EN
TR
Köy Enstitüsünden mezun olan öğretmenler Millî Eğitim Bakanlığınca, sağlık mamurları, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca ayda (100) lira ücretle tâyin olunurlar. Başarı ile hizmet gördükleri usulüne göre saptanan öğretmen ve sağlık memurlarının ücretleri her üç yılın bitiminde (10) lira artırılır. Bu öğretmenlerle sağlık memurlarının istihkakları 3 ayda bir peşin olarak yılda dört defada ödenir, öğretmenlerin aylık ücretleri ve vazife mahalline gitmek için zaruri yol masrafları Millî Eğitim Bakanlığı, sağlık memurlarının aylıkları ve zaruri yol masrafları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı bütçesinden verilir.
Köy okullarının bitişiğinde veya yakınında bir uygulama bahçesi, olunur. Bu bahçe mahallî şartlara, öğrenci ve öğretmen sayısına göre iki dekardan az on dekardan çok olamaz. Bu bahçede öğrenciler, öğretmenleriyle birlikte bölgenin tarım istihsal nevilerine göre tarım derslerini uygularlar. Bahçenin ürünleri öğretmenlerindir. Uygulama bahçesinin işletilmesi için gerekli fidan, tohum, tarım araçları ve hayvanlar okul demirbaşına kaydedilmek üzere Milli Eğitim Bakanlığınca verilecek ödenekle sağlanır. Uygulama bahçesinde bölge özelliklerine göre kurulacak tesislerin nelerden ibaret olacağı 11 millî eğitim ve tarım müdürlüklerinin iştirak ettikleri komisyon tarafından kararlaştırılır.
Uygulama bahçesinde kurulan tesisler idare âmirleri, bakanlık müfettişleri, millî eğitim ve tarım müdürleri, ilk öğretim müfettişleri, gezici başöğretmenler tarafından denetlenir. Kuraklık, yangın, sel, hayvan ve nebat hastalıkları yüzünden ve öğretmenin taksiri olmaksızın bu tesislerde vukua gelen zarar usulü dâhilinde tesbit edildiği takdirde Millî Eğitim Bakanlığından verilecek ödenekle tazmin edilir. Bu tesislere zarar gelmesinde kusurlu görülen öğretmen hakkında kanun kovuşturması yapılır ve zarar kendisine ödetilir.
Köy okullarına şimdiye kadar tahsis edilmiş olan Devlet ve köye ait nizasız ve ihtilâfsız topraklarla aynı şartlar dâhilinde verilecek olan topraklar, köy ihtiyar meclisinin kararı, illerde vali, ilçelerde kaymakamın onayı He köy halkı tarafından imece ve sair suretlerle işletilir. Hâsıl olan gelir okul yapımı, okul araçları temini ve okul eksiklerinin giderilmesi başta olmak üzere köyün geri kalan mecburi işlerine harcanmak üzere köye irat kaydolunur.
4 üncü maddeye göre köy okullarına verilecek olan topraklar için illerde vali, ilçelerde kaymakamın yetkili kılacakları bir memurun başkanlığında bir komisyon kurulur. Bu komisyon merkez veya ilce millî eğitim memurlariyle tarım, maliye, tapu, özel idareler tarafından görevlendirilecek birer memurdan ve tahsis yapılacak köyün muhtarından ve köy ihtiyar meclisinin seçeceği bir kişiden teşekkül eder. Komisyon okula tahsisi icâbeden Devlet malı toprakların cins, miktar ve yerini gösteren bir tutanak düzenliyerek valiliğe gönderir. Tutanak valilik yoliyle Maliye Bakanlığına gönderilir ve Maliye Bakanlığının onamiyle o yer parasız olarak köy okulu adına tahsis olunur.
Uygulama bahçesi için lüzumlu toprağın tahsis yoliyle sağlanamıyacağı valilikçe anlaşıldığı takdirde bu toprağın bir kısmı veya tamamı satın alınır veya kamulaştırılır.
Uygulama bahçesinin satınalmasına veya kamulaştırılmasına valilik karar verir; satınalma ve kamulaştırma işlerinde Köy Kânununun 44 üncü maddesi uygulanır. Satınalınacak veya kamulaştırılacak uygulama bahçesinin yerini ve miktarını tâyin ederken ihtiyar kuruluna gezici başöğretmen, varsa tarım öğretmeni ve bölge ilk öğretim müfettişi de katılır. Karar çoklukla verilir; ilçelerde kaymakamın, merkez ilçelerinde valiliğin onamiyle yürürlüğe girer. Arazisi kamulaştırılan kimsenin itiraz mercii merkez ilçelerinde, il, ilçelerde ilçe idare kurullarıdır. İdare kurullarının bu husus hakkındaki kararlarına söz yoktur.
