Ekli “Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği”nin yürürlüğe konulması; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın 17/2/2005 tarihli ve 28112 sayılı yazısı üzerine, 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 7 nci maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 24/5/2005 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar
Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı, 3213 sayılı Maden Kanununun 7 nci maddesinde belirtilen alanlarda madencilik faaliyetlerinin hangi esaslara göre yürütüleceği ve bu esaslarla ilgili olarak bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının vereceği izinlere dair usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Bu Yönetmelik, orman, muhafaza ormanı, ağaçlandırma alanları, kara avcılığı alanları, özel çevre koruma bölgeleri, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanı, tarım, mera, sit alanları, su havzaları, kıyı alanları ve sahil şeritleri, karasuları, turizm bölgeleri, alanları ve merkezleri ile kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri, askerî yasak bölgeler, imar alanları ve mücavir alanlarda madencilik faaliyetlerinin çevresel etki değerlendirmesi, gayrisıhhi müesseseler ile ilgili hususlar dahil hangi esaslara göre yürütüleceğini kapsar.
Dayanak
Bu Yönetmelik, 3213 sayılı Maden Kanununun 5177 sayılı Kanun ile değişik 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Yönetmelikte geçen;
Kanun: 3213 sayılı Maden Kanununu,
Bakanlık: Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığını,
Genel Müdürlük: Maden İşleri Genel Müdürlüğünü,
Maden Ruhsatı: Maden Kanununa göre verilen arama, işletme ruhsatları ile sertifikalarını,
Ruhsat Hukuku: Ruhsat sahiplerinin ruhsattan doğan hak ve yükümlülüklerini,
Arama Ruhsatı: Belirli bir alanda maden arama faaliyetlerinde bulunulabilmesi için verilen yetki belgesini,
Madencilik Faaliyetleri: Madenlerin aranması, üretilmesi, sevkıyatı ve atıkların bertarafı ile ilgili tüm faaliyetler ve bu üretime yönelik tesislerin yapılmasını,
Maden Arama Faaliyetleri: Prospeksiyon, jeolojik harita yapma, numune alma, jeofizik araştırma, sondaj, yarma, galeri gibi üretime yönelik olmayan faaliyetleri,
Arama Faaliyet Raporu: Ruhsat sahalarında yürütülen arama faaliyetleri ile ilgili Genel Müdürlüğe verilmesi gereken belgeyi,
İşletme Ruhsatı: İşletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini,
İşletme İzni: Bir madenin işletmeye alınıp üretim yapılabilmesi için verilen izni,
Sertifika: V. Grup madenlerin aranması ve işletilmesi için bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça verilen belgeyi,
Prospeksiyon: Madencilik arama faaliyetlerine mesnet teşkil edecek ön bilgilerin toplanmasını,
Görünür Rezerv: Boyutları, tenörü belirlenmiş üretilebilir kesin cevher miktarını,
Teknik Belge: Maden arama ve işletme faaliyetleri ile Kanunda belirtilen diğer işler için ilgili mühendis ve diğer teknik elemanlar tarafından hazırlanan imalât haritası, jeolojik, jeofizik, hidrojeolojik etüt, harita, kesitler, raporlar ve bunun gibi teknik içerikli belgeyi,
Faaliyet Bilgi Formu: Yıllık işletme faaliyetine ilişkin üretim, satış, stok ve bunun gibi bilgileri içeren, şekli ve muhtevası yönetmelikle gösterilecek olan belgeyi,
İmalât Haritası: İşletmelerde üretim yapılan yerleri, miktarları ve yapılış şeklini gösterir ölçekli beyan niteliğindeki haritayı,
Proje: Yeraltı kaynaklarının değerlendirilmesi amacına dönük belirli girdileri seçilmiş bir teknoloji kullanarak mevcut ve potansiyel talebi karşılamak üzere mal ve cevher üretmek için çalışmaları düzenleyen beyan niteliğinde raporu,
Çevre ile Uyumlu Hale Getirme: Madencilik faaliyetinde bulunulan alanın faaliyet süresince ve sonrasında projesine uygun olarak, çevre emniyetinin sağlanarak arazinin ıslah edilmesi ve doğaya yeniden kazandırılması faaliyetlerini,
Maden Hakları: Madenlerin aranması, bulunması ve işletilebilmesi için verilen izinler ve maden yataklarının bulunmasına yardımcı olanlara tanınan maddî imkânlarını,
Teminat: Madencilik faaliyetlerinde Kanun ve diğer mevzuat hükümlerine göre alınan nakit para, süre yönünden sınırsız banka ve özel finans kurumu teminat mektubu, Devlet bono ve tahvili olarak alınan geçici ödemeyi,
