EN
TR
26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İki veya Üç Tekerlekli Araçların ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayına Yönelik Araç Fonksiyonel Güvenlik Şartları Hakkında Yönetmelik (AB/3/2014)’in 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir,
“(2) Ekipman ve parçaların imalatçıları, piyasaya arz edilen veya kullanıma alınan yedek parçaların ve ekipmanların, bu Yönetmelikte belirtilen ayrıntılı teknik şartlar ve deney prosedürlerinde açıklanan şekilde AB/168/2013 Yönetmeliği şartları uyarınca onaylandığını gösterir. Bu tür bir yedek parça veya ekipman ile donatılmış, Kategori L'de yer alan onaylı araçlar; AB/168/2013 Yönetmeliğinin 22 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer verilen şartlar dâhil olmak üzere dayanıklılık şartlarına uygun olan orijinal parça veya ekipmanın sağladığı fonksiyonel güvenlik deney şartları ve performans sınır değerleri ile aynı değerleri karşılar.”
Aynı Yönetmeliğin 25 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 25
(1) Bu Yönetmelik, iki veya üç tekerlekli araçların ve dört tekerlekli motosikletlerin tip onayına yönelik araç fonksiyonel güvenlik gereklilikleri bakımından (AB) 168/2013 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğünü tamamlayan ve (AB) 2016/1824 ile değiştirilen 24/10/2013 tarihli ve (AB) 3/2014 sayılı Yetki Devrine Dayanan Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerinde herhangi bir tereddüt hasıl olması durumunda, bu Yönetmeliğin dikkate aldığı (AB) 3/2014 sayılı Konsey Tüzüğünün değişiklikleri dâhil orijinal metni esas alınır.”
Aynı Yönetmeliğin EK IV’ünün 4.1.4 üncü ve 4.3 üncü maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“4.1.4. Araç üzeri REESS'lerin sürücü tarafından araç dışında şarj edilebilmesi halinde, aracın kendi tahrik sistemi sayesindeki hareketi, dış elektrik güç kaynağı fiziksel olarak araç çıkışına bağlı olduğu sürece imkansızdır. Çalışır halde ≤ 35 kg olan araç kütlesine sahip olan Lle kategorisi araçlar için, kendi tahrik sistemi sayesinde sağlanan hareket, akü şarj cihazı dış elektrik güç kaynağına fiziksel olarak bağlı olduğu sürece engellenecektir. Bu gerekliliğe uyum araç imalatçısı tarafından belirtilen bağlantı elemanı ya da akü şarj cihazı kullanılmak suretiyle kanıtlanacaktır. Daimi olarak bağlanan şarj kablolarının söz konusu olduğu durumda, yukarıda belirtilen gerekliliğin şarj kablosunun kullanımının aracın kullanımını aşikâr biçimde engellediği zaman sağlandığı kabul edilecektir (örneğin, kablo daimi olarak operatör kontrollerinin, sürücünün oturağının, sürücü koltuğunun, gidon ya da direksiyon üzerinden geçirilmesi ya da kablo depolama alanını kaplayan koltuğun açık pozisyonda kalmasının gerekli olması).”
“4.3. Geriye doğru sürüş
Araç ileri doğru hareket halindeyken, belirtilen etkinleştirmenin ani ve güçlü yavaşlama ya da tekerlek kilitlenmesine neden olması ölçüsünde, kontrolsüz şekilde araç geri gidiş kontrol fonksiyonunu etkinleştirmek mümkün olmayacaktır. Ancak, araç geri gidiş kontrol fonksiyonunu fonksiyonun aracı kademeli şekilde yavaşlatacağı biçimde etkinleştirmek mümkündür.”
Aynı Yönetmeliğin EK VII’sinin Bölüm 1’inin 1.1.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“1.1.1. Araca takılmış olan tüm emniyet camları 43 sayılı BM/AEK Regülasyonu uyarınca tip onayı almış olacaktır.”
