BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Bu Yönetmelik; Türkiyenin taraf olduğu Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal Protokolü ve değişiklikleri ile kontrol altına alman maddelerden metil bromürün tarımda kullanımının ve ithalatının bir takvim çerçevesinde azaltılarak uygulamadan kaldırılması ile ilgili usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Kapsam
Bu Yönetmelik; bitki koruma ilacı olarak kullanılan metil bromürün karantina ve taşıma öncesi kullanımı dışında tanında kullanımı için ruhsatlandırılması, dış ticareti, piyasaya arzı, alternatifleri ve kamuoyunun bilgilendirilmesi ile ilgili hususları kapsar.
Hukuki Dayanak
Bu Yönetmelik, Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi hükümleri ile Ozon Tabakasını incelten Maddelere Dair Montreal Protokolü hükümlerine ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanununun 38, 39 ve 40 ıncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Yönetmelikte yer alan terimlerin tanımları aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığıdır.
b) Genel Müdürlük: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğüdür.
c) Müdürlük: Bakanlığın İl ve İlçedeki Tarım Müdürlükleridir.
d) Metil Bromür Operatörü: Metil bromür kullanmak üzere Bakanlıktan izin almış fümigasyon operatörleridir.
e) Metil Bromür Bayii: Metil bromürü perakende satacak olan Genel Müdürlükten izin almış ilaç bayileridir.
f) Montreal Protokolü: Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal
Protokolüdür.
g) Viyana Sözleşmesi: 6 Haziran 1990 tarihli ve 3655-3656 sayılı “Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Sözleşme” dir.
h) MeBr: Metil bromür (CH3Br) dir.
ı) Etiket: Metil bromür ambalajlan üzerine pestisit olarak kullanımı ile ilgili bilgileri içeren Zirai Mücadele İlaçları Etiket Yönetmeliğine göre düzenlenmiş etiketdir.
i) IPM=Entegre Mücadele: Kültür bitkilerinde zararlı türlerin popülasyon dinamikleri ve çevre ilişkilerini dikkate alarak, uygun olan bütün mücadele metodlarını ve tekniklerini uyumlu bir şekilde kullanarak, bunların popülasyonlarını ekonomik zarar seviyesinin altında tutarı bir yönetim sistemidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurumsal Yapılar
Ulusal Metil Bromür Strateji Üst Kurulu
Montreal Protokolü çerçevesinde MeBr’le ilgili kararları ülke açısından irdelemek, metil bromüre alternatif uygulamaları izlemek ve Türkiye’de Metil Bromür (MeBr) Kullanımının Azaltılmasına Yönelik Eylem Planı’ndaki hedefleri gözden geçirmek üzere Ankara’da hizmet verecek bir “Ulusal Metil Bromür Strateji Üst Kurulu” oluşmuştur. Bu Kurul, aşağıdaki kuruluşları temsil eden birer üyeden oluşur.
1 - Bakanlık, Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü
2 - Bakanlık, Tarımsal Üretimi ve Geliştirme Genel Müdürlüğü
3 - Bakanlık, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü
4 - Çevre Bakanlığı
5 - Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
6 - Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu
7 - Tarım İlaçları, Sanayicileri, İthalatçıları ve Temsilcileri Derneği (TİSİT)
8 - Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı
9 - Dünya Bankası, Türkiye Temsilciliği
Yukarıda belirtilen üyeler dışında Bakanlıkça belirlenecek üretici ve ihracatçı birliklerinin temsilcileri de Kurul üyesidirler.
Ulusal Metil Bromür Strateji Üst Kurulu, Genel Müdürlüğün davetiyle yılda iki kez toplanır, Kural Başkanı, Kurul üyeleri tarafından seçilir ve çalışma prensipleri Kurulun ilk toplantısında belirlenir.