Tesis: Madencilik faaliyetleri için gerekli olan kırma, kesme ve işleme tesisleri ile fiziksel, fizikokimyasal ve kimyasal yöntemlerin kullanıldığı cevher hazırlama ve zenginleştirme tesisleri, depolama ve atık bertaraf tesisi gibi geçici ünitelerini,
Altyapı Tesisi: Madencilik faaliyetleri için gerekli ve rezervin ömrü ile sınırlı olan yol, su, haberleşme, enerji hattı, trafo, şantiye binası, yemekhane, atölye gibi geçici yapı ve binaları,
Geçici Tesisler: Maden ruhsatının süresine bağlı olarak yapılan tesis ve altyapı tesislerini,
İşletme Projesi: Gerçekleştirilmesi planlanan madencilik faaliyetleri ile ilgili Maden Kanununa göre hazırlanmış projeyi,
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED): Gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ya da olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi veya çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknolojik alternatiflerin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları,
Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu: “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gereklidir” kararı verilen proje veya çevresel etki değerlendirmesine tabi projeler için belirlenen özel formata göre hazırlanacak raporu,
Proje Tanıtım Dosyası: Seçme eleme kriterleri uygulanacak projelere çevresel etki değerlendirmesi uygulanmasının gerekli olup olmadığının belirlenmesi amacı ile hazırlanan dosyayı,
Proje Sahibi: Bu Yönetmeliğe tabi bir projenin her aşamada yürütülmesini üstlenen gerçek ya da tüzel kişiyi,
İnceleme Kurulu: Birinci sınıf gayrisıhhi müesseseler için yer seçimi ve tesis kurma, deneme ve açılma izni amacıyla, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için açılma iznine esas beyanname bilgilerini denetlemek amacıyla yetkili idarelerde oluşturulan kurulu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler
İzinlerle ilgili temel ilke
Madenlerin aranması ve üretilmesi ile ilgili faaliyetlerde alınması gereken izinlerde uygulanacak usul ve esaslar, bu Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.
Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları, madencilik faaliyetleri için bu Yönetmelik kapsamında izin verme ve süre uzatılmasına ilişkin görev ve yetkilerini kullanırken, kanunlarında, uluslararası sözleşmelerde ve bu Yönetmelikte öngörülmemiş ise başka kuruluşların görev, yetki ve sorumluluk alanına giren hususlara dayalı olarak işlem yapamaz. Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları, izin taleplerini, kanunlarındaki ve bu Yönetmelikteki hükümlere göre sonuçlandırır.
Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca, bu Yönetmelik hükümlerinde belirtilen haller ve diğer kanunların ilgili hükümleri dışında, madencilik faaliyetleri engellenemez ve çıkarılacak yönetmeliklerde bu Yönetmelikte belirtilen kısıtlamaların dışında bir kısıtlama getirilemez.
Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının çıkaracağı madencilik faaliyetlerini etkileyen mevzuatın düzenlenmesinde, Bakanlığın görüşü alınır.
İzin süresi ve süre uzatımı
Ruhsat alanı dahilinde, madencilik faaliyetleri veya bu faaliyetlere bağlı tüm tesisler için verilen izinlerin süresi maden ruhsat süresi kadardır. Maden ruhsatının temdit edilmesi halinde, ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarından alınmış izinler ruhsat süresi kadar uzatılır.
Maden ruhsatlarının devredilmesi halinde, verilmiş olan izinler ve bunlara bağlı olan yükümlülükler, aynı şartlarda geçerlidir. Ruhsat devirleri ilgili valiliğe bildirilir.
Arama faaliyetleri
Maden arama faaliyetleri, Kanun ve bu Yönetmelikte belirtilmiş izinlerin dışında başka bir mevzuat kapsamında izne tâbi değildir.
Maden ruhsat sahibi, arama faaliyetinde bulunacağı alanın niteliğine göre ilgili bakanlık ile kamu kurum ve kuruluşuna gerçekleştireceği arama faaliyeti ile ilgili yazılı bilgi verir.
Test ve teknolojik araştırma amaçlı numune alma işlemi arama faaliyetleri kapsamındadır.
Üretim faaliyetlerinde izin
Genel Müdürlükçe, maden arama ruhsat döneminde, görünür rezervin %10'una kadar maden üretim ve satış izni verilebilir. Arama ve işletme ruhsatı döneminde üretim yapılabilmesi için bu Yönetmeliğin gerektirdiği izinlerin ayrıca alınması zorunludur.