Aynı Yönetmeliğin EK VIII'inin 1.1.1.1 inci, 1.1.1.2 nci ve 2.1.3 üncü maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“1.1.1.1. Temin edilen sembollerin şekli ve yöneliminde herhangi bir sapma olmaması, bilhassa temin edilen sembollerin kişiselleştirilmiş her türlü görünümünün yasaklanması sağlanacaktır.
1.1.1.2. Çizgi kalınlığı, işaret uygulaması ve diğer ilgili üretim toleranslarına ilişkin ufak düzensizlikler ISO 2575:2010/Amd1:2011 standardının (tasarım ilkeleri) 4 üncü maddesinde belirtilen şekilde kabul edilecektir.”
“2.1.3. Temin edilen sembollerin şekli ve yöneliminde herhangi bir sapma olmaması, bilhassa temin edilen sembollerin kişiselleştirilmiş her türlü görünümünün yasaklanması sağlanacaktır. Çizgi kalınlığı, işaret uygulaması ve diğer ilgili üretim toleranslarına ilişkin ufak düzensizlikler ISO 2575:2010/Amdl:2011 standardının (tasarım ilkeleri) 4 üncü maddesinde belirtilen şekilde kabul edilecektir.”
Aynı Yönetmeliğin EK IX’unun 1.12 nci, 2.3.11.8 inci ve 2.3.15.8 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“1.12. Otomatik olarak yanan ön farlar ya da gündüz sürüş farları etkinleştirmesinin araç motorunun çalışmasına bağlı olduğu durumda, bu unsur, tahrik ünitesinin otomatik durdur/çalıştır sistemi ile donatılmış olan elektrikli ya da diğer alternatif tahrik ünitesine sahip araçlar için normal çalışma modundaki araç sayesinde etkinleştirilen ana kontrol anahtarına bağlı şekilde imal edilecektir.”
“2.3.11.8. Diğer gereklilikler:
- L kategorisi araçlar için tip onayı alabilen geri vites lambası aydınlatma cihazlarına ilişkin talimatların mevcut olmadığı durumda, geri vites lambası 23 sayılı BM/AEK Regülasyonuna göre tip onayı alacaktır.”
“2.3.15.8. Diğer gereklilikler:
- L kategorisi araçlar için tip onayı alabilen yan işaret lambası aydınlatma cihazlarına ilişkin talimatların mevcut olmadığı durumda, geri vites lambası 91 sayılı BM/AEK Regülasyonuna göre tip onayı alacaktır.”
Aynı Yönetmeliğin EK XV’inin;
a) 1.1 inci, 1.1.1 inci, 2.2 nci, 2.3 üncü ve 4.2.2 nci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“1.1.1.1.1 ila 1.1.2 maddelerinin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, her türlü yedek lastik dahil olmak üzere araçlara takılan tüm lastikler 75 sayılı BM/AEK Regülasyonuna göre tip onayı almış olacaktır.
1.1.1. Bir aracın, aracın tip onay testi sırasında 75 sayılı BM/AEK Regülasyonuna göre tip onayı almış lastik özellikleri ile uyumlu kullanım koşulları için tasarlandığı ve dolayısıyla, farklı özellikteki lastikleri takmanın gerekli olduğu durumda, 1.1 maddesinin gereklilikleri, aşağıda belirtilen şartların sağlanması kaydıyla uygulanmaz:
- 92/23/AT Yönetmeliği, 661/2009/AT Yönetmeliği ya da 106 sayılı BM/AEK Regülasyonu uyarınca tip onayı almış olan lastikler ve
- Onay kuruluşu ve teknik servisler aracın çalışma koşulları açısından uygun olan lastiklerin takılması konusunda ikna olmuştur. Bu muafiyetin niteliği ve kabul nedenleri test raporunda açıkça ortaya konacaktır.”
