EN
TR
3780 sayılı Millî Korunma Kanununun 51 inci maddesiyle bu kanunun 4648 sayılı kanunla değiştirilen 10, 31, 32, 57, 66, 67 ve 68 inci maddeleri aşağıdaki yazılı şekillerde değiştirilmiştir.
MADDE 10
Hükümetçe lüzum görülen sanayi ve maadın muesseseleriyle bu müesseselere bağlı iş yerlerinde ve bu kanunun derpiş ettiği ihtiyacı karşılamak amacıyle Hükümetçe tâyin edilecek diğer iş yerlerinde çalışan işçiler, teknisyenler, mühendisler, ihtisas sahipleri ve sair hizmetliler çalıştıkları muesseseyi veya iş yerlerini, kabule şayan bir mazeret olmaksızın, terkedemezler.
Bu madde hükümleri uyarınca çalışmağa mecbur tutulanlara gördükleri işe karşılık olarak dışarıdaki emsaline göre normal bir ücret verilir.
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne aykırı hareket edenler hakkında 9 uncu maddenin 4 ve 5 inci fıkraları hükümleri uygulanır.
MADDE 31
I-Hükümet, dâhilde luzum gördüğü maddelerin âzami fiyatlarını maliyet unsurlariyle bu maliyete zammedilebilecek âzami kâr hadlerini ve bu maddelerin cinslerini, nevilerini ve vasıflarını tesbit ve tâyin edebileceği gibi komusyon, nakliye ve nakliye komusyonu, tellâliye, simsariye gibi ücretlerin ve bir hizmet ve sanat veya emek karşılığında alınacak sair ücretlerin âzami miktarını tâyin edebilir.
Hükümet, bu fıkrada yazılı ücretlerin âzami miktarlarını belediyeye, ticaret ve sanayi ve esnaf odalarına da tesbıt ettirebilir.
II-A) Bu suretle tesbit olunan fiyatlar veya kâr hadleri yahut ücretler fevkinde veya cins, nevi veya vasıflara muhalif olarak bir malın satılması veya satışa arzolunması ve ücret istenmesi veyahut alınması veya maliyet unsurlarının yukarki fıkra mucibince tesbit edilen esaslar dışında hesaplanması yasaktır.
B) Fiyatları veya kâr hadleri, cinsleri, nevileri ve vasıfları Hükümetçe tâyin olunan malların, haklı sebep olmaksızın, satışa arzedilmemesi veya satıştan imtina olunması veya kaçırılması yasaktır.
III-Belediye mevzuatı dışında kalan ve mahsus kanunları gereğince fiyatları Hükümetçe tesbit olunan bir malın bu fiyatlar üstünde satılması veya satışa arzedilmesi yasaktır. Belediyece fiyatları tesbit olunan maddeler hakkında da Hükümet, bu fıkra hükmünü uygulamağa yetkilidir. Hükümetçe böyle bir karar verilmedikçe belediyelerce fiyatları tesbit olunan maddeler hakkında belediye mevzuatı hükümleri uygulanır.
IV-Toptan ve perakende ticarette gerçek veya tüzelkişiler arasında yapılan alım ve satım muamelelerinde satılan mal için satıcı tarafından fatura verilmesi ve faturaların, belirli bir süre içinde satanlar, satın alanlar ve varsa aracılar tarafından saklanması mecburi kılınabileceği gibi tacir sıfatını haiz kişilerin ticaret için faturasız mal satın alması menedilebilir.
V-İki yüz elli kuruştan fazla yapılan alış verişlerde müşterinin isteği üzerine satıcı fatura vermeğe mecburdur.
VI-Tacir sıfatını haiz gerçek ve tüzelkişiler arasında yapılan alım ve satım muamelelerinde, bir malın mevcudu bulunmadığı veya istenilen miktarda verilemiyeceği satıcı tarafından beyan edildiği ve alıcı keyfiyeti gösteren bir vesika istediği takdirde bu vesikanın verilmesi mecburidir.
VII-Her dükkân, mağaza, ticarethane veya satmak kastiyle mal teşhir edilen mahallerde ve pazar yerlerinde perakende veya toptan satışa arzedilen muayyen inallara veya aynı cinsten mal gruplarına cins ve fiyatı gösteren etiket veya mahsus işaret konulması ve malın mahiyeti etiket veya mahsus işaret koymağa elverişli olmıyan hallerde herkesin görebileceği bir yere fiyat ve cins listelerinin asılması mecburidir. Muayyen malların neden ibaret olduğu Ticaret Bakanlığınca yetkili kılınacak yerler tarafından ilân edilir.