Çevresel etki değerlendirmesi ve seçme, eleme kriterleri uygulanacak projeler için müracaat
Maden ruhsat sahibi, işletme ruhsatı veya sertifikasını aldıktan sonra izin için valilik, Genel Müdürlük veya ilgili kurumdan herhangi birine üç ay içinde müracaat etmek zorundadır. Bu müracaat, valiliğe yapılmış ise bu süre içinde maden ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe bildirilir. Üç ay içinde maden ruhsat sahibinin izin için başvuruyu yapmaması halinde ruhsatın teminatı irat kaydedilerek üç ay ek süre verilir. Verilen ikinci üç aylık süre içinde izin için gerekli müracaat yapılmaz ise ruhsat iptal edilir. Teminat iradıyla ilgili olarak Kanunun 13 üncü maddesi hükümlerine göre işlem yapılır.
Maden ruhsat sahibi, çevresel etki değerlendirmesi uygulanacak projelere tabi olması durumunda ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde Çevre ve Orman Bakanlığına müracaat ederek format almak zorundadır. Maden ruhsat sahibi formatın alınış tarihinden itibaren çevresel etki değerlendirmesi raporunu Çevre ve Orman Bakanlığına bir yıl içinde sunmakla yükümlüdür.
Maden ruhsat sahibinin seçme, eleme kriterleri uygulanacak projelere tabi olması durumunda ise, Proje Tanıtım Dosyasını hazırlayarak ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde Çevre ve Orman Bakanlığı ve/veya valiliğe müracaat eder.
Bu işlemlerin başlama tarihi, maden ruhsat sahibinin çevresel etki değerlendirmesi raporunu Çevre ve Orman Bakanlığına, Proje Tanıtım Dosyasını Çevre ve Orman Bakanlığı ve/veya valiliğe verdiği tarihtir. Diğer izinlerin alınması ile ilgili işlemler bu süreç içinde yürütülür. Bu işlemlerin başlatılması için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının alınması gerekmez. Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde, en geç üç ay içinde bitirilir.
“Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararı ve gerekli diğer izinlerin alınmasından itibaren on beş gün içinde işletme izni verilir. Bu izin ile maden ruhsat sahibi ruhsat alanı içinde projesi kapsamında faaliyetlerini sürdürür.
Çevresel etki değerlendirmesi prosedürü dışındaki maden projelerinde izin için müracaat
Maden ruhsat sahibi, çevresel etki değerlendirmesi prosedürü dışındaki maden projeleri için, üretim faaliyetlerine başlamadan önce, bu Yönetmelikte belirtilen izinlerin alınması için işletme ruhsatı veya sertifikasının yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde gerekli belgelerle birlikte valilik, Genel Müdürlük veya ilgili kurumdan herhangi birine müracaat eder. Maden ruhsat sahibi, izin için valiliğe müracaat ettiğini üç aylık süre içinde Genel Müdürlüğe bildirir. Genel Müdürlük izin taleplerinde gerekli koordinasyonu sağlar.
Üç ay içinde maden ruhsat sahibinin izin için başvuruyu yapmaması halinde ruhsatın teminatı irat kaydedilir.
İzin müracaatlarının değerlendirilmesi
Maden ruhsat sahibinin izin talep belgelerini Genel Müdürlüğe vermesi halinde Genel Müdürlük bu belgeleri on beş gün içinde valiliğe veya ilgili kuruma gönderir.
Valiliğe yapılan müracaatlarda vali yardımcısı başkanlığında çevre ve orman il müdürlüğü, tarım il müdürlüğü, sağlık il müdürlüğü ve izin talep edilen alanın özelliği dikkate alınarak diğer birimlerin temsilcilerinden oluşan bir komisyon oluşturulur. Komisyon izin istenilen yer ile ilgili olarak bu Yönetmelik kapsamında yapılacak işlemleri belirler ve ruhsat sahibine bildirir.
İzin belgelerinde eksiklikler
İlgili valiliğe veya Genel Müdürlüğe yapılan müracaat belgeleri incelenir. Eksik ve hatalı müracaatlar gerekçesi ile en geç bir ay içinde maden ruhsat sahibine bildirilerek maden ruhsat sahibinin bu eksikliklerini iki ay içinde tamamlaması istenir. Valiliğe yapılan müracaatlardan iki ay içerisinde eksikliklerini tamamlamayanlar Genel Müdürlüğe bildirilir. Ruhsat teminatları Kanunun 10 uncu maddesi gereği irat kaydedilir.
İzin için müracaat alanı
Maden ruhsat sahibi, maden işletme faaliyetleri için ihtiyaç duyacağı alana bu Yönetmelik kapsamında izin müracaatında bulunabilir.
Alınan izinler, işletme izni belgesi üzerine işlenir.
İzinler için maddi yükümlülükler
Genel Müdürlük ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının mevzuatlarının gerektirdiği maddi yükümlülükler maden ruhsat sahibi tarafından karşılanır.
İzin müracaatının yapılacağı valilik
İzin alınacak alanın birden fazla il sınırları içinde olması durumunda, üretim yapılacak alanın bulunduğu valilikler ile tesislerin kurulduğu yer valiliğine de izin almak üzere müracaat edilir.
