306 Milletvekili Seçimi Kanunu

BİRİNCİ BÖLÜM

İLKELER

Seçim usulü ve şekli

Milletvekili seçimi, tek derecelidir. Seçim, nispi temsil usulüne göre, genel, eşit ve gizli oyla, bütün yurtta aynı günde yapılır.

Seçmen, oyunu kendisi ve tam bir serbestlikle kullanır.

Oyların sayımı, dökümü ve tutanaklara bağlanması, açık olarak yapılır.

Seçim çevresi

Milletvekili seçiminde her il, bir seçim çevresidir.

Milletvekili sayısı

Milletvekili sayısı (450) dir.

İllerin çıkaracağı milletvekili sayısı

Son genel nüfus sayımı ile belli olan Türkiye nüfusunun (450) ye bölünmesi suretiyle elde edilen rakam esas alınarak, her ilin çıkaracağı milletvekili sayısı, il nüfusunun bu rakama bölünmesiyle tesbit olunur.

Bu surette hesaplanan milletvekillerinin sayısı (450) yi bulmadığı takdirde, nüfusu bir milletvekili çıkarmaya kâfi gelmiyen illere birer milletvekilliği, verildikten sonra, artık nüfus bırakan iller, artıkların büyüklüğüne göre sıraya konur ve ilk hesapta iller arasında bölüştürülememiş bulunan milletvekillikleri, bu sıraya göre dağıtılır.

Son kalan milletvekilliğinin verilmesinde, iki veya daha fazla ilin eşit nüfus artığı göstermesi halinde, bunlar arasında ad çekilir.

Seçimin başlangıcı ve günü

Her seçim döneminin son toplantı yılının otuz Mart günü, seçimin başlangıç tarihidir ve Haziran ayının ilk Pazar günü oy verilir.

Ara seçimleri, Cumhuriyet Senatosu üyelerinin üçte birinin yenilenmesi için yapılan seçimlerle birlikte yapılır. Ancak, dönemin bitmesine bir yıl kala milletvekilliği için ara seçimi yapılmaz.

Seçimin dönem bitmeden yenilenmesi

Seçim dönemi bitmeden önce, seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde, keyfiyet Bakanlar Kurulunca kırk sekiz saat içinde ilân olunur.

Yenileme kararının verildiği günden sonra gelen altmışıncı günü takip eden İlk Pazar günü oy verilir.

İllerin çıkaracağı milletvekili sayısının ilânı

Her ilin çıkaracağı milletvekili sayısı. Yüksek Seçim, Kurulu tarafından 4 üncü madde uyarınca tesbıt edilerek, seçimin başlangıç tarihinden on beş gün önce; seçimin yenilenmesi halinde, yenileme kararının ilânından sonraki üç gün içinde, Resmi Gazete ve radyo ile yayınlanır.

İKİNCİ BÖLÜM

SEÇİM ÖNCESİ İŞLERİ

Seçilebilme

Otuz yaşını bitiren her vatandaş milletvekili seçilebilir.

Milletvekilliğine seçilemiyecek olanlar

Aşağıda yazılı olanlar milletvekili seçilemezler;

1. Türkçe okuyup yazma bilmiyenler,

2. Kısıtlılar,

3. İzinsiz olarak yabancı Devlet resmi hizmetinde bulunanlar,

4. Kamu hizmetlerinden yasaklılar,

5. Ağır hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm giymiş olanlar,

6. Taksirli suçlar hariç olmak üzere beş yıldan fazla hapis cezariyle mahkûm olanlar.

7. Zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma dolanlı iflâs gibi yüz kızartıcı suçlardan biriyle kesin olarak hüküm giymiş olanlar,

8. Yükümlü olmalarına ve muaf bulunmamalarına rağmen muvazzaf askerlik hizmetlerini yapmayanlar veya yapmış sayılmayanlar,

9. 8, 6 ve 7 nci fıkralarda belirtilenler affedilmiş olsalar da milletvekili seçilemezler.

Adaylık

Seçilme yeterliğine sahip her vatandaş, milletvekilliğine adaylığını koyabilir.

Siyasi partilerin genel merkezlerindeki yetkili organları, bu partilerin teşkilâtı bulunan seçim çevrelerinde aday gösterebilirler. Şu kadar ki, sıyası partilerin seçime katılabilmeleri için, kendi tüzüklerine göre ilk genel kurul toplantılarım yapmış olmaları ve en az on beş ilde, altı aydan beri il ve ilce teşkilâtı kurmuş bulunmaları ve bu on beş ilin her birinde o çevrenin çıkaracağı sayıda aday göstermeleri gerekir.

