uzaklaştırabilirler.
Görevden uzaklaştırmaya ilişkin işlemler
Müfettişler, görevden uzaklaştırma işlemini, gerekçesiyle birlikte, derhal görevden uzaklaştırılana, amirine, kaymakama, valiye ve Bakanlığa bildirirler.
Soruşturma sonunda, disiplin yönünden memurluktan çıkarılmasının veya cezai bir işlem uygulanmasının gerekmediği anlaşılanlar hakkındaki görevden uzaklaştırma önleminin kaldırılması, müfettişlerce, atamaya yetkili amirlere ve Bakanlığa derhal bildirilir.
Görevden uzaklaştırma önerisi
Müfettişler, görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma ve kovuşturma açılan mahalli idarelerin seçilmiş organlarının veya bu organların üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları için Bakanlığa öneride bulunabilirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Teftiş Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Yıllık çalışma programı
Teftiş Kurulunun çalışmaları, Başkanca hazırlanan yıllık çalışma programına göre yürütülür.
Başkan, gerektiğinde, programda değişiklik yapabilir.
Yıllık genel teftiş programı
Kuruluş ve birimlerin belirli zaman aralıklarıyla teftiş edilmesi ilkesine göre her yıl düzenlenen ve teftiş edilecek il ve ilçeleri de gösteren bir program çerçevesinde yürütülen teftişleri "genel teftiş" veya "olağanteftiş" denir.
İlke, kuruluş ve birimlerin üç yılda bir teftişidir. Gerekli hallerde bu süre değiştirilebilir.
Bu programlar, teftişin başlayacağı tarihten en az bir ay önce Bakanın onayına sunulur.
İl ve İlçelerin, gerektiğinde de kuruluş ve birimlerin hangi müfettişlerce teftiş edileceği ve teftişe hangi tarihte başlanacağı Başkanca belirlenir ve teftişin başlayacağı tarihten en az 15 gün önce, müfettişlere duyurulur.
Çalışma merkezlerindeki teftişler
Çalışma merkezlerindeki teftişler, diğer illerdeki teftişlerini bitiren müfettişlerce yapılır.
Çalışma merkezleri dışındaki yerlerin teftişlerini yapmakta olan müfettişler, teftiş sonuçlarının değerlendirilmesi, mevzuat araştırması ve uygulama birliğinin sağlaması için, bir ayı geçmemek üzere, çalışma merkezlerinde görevlendirilebilirler.
Çalışma merkezlerindeki teftişlere ilişkin programlar, müfettişlere, en geç Kasım ayı sonuna kadar duyurulur.
Bakanlık merkez kuruluşunun teftişi
Bakanlığın merkez birimleriyle bağlı kuruluşlarının, genel teftiş programı ilkeleri içinde teftişi zorunlu değildir. Ancak, Bakanca gerekli görülmesi halinde, bunların teftişine yıllık teftiş programları içinde yer verilebilir.
Çalışma grupları
Müfettişler, her yıl genel teftiş programının düzenlenmesi sırasında Başkanca,
A - Genel teftiş,
B - Özel teftiş, inceleme, araştırma ve soruşturma
İşlerinde çalıştırılmak üzere gruplandırılır.
Yurt dışında inceleme ve araştırma
Bilgi ve görgülerini arttırmak, inceleme ve araştırma yapmakiçin Yurt dışına gönderilecek müfettişler, her yılın Mart ayı içinde, Başkanın önerisi ve Bakanın onayıyla belirlenir.
Müfettişlerin gruplarının ve görevlerinin değiştirilmesi
Başkan, müfettişlerin çalışma gruplarını, görev yerlerini ve görevlendirildikleri işleri değiştirebilir.
Müfettişlerin çalışmalarının görev yerlerinde izlenmesi
Başkan gerek görürse veya Bakan tarafından gerekli görülürse, müfettişlerin çalışmalarını, görev yerlerinde izleyebilir.
Teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma isteklerinin Kurula iletilmesi
Bakanlık merkez birimleriyle bağlı kuruluşlarının ve valilerin teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma istekleri, Bakana sunulur.Bakanca uygun bulunan istekler Başkanlığa iletilir.
Doğruca Bakanlığa veya Teftiş Kurulu Başkanlığına gönderilen ihbar ve şikayet dilekçeleri, önce, ilgili merkez birimine veya bağlı kuruluşa gönderilir.Bunlar, ilgisine göre, merkez birimleri, bağlı kuruluşlar veya valiliklerce incelenir veya soruşturulur. Ancak merkez, birimleri, bağlı kuruluşlar ve valiliklerce, inceleme ve soruşturmanın müfettişlerce yapılması gerekli görülürse birinci fıkra hükümlerine göre işlem yapılır.
Başka bakanlık müfettişleriyle birlikte yapılacak teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturmalar
Başka bakanlık ve kuruluşların mülkiye müfettişlerinin kendi müfettişleriyle birlikte teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma yapmalarına ilişkin istekleri, Bakanlıkça, doğrudan Başkanlığa iletilir. Teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma onayı Başkanlıkça alınır.