Ulusal Metil Bromür Strateji Üst Kurulunun Görevleri
Ulusal Metil Bromür Strateji Üst Kurulunun görevleri aşağıda belirtilmiştir.
a) Montreal Protokolü çerçevesinde MeBr ile ilgili alınan kararları Türkiye açısından irdelemek ve politika oluşturmak,
b) MeBr’e alternatif olacak ilaç, malzeme ve uygulamalarla ilgili proje tekliflerinin ön incelemesini yapmak,
c) MeBr azaltım proğramını koordine etmek için veri tabanı oluşturmak,
d) Türkiye’de MeBr Kullanımının Azaltılmasına Yönelik Eylem Planı’na uygun olarak stratejileri gözden geçirmek, gerektiğinde yeni stratejileri belirlemek,
e) MeBr azaltım programını, gözden geçirmek, hedeflerin gerçekleştirilmesini sağlamak,
f) MeBr Strateji yürütme kurulunun üyelerini belirlemek,
g) Ruhsatlandırma, sübvansiyon, ihtiyaçlar ve acil durumlarda görüş oluşturarak Bakanlığa sunmak,
h) Eğitim proğramları hazırlamak, hazırlatmak,
ı) MeBr’in dünyadaki alternatifleriyle ilgili gelişmeleri takip etmek ve demonstrasyon projeleri için öneri hazırlamak ve proje hazırlatmak,
i) Uygulama projelerini dikkate alarak, MeBr yerine tamamlanmış alternatiflerini faaliyete geçirmek.
Metil Bromür Strateji Yürütme Kurulu
Genel Müdürlük bünyesinde üyeleri Metil Bromür Strateji Üst Kurulunca belirlenecek 3 yıl süreli bir Metil Bromür Strateji Yürütme Kurulu kurulur. Ayrı bir ofise sahip olacak Yürütme Kurulu ayda bir toplanacak olup, görevleri aşağıda belirtilmiştir. Yürütme Kurulu görevlerini yerine getirirken konu ile ilgili kuruluşlardan Genel Müdürlük kanalıyla uzman isteyebilir.
a) MeBr fümigasyon operatörleri, yayımla ilgili olarak Bakanlıkça belirlenen yöneticiler ve üreticiler için bölgesel eğitim proğramları hazırlamak, hazırlatmak,
b) Demonstrasyon projeleri için Strateji Üst Kuruluna öneriler hazırlamak,
c) Demonstrasyon projelerinin hazırlanması, kabulü, yürütülmesi ve teknik olarak izlemesini yapmak, yaptırmak,
d) MeBr istatistikleri ile ilgili çalışmalar yapmak, yaptırmak satış yerleri, stoklar, tüketiciler, MeBr satış miktarları, kullanım alanları ve ürünler gibi konularda veri tabanı oluşturmak,
e) Uygulamaları izlemek, izletmek,
f) Genel Müdürlükle ilgili kurum ve kuruluşlarla arasında bilgi alışverişi sağlamak,
g) MeBr’e alternatif ilaç ve uygulamalar konusunda maliyet analizi yapmak, yaptırmak,
h) Genel Müdürlüğe MeBr konusunda danışmanlık yapmak.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Temel İlkeler
Azaltma Takvimi
Montreal Protokolü ve değişiklikleri uyarınca üretimi, tüketimi ve ticareti kontrol altına alman MeBr’in 1 Ocak 2008 tarihine kadar zirai karantina ve taşıma öncesi kullanımlar dışındaki tüketimi sıfırlanmış olacaktır.
Azaltma takvimi aşağıda verilmiştir.
| Hedeflenen Tarih | Karantina ve Taşıma Öncesi Kullanımı Dışında İthal Edilebilecek Miktar (Kg.) | Açıklama |
| 31/12/2000 | 800.000 | Tütünde kullanımı % 50 azaltacak |
| 1/1/2001 | 750.000 | Tütün dışındaki azaltmalar |
| 1/1/2002 | 600.000 | Depolanmış ürünlerde kullanımı % 50 azaltılacak |
| 1/1/2003 | 500.000 | Tütün ve depolanmış ürün dışındaki azaltmalar |
| 1/1/2004 | 400.000 | Tütün ve depolanmış ürünlerde kullanımı tamamen sonlandırılacak |
| 1/1/2005 | 300.000 | Toprak ilaçlama alanlarındaki azaltmalar |
| 1/1/2006 | 200.000 | '' |
| 1/1/2007 | 100.000 | '' |
| 1/1/2008 | İhtiyaca göre | Taşıma öncesi ve karantina amaçlı uygulamalar devam edecektir. |
Azaltma Takvimi, Ulusal Metil Bromür Strateji Üst Kurulu tarafından alternatiflerin üreticiye intikaline bağlı olarak gözden geçirilir ve gerek görüldüğünde öne çekileceği gibi, daha ileriki yıllara da ertelenebilir.
