Karar No: 75935942-050.01.04 - [01/3934]
Konu: Muhasebe Tahminleri Tanımı- TMS 8’e İlişkin Değişikliklerin Yayımlanması
660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 9’uncu maddesi uyarınca Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarıyla tam uyumu sağlamak üzere; Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından “Definition of Accounting Estimates-Amendments to IAS 8” başlığıyla yayımlanan “Muhasebe Tahminleri Tanımı-TMS 8’e İlişkin Değişiklikler”in yayımlanmasına karar verilmiştir.
Muhasebe Tahminleri Tanımı
TMS 8’e İlişkin Değişiklikler
TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar’a İlişkin Değişiklikler
5, 32, 34, 38 ve 48’inci paragraflar ile 32’nci paragraftan önce gelen başlık değiştirilmiştir. 32A-32B, 34A ve 54I paragrafları ve 34 ile 36’ncı paragraflardan önce yeni başlıklar eklenmiştir. 39’uncu paragraftan önce gelen başlık; 34’üncü paragraftan önce gelen başlığın alt başlığı olarak değiştirilmiştir. Silinen metin üzeri çizili olarak yeni eklenen metin ise altı çizili olarak, gösterilmiştir.
Tanımlar
5 Aşağıdaki terimler bu Standartta, karşılarında belirtilen anlamlarıyla kullanılmıştır:
...
Muhasebe tahminleri: Finansal tablolardaki ölçüm belirsizliği içeren parasal tutarlardır.
Varlık ve yükümlülüklerin mevcut durumunun ve bunlarla ilgili gelecekte beklenen fayda ve mükellefiyetlerin değerlendirilmesi sonucunda, bir varlık-veya yükümlülüğün defter değerinde veya bir varlığın dönemsel tüketim miktarında yapılan bir düzeltmedir. Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yeni bir bilgiden-veya gelişmeden kaynaklanır ve dolayısıyla hata düzeltmesi değildir.
...
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler
32 Bir muhasebe politikası, finansal tablolardaki kalemlerin ölçüm belirsizliği içerecek şekilde ölçülmesini gerektirebilir-bir başka ifadeyle, muhasebe politikası bu kalemlerin, doğrudan gözlemlenemeyen ve dolayısıyla tahmin edilmesi gereken parasal tutarlardan ölçülmesini zorunlu kılabilir. Böyle bir durumda işletme, muhasebe politikasında ortaya konan amacı karşılayabilmek için muhasebe tahmini geliştirir. İşletme faaliyetlerine özgü belirsizlikler-nedeniyle birçok finansal tablo kaleminin değeri-tam olarak tespit-edilemez ancak tahmin edilebilir. Tahminler, Muhasebe tahminlerinin geliştirilmesi en güncel ve güvenilir bilgilere dayanarak muhakemede veya varsayımlarda bulunmayı gerektirir. Örneğin; Muhasebe tahminlerine ilişkin örnekler aşağıdakileri içerir:
(a) TFRS 9 Finansal Araçlar uygulanarak beklenen kredi zararları için zarar karşılığı ayrılması, Şüpheli alacaklar,
(b) TMS 2 Stoklar uygulanarak bir stok kaleminin net gerçekleşebilir değerinin belirlenmesi, Stok değer düşüklüğü,
(c) TFRS 13 Gerçeğe Uygun Değer Ölçümü uygulanarak bir varlığın ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin belirlenmesi, Finansal varlık veya yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri,
(d) TMS 16 uygulanarak bir maddi duran varlık için amortisman gideri hesaplanması, Amortismana tabi varlıkların faydalı ömrü veya gelecekteki ekonomik faydalarının beklenen tüketim biçimleri ve
(e) TMS 37 Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar uygulanarak garanti yükümlülüklerine ilişkin bir karşılık ayrılması.
