EN
TR
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel İlkeler
Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel orta öğretim kurumlarında sınıf geçme ve sınavlarla ilgili usul ve esasları düzenlemektir
Kapsam
Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel orta öğretim kurumlarında sınıf geçme ve sınavlarla ilgili hükümleri kapsar.
Dayanak
Bu Yönetmelik, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu ile 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
b) Kurul: Talim ve Terbiye Kurulunu,
c) Okul: Resmî ve özel orta öğretim okul/kurumunu,
d) Müdür: Resmî ve özel orta öğretim kurumu müdürünü, e) Dönem: Ders yılının başladığı tarihten dinlenme tatiline, dinlenme tatili bitiminden ders kesimine kadar geçen her bir süreyi,
f) Ders Yılı: Derslerin başladığı tarihten kesildiği tarihe kadar geçen süreyi,
g) Öğretim Yılı: Ders yılının başladığı tarihten bir sonraki ders yılının başladığı tarihe kadar geçen süreyi,
h) Ölçme Araçları: Öğrencilerin bilgi, beceri ve davranışlarının değerlendirilmesinde başvurulacak yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlar ile ödev ve projeleri,
ı) Alan/Dal: Okullarda program türlerine göre açılan alan/dalı,
j) Ortalama Yükseltme Sınavı: Okula devam eden öğrenciler için öğrenim gördükleri sınıfta başarılı ya da başarısız oldukları derslerden yapılan sınavı,
k) Sorumluluk Sınavı: Önceki yıllardan başarısızlığı bulunan öğrencilerin başarısız oldukları derslerden yapılan sınavı,
l) Yetiştirme Programı: Ders yılı içinde çeşitli nedenlerle boş geçen dersler için düzenlenen programı,
m) Rehber Öğretmen (Psikolojik Danışman): Eğitim-öğretim kurumlarındaki rehberlik ve psikolojik danışma servisleri ile rehberlik ve araştırma merkezlerinde öğrencilere rehberlik ve psikolojik danışma hizmeti veren, üniversitelerin psikolojik danışma ve rehberlik ile eğitimde psikolojik hizmetler alanında lisans eğitimi almış personeli, n) Sınıf Rehber Öğretmeni: Okul yönetimince sorumluluğu kendisine verilen sınıf/şubenin rehberlik hizmetlerini yürüten öğretmeni,
o) Öğretmenler Kurulu: Okulun bütün öğretmenleri ile aday öğretmenlerinden oluşan kurulu,
p) Zümre Öğretmenler Kurulu: Okulda aynı dersi okutan öğretmenlerden oluşan kurulu,
r) Şube Öğretmenler Kurulu: Bir şubede ders okutan öğretmenlerden oluşan kurulu,
s) Veli: Öğrencinin anne/babasını veya yasal olarak sorumluluğunu üstlenen kişiyi
ifade eder.
Genel ilkeler
Eğitim-öğretim sürecinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur;
a) Öğrencilerin, uyum içinde bir arada yaşamanın gereği olarak demokrasinin temel ilkelerine, insan hak ve özgürlüklerine dayalı etkin ve katılımcı fertler olarak yetiştirilmeleri sağlanır.
b) Öğrencilerin estetik ve etik değerlere duyarlı olmaları, duygusal yönden gelişmeleri sağlanır.
c) Öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleriyle derslerdeki başarısına göre alana/dala yönelmesine ve gelişmesine imkân sağlanır.
d) Öğrencilerin ders ve alan/dal seçiminde kendisinin ve velisinin karara katılımı sağlanır.
e) Okullar ve programlar arasında yatay ve dikey geçişlere imkân sağlanır.
f) Öğrencilerin ders, ödev, proje, atölye, uygulama, lâboratuvar, staj çalışmaları ile işletmelerde beceri eğitimine ve sınavlara katılması sağlanır.
g) Öğrenci başarısının tespiti; derslerin özelliklerine göre yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlara, ödev, proje, ders içi ve ders dışı etkinliklere dayandırılır.
h) Öğrencinin başarısı bir bütün olarak dikkate alınır ve sınıf geçmesi, bir sınıfta aldığı bütün derslerden başarılı olmasına ya da yıl sonu başarı ortalamasına göre belirlenir.
ı) Ölçme ve değerlendirmede, öğretim programları esas alınır.
j) Öğrenci başarısının belirlenmesi amacıyla hazırlanan ölçme araçlarında; bilginin yanında kavrama, uygulama, analiz, sentez ve değerlendirme düzeyindeki becerilerin de ölçülmesine ağırlık verilir.
k) Ölçme ve değerlendirmede okul, ilçe, il ve yurt çapında birlik ve beraberlik ön planda tutulur.
l) Öğrenci başarısını ölçmeye yönelik bütün süreçlerin sürekli gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi sağlanır.
m) Öğrenci başarısının ölçülmesinde kullanılan ölçme araçları; geçerlilik, güvenirlik ve kullanışlılık özelliklerini taşır.
n) Öğrencinin başarısı çeşitli yöntemlerle sürekli olarak izlenir. o) Her ölçme sonucu öğrencinin gelişimi için değerlendirilir.
p) Öğrencinin kapasite ve yeteneği doğrultusunda, her ölçüm sonucunda tespit edilen durumla verilen eğitim sürekli ilişkilendirilir.
r) Sınıf rehber öğretmeni, okul rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile iş birliği içinde çalışır.
s) Öğretim kurumlarının öğretim kadrolarından ve uygun eğitim ortamlarından ortaklaşa yararlanılır.
İKİNCİ KISIM
Programlar, Dersler, Alanların Belirlenmesi, Ders Seçimi ve Kurulların Çalışmaları
BİRİNCİ BÖLÜM
Programlar ve Dersler
Program çeşitleri
Orta öğretim kurumlarında;
a) Yüksek öğretime,
b) Hem mesleğe hem yüksek öğretime,
c) Hayata ve iş alanlarına
hazırlayan programlar uygulanır.
Öğretim programları, öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleri yönünde, bireysel farklılıklarına ve yönelecekleri alan/dalın özelliklerine uygun ortak genel kültür dersleri, alan/dal dersleri ile seçmeli derslerden oluşur.
Ortak genel kültür dersleri, alan/dal dersleri ile seçmeli derslerin her birinin haftalık ders saatleri, hangi sınıf ve yıllarda okutulacağı Kurul kararına bağlı olarak belirlenir.
Ortak genel kültür dersleri
Ortak genel kültür dersleri, her öğrencinin okulu bitirinceye kadar almakla yükümlü olduğu derslerdir.
Bu dersler, bütün öğrencilere asgarî ortak genel kültür vermek, toplum sorunlarına duyarlı, yurdun ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunma bilincini ve gücünü kazandırma amacına yöneliktir.