Metil Bromür Kullanımına İlişkin Esaslar
Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde MeBr Ruhsatına sahip firmalar, toptancılar, ilaç bayileri ve fümigasyon operatörleri ve Tarım Satış Kooperatif birlikleri ellerinde ne kadar MeBr bulunduğunu Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadırlar.
Yeniden Kullanma ve Satış İzni
Halen yürürlükte bulunan “Zirai Mücadele İlaçlarının Toptan ve Perakende Satılması ile Depolanması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre; Zirai Mücadele İlaçlan Bayilik İzin Belgesi alanlar ve “Zirai Karantina Yönetmeliği” gereğince Fümigasyon Operatörü Belgesi alanlar, bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren 3 ay içerisinde Metil Bromür Strateji Yürütme Kurulunun Bakanlıkça belirlenen Müdürlüklerde organize edeceği 1 günlük eğitimden geçirilir. Eğitime katılanlarla ilgili bilgi ve belgeler Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü’ne gönderilir. Genel Müdürlükçe Zirai Mücadele İlaçları Bayilik İzin Belgesi alanlara bu Yönetmeliğin 1 No’lu ekinde gösterilen “MeBr Satış Belgesi”, Fümigasyon Operatörü Belgesi olanlara da bu Yönetmeliğin 2 Nolu ekinde gösterilen “MeBr Uygulama Belgesi” düzenlenir.
Bu belgeleri alamayanlar, MeBr satamazlar ve uygulayamazlar. Metil bromürü satmak ve uygulamak için belge almak isteyenler için Müdürlüklerin teklifi Strateji Üst Kurulunun bilgisi ve ihtiyaca göre uygun görmesi halinde her yıl Mart ayında Müdürlüklerde bir gün süreli eğitim yapılır, başarılı olanlara belge verilir.
Firmaların Metil Bromür Satışı
Ruhsat sahibi firmalar, MeBr içeren ruhsatlı ilaçlarını, Bakanlıktan Metil Bromür Satış Belgesi olan bayiler, toptancılar ile Müdürlüklerin döner sermaye işletmelerine satmak zorundadırlar. Metil Bromür Bayileri; MeBr’li ilaçları sadece MeBr Uygulama Belgesine sahip fümigasyon operatörlerine satabilirler.
Bildirimde Bulunma Zorunluluğu
MeBr ruhsatına sahip firmalar, MeBr satan ilaç bayileri, toptancılar ve MeBr kullanan fümigasyon operatörleri aşağıda yazılı olan bilgileri 3 ayda bir Genel Müdürlüğe bildirir.
a) Ruhsat sahibi firmaların bildirimde bulunması gerekli hususlar;
- Satılan MeBr’in ticari adı,
- Satış yapılan toptancı veya bayinin adı ve adresi,
- Satılan MeBr’in miktarı, tutarı ve satış tarihi,
b) Metil Bromür Toptancı ve Bayilerinin bildirimde bulunması gerekli hususlar;
- MeBr’i satın aldığı firmanın adı,
- MeBr’i satın aldığı tarih, miktarı ve tutarı,
- MeBr’i sattığı bayinin adı, adresi ve satış tarihi,
- MeBr’i sattığı MeBr fümigasyon operatörünün adı, adresi ve satış tarihi,
c) Metil Bromür Uygulama Belgesi almak için bildirimde bulunması gerekli hususlar;
- MeBr’i satın aldığı bayinin adı ve adresi,
- Satın aldığı MeBr’in miktarı, tutarı ve tarihi,
- MeBr’in kullanıldığı sera, toprak veya deponun adresi,
- MeBr, kullanılan ürünün çeşidi, ürünün miktarı, uygulama tarihi ve bu ürüne kullanılan MeBr miktarı.