Müracaat belgeleri
Arama faaliyetinde bulunmak üzere gerekli izin için valiliğe veya Genel Müdürlüğe aşağıdaki belgelerle müracaat edilir:
a) Arama ruhsatı örneği,
b) Uygun ölçekli topografik haritada ruhsat ile arama faaliyeti gösterilecek alanın koordinatlarının çizimi,
c) Yapılacak arama faaliyetlerine ilişkin bilgiler,
d) Bina ve tesis var ise vaziyet planı.
Üretim faaliyetinde bulunmak üzere gerekli izin için valiliğe veya Genel Müdürlüğe aşağıdaki belgelerle müracaat edilir:
a) İşletme ruhsatı veya arama ruhsatı örneği,
b) İşletme projesi veya arama faaliyet raporu,
c) Uygun ölçekli topografik haritada ruhsat ile üretim faaliyeti gösterilecek alanın koordinatlarının çizimi,
d) İzin alınacak alanın uygun ölçekli haritası,
e) Bina ve tesis var ise vaziyet planı.
Ayrıca, ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları kendi kanunları gereği ek bilgi isteyebilir.
Yeraltı madencilik faaliyetleri
Uygulanan yöntem, teknoloji ve derinliğe bağlı olarak projesi Genel Müdürlükçe uygun bulunan yeraltı madencilik faaliyetlerinin tekabül ettiği yüzey alanı için herhangi bir izin alınmaz. Yeraltı madencilik faaliyetlerine bağlı olarak gerekli olan yerüstü tesisleri veya galeri ağzının isabet ettiği alan için bu Yönetmelik kapsamında gerekli izinlerin alınması zorunludur. Kültür varlığının bulunduğunun tespit edildiği alanlara isabet eden yeraltı madencilik faaliyetleri için ilgili kurumdan izin alınır.
Müktesep haklar
Kanunun 7 nci maddesinde ve bu Yönetmelikte belirtilen yerlerde yapılan madencilik faaliyetleri ile bu faaliyetlere bağlı tesisler için verilmiş olan izinler, müktesep hak olarak ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerlidir. Alınan izinler, ruhsatın temdit edilmesi halinde uzatılır. İşletme ruhsatı sınırları dahilinde işletme izni alınan diğer alanlar için de izin verilir.
05/06/2004 tarihinden önce verilmiş işletme ruhsatı ve bu ruhsat alanlarındaki faaliyetlere bağlı tesisler için verilmiş olan izinler, bu Yönetmelik gereği alınması gereken izinlerin yerine geçer.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Orman, Muhafaza Ormanı ve Ağaçlandırma Alanlarında Madencilik Faaliyetleri
Arama faaliyetleri
Devlet ormanları, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar, özel ormanlar veya muhafaza ormanlarında, ağaçlandırma alanlarında ve mesire yerlerinde; prospeksiyon, jeolojik harita yapma, numune alma, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri için herhangi bir izin istenmez. Ancak, maden ruhsat sahibince, valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da ilgili orman bölge müdürlüğüne gerekli belgelerle bilgi verilir. İlgili orman bölge müdürlüğünce bu müracaatın bir örneği üzerine başvurunun kayıt tarihi ve sayısı belirtilerek maden ruhsat sahibine iade edilir. Bu örnek yazıyı alan maden ruhsat sahibi arama ruhsatı süresince yukarıda sayılan arama faaliyetlerinde bulunabilir.
Maden ruhsat sahibince, Devlet ormanları, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar, özel ormanlar veya muhafaza ormanlarında ve ağaçlandırma alanlarında; sondaj, yarma, galeri gibi fiziki müdahale gerektiren maden arama faaliyetleri için valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da ilgili orman bölge müdürlüğüne gerekli belgelerle müracaat edilir. Başvuru tarihinden itibaren en geç bir ay içinde ilgili orman bölge müdürlüğünce yapılacak inceleme sonucuna göre izin verilir.
Üretim faaliyetleri
Maden ruhsat sahibi; Devlet ormanları, hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlar, muhafaza ormanlarında ve ağaçlandırma alanlarında; üretim faaliyetleri için valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da ilgili orman bölge müdürlüğüne gerekli belgelerle müracaat eder. İlgili orman bölge müdürlüğünce, arazi üzerinde yapılacak inceleme sonucu hazırlanan rapor göz önünde bulundurularak ruhsat süresince orman işletme izni ve/veya geçici tesis izni verilir. Orman işletme iznine ilişkin yapılan işlem sonuçları orman bölge müdürlüğünce Genel Müdürlüğe bildirilir.
Çevre ve Orman Bakanlığınca verilen iznin beş hektardan az olması halinde, ağaçlandırma bedeli dışında başkaca bir bedel alınmaz. Sahanın çevre ile uyumlu hale getirilerek teslim edilmesinden sonra, aynı işletme izni içinde talep edilmesi halinde teslim edilen saha kadar aynı şartlarda izin verilir.