MADDE 32
Aşağıda yazılı hareketlerde bulunmak, yasaktır.
A) Piyasada darlık veya fiyatlarda yükseklik yaratmak ve fiyatların inmesine mâni olmak kastiyle ticari taamüller dışında malları mahdut ellerde toplamak veya imha etmek veya propaganda yapmak veya salt fiil ve hareketlerde bulunmak,
B) Ticari zaruret ve taamule aykırı olarak diğer bu malın da satın alınmasını mecburi kılmak suretiyle satışta bulunmak veya satışa bu şartla mal arzetmek,
C) Müstahsilden mal alanlar veya müstehlike mal satanlar arasında fiyat birliği yapılarak veya yaptırılarak anlaşma yoliyle halkı istismar etmek,
D) Herhangi bir maddenin Hükümetçe tesbit edilen esaslar dışında muhtelif ellerden geçirilmesi suretiyle fiyatın yükselmesini istihdaf veya intaç eden zincirleme muameleleri yapmak.
MADDE 51
Bu kanun gereğince yapılacak işlere alt hesaplar 3460 sayılı kanunla kurulan Umumi Murakabe Heyeti tarafından incelenir.
Şu kadar ki her yılın bilançosu ve Umumi Murakabe Heyeti raporu işlerle ilgili bakanlığın mutalâasıyle birlikte hesabın taallûk ettiği yılın sonundan itibaren en geç bir yıl içinde Başbakanlıkça Büyük Millet Meclisine gönderilir. Bu bilançonun Büyük Millet Meclisince onanması ilgililerin ibrasını tazammun eder.
MADDE 57
I-32 nci maddedeki suçların 31 nci maddenin 2 nci ve 3 üncü bentlerinde yazılı suçları işliyenler, işlemeğe teşebbüs edenler, bu fiillere bilerek yardım edenler veya bu fiilleri yaptıranlar hakkında 1 000 liradan 10 000 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte üç yıldan on beş yıla kadar ağır hapis cezası hükmolunur.
II-Birinci bentte yazılı suçların işlenmesinden doğan veya doğabilecek olan zarar, malın yahut temin edilen veya temini kastolunan gayrimuhik menfaatin miktar ve mahiyetine göre hafif ise faili hakkında 500 liradan 2 500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir ve ayrıca bir aydan üç aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve hapis süresi kadar suçlunun ticaretten menine de hükmolunur.
Bu bentte yazılı cürümlerim tekerrürü halinde 1 inci bentte yazılı cezalar tatbik olunur.
III-1 inci bentte yazılı suçların işlenmesinden doğan veya doğabilecek olan zarar, malın yahut temin edilen veya temini kastolunan gayrımuhık menfaatin miktar ve mahiyetine göre pek hatif ise faili hakkında 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasiyle birlikte on beş günden iki aya kadar hapis cezası verilir ve hapis süresi kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve aynı süre kadar suçlunun ticareten menine hükmolunur.
IV-31 inci maddenin 2 nci ve 3 üncü bentleriyle 32 nci maddede yazılı suçlar, ticari faaliyetleri ve kazançları mahdut olan köy ve mahalle bakkalları, seyyar satıcılar ve bunlara mümasil küçük tacir ve esnaf ve tellâllar tarafından işlenirse bunlar hakkında 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Ayrıca beş günden on beş güne kadar ticaretten men cezası verilmekle beraber varsa bu kadar süre dükkânları da kapatılır.
V-1 inci, 2 nci ve 3 üncü bendlerde yazılı suçlara mevzu teşkil eden mallarla aynı cinsten mevcut bakiyeleri tamamının da müsaderesine karar verilir.
VI- 31 ve 32 nci maddelerde yazılı suçları işleyenlere müşteri tarafından bir para ödenmişse talep edildiği takdirde bu para derhal müşteriye iade ve mal zapt olunur. Suç mevzuu olan mal müşteriye teslim edilmişse dilediği takdirde kendisinde bırakılır. Henüz teslim edilmemişse nümunesinin alınması mümkün olan malların numunesi alındıktan ve nümune alınması mümkün olmıyanların evsafı derhal bilirkişilere tesbit ettirildikten sonra müşteriye teslim olunur. Suç mevzuu olan malın satıcı tarafından talep edilen bedeli henüz ödenmemişse, müşteriden, ödenmişse suçludan alınır. Her iki halde de mal bedeli Ziraat Bankası şubesine ve bulunmıyan yerlerde malsandığına emaneten teslim olunur. Yargılama sonunda, satılan malın bedeli yüksek olduğu tesbit edilirse fark resen müşteriye geri verilir ve artanı müsadere olunur. Satıcı beraat ettiği takdirde bankaya veya malsandığına yatırılan mal bedelinin tamamı kendisine verilir.