“2.2. Araç imalatçısı araca takılabilen asıl ve yedek lastiklerin kullanım kategorisini kısıtlayabilir. Bu durumda, araca takılabilen lastiklerin kullanım kategorileri araç kullanım kılavuzunda açıkça belirtilecektir.”
“2.3. Her bir tekerleğin döndüğü alan, araç imalatçısı tarafından beyan edilen asgari ve azami süspansiyon ve sürüş kısıtları dahilinde, mevcut ise asgari ve azami tekerlek off-setleri hesaba katılarak, azami müsaade edilen lastik büyüklüğü ve jant genişliği kullanıldığında kısıtlanmamış harekete izin verecek şekilde olacaktır. Bu durum, geçerli mevzuatta belirtilen lastik büyüklük gösterimi ile ilişkili olarak, uygulanabilir jant büyüklüğü ve azami izin verilen bölüm genişliği hesaba katılarak, her bir alanda en büyük ve en geniş lastik için kontroller gerçekleştirmek suretiyle doğrulanacaktır. Kontroller, söz konusu tekerleğe ilişkin alanda, sadece fiili lastik değil, azami dış boyut biçimde lastiğin müsaade edilen genel boyutlarını temsil eden örneğin döndürülmesi vasıtasıyla gerçekleştirilecektir.”
“4.2.2. Ara sıra kar lastikleri takılan araçların söz konusu olduğu durumda, normal şartlar altında sıradan lastiklerin ve kar lastiğinin hız kategori sembolü, aracın azami tasarım hızından büyük ya da 130 km/s’den az olmayan bir hıza tekabül eder. Ancak, aracın azami tasarım hızı takılmış olan kar lastiklerinin en düşük hız kategori sembolüne tekabül ettiği hızdan büyük olması halinde, takılan kar lastiklerinin azami hız kabiliyetinin en düşük değerini ya da araç için imalatçının tavsiye ettiği hızı belirten azami hız ikaz etiketi araç içerisinde görülebilir bir konumda ya da araç iç kabininin mevcut olmadığı durumda, sürücü açısından kolayca ve daimi şekilde görülebilir biçimde gösterge paneline en yakın yere asılacaktır.”
b) 2.3 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“2.3.1.2.2 maddesi uyarınca araca takılacak tüm lastikler, aracın tip onay testi sırasında mevzuatta uygulanabilir olan, ilgili lastiğin müsaade edilen genel boyutlarını (Örneğin, azami dış boyut) belirlenmesi açısından hesaba katılacaktır. Bu amaçla, 75 sayılı BM/AEK Regülasyonunun Ek 5’inde belirtilen teknik özellikler ya da söz konusu ekte yer almayan boyutlar için belirtilen izin verilen yüzdeler hesaba katılacaktır (örneğin, çok amaçlı kullanım lastiklerinin (MSI) genel genişliği + %25, normal ve kar hizmet lastikleri jant çap kodu 13 ve üstü olduğunda + %10 ve jant çap kodu 12’ye kadar (12 dahil) olduğu durumda + %8).
2.3.2. Ayrıca, 75 sayılı BM/AEK Regülasyonuna göre tip onayı almış olan çapraz ve çapraz/kuşaklı yapıya sahip olan lastiklerin müsaade edilen dinamik yükseklik büyümesi hız kategorisine ve lastiğin kullanım kategorisine bağlıdır. Aracın son kullanıcı için çapraz ve çapraz/kuşaklı yedek lastiklerin uygun seçimini garanti altına almak amacıyla, araç imalatçısı izin verilen kullanım kategorileri yanında, 75 sayılı BM/AEK Regülasyonunun Ek 9’unun 4.1 maddesinde belirtilen izin verilen toleransın belirlenmesi açısından aracın azami tasarım hızını hesaba katacaktır (yani Hdyn = H * 1,18’e kadar Hdyn = H * 1,10). Daha zorlayıcı kategoriler araç imalatçısının takdirine bağlı olarak hesaba katılabilir.