Alan/dal dersleri
Alan/dal dersleri, öğrenciyi hedeflediği yüksek öğrenim programlarına veya mesleğe, iş alanlarına yönelten ve ona bu yönde gelişme imkânı sağlayan derslerdir.
Seçmeli dersler
Seçmeli dersler; öğrencilerin yöneldiği alan/dalda gelişmelerine veya ilgi ve istekleri doğrultusunda çeşitli programlarda ilerlemelerine, kişisel yeteneklerini geliştirmelerine imkân sağlayan derslerdir.
İKİNCİ BÖLÜM
Alanların Belirlenmesi ve Ders Seçimi
Alanların belirlenmesi ve seçimi
Okul türlerine göre öğretim programlarında yer alacak alan/dallar ile bu alan/dalların hangi sınıflarda seçileceği ve alanlara kaynaklık eden dersler, okulların haftalık ders çizelgelerinde belirtilir.
Öğrenciler, ilköğretimdeki yöneltme esas ve ölçütleri de dikkate alınarak kendisinin ve velisinin görüşü doğrultusunda ilgili müdür yardımcısı, sınıf rehber öğretmeni ve rehber öğretmen tarafından ilgi, istek, yetenek ve derslerdeki başarı durumlarına göre alanlara yönlendirilir.
Yönelme veya yönlendirmede, alanlara kaynaklık eden derslerin yıl sonu notları ya da yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması esas alınır.
Öğrencilerden;
a) Alana kaynaklık eden derslerin herbirinden başarılı olanlar istediği alana,
b) Alana kaynaklık eden derslerden başarısız dersi bulunup bu derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalaması en az 2.50 olanlar o alana,
c) (a) ve (b) bentlerindeki şartları taşımayanlar, alana kaynaklık eden derslerin yıl sonu notlarının ağırlıklı ortalamasının yüksek olduğu alana
yönlendirilir.
Alan seçimi, ders kesiminden itibaren yeni ders yılının başlamasına kadar geçen süre içinde yapılır. Zorunlu hâllerde bu tarihten sonra da alan seçimi yaptırılabilir. Alanını seçen öğrenciler, alana geçiş şartlarını taşımaları kaydıyla ders yılı başından itibaren bir ay içinde alanını değiştirebilir.
Alan seçilen sınıftan sonraki sınıflarda da öğrenciler, sorumlu olarak sınıf geçme ve sorumluluğun kalkması ile ilgili hükümler doğrultusunda derslerin başladığı tarihten itibaren not şartı aranmaksızın bir ay içinde alanını değiştirebilir. Ancak alanını değiştiren öğrenci, yöneldiği yeni alana ait alt sınıfın görmediği alan dersleri ile gördüğü hâlde bir ders saatinden fazla fark olan alan derslerinden sorumlu tutulur ve bu derslerden sorumluluk sınavlarına alınır. Yeni alanında okutulmayan sorumlu olduğu alan derslerinden muaf tutulur. Ancak sorumlu olunan seçmeli derslerin sorumluluğu devam eder.
Okulda alan açılamaması veya bir alana yönelen öğrenci sayısının 8’den az olması durumunda il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce önlem alınarak kayıtları okullarında kalmak kaydıyla öğrencilerin alan açılan okullarda öğrenim görmeleri sağlanır. Bu uygulamanın mümkün olmaması durumunda ise sayıya bakılmaksızın istenilen alan açılır veya öğrenciler istedikleri alanlardan birine yönlendirilir. Nakli yapılan öğrencilerden, geldiği okulda alanı bulunmayanlar, velisinin ve kendisinin isteği de dikkate alınarak uygun bir alana yönlendirilir.
Nakil ve geçişleri yapılan öğrencilerin alan seçimi ile hazırlık sınıfında öğrenci sayısının 12’den az olması durumunda da yukarıdaki hükümler doğrultusunda işlem yapılır.
Ders seçimi
Okulun imkânları göz önünde bulundurularak seçilebilecek dersler, ders kesiminden önce okul müdürlüğünce ilân edilir.
Veli, sınıf rehber öğretmeni ve rehber öğretmenin iş birliği ile ders kesiminden, yeni ders yılının başlamasına kadar geçen sürede öğrencilerin derslerini seçmeleri sağlanır. Zorunlu hâllerde bu tarihten sonra da ders seçimi yaptırılabilir.
Seçilen dersler, öğrenci veya velisi tarafından okul müdürlüğüne yazılı olarak bildirilir.
Seçmeli dersin eğitim-öğretime açılması
Seçmeli bir dersin okutulabilmesi için en az 12 öğrenci tarafından seçilmiş olması gerekir. Ancak okulun imkânlarının uygun olması ve eğitim bölgesindeki okullarda da bu dersin öğretime açılamaması ya da bu derse devam edilememesi durumunda il/ilçe millî eğitim müdürünün onayı ile bu öğrenci sayısı 12’den az olabilir. Özel orta öğretim kurumlarında bu sayının 12’den az olması için il/ilçe millî eğitimmüdürlüğü onayı aranmaz.
Okulca Uygulanacak Seçmeli Dersler
Yeterli sayıda öğrencinin, uygun okul ortamının ve öğretmenin bulunması durumunda, eğitim bölgesi müdürler kurulunca uygun görülecek okullarda öğrencileri girişimcilik ve üreticiliğe yöneltecek, çevrenin ihtiyaç ve özelliklerine uygun olan seçmeli dersler de öğretim kapsamına alınabilir. Bu gibi derslerin öğretim programı, eğitim bölgesindeki zümre öğretmenlerince hazırlanır ve il/ilçe millî eğitim müdürünün onayı ile uygulamaya konulur. İlk defa uygulamaya konulacak olan programların bir örneği, bilgi için Bakanlığın ilgili birimine ve Kurula gönderilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim Bölgesi Müdürler Kurulu ve Zümre Öğretmenler Kurulu Çalışmaları
Eğitim bölgesi müdürler kurulu çalışmaları
Eğitim bölgesi müdürler kurulu, ders yılı başlamadan en geç 15 gün önce, ikinci dönem başlamadan önce ve ihtiyaç duyulduğunda toplanarak;
a) Okulların öğretmen ihtiyaçlarının giderilmesi,
b) Eğitim bölgesindeki okulların uygun olan eğitim ortamlarından ortaklaşa yararlanılması ve bazı sınıfların bu okullarda öğretim yapması,
c) Bazı okullarda öğretime açılamayan derslerin başka okulda birlikte yapılması,
d) Okullarda öğretime açılamayan alan/dalın uygun olan okullarda açılması veya bu alan/dalı seçen öğrencilerin başka bölgelerdeki aynı program uygulayan okullarda, bu mümkün değilse farklı program uygulayan okullarda öğrenim görmeleri,
e) Ölçme ve değerlendirmelerin tekniğine ve mevzuatına uygun olarak yapılması
gibi konuları görüşerek karara bağlar. Bu kararlar, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince zamanında uygulamaya konulur.