Bir ruhsat sahasında defaten verilen iznin tesisler dahil beş hektarı geçmesi halinde, aşan kısım için orman mevzuatı hükümlerine göre sadece ağaçlandırma bedeli, arazi tahsis bedeli ve teminat alınır. Bu alanlardaki madencilik faaliyetlerinden % 30 fazla Devlet hakkı alınmaz.
Maden arama veya işletme ruhsat döneminde maden üretimi yapılacak alan için orman izninin alınması sırasında bu üretimin yapılması amacıyla ruhsat sınırları içinde veya dışında altyapı tesisleri için ihtiyaç duyulan orman alanlarında da izin verilir.
Arama ruhsat döneminde yapılan üretim faaliyetleri için de bu madde hükümleri doğrultusunda işlem yapılır.
Orman alanlarında yapılacak tesisler
Orman alanlarında madencilik faaliyetleri ile ilgili geçici tesisler yapılabilir.
Mevcut yolların kullanımı
Maden ruhsat sahibi arama ve işletme ruhsatı döneminde faaliyet göstereceği orman alanında mevcut yolları kullanabilir. Bu yolların kullanımı için ayrıca bir bedel ödenmez.
Orman izninin sona ermesi
Orman işletme izni; sürenin dolması, hak sahibinin vazgeçmesi, ruhsatın Kanun hükümlerine göre iptali durumunda sona erer. Üretim faaliyeti sırasında maden ruhsat sahibinin, Kanun ve bu Yönetmelik hükümlerine uygun faaliyet göstermediğinin tespiti halinde Orman Genel Müdürlüğünce durum Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlüğün görüşü doğrultusunda Orman Genel Müdürlüğünce gerekli işlem yapılır.
Muhafaza ormanlarında madencilik faaliyetleri
Muhafaza ormanlarında yapılacak madencilik faaliyetlerinde bu Yönetmelik hükümlerine göre izin verilir. Ancak, muhafaza ormanlarında I (a) Grubu madenler ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanılan her türlü yapı hammaddesi üretimi için izin verilmez.
Bedeller
Devlet ormanları, muhafaza ormanlarında ve ağaçlandırma alanlarında; madencilik faaliyetleri için aşağıda belirtilen bedeller alınır:
Ağaçlandırma bedeli: İzin verilen alanın ağaçlandırılması için gerekli olan bedel kadardır. Bu bedel bir defa alınır.
Arazi tahsis bedeli: Arazinin mevcut orman örtüsü ve bulunduğu bölge dikkate alınarak Orman Genel Müdürlüğünce hektar başına tespit edilecek bedeldir. Bu bedel her yıl alınır.
Teminat: Maden ruhsat teminatını aşmamak üzere Orman Genel Müdürlüğünce belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yaban Hayatı Koruma ve Geliştirme Sahaları ile Avlaklarda Madencilik Faaliyetleri
Arama faaliyetleri
Maden ruhsat sahibi, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ile avlaklarda; prospeksiyon, jeolojik harita yapma, numune alma, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliği veya Genel Müdürlüğü ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü bilgilendirerek arama faaliyetlerinde bulunur.
Maden ruhsat sahibi, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ile avlaklarda; sondaj, yarma, galeri gibi maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce yapılacak inceleme sonucu izin verilir.
Üretim faaliyetleri
Ruhsat sahibi, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ile avlaklarda; maden arama ve işletme ruhsatı döneminde üretim faaliyeti gösterebilmesi için gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne başvurur. Yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ile avlaklarda, maden üretim faaliyetlerine çevresel etki değerlendirmesi raporunda belirlenen esaslar dahilinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından izin verilir. Bu izin, ruhsat aşamasına bakılmaksızın ruhsat hukuku sonuna kadar devam eder.
Yaban hayatı geliştirme sahaları ve üretim istasyonlarının bulunduğu alanlardaki maden arama ve işletme faaliyetleri aşağıdaki esaslar dahilinde yürütülür:
a) İzin verilen maden sahası üzerinde toprak var ise bu topraklar sıyrılarak bir yere depolanır ve faaliyetin tamamlanmasını takiben rekültüvasyon çalışmalarında kullanılır.
b) Madencilik faaliyetleri sırasında av ve yaban hayvanı türleri ile habitatın zarar görmemesi için işletme projesinde öngörülen gerekli önlemler alınır.
c) İşletmenin tamamlanmasını takiben, faaliyette bulunulan alan çevre ile uyumlu hale getirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Madencilik Faaliyetleri
Yürürlüğe konulacak özel çevre planları
Özel çevre koruma bölgesi ilan edilecek alanlar için Genel Müdürlükten görüş alınır.
