Dosya olarak kaydet: PDF - WORD
Görüntüleme Ayarları:

MADDE 1

Millî Korunma Kanununun 6, 18, 19, 21, 25, 29, 30, 31, 32, 34, 36, 38, 42, 43, 44, 47, 50, 53, 51, 56, 57, 58, 59, 63, 66, 67 ve 68 inci maddeleri aşağıda yazılı şekilde değiştirilmiştir:

MADDE 6

I - Bu kanun hükümlerine uyarak İcra Vekilleri Heyetince ittihaz edilen kararlar alâkalı vekâletler tarafından kendi teşkilâtı ve bu kanuna müsteniden kurulan veya tavzif edilen teşkilât ve müesseseler vasıtasile infaz ve tatbik olunur.

II - Bu kanunla Hükûmete verilen hizmetlerden bir veya bir kaçı ile meşgul olmak ve bu kanundaki salâhiyetlerle teçhiz edilmek üzere lüzum görülen Devlet teşkilâtında yeni memuriyetler ihdasına Hükûmet salâhiyetidir.

III - Vekâletlerin merkez teşkilâtında ihdas olunacak kadrolar tatbik ve derhal Türkiye Büyük Millet Meclisinin tetkik ve tasdikına arzolunur. Bu kadroların maaş ve ücretleri ile idare masrafları 43 üncü maddedeki sermayeden sarfolunur.

IV - Vekâletlerin merkez teşkilâtı haricinde ihdas olunacak vazifelerin ve Koordinasyon Bürosunun kadroları İcra Vekilleri Heyeti kararile tatbik edilir.

V - Halk ve Millî Müdafaa ihtiyaçlarını temine mâtuf bilûmum ticari ve sınai muameleleri ifa etmek ve Hükûmet tarafından bu kanundaki salâhiyetler dairesinde verilecek diğer işleri görmek üzere İcra Vekilleri Heyeti kararile hükmi şahsiyeti haiz müesseseler ihdas olunabilir. Bu müesseselerin kadroları İcra Vekilleri Heyetince tasdik olunur ve bunlara bu kanunun 43 üncü maddesindeki paradan lüzumlu miktar sermaye tefrik ve tahsis olunabilir.

VI - Bu müesseselerin ve memurlarının halk ile muamele ve münasebetlerinde hususî hukuk hükümleri caridir. Bu müesseselerin sermayeleri ve bütün malları Devlet mallarındandır. Murakabeleri bu kanunun 51 inci maddesi hükümleri dairesinde yapılır.

VII - Yukarıdaki fıkralarda zikredilen vazife ve işleri İcra Vekilleri Heyeti mevcut müesseselere de verebilir.

VIII - İcra Vekilleri Heyeti lüzum göreceği her hangi bir daire veya müesseseyi, bütçe ve teşkilâtına mütedair mer’i hükümler mahfuz kalmak üzere, tamamen veya kısmen herhangi bir vekâlet veya daire emrine vermeğe salahiyetlidir.

IX - Bütün daire ve müesseseler bu kanunun tatbikatına mütedair olan karar ve tebliğleri derhal tatbik ve icra etmekle mükelleftirler. Herhangi bir daire ve müesseseye mensup olursa olsun bu kanunun tatbikında kusuru görülen memur ve müstahdemleri ve belediye reislerini Baş vekil inzibati cezalardan herhangi birile, tertip gözetmeksizin, cezalandırabilir ve bu cezaları, hafifletebilir veya kaldırabilir. Memurların memuriyetten ihraç cezası müstesna olmak üzere, diğer inzibati cezalar, karşı itiraz olunamaz ve dava açılamaz.

X - Bu kanuna müsteniden vücuda getirilen teşkilât ve müesses kadrolarında istihdam edilenlerden fazla mesaisi ve muvaffakiyeti görülenlere 3656 ve 3659 numaralı kanun hükümlerine göre müstahak oldukları maaş veya ücret tutarile tâyin edildikleri kadrodaki maaş veya ücret tutarı arasındaki farkı geçmemek şartile ve Başvekilin tasvibile kadri tasarrufundan aylık maktu tazminat verilebilir. Şu kadar ki 5 inci ve dahi yukarı dereceli kadrolara tayin edileceklere verilecek tazminat müstahak oldukları maaş veya ücret tutarile iki üst derece tutarı arasındaki farkı geçemez.

XI - Herhangi bir dairede tekaüde tabi maaşlı bir hizmette müstahdem olanlarla bu gibi memuriyetlerden istifa ile ayrılmış bulunanlardan yukarıda yazılı daire ve müesseselerin ücret kadrolarına nakil ve tayin olunanların 3656 numaralı kanunun maaşlı memurlar hakkındaki umumi hükümlerine göre almaları icabeden maaş tutarı istihdam edildikleri daire ve müesseselerdeki kadro tahsisatından tesviye olunur. Bunların tekaütlük hakları mahfuz olup buralarda geçen hizmetleri fiili hizmet sayılır. Aylıklarından aidat tevkifi suretile tekaüt haklarına malik olan memurlardan bu suretle nakledilecekler hakkında da aynı hüküm tatbik edilir. Şu kadar iki aylıklarından kesilecek aidatla kendilerini istihdam eden teşkilât ve müesseseler tarafından verilecek muadilleri mensup oldukları tekaüt sandığına yatırılır.