Zümre öğretmenler kurulu çalışmaları
Zümre öğretmenler kurulunda programların ve derslerin birbirine paralel olarak yürütülmesi, ders araçlarından, lâboratuvar, spor salonu, kütüphane ve işliklerden planlı bir şekilde yararlanılması, öğrenci ödevleri ve derslerin değerlendirilmesi, derslerde izlenecek yöntem ve teknikler ile benzeri konularda kararlar alınır. Kurulda;
a) Eğitim-öğretim programları incelenir ve ortak bir anlayış oluşturulur.
b) Uygulamalarda karşılaşılan güçlükler üzerinde durulur ve bunların çözüm yolları aranır.
c) Öğrencilerin çalışma, eğitim-öğretim ve başarı durumları ile çevrenin özellikleri incelenir ve başarısızlığın giderilmesi yönünde alınacak önlemler kararlaştırılır.
d) Ünitelendirilmiş yıllık ve ders plânları ile gezi, gözlem, deney ve inceleme planları arasında birlik sağlanmasına yönelik kararlar alınır.
e) Meslekî eserler ve eğitim alanındaki yeni gelişmeler incelenir.
f) Ders yılı içinde yapılacak sınavların sayısı, niteliği ve şekli ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanması, değerlendirme ilkeleri, sınavlarla ilgili soru havuzu ve arşiv oluşturulmasına yönelik esaslar belirlenir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ölçme ve Değerlendirme
BİRİNCİ BÖLÜM
Not Düzeni
Not düzeni
Öğretmenler, sınav sorularını düzenlerken, öğretim programlarında belirtilen özel ve genel amaçları varsa hedeflenen becerileri, açıklamaları ve konuları esas alır.
Öğrenci başarısını ölçme ve değerlendirmede beşli not düzeni kullanılır. Öğrencinin başarısı dört, başarısızlığı iki notla değerlendirilir.
Sınav, ödev ve projeler ile uygulamalar, 100 tam puan üzerinden değerlendirilir. Değerlendirme sonuçları, öğretmen not defteri ile not çizelgelerine puan olarak yazılır.
Puanların not değeri ve derecesi aşağıdaki gibidir.
Puan Not Derece
85-100 5 Pekiyi
70-84 4 İyi
55-69 3 Orta
45-54 2 Geçer
---------------------
25-44 1 Geçmez
0-24 0 Etkisiz
İKİNCİ BÖLÜM
Ders Yılında Başarının Tespiti
Ölçme-değerlendirme
Öğrencinin başarısı, öğretim programı esas alınarak dersin özelliğine göre yazılı, sözlü ve uygulamalı sınav, ödev ve projeler ile işletmelerde beceri eğitimi, ders içi ve ders dışı eğitim - öğretim faaliyetleri değerlendirilerek tespit edilir.
Öğretmen, söz konusu faaliyetlerle öğrencinin programlarda amaçlanan bilgi ve becerileri kazanıp kazanmadığını sürekli olarak kontrol ederek değerlendirir.
Yazılı ve uygulamalı sınavlar
Bir dönemde yapılacak yazılı ve uygulamalı sınavlarla ilgili olarak aşağıdaki esaslara uyulur;
a) Yazılı sınavların sayısı, haftalık ders saati sayısı üç ve daha fazla olan dersler için üçten, bir ve iki saat olan dersler için ikiden az olamaz.
b) Yazılı sınavların süresinin bir ders saatini aşmaması esastır.
c) Yazılı sınavlar, genellikle çok sorulu ve kısa cevaplı ölçme araçlarıyla yapılır. Derslerin özelliğine göre gerektiğinde az sorulu, uzun cevaplı ölçme araçlarına da başvurulabilir.
d) Yazılı sınavlar, tekniğine uygun olarak hazırlanması ve bir dersten her dönemde birden fazla uygulanmaması kaydıyla test olarak yapılabilir.
e) Resim, Müzik, Beden Eğitimi dersleri ile uygulamalı nitelikteki diğer derslerin sınavları, her dönemde üç defadan az olmamak üzere ve dersin özelliğine göre yazılı, sözlü ve uygulamalı olarak veya bunlardan yalnızca biriyle yapılabilir. Sınavların şekli ve sayısı ile uygulamalı sınavların süresi, zümre öğretmenler kurulunda belirlenir.
f) Yazılı ve uygulamalı sınavların zamanı, en az bir hafta önceden öğrencilere duyurulur.
g) Bir sınıfta bir günde uygulanacak yazılı ve uygulamalı sınavların sayısının ikiyi geçmemesi esastır. Ancak okul yönetimince uygun görülen zorunlu hâllerde bir günde üç sınav da yapılabilir. Tek oturumda yapılan ortak sınavlarda bu sınırlama dikkate alınmaz.
h) Yazılı ve uygulamalı sınavlar ile ödev ve projelerin zamanlarının belirlenmesinde sınıf rehber öğretmeni, aynı sınıfta ders okutan öğretmenler arasında iş birliği yapılmasını sağlar. Bu iş birliğinin esasları okul müdürünce düzenlenir.
Yazılı sınav sonuçlarının değerlendirilmesi
Ölçme sonuçları, eğitim-öğretimin amaçlarına ne ölçüde ulaşıldığını tespit etmek, özellikle işlenen konuların hangilerinde öğrencilerin başarılı olduklarını belirlemek, başarısız olunan konularda ne gibi tedbirlerin alınması gerektiğini ortaya çıkarmak amacı ile de kullanılır.
Öğretmen, başarı oranı düşük olduğunda nedenlerini araştırır ve değerlendirir. Buna göre ilgili konuları yeniden işlemek veya öğrencilere alıştırma çalışmaları yaptırmak gibi tedbirleri alır.
Yazılı sınav sonunda, öğrenci mevcudunun çoğunluğu başarısız olmuşsa öğretmen, başarısız öğrenciler için bir sınav daha yapabilir. Bu sınava isteyen başarılı öğrenciler de katılabilir. Bu sınavlarda, öğrencinin aldığı en yüksek puan geçerli sayılır.
Ortak sınavlar
Bir okulda aynı programı uygulayan öğretmenlerin ortak değerlendirme yapabilmelerine imkân vermek üzere her dönemde yazılı sınavların en az biri birlikte düzenlenir. Ortak sınavlar, zümre öğretmenler kurulunca belirlenecek tarihlerde o dersi okutan zümre öğretmenlerince ortak sorular ve cevap anahtarları hazırlanarak yapılır.