Birden çok müfettişin birlikte çalışması
Teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturmanın niteliğine göre bir işte, birden çok müfettiş görevlendirilebilir.
Bu durumda çalışmaları, kıdemli müfettiş düzenler, işlerin süresinde bitirilmesini sağlayacak önlemleri alır.
İşe ara vermeden bitirme
Müfettişler, başladıkları işleri, ara vermeden, bizzat, yapıp bitirmekle yükümlüdürler; geri bırakma zorunluluğu doğarsa veya işlerin sonuçlandırılması başka yerlerde de inceleme ve soruşturma yapılmasını gerektirirse, durumu, Başkanlığa bildirerek alacakları emre göre hareket ederler.
Müfettişe yardım yükümlülüğü
Müfettişler, yürüttükleri hizmet yönünden gerekli gördükleri bilgileri, defter evrak ve belgeleri, teftiş, denetleme, inceleme ve soruşturma yaptıkları birim ve kuruluşlardan istemek ve görmek, bunların onaylı örneklerini, bir yolsuzluğun kanıtını oluşturanların asıllarını almak, kasa, depo ve ambarları incelemek ve saymak, bunları mühürlemek, inceleme ve sayma işlerinde yardım isteminde bulunmak, gerektiğinde diğer kamu idare ve kurumlarıyla gerçek ve tüzel kişilerden bilgi ve belge istemek yetkisine sahiptirler. İlgililer, müfettişlerin bu isteklerini geciktirmeden yerine getirmek ve sorularını cevaplamakla yükümlüdürler.
Asılları alınan belgelerin, müfettişlerin mühür ve imzasıyla tasdik edilmiş örnekleri, dosyasında saklanmak üzere, alındığı yere verilir.
Teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma yapılan birim ve kuruluşların yöneticileri, hizmetin gereği gibi yürütülebilmesi için, müfettişlere,görevleri süresince uygun bir yer sağlamak ve diğer önlemleri almak zorundadırlar.
Teftiş veya soruşturmaya başlanan dairenin görevlilerine verilmiş yıllık izinlerin kullanılması, hastalık vb. zorunlu nedenler dışında, müfettişin istemi üzerine teftiş ve soruşturma sonuna kadar ertelenebilir.
İznini kullanmaya başlamış olan görevli kesin zorunluluk bulunmadıkça, geri çağrılamaz.
Yazışma usulü
Müfettişler, görevleriyle ilgili konularda, resmi ve özel bütün kuruluşlar ve kişilerle doğrudan yazışma yapabilirler.
İçişleri Bakanlığı merkez kuruluş ve birimleriyle yazışmalar Başkanlık,diğer bakanlıklarla yazışmalar Bakanlık aracılığıyla yapılır.
Müfettişlerin yapamayacakları işler
Müfettişler,
A - Teftiş, denetleme, araştırma, inceleme ve soruşturma yaptıkları yerlerde görevlilerin işlerine karışamazlar;
B - Belirli bir döneme ait işlemlerin teftiş edildiğini gösteren ve müfettiş tarafından tarih ve imza konmak suretiyle yapılan açıklamalar dışında, evrak ve defterler üzerinde düzeltme yapamazlar, bunlara yazı yazamazlar;
C - Teftiş, denetleme, inceleme ve soruşturma için gidecekleri yerleri veya yapacakları işleri başkalarına söyleyemezler;
D - Görevleri nedeniyle öğrendikleri gizli hususları, yaptıkları soruşturmalarla ilgili konuları açıklayamazlar;
E - Gizli yazılarını başkalarına yazdıramazlar;
F - Teftiş, denetleme, inceleme ve soruşturmayla görevli bulundukları sırada, bu işlerle ilgili kimselere konuk olamazlar, doğrudan ve dolaylı olarak soruşturmayla ilgili olanların hizmet ve ikramlarını kabul edemezler, bunlarla alış veriş yapamazlar, borç alıp veremezler.
Beşeri ve sosyal ilişkilerin gerektirdiği hususlar, bu yasakların dışındadır.
İKİNCİ BÖLÜM
Özel Teftişler
Özel teftiş
Özel teftişler, Bakanın emriyle veya Bakanlık merkez birimlerinin, bağlı kuruluşlarının, valilerin istemi yahut yıllık genel teftiş sonuçlarının denetlenmesi amacıyla Başkanın önerisi üzerine Bakanın onayıyla yapılanyıllık genel teftişler dışındaki teftişlerdir.
Teftiş emrinde bulunulacak hususlar
Özel teftiş emrinde, teftiş edilecek kuruluşlar, birimler ve teftişin süresi açıkca belirtilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teftiş Sırasında Uygulanacak Esaslar
Teftişe ilişkin işlemler
Müfettişler, veznesi, kasası, değerli kağıtları ve ambarı bulunan birimlerin kasalarını, değerli kağıtları ve gerektiğinde ambarlarını sayarak işe başlarlar.
Hesapların incelenmesi ve sayımların yapılması bir günde bitirilemezse, kasa ve ambar, müfettişlerce mühürlenir; bunlarla ilgili belge ve kayıtlara el konarak saklanır. İşe ertesi gün devam olunur.