On beş ilde tam aday göstermiyen siyasi partilerin durumu

Her hangi bir sebeple on beş 11 çevresinde aday göstermemiş olan veya bu on beş ilin her hangi birinde eksik aday göstermiş bulunan sıyası partilerin genel merkezlerindeki yetkili organlarına, Yüksek Seçim Kurulu tarafından, eksiklerin derhal tamamlanması lüzumu bildirilir.

İlgili parti teşkilâtı bu tebliğden İtibaren iki gün içinde eksik kalan adaylıkları doldurur. Aksi takdirde, o siyasi parti, bütün seçim çevrelerinde, seçime katılma hakkını kaybeder.

On beşten fazla ilde aday gösteren partilerin durumu

Siyasi partiler tarafından on beşten fazla ilde aday gösterilmiş olmakla beraber, on beşi aşan seçim çevrelerinin bir veya bir kaçında, her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısından eksik aday gösterilmiş olması halinde, Yüksek Seçim Kurulunca o partinin genel merkezindeki yetkili organlarına aday listelerinin tamamlanması lüzumu bildirilir.

İlgili parti teşkilâtı bu tebliğden itibaren iki gün içinde, o çevrelerin listelerindeki eksikleri tamamlar. Aksi takdirde, yukarki madde hükmü saklı kalmak şartiyle, adaylar eksik kalan seçim çevresinde, o siyasi parti, seçime katılma hakkını kaybeder.

İtiraz üzerine meydana gelen eksikler

Siyasi partilerin aday listelerinde, yapılan itirazlar üzerine eksiklik husule geldiği takdirde, Yüksek Seçim Kurulunun tebliğinden itibaren iki gün içinde bu eksikler tamamlanır. Aksi takdirde, yukarki maddeler hükümleri, bu hallerde de uygulanır.

Siyasi partilerin aday listeleri

Siyasi partiler, müşterek liste halinde aday gösteremezler.

Sıyası partilere kayıtlı olmıyan kimselerin, her hangi bir siyasi parti tarafından aday gösterilmeleri, kendilerinin yazılı muvafakatlerine bağlıdır.

Bir siyasi partinin aday listesine girmiş bulunan kimse, diğer bir siyasi parti tarafından, her hangi bir seçim çevresi için, aday gösterilemez.

Siyasi patilerin adaylarını tesbit etmeleri

Siyasi partiler aday listelerini ve adaylarının listedeki sıralarını kendi tüzükleri gereğince, seçim çevrelerinde demokratik usuller dairesinde yapacakları yoklamalarla, oy verme gününden önceki 35 inci gün tesbit ederler.

Siyasi partilerin merkezlerindeki yetkili organları tarafından aday tesbıt edilebilmesi ve bu adayların listedeki sıralarının tâyini, tüzüklerinde bu yetkinin bulunmasına veya genel kongrelerince bu hususta karar verilmiş olmasını bağlıdır. Ancak, bu suretle tesbit edilecek merkez adaylarının sayısı, hiçbir suretle, o siyasi partinin seçime katıldığı illerde göstereceği adaylar toplamının yüzde 10 unu geçemez.

Adaylığını koyamıyacak olanlar

Yüksek Seçim Kurulu ve iş seçimi kurulu başkan ve üyeleri ile ilce seçim kurulu başkanları yurdun hiçbir seçim çevresinden adaylıklarını koyamazlar, aday gösterilemezler ve seçilemezler.

Yukarıki fıkrada yazılı görevlerden, ancak adaylığını koyacak olanlar çekilebilirler. Adaylığı tercih edenler, bu tercih haklarını, 11 veya ilce seçim kurullarında görevi kabulden sonra kullanamazlar.

Adaylığı tercih edenler, aşağıdaki maddede, memurlar hakkında konulan kayıtlara tabi olurlar.

İl ve İlçe seçim kurullarında görev kabul eden hâkimlerin görevli bulundukları seçim çevrelerinde, ikinci dereceye kadar (Bu derece dâhil) kan ve sılul hısımları adaylıklarını koydukları veya aday gösterildikleri takdirde, bunlar seçim kurullarındaki görevlerinden çekilmek ve durumu derhal yetkili merciine bildirmek zorundadırlar.