Arama faaliyetleri
Maden ruhsat sahibi, özel çevre koruma bölgesi sınırları dahilinde; prospeksiyon, jeolojik harita yapma, numune alma, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliği veya Genel Müdürlüğü ya da Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığını bilgilendirerek arama faaliyetlerinde bulunur.
Maden ruhsat sahibi, özel çevre koruma bölgesi sınırları dahilinde; sondaj, yarma, galeri gibi maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığına bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca yapılacak inceleme sonucu izin verilir.
Üretim faaliyetleri
Ruhsat sahibi, maden arama ve işletme ruhsatı döneminde üretim faaliyeti gösterebilmesi için gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığına başvurur. Özel çevre koruma bölgesi sınırları dahilinde maden üretim faaliyetlerine çevresel etki değerlendirmesi raporunda belirlenen esaslar dahilinde Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı tarafından izin verilir.
ALTINCI BÖLÜM
Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma Alanlarında Madencilik Faaliyetleri
Arama faaliyetleri
Maden ruhsat sahibi, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanlarında; prospeksiyon, jeolojik harita yapımı, numune alımı, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliği veya Genel Müdürlüğü ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünü bilgilendirerek arama faaliyetlerinde bulunur.
Maden ruhsat sahibi, milli parklar ve tabiat park alanlarında; sondaj, yarma, galeri gibi maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce yapılacak değerlendirme sonucu uyulması gereken esaslar belirlenerek izin verilir.
Üretim faaliyetleri
Ruhsat sahibi; üretim faaliyetinde bulunmak için gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne başvurur. Milli parklar ve tabiat park alanlarında, maden üretim faaliyetlerinin yapılmasına 2873 sayılı Milli Parklar Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrası doğrultusunda izin verilebilir.
İzin verilen alanlarda üretimle doğrudan ilgili ve zorunlu olan yol, su, enerji hattı gibi alt yapı tesisleri ile şantiye, bakım-onarım ünitesi gibi geçici tesisler dışında herhangi bir yapılaşmaya gidilemez.
Tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanları ile bu alanlara 60 metre mesafe dahilinde madencilik faaliyetlerine izin verilmez.
Milli parklar ve tabiat park alanlarında, I (a) Grup madenler ve mıcır ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddesi üretimi için izin verilmez.
Görüş alma
Milli park niteliğine sahip olduğu tespit edilen alanlar, Bakanlığın görüşü alınarak belirlenir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Tarım Alanlarında Madencilik Faaliyetleri
Arama faaliyetleri
Tarım alanlarında arazi sınıflarına bakılmaksızın maden arama çalışmalarına izin verilir.
Maden ruhsat sahibi, tarım alanlarında; prospeksiyon, jeolojik harita yapımı, numune alımı, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliği veya Genel Müdürlüğü ya da Tarım ve Köyişleri Bakanlığını bilgilendirerek arama faaliyetlerinde bulunur.
Maden ruhsat sahibi, tarım alanlarında; sondaj, yarma, galeri gibi maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ilgili Bakanlıkça yapılacak değerlendirme sonucuna göre izin verilebilir.
Maden ruhsat sahibi arama faaliyetleri sırasında sulama, drenaj, toprak muhafaza tesisleri gibi tarımsal yapılara zarar vermemek ve arama faaliyeti sonrası, faaliyette bulunduğu bölgeleri çevre ile uyumlu hale getirmek zorundadır.
Üretim faaliyetleri
Ruhsat sahipleri, tarım alanlarında yapacakları üretim faaliyetleri ve tesisler için gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Tarım ve Köyişleri Bakanlığına müracaat ederek izin verilmesini talep eder.
Mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve ekonomik olarak verimli dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazilerinde Bakanlık tarafından uygun görülen maden üretim faaliyetleri için tarım dışı amaçlı kullanım izni, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından verilir.
Tarım alanlarında aşağıdaki esaslar dahilinde madencilik faaliyetleri için izin verilir:
a) İzin verilen maden sahasının üzerinde toprak var ise bu topraklar sıyrılarak bir yere depolanır ve faaliyetin tamamlanmasını takiben rekültüvasyon çalışmalarında kullanılır.
b) Madencilik faaliyetleri sırasında civar tarım arazilerinin bu çalışmalardan zarar görmemeleri için faaliyet raporu veya işletme projesinde öngörülen gerekli önlemler alınır.
c) Maden yayılım sahaları ve rezervlerinin tespitinden sonra üretim için yeterli olabilecek tarım alanlarına izin verilir.
d) Faaliyetlerin tamamlanmasını takiben yapılacak rekültüvasyon çalışmaları ile bu sahalar çevre ile uyumlu hale getirilir.