Sayım ve inceleme sonuçları bir tutanakla saptanır.
Teftişte öncelik
Akçalı birimlerin teftişine öncelik verilir.
Önceki teftiş sonuçlarının araştırılması
Müfettişler, teftişe başladıklarında, teftiş defterlerini ve dosyalarını inceleyerek önceki teftişte yapılan eleştirilerin veya bu teftişlere ilişkin emir ve genelgelerin gereklerinin yerine getirilip getirilmediğinitesbit ederler ve bunu raporlarına veya layihalarına yazarlar. Yerine getirilmemiş olması ve ilgili memurların bu konudaki açıklamalarının yeterli bulunmaması halinde, konuların önemine göre, ceza veya disiplin yönünden gereğinin takdiri yetkili mercilere duyurulur.
Akçalı birimlerle tahsilat işlerinin teftişi
Müfettişler, tahsilat işlemlerinin teftişinde çalıştırılmak üzere, teftiş edilen birim ve kuruluş dışından yeter sayıda memurun görevlendirilmesini vali ve kaymakamlardan isteyebilirler.
Vali ve kaymakamlar bu istekleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
Teftişin memurun huzuruyla yapılması
Teftiş, hizmet aksatılmamak üzere; sayım işleri, zorunlu haller dışında, görevli memurun huzuruyla yapılır.
Toplantı düzenlenmesi
Müfettişler, yararlı görürlerse, teştişe başlamadan önce sorunların belirlenmesi, teftiş sonrasındaysa teftiş sonuçlarının değerlendirilmesi için ilgili memurlarla toplantılar düzenleyebilirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Teftiş Sonu İşlemleri, Layiha ve Raporlar
Layiha ve raporlar
Teftiş sonunda, akçalı birimler için teftiş layihası, öteki birimler için teftiş raporu düzenlenir.
Her birim için ayrı bir teftiş layiha veya raporu düzenlenmesi asıldır.
Gerektiğinde, bir birim için, birden çok layiha veya rapor düzenlenebilir.
Layiha ve raporlarda yer alacak konular
Layiha ve raporlar, özlü, açık ve teftişin amacına uygun nitelikte düzenlenir. Hizmetin nitelikli, verimli ve etkili olabilmesi için gerekligörülen önlemler ve tavsiyeler layiha ve raporlarda gerekçeli olarak belirtilir. Önemli olmayan eksiklikler ve yanlışlıklar için görevlilere yapılacak açıklamayla yetinilir.
Teftiş sırasında belirlenmiş ve inceleme ve soruşturmasına başlanmış hususlar, layiha ve raporlarda ayrıca belirtilir.
Teftiş sonuçlarına göre gerekli görülen takdir, ödül ve ceza istekleri için ayrı rapor düzenlenebilir.
Layiha ve raporların düzenleneceği yer
Müfettişler, zorunluluk olmadıkça, layiha ve raporları yerinde düzenler ve ilgili memur ve makamlara verirler.
Layiha ve raporların ne yolda işlem görmesi gerektiği son maddelerinde açıkça belirtilir.
Acele konular
Teftiş sırasında zamanaşımına veya hak düşürücü sürelere ilişkin hükümlerden ötürü idarenin zarara uğrayacağı tesbit edilirse durum, teftişin sonu beklenmeksizin, bir raporla yetkili makama bildirilir; raporun iki örneği de Bakanlığa gönderilir. Durum, layiha ve raporlarda belirtilir.
Layiha ve raporların dağıtımı ve saklanması
Teftiş layihaları doğrudan teftiş edilen memura, teftiş raporları, illerde valiler, ilçelerde kaymakamlar aracılığıyla ilgili birim veya kuruluşa verilir.
Layiha ve raporlar, ayrıca Bakanlığa da gönderilir.
Layiha ve raporlar, teftiş olunan yerlerde, Bakanlıktan ve diğer mercilerden bunlarla ilgili olarak verilen emir ve yazılarla birlikte, özel bir dosyada saklanır.
Bunların saklanmasından ve devir ve tesliminden ilgili birim ve kuruluşun amir ve memurları sorumludurlar.
Layihaların cevaplandırılması
Teftiş layihasını alan memur, eleştiri ve tavsiyelere ilişkin açıklamalarını ve düşüncelerini, layihanın özel yerlerine, madde sırasına göre yazar ve imzalar. Daha sonra birinci, varsa ikinci derece amirleriyle ilgisine göre, bucak müdürü, kaymakam veya vali de düşüncelerini layihanın özel yerlerine yazar ve imzalarlar.
Memurun cevaplandırma süresi layihanın verildiği tarihten başlayarak 7 gündür.
Valiler, teftiş layihasında doğrudan valiliği ilgilendiren eleştiriler için açıklama yapmak, diğer eleştiriler için ise düşüncelerini bildirmekle yükümlüdürler.
Teftiş edilen memur, layihaların süresinde cevaplandırılarak müfettişe gönderilmesini sağlar.
Müfettiş, ilgililerin açıklama ve düşüncelerine ilişkin görüşlerini layihanın özel yerine yazdıktan sonra, bunları Bakanlığa gönderir.