VII-31 inci maddenin 6 ncı bendi hükmüne riayet etmiyenler hakkında 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasıyle beraber bir haftadan bir aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve aynı sure kadar suçlunun ticaretten menine hükmolunur ve tekerrürü halinde bu bentte yazılı cezalar iki kat olarak verilir.
VIII-31 inci maddenin 4 üncü bendi hükmüne riayet etmıyenler hakkında 500 liradan 5000 liraya kadar ağır para cezası ve onbeş günden bir seneye kadar hapis cezasıyle birlikte bir haftadan bir aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve o süre kadar suçlunun ticaretten menine hükmolunur ve tekerrürü halinde bu bentteki cezalar iki kat olarak verilir.
Bu bendin birinci fıkrasında yazılı suça mevzu olan faturanın taallûk ettiği malın değeri hafif ise ceza yarıya indirilir.
Faturanın taallûk, ettiği malın değen pek hafif ise veya bu suç ticari faaliyetleri ve kazançları mahdut olan koy ve mahalle bakkalları, seyyar satıcılar ve bunlara mümasil küçük tacir, esnaf ve tellallar tarafından işlenirse 10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur ve ayrıca beş günden on beş güne kadar ticaretten men cezası verilmekte beraber varsa dükkânları da bu süre kadar kapatılır.
31 inci maddenin 4 üncü bendinde yazılı faturalardaki şekil noksanları fiyatları denetleme bakımından bir faturadan beklenen malûmatı temine mâni bulunmadığı hallerde ceza verilmez. Fiyat denetme imkân verilmiyecek şekilde düzenlenen faturalara bu bendin 1, 2 ve 3 üncü fıkraları hükümleri uygulanır.
IX-31 inci maddenin 5 inci bendinde yazılı mecburiyete riayet etmiyenler hakkında 25 liradan 100 liraya kadar, tekerrürü halinde 100 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.
X-31 inci maddenin 7 nci bendinde yazılı etiket ve fiyat listesi koymak mecburiyetine riayet etmiyenler hakkında 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 100 liradan 1000 liraya kadar ağır para cezasıyle birlikte bir haftadan üç aya kadar hapis cezası hükmolunur. Şukadar ki fiilin kaste makrun olmiyarak hata veya zuhut eseri olduğu anlaşılan hallerde ceza yarıya kadar indirileceği gibi tamamen de iskat olunabilir.
XI-Yukardakı bentlerde yazılı ticaretten men ile dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılması cezası, bu dükkân, mağaza ve ticarethanenin bulunduğu mevki için hayatî ehemmiyeti haiz olması halinde verilmez. Bu takdirde hükmolunacak ağır para cezasının yarısı arttırılır.
MADDE 66
Yiyicilikten, rüşvet alıp vermekten, ihtılâs ve zimmetine para geçilmekten, gerek doğrudan doğruya ve gerek memuriyet vazifesini suiistimal suretiyle kaçakçılıktan ve resmen vukubulan alım ve satımlara fesat karıştırmaktan ve Devlet Hâriciyesine alt gizli evrakı veya şifreleri ifşa veya ifşaya sebebiyet vermekten ve bu cürümlere iştirakten sanık olanlar haklarındaki duruşmalar tutuklu olarak yapılır.
MADDE 67
I-Adalet Bakanlığı luzum görülen yerlerde, yiyicilikten, rüşvet alıp vermekten, ihtilas ve zimmete para geçirmekten, gerek doğrudan doğruya ve gerek memuriyet vazifesini suiistimal suretiyle kaçakçılıktan ve res'men vukubulan alım ve satımlara fesat karıştırmaktan ve Devlet Hariciyesine alt gizli evrakı veya şifreleri ifşa veya ifşaya sebebiyet vermekten ve bu cürümlere iştirak etmekten sanık olanlar haklarındaki dâvalarla 4237 sayılı kanun hükümlerine giren suçlara ve bu kanunda yazılı suçlar ile bu kanun hükmünce resmi evrak ve vesikalardan sayılan evrak ve vesikalar üzerınde işlenen suçlara, bu kanunun 64 üncü maddesinde yazılı memurların işledikleri suçlara taallûk eden dâvaları ve bu dâvaların görüldüğü sırada işlenen yalan yere şahadet suçlarına müteallik dâvaları görmek üzere Hâkimler Kanununun her sınıf veya derecesindeki yargıçlardan müteşekkil olarak toplu veya tek yargıçlı Millî Korunma Mahkemeleri kurabilir.