Aynı okul türlerinde uygulanan aynı ders programları için eğitim bölgesinde eğitim bölgesi müdürler kurulu, il/ilçelerde ise eğitim-öğretim işlerinden sorumlu millî eğitim müdür yardımcısı/şube müdürü başkanlığında iki orta öğretim kurumu müdüründen oluşturulacak komisyonca ortak sınavlar yaptırılabilir. Bu sınavlar, ilgili okullarla iş birliği yapılarak bu komisyonun koordinatörlüğünde düzenlenir. Sınav soruları, yeterli sayıda branş öğretmeninden oluşturulan komisyonca hazırlanır. Farklı derslerden tek oturumda yapılan sınavda da her dersin soruları, 100 tam puan üzerinden ayrı ayrı değerlendirilir ve alınan puanlar, o dersin dönem ortalamasına katılır.
Öğretmen tarafından verilen puanlarla okul, bölge, il/ilçe çapında yapılan sınavlarda alınan puanlar arasında dikkat çekici ve anlamlı bir farklılık varsa ilgili yönetim birimlerince gerekli tedbirler alınır. Böylece, okullar arası aynı programı izleyen öğrencilerin düzeyleri arasındaki farklılıkları ortaya çıkarmak ve öğretmenlere değerlendirmeleri hakkında karşılaştırma yapma imkânı sağlanır.
Ölçme ve değerlendirme ile ilgili problemler, bu amaçla gerekli görülen zamanlarda toplanan eğitim bölgesi müdürler kurulu ile eğitim bölgesi zümre başkanları kurulunda ve zümre öğretmenler kurulunda görüşülerek ortak çözüm yolları bulunur.
Gerektiğinde bu sınavlar Bakanlıkça da yapılabilir.
Ortak sınavlar, cumartesi ve pazar günleri ile çalışma saatleri dışında da yapılabilir.
Sözlü sınavlar
Bir dönemde öğrencilere her dersten bir sözlü sınav puanının verilmesi esastır. Dersin özelliğine göre ve imkânlar ölçüsünde daha çok sözlü puanı da verilebilir. Sözlü sınav için başlı başına bir ders saati ayrılmaz. Sözlü puanı, öğrencilerin eğitici çalışmalarındaki faaliyetleri, derse hazırlıkları, ders içindeki etkinlikleri ve dersle ilgili araştırma çalışmaları değerlendirilerek verilir ve anında öğrenciye bildirilir.
Sınavlara katılmayanlar
Sınavlara katılmayan, ödev veya projesini zamanında teslim etmeyen öğrenci; özrünü, özrün başlangıcından itibaren 7 iş günü içinde bildirmek ve özrün bitimini izleyen 7 iş günü içinde de belgelendirerek okul yönetimine vermek zorundadır. Ancak kaza, ölüm, doğal afet, yangın, uzun süreli tedavi gerektiren hastalık, göz altına alınma ve tutuklanma gibi durumlarda bu süre okul yönetimince belirlenir.
Özürsüz olarak sınavlara katılmayan, ödev veya projesini zamanında teslim etmeyen ve sınavlarda kopya çeken öğrenciye sıfır (0) puan verilir ve durum okul yönetimine yazılı olarak bildirilir.
Özrü okul yönetimince kabul edilen öğrencinin durumu, ders öğretmenine yazılı olarak bildirilir. Bu öğrenci, ders öğretmeninin belirleyeceği bir zamanda ve önceden duyurularak sınava alınır, ödev veya projesi kabul edilir. Bu sınav, sınıfta diğer öğrencilerle ders işlenirken yapılabileceği gibi ders dışında da yapılabilir.
Sınav sonuçlarının duyurulması
Öğretmenler, sınav, ödev ve projelerin sonuçlarını öğrencilere bildirir ve yapılan başlıca ortak hataları sınıfta açıklar. Yazılı sınav, uygulama ve ödev sonuçları, yazılı sınavın yapıldığı tarihe veya ödevin, uygulamanın yahut projenin teslimi tarihine göre en geç 15 güniçinde öğrenciye duyurulur. Öğrencinin duyuru tarihinden itibaren 7 iş günü içinde istemesi hâlinde sınav kâğıdı, ders öğretmeni tarafından öğrenci ile birlikte bir defa daha incelenir ve değerlendirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Öğretmen Not Defteri, Not Çizelgesi ve Öğrenci Karnesi
Öğretmen not defteri
Öğretim yılı başında okul yönetimince sayfa numaraları yazılıp onaylandıktan sonra öğretmenlere imza karşılığında yeterli sayıda not defteri verilir.
Not defteri ile ilgili olarak aşağıdaki esaslar göz önünde bulundurulur;
a) Her öğretmen, not defteri tutar ve not defterine tespit ettiği puanları ve notları rakamla yazar.
b) Puanlar ve notlar, not defterine mürekkepli kalemle yazılır, silinti ve kazıntı yapılmamasına özen gösterilir.
c) Öğretmen; not defterini, okul yönetimine vereceği not çizelgesi için esas olarak kullanır. İstendiğinde okul müdürüne veya denetleme yetkisi olanlara gösterir.
d) Ders yılı içinde çeşitli nedenlerle okuldan ayrılan öğretmenler, not defterini imza karşılığında okul yönetimine teslim eder. e) Ders yılı sonunda not defterleri, okul yönetimine teslim edilir ve bir öğretim yılı saklanır.
Not çizelgesi
Her ders için ayrı ayrı düzenlenen dönemlere ait not çizelgeleri, dönemin bitimine en geç 3 gün kala okul müdürlüğüne verilir. Bu çizelgelere o döneme ait yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlarla varsa ödev ve projelere verilen puanlar ve puanların aritmetik ortalamasına göre takdir edilen dönem notu rakamla yazılır.
Öğrenci Karnesi
Dönem sonlarında öğrencilere, velilerine duyurulmak üzere karne verilir. Karnelerin verilmesi ve düzenlenmesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulur;
a) Karnede öğrencilerin devamsızlık ve başarı durumu gösterilir.
b) Karneler, sınıf rehber öğretmeni ile ilgili müdür yardımcısı tarafından imzalanır.
c) Karneler birinci dönemde dinlenme tatilinden, ikinci dönemde ise yaz tatilinden önce verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Dönem Notlarının Tespiti
Dönem Notu
Bir dersin dönem notu, o döneme ait yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlarla varsa ödev ve projelere verilen puanların aritmetik ortalaması nota çevrilerek belirlenir. Puanların aritmetik ortalaması alınırken yarım ve yarımdan büyük kesirler tama yükseltilir. Yarımdan küçük kesirler dikkate alınmaz.Ödev ve projelerden alınan puan, o dönemin yazılı ve sözlü puanlarıyla birlikte değerlendirilir.
Öğretmen, öğrencinin sınıf içi etkinlik ve başarı durumunu dikkate alarak takdir hakkını kullanıp aritmetik ortalamanın en çok bir not fazlasını dönem notu olarak verebilir. Ancak takdir edilen not; yazılı, sözlü ve uygulamalı sınavlar ile ödev ve projelere verilen puanlarla izah edilebilmeli, bu puanların aritmetik ortalamasının nota çevrilmesi ile elde edilen nottan aşağı olmamalıdır.