Aynı durum, Yüksek Seçim Kurulu başkan ve üyeleri için meydana gelirse, bu görevliler, hısımları hakkında Yüksek Seçim Kuruluna akseden konularda oy kullanamazlar.

Memurların adaylığı

Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle, bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile kamu tüzel kişiliklerinde, memur ve hizmetli olarak çalışanlarla, belediye başkanları, aday olmak veya aday gösterilmek için istifa zorunda değildirler.

Ancak, bunlar, genel ve ara seçimlerin başlangıcından iki ay önce, seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde, yenileme kararının ilânından başlıyarak yedi gün içinde istifa etmedikçe, görevli bulundukları seçim çevresinden adaylıklarını koyamazlar, aday gösterilemezler ve seçilemezler.

Hâkimler mesleklerinden çekilmedikçe aday gösterilemezler ve seçilemezler.

Ordu mensuplarının adaylığı

Her sınıftan muvazzaf subaylarla askeri memur, askeri adlı hâkim ve astsubaylardan ordudan ayrılma haklarını kazanmış bulunanlar:

Genel ve ara seçimlerin başlangıcından iki ay önce, seçimin yenilenmesine karar verilmesi halinde, yenileme kararının ilânından başlıyarak yedi gün içinde, ayrılma isteğinde bulunmadıkça, görevli oldukları veya emlileri altındaki askerî birlik ve müesseselerin bulunduğu seçim çevrelerinden ve oy verme gününden en az kırk gün Önce ayrılma isteğinde bulunmadıkça, yurdun hiçbir seçim çevresinden, adaylıklarım koyamazlar. Aday gösterilemezler ve seçilemezler.

Ayrılma isteği, en yakın amire verilecek bir dilekçe ile yapılır Dilekçedeki imzanın sahibine ait olduğu, âmir tarafından onanır ve doğruca bağlı bulunduğu Bakanlığa derhal gönderilir. Dilekçe sahibine dilekçenin alındığına dair bir belge ve muteberler silsilesi yoliyle âmirlere de bilgi verilir. Aynı esaslar dairesinde telgrafla da müracaat caizdir.

Dilekçenin Bakanlığa geldiği, tarihten itibaren, nihayet on gün içinde ayrılma isteğinin kabul edildiği dilekçe sahibine ve âmirlerine tebliğ olunur.

Ordudan ayrılma hakkını kazanmış olanların ayrılma istekleri (Harb ve seferberlik halleri dışında) reddedilemez. Ayrılma istekleri kabul edilenlerden milletvekili seçilmemiş olanlar sonradan bu istekten vazgeçemezler ve orduya dönemezler.

Ordudan ayrılma hakkını kazanmamış olduklarından dolayı, ayrılma istekleri reddedilenler, aday listesine giremezler, adaylıklarını koyamazlar ve seçilemezler.

Ayrılma istekleri kabul edilenler, görev başında bulundukları sürece propaganda mahiyetinde hiçbir harekette bulunamazlar.

Resmî elbise ile propaganda yapmak ve bu mahiyette her hangi bir harekette bulunmak yasaktır.

Adaylık için müracaat

Milletvekilliği adaylığı için oy verme gününden önceki otuzuncu gün saat on yediye kadar müracat edilir.

Bu müracaat, adayın milletvekili seçilmek istediği çevrenin il seçim kurulu başkanlığına, bu kanunun adaylık için aradığı şart ve vasıfları haiz olduğunu belirten bir yazı ile yapılır. Kurul başkanlığı müracatın alındığına dair bir belge verir, müracaatı ilân eder ve derhal Yüksek Seçim Kuruluna bildirir.

Sıyası partiler tarafından müracaat, seçimine katılacakları çevrelere alt aday listelerinin, genel merkezleri tarafından, yukarıdaki süre içinde Yüksek Seçim Kuruluna alındı belgesi karşılığında verilmesi suretiyle yapılır.

Yüksek Seçim Kurulu, bunları derhal il seçim kurullarına bildirir.

Yüksek Seçim Kurulu bütün müracaatları, il seçim kurulları da kendi çevrelerine alt olanları, alışılmış araçlarla, geçici olarak, ilân ederler.

Bir çevreden adaylık

Bir kimse, birden fazla seçim çevresinde aday olamaz, aday gösterilemez ve seçilemez.