Yukarıda sayılan tarım arazileri dışında kalan ve nitelikleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından belirlenen marjinal tarım arazilerine ise, Valilik tarafından tarım dışı amaçlı arazi kullanım izni verilir.
Tarım alanlarında kurulacak tesisler
Madencilik faaliyetleri için kurulması zorunlu tesisler için gerekli tarım arazisi, öncelikle marjinal tarım arazileri içerisinden karşılanır, karşılanmaması halinde diğer tarım arazilerinden karşılanır.
Çevresel etki değerlendirmesi raporu sunulması
Tarım alanlarının kullanım amacının değiştirilerek madencilik faaliyetlerine tahsis edilmesi için işlemlere çevresel etki değerlendirmesi süreci sonucunu beklemeden başlanır. Kullanım amacının değiştirilmesinin son aşamasında “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının ilgili kamu kurumuna verilmesi ile izin süreci tamamlanır.
Madencilik faaliyetleri ile ilgili izinler, çevresel etki değerlendirmesi süreci içinde tamamlanır.
Tarım alanlarında yolların kullanılması
Tarım alanlarındaki mevcut yollar, madencilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere genişletilebilir. Bu yolların kullanımı esnasında etrafındaki tarım alanlarının etkilenmemesi için gerekli önlemler maden ruhsat sahibince alınır.
Madencilik faaliyetleri için ruhsat alanı içinde veya dışında yapılması zorunlu olan yol, konveyör, su, haberleşme, enerji nakil hatları, havai hatlarının tarım alanlarından geçmesi halinde, bu altyapı tesislerinin valilik tarafından uygun görülen güzergahta maden ruhsat sahibi tarafından yapılmasına izin verilir. Özel mülkiyete tabi alanlar için ayrıca gerekli izinler alınır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Mera Alanlarında Madencilik Faaliyetleri
Arama faaliyetleri
Maden ruhsat sahibi, mera, yaylak ve kışlakların bulunduğu alanlarda; prospeksiyon, jeolojik harita yapımı, numune alımı, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliği veya Genel Müdürlüğü ya da Tarım ve Köyişleri Bakanlığını bilgilendirerek mera tahsis amacı değiştirilmeden arama faaliyetlerinde bulunur.
Maden ruhsat sahibi, mera, yaylak ve kışlakların bulunduğu alanlarda; sondaj, yarma, galeri gibi maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca yapılacak değerlendirme sonucu uyulması gereken esaslar belirlenerek mera tahsis amacı değiştirilmeden izin verilir. Bu faaliyetler sonrası maden ruhsat sahibi, faaliyette bulunduğu bölgeleri düzenleyerek çevre ile uyumlu hale getirir. Maden ruhsat sahibi faaliyetlerini, verdiği bilgi doğrultusunda yapmak zorundadır. Aksi taktirde faaliyet durdurularak Kanunun 7 nci maddesi hükümleri uygulanır.
Üretim faaliyetleri
Arama faaliyetleri sonunda rezervi belirlenen madenlerin üretim ve üretime yönelik tüm faaliyetlerin yapılacağı alanların tahsis amacı; Bakan1ığın, Tarım ve Köyişleri Bakanlığına talebi, Maliye Bakanlığının ve valiliğin uygun görüşü üzerine ilgili Bakanlıkça değiştirilebilir ve söz konusu yerlerin hazine veya ait olduğu vakıf adına tescili yapılır.
Arama ruhsatı döneminde belirlenen rezervin 1/10’unun üretilebilmesi için tahsis amacının değiştirilmesi gerekir.
İşletme ruhsatı döneminde yapılacak arama faaliyetleri ile ilgili olarak arama ruhsatı dönemindeki işlemler yapılır.
Çevresel etki değerlendirmesi raporu sunulması
Tahsis amacının değiştirilmesi işlemlerine, çevresel etki değerlendirmesi süreci sonucu beklenmeden başlanır. Ancak tahsis amacı değiştirilecek alanların Hazine adına tescili için “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” veya “Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir” kararının ilgili kamu kuruluşuna sunulması zorunludur.
Tahsis amacının değiştirilmesi
Mera, yaylak ve kışlakların tahsis amacının değiştirilmesi talebi gerekli belgelerle Genel Müdürlüğe ya da valiliğe yapılır.
Genel Müdürlüğe yapılan müracaatlar değerlendirilerek, görüşle beraber gerekli belgeler valiliğe gönderilir.
Tahsis amacının değiştirilmesi işlemlerinin müracaat tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde sonuçlandırılması esastır.
Bedeller
Tahsis amacının değiştirilmesi karşılığı maden ruhsat sahibinin ödeyeceği bedel, mera, yaylak ve kışlaklardan elde olunacak 20 yıllık ot geliri esas alınarak mera komisyonunca tespit edilir. Bunun dışında herhangi bir bedel ödenmez.