Zorunlu hâllerde bir yazılı sınav eksiği ile de dönem notu verilebilir.
Öğrenciye her dersten bir dönem notu verilir. Ancak;
a) Kompozisyon ayrı, Dil ve Edebiyat ayrı not konusu olmakla birlikte, Türk Dili ve Edebiyatı dersi için bir not verilir. Bu notun nasıl tespit edileceği dersin programında belirtilir.
b) Yabancı Dil dersinde:
1) Önünde hazırlık sınıfı bulunan okullarda, dinleme-anlama; okuma-anlama; konuşma ve yazmadan verilen yazılı, sözlü ve varsa ödev puanlarının ağırlıklı ortalamasına göre dönem notu belirlenir. Yabancı dil ders saatinin; dinleme-anlama, okuma-anlama, konuşma ve yazmanın her birine haftada kaçar saat ayrılacağına öğretim programı ve öğrencinin seviyesi göz önünde bulundurularak zümre öğretmenler kurulunca karar verilir.
2) Diğer okullarda yazılı, sözlü varsa ödev puanlarının aritmetik ortalaması nota çevrilerek dönem notu belirlenir.
c) Beden Eğitimi dersinde sağlık durumları veya engelleri nedeniyle derse veya bazı etkinliklere katılamayacak durumda olan öğrenciler okul doktorundan, okul doktorunun bulunmadığı veya teşhis koyamadığı durumlarda, resmî ya da özel sağlık kurum ve kuruluşlarındaki bir doktordan rapor almak zorundadır.
Raporda, öğrencilerin sağlık durumlarının veya engellerinin beden eğitimi etkinliklerinden hangisine geçici ya da sürekli olarak engel oluşturduğunun açıklanması gerekir.
Rapora göre Beden Eğitimi dersinin bazı uygulamalı etkinliklerinden muaf tutulanlar, sadece teorik bilgilere ve sakıncalı görülmeyen uygulamalı etkinliklere, bütün uygulamalı etkinliklerden muaf tutulanlar ise sadece teorik bilgilere göre değerlendirilir.
d) Meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarında eğitimi okulda yapılan uygulamalı meslek derslerinde dönem notu;
1) Öğrencinin dönem içinde yaptığı temrin çalışmaları ile projelere takdir edilen puanların aritmetik ortalamasının,
2) Sınav işlerinde takdir edilen puanların her birinin,
3) Sözlü puanı/puanlarının her birinin,
4) Hizmet puanlarının aritmetik ortalamasının,
5) Ödeve takdir edilen puanın
aritmetik ortalaması alındıktan sonra nota çevrilerek belirlenir.
Naklen gelenlerin dönem notu
Öğrencinin dönem içinde bir okuldan başka bir okula nakledilmesi hâlinde, önceki okulda aldığı dersler ve puanları dikkate alınarak dönem notu tespit edilir.
Buna göre;
a) Dönem notu alabilecek kadar yazılı, sözlü, ödev ve proje puanı bulunan öğrencinin dönem notları önceki okulunca verilir. Yeteri kadar yazılı, sözlü, ödev ve proje puanı bulunmayan öğrencinin dönem notları, önceki okulunda aldığı puanlar da dikkate alınarak yeni okulundaki ders öğretmeni/öğretmenlerince verilir.
b) Önceki okulunda aldığı seçmeli ders/derslerden bazılarının, yeni okulunda okutulmaması hâlinde;
1) Önceki okulunda dönem notu verilebilecek kadar puan alınmış ise o derslere ait dönem notları, mevcut puanlarına göre okul yönetimince tespit edilir.
2) Önceki okulunda dönem notu verilebilecek kadar puan alınmamış ise öğrenci yeni okulunda öğretime açılmış olan seçmeli ders/dersleri alır. Bu derslerden alınan puanlara göre dönem notu tespit edilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yıl Sonu Başarısının Tespiti
Bir dersin yıl sonu notu
Bir dersin yıl sonu notu;
a) Birinci ve ikinci dönem notlarının aritmetik ortalamasıdır.
b) Hiç not bulunmaması hâlinde yetiştirme programında alınan nottur. Birinci dönem notunun bulunması hâlinde ise birinci dönem notu ile yetiştirme programında alınan notun aritmetik ortalamasıdır.
c) Ders yılı sonunda belirlenen yıl sonu notu ile ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavlarında alınan notun aritmetik ortalamasıdır.
d) İşletmelerde beceri eğitiminde birinci ve ikinci dönem notlarının aritmetik ortalaması ile yıl sonu beceri sınavı notunun aritmetik ortalamasıdır.
e) Naklen gelen öğrencilerin önceki okulunda aldığı dersler ile yeni okulundaki dersler farklı olduğunda:
1) Bir dönem notu alınabilecek kadar süre bulunması durumunda yeni dersten alınan ikinci dönem notudur.
2) Yeni alınan dersten bir dönem notu alınabilecek kadar süre bulunmaması durumunda eski okulundaki dersin dönem notlarına göre belirlenen nottur.
Dönem notlarının aritmetik ortalaması hesaplanırken yarım ve yarımdan büyük kesirler tama yükseltilir.
Bir dersin ağırlığı ve ağırlıklı notu
Bir dersin ağırlığı, o dersin haftalık ders saati sayısına eşittir.
Bir dersin yıl sonu notu ile o dersin haftalık ders saati sayısının çarpımından elde edilen not, o dersin ağırlıklı notudur.
Yıl sonu başarı ortalaması
Öğrencinin yıl sonu başarı ortalaması, derslerin ağırlıklı notları toplamının haftalık ders saatleri toplamına bölümü ile elde edilen nottur. Yıl sonu başarı ortalaması hesaplanırken bölme işlemi, virgülden sonra iki basamak yürütülür.
Yıl sonu başarı ortalaması öğrencinin dosyasına, sınıf geçme ve diploma defterlerine işlenir ve diploma notunun hesaplanmasında esas alınır.
Ders yılı sonunda herhangi bir dersten başarılı sayılma
Öğrencinin, ders yılı sonunda herhangi bir dersten başarılı sayılabilmesi için;
a) İkinci dönem notunun, en az "Geçer" ancak birinci dönem notu "Etkisiz" ise ikinci dönem notunun en az "Orta",
b) İşletmelerde beceri eğitimi gören öğrencilerin yıl sonu beceri sınavı notunun en az "Geçer"
olması gerekir.
Doğrudan sınıf geçme
Ders yılı ya da ortalama yükseltme sınavları sonunda, tüm derslerden başarılı olan öğrenciler doğrudan sınıfını geçer.