Müracaatların incelenmesi

İl seçim kurulları, kendi seçim çevrelerinin adayları hakkında yaptıkları inceleme sonunda, bu kanunda, yazılı adaylık şartlarında noksanlık veya aykırılık bulunduğunu görürlerse, durumu, ilândan itibaren iki gün içinde müracaatçıya, parti il baş kanlarına ve Yüksek Seçim Kuruluna bildirirler.

Adayların ilânı

Adaylıklar kesinleştikten sonra, Yüksek Seçim Kurulu bütün adayları, oy verme gününden önceki yirminci gün, seçim çevreleri itibariyle radyo ve Resmi Gazete ile ilân eder.

İl seçim kurulları da kendi seçim çevrelerindeki adayları, alışılmış araçlarla ilân ederler.

Adaylıktan istifa ve ölüm

Aday listelerinin kesinleşmesinden sonra, adaylıktan istifa, seçim sonuna kadar nazara alınmaz ve o adayın bulunduğu listede değişiklik yapılamaz.

Ancak bu gibiler, seçim sonunda, milletvekilliğine seçilmiş bulunurlarsa, istifaları hüküm ifade eder ve yerlerine, listede sıra itibariyle kendilerinden sonra gelenler seçilmiş olurlar.

Ölüm halinde dahi listelerde değişiklik yapılamaz ve bu halde 11, 12 ve 13 üncü maddeler hükümleri uygulanmaz. Ancak yukarıki fıkra hükmü uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

SEÇİM GÜNÜ İŞLERİ

Kullanılacak oy puslası

Milletvekili seçiminde:

a) Siyasi partiler için, bu kanunda yazılı usuller gereğince, sıraya konulmuş olan adayların adlarını gösteren basılı oy puslaları,

b) Bağımsız adaylar için, yalnız bir bağımsız adayın adı basılı veya el ile yazılı oy puslası,

Kullanılır.

Tercihli oy

Seçmen, seçime katılan siyasi partinin basılı oy puslaları üzerinde yazılı adaylardan hangilerini tercih ettiğini, adları hizasında bulunan dörtgenin içme (x) işareti koymak suretiyle bildirir.

Seçmen tercih hakkını kullanıp kullanmamakta serbesttir.

Ancak, seçmen bu tercih hakkım kullanmak isterse oy puslan üzerinde adları yazılı adayların yarısı için kullanmak zorundadır. Kesirler hesaba katılmaz.

Muteber olun ve olmıyan tercih işaretleri

Dörtgenler dışına konulan tercih işaretleri hükümsüzdür. Bütün tercih işaretleri, dörtgenler dışına konulmuş ise o oy puslası tercihsiz oy puslası sayılır.

Tercih işaretlerinden bir kısmı dörtgenler içine konulmuş ise ancak bu tercih işaretleri muteberdir.

Tercih İşaretleri aday sayısının yarısından az veya çok olduğu takdirde, o oy puslası tercihsiz oy puslası sayılır.

Muteber olmıyan oy puslaları

1) Seçime katılmış olan siyasi partilerin adaylarından veya bu adaylarla bağımsız adaylardan veya sadece bağımsız adaylardan terkibedilmiş her çeşit karma oy puslaları,

2) Siyasi parti adayları için, basılı oy puslalarından başka oy puslaları,

3) Üzerinde birden fazla bağımsız adayın adı bulunan oy puslaları,

4) Sandıktan, Cumhuriyet Senatosu üyelerinin seçimine ait zarflar çıktığı takdirde bu zarflar ile Cumhuriyet Senatosu seçimine ait oy puslaları,

Muteber sayılmaz.

Hesaba katılan ve katılmıyan oy puslaları

Seçime katılan siyasi partilerin alâmet ve işaretlerini taşıyan basılı oy puslalarında yazılı adayların adları, baskıda silinmiş veya yanlışlıkla mükerrer veya o çevre adaylarından fazla yazılmış veya seçmen tarafından tamamen veya kısmen silinmek yerlerine başka adlar yazılmış veya eksik bırakılmış oy puslaları, hangi siyasi partiye ait olduğu belli olmak şartiyle, eksiksiz oy puslası olarak hesaba katılır.

Bir zarftan, bir siyasi partinin oy puslalarından birden fazla çıkması halinde, bunlar tek bir pusla olarak hesaba katılır.

Aynı bağımsız aday adı bir oy puslasında birkaç defa yazılmış olsa bile o adaya bir oy verilmiş sayılır.