2.4. Teknik servis, lastiğin azami dış boyutu ile araç yapısı arasındaki açıklık her noktada 10 mm olmak kaydıyla, 2.3 ila 2.3.2 maddelerinde yer alan gereklilikleri doğrulamak amacıyla alternatif bir test prosedürü (örneğin, sanal test) üzerinde mutabık kalabilir.”
c) 1.2 nci ve 2.2.1 inci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Aynı Yönetmeliğin EK XVI'sının;
a) 2.1 inci ve 3.3.1 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“2.1. Plaka üzerindeki tüm karakterler 104 sayılı BM/AEK Regülasyonu uyarınca D, E ya da D/E sınıfı olarak tip onayı almış olan geri yansıtıcı malzemeler ile oluşturulacaktır.”
“3.3.1. Plaka aracın boylamsal düzlemine göre ± 5° dik olacaktır.”
b) 3.6.1 inci ve 3.6.2 nci maddelerinde yer alan “Plakanın iki yanal kenarına temas eden ve aracın boylamasına orta düzlemine göre dışa doğru ölçüldüğünde 30 derecelik bir açı oluşturan iki düşey düzlem,” ibareleri “Plakanın iki yanal kenarına temas eden ve plakanın ortasından geçen, aracın boylamsal medyan düzlemine paralel olan, boylamsal düzlemle ilgili olarak plakanın solu ile sağında dışa doğru ölçülen 30°’lik açı oluşturan iki adet dikey düzlem,” olarak değiştirilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin EK XVII’sinin;
a) 2.2.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“2.2.1. Bu bölgede ve 1.1.6.3.1 maddesinin kapsadığı bölgede, dirsek biçimindeki aparat, cihazın X-ekseni yönelimi belirli sınırlar dahilinde değişirken, yatay ve ileri yönde herhangi bir başlangıç konumundan hareket ettirilecektir. Aşağıda belirtilen haricinde, temas edilebilir tüm kenarlar en az 3.2 mm’lik kavislerime yarı çapı olacak şekilde yuvarlak hale getirilecektir. Cihazın arka yüzü ile söz konusu olan temaslar göz ardı edilecektir.”
b) 1.1.6.3 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde, 2.1.7 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde ve 2.3.2 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“1.1.6.3.1. Ancak, kontrol panelinin seviyesinin sürücünün oturma pozisyonuna ilişkin R noktası ile çakışan yatay düzleme ait seviyenin üzerinde yer aldığı durumda, diz şeklindeki test aparatı kontrol paneli seviyesinin altında yer alan, panelin temas edilebilir kenarları yanında panele monte edilen her türlü parçaya ulaşabilmek amacıyla 2. iç bölgenin üst yatay sınırı üzerinde kullanılacaktır. Teknik servis, tip onay kuruluşu ile mutabakat halinde, iç alanın hangi parçaların kontrol paneli ve ilgili parçalar olarak kabul edileceğini test raporunda açık biçimde belirtecektir. Direksiyon kontrolü kontrol panelinin seviyesinin belirlenmesi açısından göz ardı edilecektir.”
“2.1.8. Tip onayı almış iç dikiz aynalarının (Sınıf I) temas edilebilir kenarlarının bu Ekin gerekliliklerine uyduğu kabul edilir.”
“2.4. 1,2 ve 3. iç bölgeler
2.4.1. Eğik köşeler, sınırlı çıkıntılar, karakter ya da tarz hatları, nervür ve yumrular yanında yüzey tanelemesi nedeniyle geleneksel ölçüm aletlerinin kullanımı yardımıyla doğru şekilde belirlenemeyen temas edilen kenarların yan çaplarının, söz konusu kenarların en azından köreltilmesi kaydıyla, gerekliliklere uygun olduğu kabul edilir.”