Okul türlerine göre Kurulca belirlenen dersler dışındaki derslerden başarısızlığı bulunan öğrencilerden yıl sonu başarı ortalaması;
a) Fen liseleri ve sosyal bilimler liselerinde 3.50,
b) Önünde yabancı dil hazırlık sınıfı bulunan liselerde 3.00,
c) Genel lise, spor lisesi ile meslekî ve teknik liselerde 2.50
olan öğrenciler ortalama ile sınıflarını geçer.
Sorumlu olarak sınıf geçme ve sorumluluğun kalkması
Doğrudan veya yıl sonu başarı ortalaması ile sınıfını geçemeyen öğrencilerden alt sınıflardaki sorumlu olduğu dersler de dahil, başarısız olduğu ders sayısı en fazla iki olanlar bir üst sınıfa devam ederler. Alt sınıftaki dersler de dahil, ikiden fazla sorumlu dersi bulunanlar başarısız sayılırlar.
Sorumluluk, o dersin sorumluluk sınavında başarılı olunması hâlinde kalkar.
Hazırlık sınıflarında seviye belirleme sınavı ve sınıf geçme
Hazırlık sınıfına kaydolan öğrencilerden; önünde yabancı dil ağırlıklı hazırlık sınıfı bulunan orta öğretim kurumlarının 9 uncu sınıfındaki birinci yabancı dil dersini izleyebilecek düzeyde oldukları velileri tarafından sınavlardan önce okul yönetimine yazılı olarak bildirilenler, yabancı dil öğretmenlerinden oluşturulacak komisyonca ders yılının ilk haftasında hazırlık sınıfı seviyesinde yazılı ve sözlü seviye belirleme sınavına alınırlar.
Ancak;
a) Anadolu güzel sanatlar liselerinde birinci yabancı dil ile temel sanat eğitimi derslerinden,
b) Anadolu imam-hatip liselerinde birinci yabancı dil, Kur’an-ı Kerim ve Arapça derslerinden
yabancı dil öğretmenleri ile diğer ders öğretmenlerinden oluşturulacak komisyonlarca seviye belirleme sınavı yapılır.
İmam-hatip liselerinde ise seviye belirleme sınavı Kur’an-ı Kerim ve Arapça derslerinden yapılır. Komisyon bu derslerin öğretmenlerinden oluşturulur.
Bu sınavlarda alınan puanlar nota çevrilir ve en az "3" alan öğrenciler başarılı sayılarak 9 uncu sınıfa devam ettirilirler. Hazırlık sınıflarında sınıf geçme; önünde yabancı dil ağırlıklı hazırlık sınıfı bulunan okullarda yalnız birinci yabancı dil, Anadolu güzel sanatlar liselerinde birinci yabancı dil ve temel sanat eğitimi, Anadolu imam-hatip liselerinde birinci yabancı dil, Kur’an-ı Kerim ve Arapça, imam-hatip liselerinde ise Kur’an-ı Kerim ve Arapça derslerindeki başarı durumlarına göre tespit edilir.
Diğer derslerdeki başarı durumu, öğrencinin ödüllendirilmesinde dikkate alınır.
Hazırlık sınıfında, sınıf geçmeye esas derslerden ders yılı sonunda başarılı olamayan öğrenciler, ortalama yükseltme sınavları sırasında yazılı ve sözlü sınava alınırlar. Bu sınavdan en az "Geçer" alan öğrenciler başarılı sayılır.
Hazırlık sınıflarında yıl sonu başarı ortalamasıyla veya sorumlu olarak sınıf geçilmez. Başarısız olanlar, bir yıl daha hazırlık sınıfına devam edebilirler.
Hazırlık sınıf başarısı, diploma tanziminde dikkate alınmaz.
Sınıf tekrarı
Öğrencilerden;
a) Ortalama yükseltme sınavları sonunda başarısızlığı bulunup yıl sonu başarı ortalamasıyla sınıf geçemeyenler,
b) Sorumlu olarak sınıf geçemeyenler,
c) Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılanlar
sınıf tekrar ederler.
Sınıf tekrarı, orta öğretim süresince bir defa yapılır.
Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılanların dışındaki mezun olamayan son sınıf öğrencilerinden sınıf tekrar etme hakkı bulunanlar, istemeleri hâlinde başarısız oldukları ders sayısına bakılmaksızın sınıf tekrar ederler. Bunlardan sınıf tekrar etmek istemeyenler, sınıf tekrarı yapmadan sorumluluk sınavlarına girebilirler.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Yetiştirme Programları
Yetiştirme programı
Bir dönem notu eksik olan ya da hiç dönem notu alınamayan dersler için ders yılının ikinci döneminde veya ders kesiminde yetiştirme programları uygulanır. Bu programlarda görev alacak öğretmenler, il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince görevlendirilir. Bu programda işlenecek konular ve programın süresi, okul müdürü ile programı uygulayacak öğretmen/öğretmenler tarafından belirlenir. Ancak programda öngörülen konuların tamamlatılması esastır. Dersin haftalık ders saati sayısı dikkate alınarak öğrencilere yeterli sayıda yazılı ve sözlü puanı verilir. Yıl sonu notu, bu puanlara göre belirlenir.
Öğrencinin iki dönem notu alabilecek durumda olmasına rağmen öğretmenin raporlu ya da izinli olması, göreve geç başlaması, dönem bitmeden ayrılması gibi nedenler ile doğal afet, salgın hastalık, olağanüstü hâl ve benzeri durumlardan dolayı yapılamayan dersler, yoğunlaştırılmış programlar ile çalışmasaatleri içinde ve dışında öğretim yapılarak tamamlanır. Ayrıca ders yılının uzatılması yoluna gidilmez.
Yetiştirme programlarının uygulanabilmesi için okul müdürlükleri ile il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince gerekli önlemler alınır.
BEŞİNCİ KISIM
Okul Birincilerinin Tespiti
Okul birincilerinin tespiti
Ders kesiminde disiplin kurulunun da görüşü alınarak alan/dal ayırımı yapılmaksızın diploma notu en yüksek olan öğrenciler arasından öğretmenler kurulunca okul birincisi tespit edilir. Ancak okuldan "kısa süreli uzaklaştırma" ve daha ağır ceza almış öğrenciler okul birincisi olamaz.
Öğrencilerin diploma notlarının eşit olması hâlinde son sınıf yıl sonu başarı ortalaması yüksek olan öğrenci, okul birincisi olarak tespit edilir.
Eşitlik bozulmadığı takdirde, bir alt sınıftan başlanarak geriye doğru eşitlik bozuluncaya kadar yıl sonu başarı notları incelenerek okul birincisi tespit edilir.
Bu şekilde de eşitlik bozulmuyorsa son ders yılından başlanarak derslerin yıl sonu notlarına esas olan dönem puanlarının aritmetik ortalamasının ağırlıklı ortalaması alınır.