Bir zarftan birden fazla sıyası partilere alt oy puslası çıkması halinde, bu oy puslalarından hiçbiri hesaba katılmaz.

10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı şartlara riayet etmemelerinden ötürü seçime katılma hakkını kaybetmiş olan siyasi partilere verilmiş bulunan oylar hesaba katılmaz.

Bir zarftan birden fazla bağımsız adaylara alt oy puslası çıkması halinde bu oy puslalarının hiç biri hesaba katılmaz,

Sayımın ilânı ve tutanağa geçirilmesi

Sandık kurulu, oyların sayım ve dökümünü yaparken, siyasi partiler adaylarının aldıkları oy sayısı ile bunlardan her birinin aldığı tercih işareti sayısını da tesbit ederek tutanağa geçirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

SEÇİM SONRASI İŞLERİ

BİRİNCİ KESİM

İlçelerde seçim sonuçlarının birleştirilmesi

İlce seçim kurulu, sandık tutanaklarının birleştirilmesinde, siyasi partiler adaylarının aldıkları oy sayısı ile bunlardan her birinin aldığı tercih işareti sayısını da tesbit ederek tutanağa geçirir.

İKİNCİ KESİM

İl seçim kurullarında birleştirme

İl tutanağı

İl seçim kurulu, ilçe seçim kurullarından gelen tutanakları, yukarıki maddede belirtilen şekilde birleştirir ve il seçim çevresindeki;

1. Seçmenlerin sayısını,

2. Oylarını kullanan seçmenlerin sayısını,

3. İtiraz edilmiş veya ihtilâflı görülmüş olup da, muteber sayılarak hesaba katılan oy puslaları sayısını,

4. Muteber sayılmıyan ve hesaba katılmıyan oy puslaları sayısını,

5. Muteber tutulan ve hesaba katılan oy puslaları genel toplamını,

6. Seçime katılmış olan siyasi partilerden ve bağımsız adaylardır her birinin aldığı oy miktarını gösteren muteber oy puslaları sayısını

7. Siyasi parti adaylarından her birine verilmiş bulunan tercih işaretinin sayısını,

Tutanağa geçirir.

Siyası partilerin ve bağımsız adayların elde ettikleri milletvekilliği sayısının hesabı

Sıyası partilerin bağımsız adayların elde ettikleri milletvekilliği sayısı, aşağıdaki şekilde hesaplanır:

Seçime katılmış olan siyasi partilerin ve bağımsız adayların adları alt alta ve aldıkları muteber oy sayılan da hizalarına yazılır. Bu rakamlar, önce bire, sonra ikiye, sonra üçe... ilâ., o çevrenin çıkaracağı milletvekili sayısına ulaşıncaya kadar bölünür. Elde edilen paylar, parti ayıranı yapılmaksızın en büyükten, en küçüğe doğru sıralanır. Milletvekillikleri, bu payların sahibi olan partilere ve bağımsız adaylara, rakamların büyüklük sırasına göre tahsis olunur.

Son kalan milletvekilliği için birbirine eşit rakamlar bulunduğu takdirde, bunlar atasında ad çekilmek suretiyle tahsis yapılır.

Bir seçim çevresinde, kullanılan muteber oy puslaları toplamının, o çevreden çıkacak milletvekili sayısına bölünmesi ile elde edilecek sayıdan az oy alan sıyası partilere veya bağımsız adaylara milletvekilliği tahsis edilmez. Bu gibi hallerde, milletvekilliği elde edemiyen siyasi partiler veya bağımsız adaylar ve aldıkları oylar nazara alınmaksızın milletvekillikleri geriye kalan partiler ve bağımsız adaylar arasında yukarıki fıkra gereğince paylaştırılır.

Şayet seçime katılan sıyası partilerden ve bağımsız adaylardan hiçbiri yukarıki fıkrada gösterilen sayı kadar oy almamışlarsa milletvekillikleri gene ikinci fıkra hükümlerine göre paylaştırılır.

Siyasi parti adaylarından seçilenlerin tesbiti

Siyasi parti adaylarından seçilenler, aşağıdaki şekilde tesbit edilir:

A) Yüksek Seçim Kuruluna verilen aday listelerindeki sıra, seçimimde, partilerin kazandıkları milletvekilliklerinin sırasının tesbitine esas olur.