2.4.2. Araç imalatçısı alternatif olarak, iç mekânının sadece kısımları değil tamamını kapsayan, M1 kategorisi araç için tanımlanan 21 sayılı BM/AEK Regülasyonunun ilgili gerekliliklerinin tamamını uygulamayı seçebilir.”
Aynı Yönetmeliğin EK XVIII’inin;
a) 1.1.2.1.1 inci, 1.1.2.5 inci, 1.1.4 üncü ve 2.1 inci maddeleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“1.1.2.1.1. L3e-A2 (sadece azami net güç ≥ 20 kW), L3e-A3, L4e-A, L5e, L6eB ve L7eC alt kategorileri için azami araç tasarım hızı ve/veya azami gücü sınırlandırmak amacıyla zamanlama ve/veya mevcudiyet dahil olmak üzere kıvılcım özelliklerinin ayarlanmasına izin verilecektir. Aynı zamanda, teknik servis tarafından doğrulanacak olan azami araç tasarım hızında ve/veya azami güçte iken, ayarlama konseptinin gazlı kirleticilerin emisyonunu, CO2 emisyonunu ve yakıt tüketimini negatif şekilde etkilememesi kaydıyla, diğer alt kategorilere de izin verilebilir.”
“1.1.2.5. 1.1.2.1 ila 1.1.2.4 maddelerinde atıf yapılan kullanılan sınırlandırma yöntemlerinden en az iki tanesi, benzer unsurları uygulamalarına rağmen, birbirinden bağımsız şekilde çalışacak, nitelik olarak farklı olacak ve farklı tasarım felsefelerine sahip olacaklardır (örneğin, kriter olarak dönüş hızı nosyonuna dayanan, ancak bir tanesi motor içinde, diğeri aktarma organlarının şanzımanı üzerinde ölçülmek üzere). Yöntemlerden birinin (örneğin, tahrifat nedeniyle) amaçlanan şekilde çalışmaması diğer yöntemlerin sınırlandırma işlevini zayıflatmayacaktır. Bu durumda, ulaşılabilecek olan azami güç ve/veya araç hızı normal şartlar altında olandan daha az olabilir. AB/44/2014 Yönetmeliğinin Ek IV’ünün 4.1.1 maddesinde belirtilen üretim tolerans uygunluğuna herhangi bir halel gelmeksizin, azami güç ve/veya araç hızı, iki âtıl sınırlandırma yönteminden bir tanesinin ortadan kaldırılması halinde, tip onayında ortaya konandan daha yüksek olamaz.”
“1.1.4. Araç operatörünün AB/901/2014 Yönetmeliğinin Ek I Kısım B’sinin 2.8, 1.8.2 ila 1.8.9 maddeleri uyarınca sunulan bilgilere dayanarak belirlenen azami tahrik ünitesi performansını doğrudan ya da dolaylı olarak ayarlamasını, değiştirmesini, seçmesini ya da düzeltmesini sağlayan (örneğin, yüksek performans tuşu, kontak anahtarında yer alan özel şifreli tanıma aktarıcı, fiziksel ya da elektronik bağlantı köprüsü ayarı, elektronik menü sayesinde seçilebilir opsiyon, kontrol ünitesinin programlanabilir özelliği gibi) aşıma neden olan diğer yöntemlerin temini ve kullanımı yasaktır.”
“2.1. Araç imalatçısı, uygulanan yöntemlerden iki ya da daha fazlasının, araç tahrik sisteminin bünyesine özel cihazların ve/veya işlevlerin dahil edilmesi suretiyle, gerekli olan sürekli anma gücünü ya da net gücü ve/veya araç hız sınırlandırmasını sağladığını ve her bir yöntemin de tamamen bağımsız şekilde aynı hususu sağladığını kanıtlayarak 1.1 ila 1.1.2.9 maddelerinde yer alan gerekliliklere uyumu ortaya koyacaktır.”
b) 1.1.2.5 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.