Bu değerlendirme sonunda da eşitliğin bozulmaması hâlinde, ilgili öğrenci ve velilerin de katılımı ile öğretmenler kurulunda kur’a çekilerek okul birincisi tespit edilir.
Aynı yönetim altında farklı program uygulayan okullarda, farklı programların her biri için ayrı okul birincisi tespit edilir.
Okul birincileri, okul müdürlüğünce zamanında doğrudan "Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi"ne bildirilir.
ALTINCI KISIM
Geç Gelme, Devam-Devamsızlık
Geç gelme
Okula zamanında gelmeyen öğrenciler derslere alınır. Birinci ders saati dışındaki geç gelmeler devamsızlıktan sayılır. Geç gelen öğrencilerin derse alınma şekli, ders yılı başında öğretmenler kurulunca kararlaştırılarak veli ve öğrencilere duyurulur.
Devam-devamsızlık
Öğrenciler, okula devam etmek zorundadır. Öğrencilerin devamsızlıkları hesaplanırken normal öğretim yapılan okullarda sabah ve öğleden sonraki süreler yarımşar gün, ikili öğretim yapılan okullarda bu süreler bir gün sayılır.
Devamsızlığı bulunan öğrencilerle ilgili olarak aşağıdaki hükümler doğrultusunda işlem yapılır;
a) İlk derse girmeyenler ile ilk derse girdiği hâlde arada bir veya daha fazla derse girmeyen öğrencilerin devamsızlığı yarım gün sayılır. Devamsızlık hesaplanırken iki yarım gün bir gün kabul edilir.
b) Ders yılı içinde toplam 20 gün okula özürsüz olarak devam etmeyen öğrenciler, notları ne olursa olsun başarısız sayılır.
c) Özürlü ve özürsüz devamsızlıklar ile okul yönetimince verilen izinlerin toplamı 45 günü aşamaz. Ancak özrün resmî bir makamdan alınacak belge veya resmî/özel sağlık kurum veya kuruluşlarından alınmış bir rapor ile belgelendirilmesi ve bu belgenin özrün sona erdiği tarihten itibaren en geç 7 iş günü içinde okul yönetimine verilmiş olması gerekir. Kaza, ölüm, doğal afet, yangın, uzun süreli tedaviyi gerektiren hastalık, göz altına alınma ve tutuklanma gibi durumlarda bu süre okul müdürünce belirlenir.
d) Doğal afet, yangın, sağlık kurulu ya da heyet raporuna dayalı hastalık, göz altına alınma ve tutuklanma gibi nedenlerle okula devam edemeyen öğrenciler;
1) İki dönem notu almış bulunmak,
2) Özrünü belgelendirmek
kaydıyla devam süresini dolduran öğrenciler gibi işleme tâbi tutulur.
e) Yurt içinde ve yurt dışında, bilim, tiyatro, spor, müzik, folklor, beceri yarışması ve benzeri eğitici-kültürel faaliyetlere ve bunların hazırlık çalışmalarına katılan öğrenciler, okula devam edemedikleri süre için izinli sayılır ve bu süre devamsızlıktan sayılmaz. Yurt içindeki faaliyetlere katılan öğrencilere il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince, yurt dışındaki faaliyetlere katılan öğrencilere ise mahallin mülkî idarî amirliklerince izin verilir. Bu öğrencilerin başarı durumlarının belirlenebilmesi için iki dönem notualmış olmaları gerekir.
f) Yetiştirme programlarına devam zorunludur. Yetiştirme programlarına devam etmek zorunda oldukları toplam ders saatinin özürlü ve özürsüz olarak altıda biri kadar devam etmeyen öğrenciler, notları ne olursa olsun başarısız sayılır.
YEDİNCİ KISIM
Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavları Sonunda Başarının Tespiti
BİRİNCİ BÖLÜM
Ortalama Yükseltme ve Sorumluluk Sınavları
Ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları
Öğrencilerden;
a) Okula devam edenler için öğrenim gördükleri sınıfta başarılı veya başarısız oldukları en fazla 3 dersten ortalama yükseltme,
b) Alt sınıflardan başarısız dersi bulunanlar ile mezun olamayıp sınav hakkı bulunan son sınıf öğrencileri için sorumluluk
sınavları yapılır. Ortalama yükseltme ve sorumluluk sınavları, yeni ders yılının başlamasından bir hafta önce bitecek ve üç haftayı geçmeyecek şekilde yapılır. Mezun olamayan ve sınav hakkı bulunan son sınıf öğrencileri, ayrıca ikinci dönemin ilk haftası içinde de sorumluluk sınavlarına alınır. Bu sınavlar, gerektiğinde cumartesi ve pazar günleri ile çalışma saatleri dışında da yapılır. Sınavlar için ayrılan sürenin yetmemesi durumunda, aynı günde iki veya üç sınav yapılabilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Ortalama Yükseltme ve Sınavlarının Uygulanması
Sınavlara girecek öğrencilerin tespiti
Ortalama yükseltme sınavına girilecek dersler; öğrenci, veli ve sınıf rehber öğretmeninin iş birliği ile belirlenir ve öğrenci veya veli tarafından ders kesimini izleyen 7 iş günü içinde örneğine uygun dilekçe ile okul müdürlüğüne bildirilir. Belirlenen dersler, sınav programı ilân edilmeden önce değiştirilebilir.
Sorumluluk sınavına alınacak öğrenciler ve sınava girecekleri dersler, okul müdürlüğünce tespit edilerek listeler hâlinde sınavların başlamasına 15 gün kalıncaya kadar ilân edilir.
Sınavların şekli ve niteliği
Sınavlar başlamadan önce komisyon üyelerince sınavların esasları tutanakla tespit edilir. Sınavlar, genellikle yazılı olarak yapılır. Ancak Resim, Müzik, Beden Eğitimi dersleri ile uygulamalı nitelikteki diğer derslerin sınavları, dersin özelliğine göre yazılı, sözlü ve uygulamalı olarak veya bunlardan yalnızca biriyle ya da birkaçıyla yapılabilir. Bu derslerin sınavlarının şekli, sınav komisyonunca belirlenir. Yabancı Dil dersinin sınavları, yazılı ve sözlü olarak yapılır. Öğrencinin başarısı, sınavlardan aldığı yazılı ve sözlü puanların aritmetik ortalamasına göre belirlenir.
Dersin özelliğine göre hem yazılı hem sözlü yapılan sınavlarda, yazılı sınavlar sözlü sınavlardan önce yapılır. Sözlü sınavlara, yazılı sınavları takip eden ilk iş gününde başlanır. Sınav kâğıtları, sözlü sınavlar sonuçlandıktan sonra açılır.
Uygulanacak sınavların şekli, esasları, başlama saati ve sınavda kullanılacak araç-gereç sınav çizelgesi ile birlikte okulda ilân edilir.