Ancak, 32 nci madde gereğince, her partinin kazandığı milletvekilliği sayısı tesbıt edildikten sonra, her parti için ayrı ayrı olmak üzere,

1. Adayların adları, parti aday listesindeki sıraya göre alt alta yazılır.

2. Partinin kazandığı milletvekilliği sayısı kadar adayın adlan hizasına, birinci sütuna, listedeki sıraya göre, partinin aldığı ve üzerinde tercih işareti bulunmıyan oy puslaları sayısı yazılır. Geri kalan adayların isimleri hizasına bir şey yazılmaz.

3. İkinci sütuna, adayların her birinin isimleri hizasına, aldıkları tercih işaretlerinin sayısı yazılır.

4. Üçüncü sütuna, ikinci sütunda yazılı tercih işaretleri sayılan (2) ile çarpılarak, tutarları yazılır.

5. Dördüncü sütuna, adayların isimleri hizasına, birinci ve üçüncü sütunlardaki oy sayılarının toplamları yazılır ve partinin kazandığı milletvekillikleri, bu sütundaki rakamların büyüklük sırasına göre adaylara tahsis olunur.

B) Bu işlemler açık olarak yapılır ve adaylarla müşahitler hazır bulunabilirler.

İl seçim kurulu başkam, milletvekilliğine seçilenleri gösteren tutanağın bir suretini, o seçim çevresinde derhal dün ettirir; diğer bir suretini de bir hafta süre ile il seçim kurulu kapısına astırır.

Milletvekili tutanağının verilmesi

Milletvekili seçilenlere il seçim kurulu tarafından milletvekili seçildiklerine dair bir tutanak verilir.

Bu tutanaklardan birisi, Millet Meclisi Başkanlığına verilmek üzere, iki nüshası Yüksek Seçim Kurulu Başkanlığına gönderilir.

Seçim sonuçlarının ilânı ve yayımı

Yüksek Seçim Kurulu, her partinin kazandığı milletvekili sayısını ve milletvekili seçilenlerin ad ve soyadlarını Resmî Gazete ve radyo ile derhal ilân eder.

Seçim sonuçlarının illerden gönderilmesi üzerine, Yüksek Seçim Kurulu en kısa zamanda radyo ve Resmî Gazete ile ikinci bir bildiri yayınlayarak, iller itibariyle seçmen sayısını, oy kullanan seçmen sayısını, Seçime katılma nispetini, muteber oy puslası sayısını, her partinin ve bağımsız adayların kazandıkları oy puslası sayısını kamuoyuna sunar.

Seçim sonuçlarının İstatistik Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanması

İstatislik Genel Müdürlüğü, Yüksek Seçim Kurulu tarafından kendisine verilecek vesikalara dayanarak iller ilçeler seçim belgeleri ve sandık belgeleri itibariyle, sandık tutanaklarında mevcut malûmatı en geç seçimi takibeden on iki ay içinde yayınlar.

Seçim delillerinin saklanması

Hesaba katılan ve katılmayan ve itiraza uğramış olan oy puslaları, sayım ve döküm cetvelleri ve milletvekilliğine seçilme tutanakları ve seçimle ilgili diğer her türlü evrak, altı ay süre ile ilçelerde ilce seçim kurulu başkanı, illerde il seçim kurulu başkanı tarafından saklanır ve Yüksek Seçim Kurulunun talebi olmadıkça hiçbir yere gönderilemez,

Seçimin veya tutanağın iptali

Milletvekili tutanaklarına yapılan itiraz, oyların dökümüne, sayımına veya bu oyların partiler ile bağımsız adaylara taksim ne taallûk ettiği ve yemden yapılan döküm, sayım ve hesap sonucunda tutanakların iptaline karar verildiği takdirde, yemden yapılacak döküm, sayım ve hesap sonucuna göre seçilmiş oldukları anlaşılanlara Yüksek Seçim Kurulu tarafından tutanakları verilir.

Bir seçim çevresinde yapılan seçimin, seçim işlemleri sebebiyle iptaline karar verildiği takdirde, o seçim çevresinde yeniden seçim yapılır ve Yüksek Seçim Kurulu seçimin iptaline dair kararla birlikte o çevrede, seçimin yapılacağım Resmi Gazete ve diğer vasıtalarla derhal ilân eder.

Bu ilândan sonra gelen altmışıncı günü takibeden ilk Pazar günü oy verme günüdür.