32A Bir muhasebe tahmininde bulunmak amacıyla işletme, ölçüm tekniklerini ve girdileri kullanır. Ölçüm teknikleri; tahmin teknikleri (örneğin, TFRS 9 uygulanarak beklenen kredi zararları için zarar karşılığının ölçülmesi amacıyla kullanılan teknikler) ile değerleme tekniklerini (örneğin, TFRS 13 uygulanarak bir varlığın ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin ölçülmesi amacıyla kullanılan teknikler) içerir.
32B TFRS’de kullanılan tahmin terimi bazen bu Standartta tanımlanan muhasebe tahminine atıf yapmayabilir. Örneğin, bazen bu terimle muhasebe tahminlerinin geliştirilmesinde kullanılan girdi kastedilir.
...
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler
...
34 Muhasebe tahmininin dayanağını oluşturan koşullarda değişiklik olması durumunda veya yeni bir bilgi edinilmesi, yeni gelişmeler ya da daha fazla tecrübe kazanılması sonucunda durumunda, yapılan muhasebe tahminin revize edilmesi gerekebilir. Niteliği gereği bir muhasebe tahminindeki değişikliğin, tahminin revize edilmesinin geçmiş dönemlerle bir ilgisi yoktur ve söz konusu revizyon değişiklik bir hata düzeltmesi değildir.
34A Bir girdi ya da ölçüm tekniğindeki değişikliğin muhasebe tahmini üzerindeki etkileri de -önceki dönem hatalarının düzeltilmesinden kaynaklanmadıkça- muhasebe tahminlerindeki değişiklik olarak ele alınır.
...
Muhasebe tahminlerindeki değişikliklerin uygulanması
...
38 Muhasebe tahminindeki bir değişikliğin etkisinin ileriye yönelik olarak finansal tablolara yansıtılması, söz konusu değişikliğin, yapıldığı tarihten sonraki işlem, diğer olay ve koşullara uygulanması anlamına gelir. Muhasebe tahminindeki bir değişiklik yalnızca cari dönemin kâr veya zararını etkileyebileceği gibi, hem cari dönemin hem de gelecek dönemlerin kâr veya zararını etkileyebilir. Örneğin, beklenen kredi zararları için zarar karşılığı şüpheli alacak tutarına ilişkin bir tahmindeki değişiklik, yalnızca cari dönemin kâr veya zararını etkiler ve bu nedenle cari dönemde finansal tablolara yansıtılır. Ancak, amortismana tabi bir varlığın faydalı ömrüne veya gelecekteki ekonomik faydasının beklenen tüketim biçimine ilişkin bir tahmindeki değişiklik, cari dönemin amortisman gideriyle birlikte varlığın kalan faydalı ömrünü de kapsayan, gelecekteki her bir dönemin amortisman giderini etkiler. Her iki durumda da değişikliğin cari dönemle ilgili etkisi, cari dönemde gelir ya da gider olarak finansal tablolara yansıtılır. Değişikliğin gelecek dönemler üzerinde etkisi olması durumunda bu etki, söz konusu dönemlerde gelir veya gider olarak finansal tablolara yansıtılır.
Açıklamalar
Açıklamalar
...
Hatalar
...
48 Hata düzeltmeleri, muhasebe tahminlerindeki değişikliklerden farklıdır. Muhasebe tahminleri, niteliği gereği kesin tutarlar olmadığından, ilave bilgiler elde edildikçe tahminlerin revize edilmesi değiştirilmesi gerekebilir. Örneğin, şarta bağlı bir olayın sonuçlanması nedeniyle finansal tablolara yansıtılan kazanç veya kayıplar bir hata düzeltmesi değildir.
...
Yürürlük tarihi ve geçiş
54I Ağustos 2021’de yayımlanan Muhasebe Tahminleri Tanımı, 5, 32, 34, 38 ve 48’inci paragrafları değiştirmiş ve 32A, 32B ile 34A paragraflarını eklemiştir. Bu değişiklik 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir. İşletme bu değişiklikleri, uyguladığı ilk yıllık hesap döneminin başlangıcında ya da sonrasında meydana gelen muhasebe tahmini ve muhasebe politikası değişikliklerine uygular.