Satınalma ve kamulaştırma bedeli köy sandığından usulüne uygun olarak ödenmedikçe araziye el konamaz.
Okula tahsis olunan Devlet toprakları Maliye ve Tarım Bakanlıklarının muvafakati alınarak uygulama bahçesi sağlanmak üzere değiştirilebilir.
Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerle sağlık memurları için Millî Eğitim Bakanlığı tarafından tüzelkişiliği olan ve mercii Millî Eğitim Bakanlığı bulunan «Köy öğretmenleri ve Köy Sağlık Memurları Emeklilik Sandığı ve Köy öğretmenleri ve Köy Sağlık Memurları Sosyal Yardım Sandığı» kurulmuştur.
A) Emeklilik Sandığının sermayesi ve gelirleri şunlardır:
1- Millî Eğitim ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıkları bütçelerine köy öğretmenleri ve köy sağlık memurları gideri olarak her yıl konacak ödenek toplamlarının binde biri,
2- Aylıkları artırılan sandığa dâhil köy öğretmenlerinin ve sağlık memurlarının ücretlerinden kesilecek ilk aylık zamları,
3- Sandık sermayesinin bütün gelirleriyle her çeşit gelirler.
Emeklilik Sandığının mevcutlu ve alacakları Devlet mallarına mahsus hak ve rüçhanları haizdir. Bu paralar ve alelümum aidat ile fala ve temettüleri hiç bir harç ve resme tabi olmadığı gibi haciz ve temlik de edilemez.
Hizmet süresi 25 yılı dolduran sandığa dâhil köy öğretmenleri ve sağlık memurları emekliliğe ayrılmayı istiyebilirler. Bu gibiler son aldıksan ücretin yarısiyle tekaüt edilirler.
Mâlûllük ve sair sebeplerle normal hizmet süresinden az hizmet karşılığında tanınacak emeklilik hakları 3106 sayılı kanunun 20 nci maddesinde belirtilen tüzükle tesbit olunur.
Emeklilik ücretleri üç ayda bir peşin olarak ödenir. 25 yıldan fazla hizmetin her yılı için emeklilik ücretlerine % 1 zammedilir.
B) Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığının sermayesi ve gelirleri şunlardır;
1 - Millî Eğitim Bakanlığı bütçesine Köy Enstitüleri giderleri adiyle her yıl konulacak ödenek toplamının binde biri,
2- Sandığa dahil öğretmenlerle köy sağlık memurlarının aylıklarından kesilecek % 1 ler,
3 -Bağışlar,
4 - Sandık sermayesinin gelirleriyle sair çeşitli gelirler.
Bu sandığa eğitmenler, Köy Enstitüsünde vazife gören öğretmenler, usta öğreticiler ve memurlarla gezici öğretmen ve gezici başöğretmenler ve bölge ilk öğretim müfettişleri üye olabilirler.
Sandık 9 uncu madde dışında kalan yardımları yapar.
Her iki sandıktan yapılan ödemeler Sayıştay vizesine tabı değildir.
Köy Enstitüsü mezunu öğretmen ve sağlık memurları 788 sayılı Memurin Kanununun 84 üncü maddesi ve 4598 sayılı kanunla Devlet memurlarına tanınmış olan bütün haklardan istifade ederler. Ancak bunlara her çocuk için 5 lira verilir.
3808, 4274 ve 4459 sayılı kanunlar hükümlerine göre arazisi, enstitü mezunu öğretmenlerin ve sağlık memurlarının geçim toprağı olarak kamulaştırılmış bulunanlar 1948 yılı sonuna kadar illerde valiye, ilçelerde kaymakama başvurdukları ve 1949 yılı sonuna kadar bedelini tamamen ödedikleri takdirde kamulaştırma bedeli köy sandığına tamamen geri verilmek şartiyle bu topraklar eski sahiplerine geçebilir. Köy bütçesine irat kaydedilen bu paralar okul yapmına, okul eksiklerinin giderilmesine, okul uygulama bahçesi sağlanmasına harcanır.