Madencilik faaliyetleri sonrasında çevre ile uyumlu hale getirilmesi
Tahsis amacı değiştirilen alanda yapılacak madencilik faaliyetleri çevredeki mera alanlarını olumsuz yönde etkilemeyecek şekilde yürütülür. Maden ruhsat sahibi, tahsis süresi bitiminde faaliyette bulunduğu alanları işletme projesinde veya çevresel etki değerlendirmesi raporunda kabul edildiği şekilde çevre ile uyumlu hale getirilmekle yükümlüdür. Aksi halde Kanunun 7 nci maddesine göre işlem yapılır.
Mera alanlarında tesis yapımı
Tahsis amacı değiştirilmiş alanlarda valiliğe bilgi vermek suretiyle madencilik faaliyetleri için gerekli olan tesisler yapılabilir.
Ruhsat alındıktan sonra mera ilanı
Genel Müdürlükçe işletme izni verildikten sonra, bu alanın mera ilan edilmesi durumunda, herhangi bir tahsis değişikliği yapılmadan, temdit dahil madencilik faaliyeti yürütülür.
Mera alanlarında yolların kullanılması
Mera alanlarındaki mevcut yollar, madencilik faaliyetlerinde kullanılmak üzere iyileştirilerek genişletilebilir. Bu yolların kullanımı esnasında etrafındaki mera alanlarının etkilenmemesi için gerekli önlemler maden ruhsat sahibince alınır.
Madencilik faaliyetleri için ruhsat alanı dışında yapılması zorunlu olan yolların mera alanlarından geçmesi durumunda, mera tahsis değişikliği yapılarak yol yapılmasına izin verilir.
Madencilik faaliyetleri için gerekli olan su, haberleşme, enerji nakil hatları, konveyör bantları gibi geçici tesisler, tahsis amacının değiştirilmesine gerek kalmadan valilikten izin alınarak yapılır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının Bulunduğu Alanlarda Madencilik Faaliyetleri
Arama faaliyetleri
Maden ruhsat sahibi, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu alanlarda; prospeksiyon, jeolojik harita yapımı, numune alımı, jeofizik araştırma gibi herhangi bir kazı faaliyeti gerektirmeyen maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliği veya Genel Müdürlüğü ya da Kültür ve Turizm Bakanlığını bilgilendirerek arama faaliyetlerinde bulunur.
Maden ruhsat sahibi, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu alanlarda; sondaj, yarma, galeri gibi maden arama faaliyetleri yapılmadan önce gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da ilgili kültür ve tabiat varlıklarını koruma kurulu müdürlüğüne bir dilekçe ile başvurur. Başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ilgili kurulca yapılacak değerlendirme sonucuna göre maden ruhsat sahibinin faaliyeti süresince uyulması gerekli esaslar belirlenerek izin verilebilir.
Üretim faaliyetleri
Maden üretim faaliyetinde bulunmak isteyen maden ruhsat sahibi; gerekli belgelerle valiliğe veya Genel Müdürlüğe ya da ilgili bakanlığa müracaat eder. İlgili bakanlıkça, izin talep edilen alanda çevresel etki değerlendirmesi prosedürü kapsamında belirlenen esaslar doğrultusunda madencilik faaliyetlerine izin verilebilir. Çevresel etki değerlendirmesi prosedürüne tabi olmayan madencilik faaliyetlerinde ilgili bakanlıkça belirlenen esaslara göre üretim faaliyeti yapılır.
Çevresel etki değerlendirmesi prosedürüne tabi olmayan madencilik faaliyetlerinde, maden ruhsat sahiplerinin müracaatına istinaden, yapılacak işlemler iki ay içinde tamamlanır.
Madencilik faaliyetleri sırasında kültür ve tabiat varlığına rastlanması
Madencilik faaliyetleri esnasında kültür ve tabiat varlıklarına rastlanması halinde maden ruhsat sahibi, kültür ve tabiat varlığının olduğu alandaki faaliyetini geçici olarak durdurarak en geç üç gün içinde en yakın müze müdürlüğüne, mülki idare amirliğine veya Genel Müdürlüğe bildirir. En geç on gün içinde ilgili bakanlık ve Genel Müdürlük elemanlarından oluşacak bir heyet yerinde incelemelerini yapar. Yapılan inceleme sonucu, hazırlanan raporlar göz önünde bulundurularak o alandaki faaliyetin durumuna ilişkin ilgili kurulca karar verilir.
Kültür ve tabiat varlıklarının zarar görmesi
Madencilik faaliyetleri esnasında korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bilerek yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına sebebiyet veren veya kültür ve tabiat varlığına rastlanıldığında haber vermeyen ruhsat sahiplerine ait alanlardaki faaliyet durdurularak Kanun ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu hükümleri uygulanır.