II-Adalet Bakanlığı bu mahkemelere, 2 nci sınıfta bulunan ve Yargıtaya aday gösterilmiş olan yargıçları terfian ve birinci sınıfta bulunan yargıçları naklen tâyin edebileceği gibi kadrodaki her dereceden aylıklar karşılık tutulmak suretiyle daha aşağı derecelerdeki yargıçları da tâyin edebilir. Bu mahkemelerin-lâğvı halinde Yargıtaya aday yargıçlardan bu mahkemelere terfian tâyin olunanlardan açıkta kalanlar müktesep hakları mahfuz kalmak şartiyle ve kendi muvafakatlarıyle 4 üncü derecedeki bir yargıçlığa da tâyin olunabilirler.
III-Bu mahkemelerde görev alan yargıçların, savcıların ve kâtiplerin aylıkları bu kanunun 43 üncü maddesindeki sermayeden ödenir ve bu görevlerin devamı suresince de kendilerine yine bu sermayeden aylıklarından gayrı Adalet Bakanlığınca tensip ve Başbakanca tasvip olunacak aylık maktu tazminat verilebilir.
IV-Bu mahkemelerin ilgası halinde 2556 sayılı Hâkimler Kanununun 79 ve 80 inci maddeleri gereğince ilgililere verilecek aylıklar bu kanunun 43 üncü maddesindeki sermayeden ödenir.
V-Adalet Bakanlığı bu mahkemelerin kaza mıntakalarını, bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde bu kanuna göre vazifeli mahkemeyi tâyin eder. Bu kanun hükmüne giren bütün suçların dâvasını bir mahkemede ruyet ettirebilir.
VI-Adalet Bakanlığı Millî Korunma mahkemelerinden ve bu mahkemelerin kurulmadığı yellerde bu işlere bakmak üzere yetkili kılınan mahkemelerden verilen hükümleri tetkik etmek üzere bu maddenin 2 nci bendinde yazılı yargıçlardan Yargıtayda özel bir daire teşkiline ve bu daireye lüzumu kadar raportör tâyinine de yetkilidir. Bunların aylıkları 43 üncü maddedeki sermayeden ödenir 4 uncu bent hükmü bunlar hakkında da uygulanır.
MADDE 68
I-Bu kanuna göre kurulan veya bu kanunu tatbik ile vazifelendirilen mahkemeler Meşhut Suçların Muhakeme Usulu hakkındaki kanunun usul hükümlerini tatbik ederler. Şukadar ki savcının, Meşhut Suçların Muhakeme Usulu Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca verdiği tutma kararı, sözü geçen kanunda yazılı muayyen mehiller içinde dâva açılmadığı takdirde kendiliğinden hükümsüz kalır. Sanığın tutulmasına devam mecburiyeti bulunduğu hallerde genel hükümlere göre işlem yapılır.
II-Bu kanunla tekerrürden dolayı özel surette ceza tâyin edilmiş olan hallerde tekerrür tabirinden maksat, hüküm katileşdikten sonra aynı suçun tekrar işlenmesidir.
III-Bu kanunda yazılı suçlara teşebbüs halinde hilâfına sarahat olmadığı takdirde genel hükümler uygulanır.
IV-Aynı curum kastı altında işlenmiş olan, muayyen bir cins malın müteaddit şahıslara fazla fiyatla satılması veya aynı gayrimenkulun müteaddit defalar kanunen muayyen miktardan fazlaya kiraya verilmesi gibi haller bir suç sayılır ve hu hallerde Türk Ceza Kanununun 80 inci maddesi hükmü uygulanır.
V-Bu kanınla göre toplu olarak kurulan Millî Korunma Mahkemelerince hükmolunan on beş güne kadar hapis ve 500 liraya kadar ağır para cezalarına taallûk eden hükümler katî olup temyiz edilemez.
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