Üzerine öğretmen ve sağlık memurları için ev yapılmış geçim topraklarından bina yeri dâhil 500 metre karelik kısmın bedeli tenkis edilerek geri verilmez.
Geçici 1 inci madde gereğince tasfiye edilememiş veya Devlet ve köy tarafından okula tahsis olunmuş topraklar bu kanunun 4 üncü maddesi bükümlerine göre köy tüzelkişiliğine bırakılmıştır.
Köy okullarının ve sağlık memullarının donatımı için Millî Eğitim ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlıkları bütçelerinden verilen ödeneklerle satın alman tarım demirbaşları içinden Köy Enstitülerine lüzumlu olanlar Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ayrılır. Geri kalanları satılma üzere mal müdürlüklerine devrolunur. Tohumluklar öğretmenlere bırakılır.
Bu tasfiye Millî Eğitim Bakahlığı ile Maliye Bakanlığı arasında kararlaştırılacak esaslar dâhilinde 2490 sayılı kanuna göre 1948 yılı sonuna kadar bitirilir.
Öğretmen ve sağlık memurları satılmak üzere malmüdürlüklerine teslime mecbur oldukları hayvan ve diğer demirbaşları diledikleri takdirde demirbaş kaydındaki fiyatlariyle 1948 yılı içinde dört taksitte ödemek üzere kendileri satın alabilirler.
Bu kanunun yayımı tarihinde kıdem süreleri üç yılı bulmuş enstitü mezunu köy öğretmenleriyle sağlık memurlarından başarıları usulüne göre onanmış olanlara 110 lira ücret verilir.
Bu kanunun 1 inci ve geçici 4 üncü maddelerine göre öğretmenlerin artan ücret farklariyle 9 uncu maddeye göre öğretmenlere verilecek ödenekler ve çocuk zamları 1947 yıılı Bütçe Kanununa bağlı (A) işaretli cetvelin Milli Eğitim Bakanlığı kısmındaki 546 ncı (3238, 3704, 3803, 4274, 4357, 4459 sayılı kanunlar gereğince ödenecek köy okullariyle enstitüleri ve köy eğitmenleri ücret ve giderleri) bölümünün 5 inci (Köy Öğretmenleri gerekli yol paralan, donatım ve çalışma vasıtaları karşılıkları ve tazminat) ve 531 inci (4178, 4598 sayılı kanunlar gereğince yapılacak zamlar ve yardımlar) bölümünün 5 inci (Ayni yardim) maddelerinden ödenir.
Sağlık mamurlarına verilecek ücret farklariyle diğer ödenekler Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının 1947 yılı bütçesinin 666 ncı (Okullar, kurumlar, yurtlar), bölümünün 6 ncı (Köy Enstitülerindeki sağlık memurları yetiştirme ve cihazlandırma giderleri) maddesine konmuş ödenekten veririlir.
3803 sayılı kanunun 7, 11, 12, 13 ve 18 inci maddeleriyle 1274 sayılı kanunun 28 ve 66 ncı maddeleri ve 4459 sayılı kanunun 2 nci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkraları ve 5117 sayılı kanun kaldırılmış ve 4274 sayılı kanunun 39 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının son cümlesi ve aynı kanunun 59 uncu maddesinden (28 ve 12) ibareleri çıkarılmıştır. 4274 sayılı kanunun 10 uncu maddesinin 1 numaralı bendinde yazılı (3803 sayılı kanunun 11 inci, 3238 sayılı kanunun 5 inci maddelerine) ibaresi kaldırılmış, yerine (3238 sayılı kanunun 5 inci maddesine) ibaresi konulmuştur. Yine aynı kanunun 64 üncü maddesinin 1 inci fıkrası başında bulunan 13803 sayılı kanunun 18 inci maddesinde yazılı) ibaresi kaldırılmış yerine (Enstitü mezunu öğretmen ve sağlık memurları için kurulan) ibaresi konulmuştur. Aynı kanunun 65 inci maddesinin 1 inci fıkrası başında bulunan (3803 sayılı kanunun 18 inci maddesine göre kurulan köy öğretmenleri) ibaresi çıkarılmış, yerine (Köy Enstitüsü mezunu öğretmen ve sağlık memurları için kurulan) ibaresi konulmuştur.
Enstitü mezunu öğretmen ve sağlık memurlarına 4178 ve 4599 sayılı kanunlara göre ödenen fevkalâde zam ve aynı yardım verilmez.
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.