Sınav programı
Sınavlardan önce sınav programı hazırlanır ve okulda ilân edilir. Sınav programında, sınavı yapılacak dersler, görevli öğretmenler, sınav tarihleri ile uyulacak usul ve esaslar yer alır. İşletmelerde meslekî eğitime devam eden öğrencilerin sınavları, beceri eğitimi sonunda yapılacak şekilde planlanır. Sınava alınacak öğrenci bulunmadığı takdirde o ders için sınav programı yapılmaz.
Sınav programının onaylı bir örneği bilgi için il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne gönderilir. Öğretmenlerin sınavlarla ilgili görevleri imza karşılığında duyurulur.
Sınav komisyonları
Sınav komisyonları, okul müdürünün ya da görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında zümre öğretmenler kurulunca belirlenen en az ikişer üyeden oluşturulur.
Komisyonların oluşturulması için okullarda yeterli sayıda öğretmen bulunmaması durumunda, eğitim bölgesindeki diğer okul öğretmenlerinden de yararlanılır. Bu düzenleme, sınavlardan önce toplanan eğitim bölgesi müdürler kurulunca yapılır ve il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince uygulanır. Ancak yeterli sayıda ders öğretmeninin bulunmaması durumunda, branşları dikkate alınarak diğer öğretmenlerden de görevlendirme yapılır.
Sınav komisyonlarının oluşturulamaması durumunda naklen gelen öğrencilerin sınavları, il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce gerekli tedbirler alınarak başka okullarda da yapılabilir.
Gözcü görevlendirme
Okul müdürü, sınavlar için yeterli sayıda öğretmeni sınav süresince görev yapmak üzere gözcü olarak görevlendirir.
Gözcüler;
a) Sınavın başlamasından yarım saat önce görev yerinde hazır bulunur.
b) Öğrencileri sınav salonuna yerleştirir, yoklama yapar ve sınav kâğıtlarının dağıtımını sağlar.
c) Sınavın kurallarına uygun olarak yapılmasını sağlar. d) Sınavın bitiminde, sınav kâğıtlarını eksiksiz olarak teslim alır ve kâğıt sarf tutanağının ilgili sütununu sınava girenlere imzalatır. Sınava katılmayanların isimlerinin karşısına "Girmedi" yazar ve sınav evrakını komisyona teslim eder.
Yazılı sınavlar
Komisyonca, yazılı sınavlar için sorularla birlikte bir "cevap anahtarı" ve "puanlama çizelgesi" hazırlanır ve komisyon başkanınca onaylanır. Soru kâğıdında ve cevap anahtarında, her soruya verilen puan ayrıntılı olarak belirtilir. Yazılı sınavlarda, öğrencilerin kimlik bilgilerini kapatacak şekilde hazırlanmış sınav kâğıtları kullanılır.
Sözlü ve uygulamalı sınavlar
Sözlü sınavlarda öğrenciye sınav komisyonunca sorular yazdırılır veya yazılı olarak verilir ve düşünmek için uygun süre tanınır. Cevap verirken öğrencinin sözü kesilmez. Öğrenci soruları cevaplandırırken ikinci öğrenci, verilen soruların cevaplarını hazırlar. Belirlenen sürede öğrenci cevaplarını bitirememiş ise ek süre tanınır.
Uygulamalı sınavlarda, komisyonca belirlenen araç-gereç kullanılır. Uygulamanın özelliğine göre yapılan işlerdeki öğrenci ad ve numaraları görünmeyecek şekilde kapatılır ve en geç 24 saat içinde değerlendirmeye başlanır. Bu süre, dersin özelliğine göre uzatılabilir.
Sınavların başlama saati ve süresi
Yazılı sınavlara en geç sabah saat 10.00’da, öğleden sonra saat 14.00’de başlanır. Yazılı sınav süresi, dersin özelliğine göre iki ders saatini geçmeyecek şekilde komisyonca belirlenir.
Sözlü ve uygulamalı sınavlara sabah 9.00’da başlanır. Sözlü sınavların, saat 17.00’ye kadar bitirilememesi ve sınava alınacak öğrenci sayısının 10’dan fazla olması hâlinde sınav ertesi güne bırakılabilir.
Uygulamalı sınavların süresi, sınav komisyonunca tespit edilir.
Sınav Odası veya sınav salonuna girebilecekler
Sınav odasına veya sınav salonuna, sınav komisyonu üyeleri ve gözcüler dışında, müdürün görevlendireceği müdür yardımcıları ile okulu denetleme yetkisi olanlar girebilir.
Sınavların değerlendirilmesi ve yapılacak işlemler
Sınavlar, cevap anahtarına ve puanlama çizelgesine göre değerlendirilir.
Yazılı sınavlarda kâğıtlar okunurken yanlışların altı, aslı bozulmayacak şekilde renkli kalemle çizilir. Verilen puanlar, sınav kâğıtlarının üst kısmındaki bölüme, soruların sıra numarası esas alınarak yazılır.
Yazılı sınavlar değerlendirilirken sorulara verilen bütün puanlar, birden fazla kâğıt kullanan öğrencilerin her kâğıdına ayrı ayrı işlenir ve bu kâğıtlar komisyon başkanı ve üyelerince imzalanır.
Yazılı sınavların değerlendirilmesinde anlaşmazlık olursa üyeler puanlarını ayrı ayrı verir. Bu ayrı puanları gösterir belgelerle gerekçeler bir tutanakla sınav not çizelgesine eklenir. Ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması alınarak sınav not çizelgesine yazılır.
Sözlü sınavlarda komisyon üyeleri ayrı ayrı puan verir. Bu puanların aritmetik ortalaması alınarak sözlü puanı tespit edilir. Okul müdürü, puanlar arasında önemli farklar görürse sınavı durdurup olayı gerekçesiyle birlikte millî eğitim müdürlüğüne bildirir. Yeni üye ilâvesi ile kuracağı bir komisyonla sınavın devamını sağlar.
Uygulamalı sınavlarda değerlendirme, komisyonca belirlenen ve okul müdürlüğünce onaylanan esaslar doğrultusunda yapılır.
Değerlendirme ile ilgili işlemler bittikten sonra alınan notlar not çizelgesine yazılır.
Aynı dersten birden fazla sınav türü uygulanması hâlinde, puanların aritmetik ortalaması alınıp nota çevrilir. Özürsüz olarak bu sınavlardan herhangi birine girmeyenlerin girdiği sınavdan aldığı not ikiye bölünerek sınav notu belirlenir. Cevap anahtarı, puanlama çizelgeleri ve sorular, sınav kâğıtları ile birlikte iki yıl saklanır. Sınav kâğıtları ve uygulama sonuçları, okulu denetlemeye yetkili olmayan kimselere gösterilmez ve verilmez.