“1.1.2.6. Araç imalatçısının alternatif sınırlandırma yöntemlerinin 1.1.2.5 maddesinde ortaya konan yedekleme gerekliliklerini sağladığını teknik servise ve tip onay kuruluşunun istediği şekilde kanıtlaması halinde ve belirtilen alternatif sınırlandırma yöntemlerinin 1.1.2.1, 1.1.2.2 ya da 1.1.2.3 maddelerinde sıralanan parametrelerden en az bir tanesinin sınırlandırma yöntemlerinden birinde uygulanması kaydıyla (örneğin, yakıt kütlesinin, hava kütlesinin, kıvılcım çıkışının sınırlandırılması ve aktarma organı dönüşünün sınırlandırması), araç imalatçısının 1.1.2.1 ila 1.1.2.4 maddelerinde sıralananlar dışındaki sınırlandırma yöntemlerini kullanmasına müsaade edilecektir.
1.1.2.7. İmalatçının, sınırlandırma stratejisinin bir parçası olarak 1.1.2.1 ila 1.1.2.4 maddelerinde atıfta bulunulan bireysel sınırlandırma yöntemlerinden iki ya da daha fazlasını birleştirmesine izin verilecektir. Sınırlandırma yöntemlerinin belirtilen kombinasyonu 1.1.2.5 maddesi bakımından tek bir sınırlandırma yöntemi olarak kabul edilecektir.
1.1.2.8. 1.1.2.1 ila 1.1.2.4 maddelerinde atıfta bulunulan bireysel sınırlandırma yöntemleri ya da sınırlandırma yöntemlerine ilişkin kombinasyonlar, ilgili yöntemlerin çoklu kullanımının yöntemlerden bir tanesinin (örneğin, tahrifat nedeniyle) amaçlanan şekilde çalışmaması durumunun aynı sınırlandırma yöntemi ya da yöntem kombinasyonlarının bir başka uygulamasında işlevi zayıflatmayacağı şekilde 1.1.2.5 maddesinin gerektirdiği biçimde birbirinden bağımsız çalışmayı kaydıyla, birden fazla sefer uygulanabilirler.
1.1.2.9. Söz konusu olan arıza halinde (örneğin, tahrifat nedeniyle) normal çalışma için uygun olmayan esasen azaltılmış araç azami hızı ve/veya araç gücüne sahip özel bir çalışma modunun (örneğin, acil durum modu) etkinleştirmesini içeren ya da arıza devam ettiği sürece motorun çalışmasını engelleyen ateşleme kilidini etkinleştiren sınırlama stratejisi bir sınırlama yöntemi olarak kabul edilecektir.”
Aynı Yönetmeliğin EK XIX’unun;
a) 1.1.1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“1.1.1. L1e-A kategorisi araçlar ile pedal çevrilerek sürülen L1e-B araç kategorisi için tasarlanan bisikletler, belirtilen teknik standarttaki her türlü kapsam uyuşmazlığından bağımsız olarak, ISO 4210:2014 standardının kapsadığı gidon sapı tertibatı, sele boruları, ön çatal ile yapı iskeleti için ortaya konan gereklilikler ve test yöntemlerine ilişkin tüm talimatlara uyacak şekilde imal edilecektir. Gerekli olan test kuvvetlerinin asgari değeri 1.1.1.1 maddesinde yer alan Tablo 19-1 uyarınca olacaktır.”
b) 1.2 nci maddesinde yer alan “güç aktaranı” ibaresi “güç aktarma organı” olarak değiştirilmiştir.
c) 1.1.1 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
"1.1.1.1.
Tablo 19-1
L1e-A kategorisindeki araçlar ve L1e-B araç kategorisinde pedal çevirmek üzere tasarlanmış bisikleti er için test ve minimum kuvvetler veya test döngüsü sayısı
Aynı Yönetmeliğin EK I’i ekteki şekilde değiştirilmiştir.
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
| Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin | |
| Tarihi | Sayısı |
| 26/1/2017 | 29960 (Mükerrer) |