Metil Bromür İthalatı
Ruhsat sahibi firmalar, ithal edecekleri MeBr’i bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirtilen programa uygun olarak Bakanlığın belirleyeceği miktarlarda ithal edeceklerdir.
Ruhsat Verilmesi
Bu Yönetmelik yürürlüğe girdiği tarihten ihtibaren; Bakanlık, MeBr içeren yeni bitki koruma ilacına ruhsat veremez. Önceden müracaat edenlerin müracaatları ise işlemden kaldırılır. Ancak, mevcut ruhsatlı MeBr’li ilaçlarda MeBr etkili madde miktarlarının düşürülmesi ve uygulama dozunun azaltılması ile ilgili ruhsat müracaatları Bakanlıkça işleme alınır.
Alternatif Uygulamaların Desteklenmesi
MeBr alternatiflerinin kullanımını teşvik etmek amacıyla, bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren alternatif ilaç ve malzemelerin destekleme oranlarının artırılması için Bakanlık gerekli girişimlerde bulunur.
Eğitimi
MeBr kullanılılan sahalarda fümigasyon operatörleri, teknik elemanlar çiftçiler ve çalışan tüm personel MeBr Strateji Yürütme Kurulu tarafından hazırlanacak bir program çerçevesinde Müdürlüklerde eğitime tabi tutulur. Eğitim sonuçları bir rapor halinde Genel Müdürlüğe bildirilir.
Demonstrasyon Projeleri
MeBr’e alternatif olabilecek ilaçlarla ilgili demonstrasyon projelerinin teklifleri ve ana raporları ve sonuç raporları ilgililerince Genel Müdürlüğe bildirilecek, Yürütme Kurulu bunları değerlendirecektir. Eğitimlerde bu sonuçlar esas alınacaktır. IPM demonstrasyon programlarında yer alan alternatif uygulamalar, ürün bazında bu Yönetmeliğin 3 No’lu ekinde verilmiştir.
Sorumluluk
MeBr alternatiflerinin uygulanması ile ilgili olarak mali sorumluluk Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfına; projelerin hazırlanması, sunulması, kabulü, uygulanması ve teknik olarak izlenmesi ve sonuçlarının üreticiye intikalinin izlenmesi Bakanlık adına Genel Müdürlüğe aittir. MeBr kullanan kişi ve kuruluşlar bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde belirlenen azaltma takvimine uygun olarak, MeBr alternatiflerinin uygulanması konusunda gerekli tedbirleri alırlar.
Alternatif İlaç ve Uygulama Araştırmaları
MeBr’e alternatifler konusunda Bakanlık öncelikli olarak bunların uygulanmasına yönelik araştırmalara ağırlık verecektir. Araştırması sonuçlanan konularla ilgili demonstrasyon projelerinin öncelikli uygulanması Ulusal MeBr Strateji Üst Kurulu tarafından kararlaştırılır. MeBr uygulandığı alanlarda IPM’e öncelik verilecek ve gerekli programlar bölgelerdeki Araştırma Enstitüleri tarafından hazırlanacak ve Genel Müdürlükçe uygulamaya konulacaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Müeyyideler
Belge İptali
Bu Yönetmeliğin 10,11 ve 12 nci maddesinde belirtilen hükümlere uymayanlardan;
a) İlaç toptancı ve bayileri Müdürlükler tarafından valilik makamının onayıyla 1 yıl süre ile kapatılır ve zirai mücadele ilaç satış yetkileri ellerinden alınır.
b) Fümigasyon operatörlerinin belgeleri iptal edilir ve 2 yıl süre ile fümigasyon operatörü belgeleri verilmez.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Genelge
Bu Yönetmelikte geçen konularla ilgili açıklanması gerekli hususlar genelgelerle belirtilir.
Yürürlük
Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini, Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.