Yukarıki fıkralar dışında milletvekillerinden bir veya birkaçının tutanaklarının iptaline karar verildiği takdirde, tutanakları iptal olunan milletvekilleri yerine, mensup oldukları siyasi parti listesindeki sıraya veya varsa tercih işareti sayısına göre belli olan sırada başta olanlara tutanak verilir.

Sırada olanlar yetmediği takdirde, açık kalan milletvekilleri için kanunun ara seçimi hakkında kabul ettiği hükümlere uyulur.

BEŞİNÇİ BÖLÜM

İTİRAZLAR VE ŞİKÂYETLER

Adaylara karşı itiraz

Adaylıkların geçici olarak İlânından İtibaren iki gün içinde il seçim kuruluna itiraz edilebilir. İtirazlar, il seçim kurullarınca, en geç, oy verme gününden önceki yirmi beşinci gün akşamına kadar karara bağlanır.

İlgililer, bu kararlara karşı iki gün içinde Yüksek Seçim Kuruluna itiraz edebilirler.

Yüksek Seçim Kurulu, üç gün içinde ve en geç, kesin aday listelerinin ilânı gününe kadar bu itirazları karara bağlar.

ALTINCI BÖLÜM

YASAK VE CEZASI

Tercih işaretli oy puslası dağıtılması

Her ne suretle olursa olsun, üzerinde önceden tercih işareti konmuş oy puslalarının seçmenlere dağıtılması veya dağıttırılması yasaktır.

Bu yasağa riayet etmiyenler 3 aydan 6 aya kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.

YEDİNCİ BÖLÜM

ÖZEL HÜKÜM BULUNMIYAN HALLERDE UYGULANACAK KANUN

Bu kanunda özel bir hüküm bulunmıyan hallerde, «Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanun» un işbu Kanuna aykırı olmıyan hükümleri uygulanır.

Siyasi partilerin seçimlere katılma şartları hakkında 10 uncu maddede gösterilen hükümler saklı kalmak üzere;

Sıyası partilerin ilçe seçim kurullariyle, sandık kurullarına üye gönderebilmeleri için 15 ilde il ve ilçe teşkilâtı kurmuş olmaları kâfidir.

On beş ilden sonraki seçim çevrelerinde ilçe teşkilâtlarının tamamlanmış olmasına bakılmaksızın teşkilâtı bulunan yerlerde de siyasi partiler ilçe seçim kurullariyle sandık kurullarına üye göndermeye yetkilidirler.

«Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanun» un 19 ve 23 üncü maddelerinde yazılı, (O seçim çevresiyle birlikte) ve (O yer seçim çevresiyle birlikte) kayıtları kaldırılmıştır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

GEÇİCİ HÜKÜMLER VE YÜRÜRLÜK MADDELERİ

Bu kanun gereğince yapılacak ilk seçimin tarihi, 157 sayılı kanunun 33 üncü maddesi gereğince tesbıt edilir.

Bu kanunun 10 uncu maddesindeki siyasi partilerin 15 il çevresinde il ve ilçe teşkilâtı kurmuş olmaları hakkındaki hüküm saklı kalmak şartiyle, ilk genel kurul toplantılarını yapmış olmalarına ve altı aydan beri il ve ilçe teşkilâtı kurmuş bulunmalarına dair olan kayıt, bu kanunun yayınlanmasından sonra yapılacak ilk seçimlerde uygulanmaz.

Bu kanuna göre yapılacak ilk milletvekili seçimlerine katılacak siyasi partilerin, daha evvel kurulmuş olan ilce ve sandık kurullarına üye vermek hakları saklıdır. Bu hüküm, ilçe seçim kurulları başkanlarınca «Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanun» un 19 ve 23 üncü maddeleri gereğince re’sen uygulanır.

Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkında Kanun» un 14 üncü maddesinin bilinci fıkrasında filigranlı zarf ve kâğıt imaline, zarf ve kâğıtların özelliklerine dair olan hükmün 1961 yılı içinde yapılacak her türlü seçimlerde uygulanıp uygulanmaması Yüksek Seçim Kurulunun kararına bağlıdır.

İl ve İlçe seçim kurullarında görevli olan hâkimlerin, bu görevi kabulden sonra adaylığı tercih edemiyecekleri hakkındaki 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükmü 1961 yılında yapılacak seçimlerde seçimin yapılmasına karar verildiğinin ilânından itibaren geçecek yedi gün içinde uygulanır.

Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.