XII - 3656 numaralı kanuna tabi maaşlı memurlardan veya bu gibi memuriyetlerden istifa ile ayrılmış bulunanlardan yukarıda yazılı daire, teşkilât ve müesseselere nakil ve tayin edilmiş ve edilecek olan memurlar hakkında Memurin Kanununun maaşlı memurlara ait bükümleri tatbik olunacağı gibi bu yerlerde geçen hizmet müddetleri de maaşlı vazifelerde geçmiş sayılır ve terfilerinde bu hizmetleri maaşlı vazifelerde geçen hizmetlerine katılmak suretile hesap edilir. Bu memurlara 3656 numaralı kanunun 14 üncü maddesine tevfikan ücret kadrosundaki fark dahi ayrıca ücret olarak verilir.

XIII - 3656 numaralı kanunun 6 ncı ve 13 üncü maddelerine ve 3659 numaralı kanunun 9 ve 10 uncu maddelerine ve 3968 numaralı kanunun hükümlerine göre istisna, ihtisas ve ihtiyaç mevkilerinde maaş veya ücretle müstahdem iken yukarıda yazılı daire, teşkilât ve müesseselere naklen tayin edilmiş ve edilecek olanlar bu tayinden evvel müstahdem oldukları mevkilerdeki maaş veya ücretlerile ve bu mevkilerine müteallik terfi hakları mahfuz olarak tayin edidirler ve bu vazifelerinden ayrıldıklarında dahi evvelki mevkilerine veya aynı dereceye tekabül eden mevkilere aynı derece ve haklarla tayinleri yapılır.

XIV - Yukarıda yazılı hükümler bu kanuna göre tavzif edilen daire, teşkilât ve müesseselere alınmış ve alınacak memurlara da şamildir.

MADDE 18

Hükûmet un fabrikalarına ve değirmenlerine ve diğer sanayi ve maadin müesseselerine el koyarak işletebilir. Bu işletmenin devamı müddetince müessese sahiplerine münasip tazminat verilir.

MADDE 19

I - Sanayi ve maadin müesseselerile diğer iş yerlerinde fazla çalışmağa Hükûmetçe lüzum görülen hallerde, işlerin mahiyetine ve ihtiyacın derecesine göre, günlük iş saatları, gündüz ve gece çalışmalarında tatbik edilmek üzere, üçer saate kadar artırılabilir. İş bu fazla saatlerle çalışmalara ait ücretler İş Kanununun 37 nci maddesi mucibince ödenir.

II - Kadınların ve 12 yaşından yukarı kız ve erkek çocukların sanayi işlerinde ve 16 yaşından yukarı erkek çocukların maden işlerinde çalışmaları hakkındaki 151, 1593 ve 3008 numaralı kanunlarda mevcut tahdidi hükümler Hükûmet kararile tatbik edilmiyebilir.

III - Bu kanunun istihdaf ettiği hususlarda Hafta Tatili Kanunu ile Ulusal Bayram ve Genel Tatiller hakkındaki kanun hükümleri Hükûmet kararile kısmen veya tamamen tatbik olunmıyabilir.

IV - İşçilerin en az birer aylık fasılalarla çalıştırıldıkları işlerin gayrisinde işçinin haftada bir gün tatil hakkı ihlâl edilemez.

V - Hükûmet, bilumum ticarethane ve müesseselerin açık bulundurulacağı günleri ve asgari iş saatlerini tesbit etmeğe salahiyetlidir. Tesbit edilmiş olan günlerde ve asgari iş saati müddetince bu ticarethane ve müesseselerin açık bulundurulması mecburidir.

MADDE 21

Hükûmet, lüzum gördüğü maddelerin istihlâkini, satışını ve imalini menedebileceği gibi bunların istihlâk, satış ve imal şekil ve miktarını da tayin veya tahdit edebilir.

MADDE 25

I - Hükûmet, memleket ihtiyacı bakımından lüzumlu gördüğü maddeleri, tesbit edilecek miktarlar fevkinde ve şartlar haricinde sanat ve ticaret erbabının stok yapmalarını menedebilir.

II - Hükûmet, sanat ve ticaret erbabının faaliyet sabaları haricindeki maddeleri stok yapmalarını mene salahiyetlidir.

III - Tüccar olmıyanların herhangi bir maddeyi ticaret kastile stok yapmaları Hükûmetçe menolunabilir.

IV - Herhangi bir maddenin Hükûmet tarafından tesbit edilecek şahsi ihtiyaçlar fevkinde biriktirilmesi menedilebilir.

MADDE 29

I - Hükûmet, ithal ve ihraç maddeleri için fiat tayin ve muayyen fiattan fazlaya ithal veya muayyen fiattan noksana ihraç yapılmasını menedebilir.

II - Hükûmet, her türlü ithal ve ihraç maddelerine veya dahilde istihsal ve istihlâk olunan maddelere prim verebilir ve bu maddelerden prim alabilir.

III - İkinci fıkra gereğince alınan primler 27 nci maddedeki fona ilâve olunur. Verilen primler de bu fondan ödenebilir.

MADDE 30

I - Bu kanunun tatbikte bulunduğu müddet içinde şehir, kasaba, iskele, liman ve istasyonlarda gayrimenkullerin kira bedelleri bu kanunun tatbik mevkiine konmasına takaddüm eden sene içindeki son kira mukavelenamesile muayyen olan kira bedellerinden biç bir suretle fazla olamıyacağı gibi mukavele şartlarında kiracılar aleyhine değişiklik yapılamaz.

II - Kiraları kira mukavelenamesile muayyen olmıyan veya kanunun tatbik mevkiine girmesinden sonra inşa veya tadil edilmiş olan veya kiracı tarafından tahliye edildikten sonra kullanma tarzı değiştirilerek kiralanan gayrimenkullerin kira bedellerinin ne suretle tesbit olunacağını Hükûmet, bir kararname ile tayin eder.

III - Kira mukavelelerinin bütün hükümlerine kiracılar tarafından riayet edildiği müddetçe bu kanunun meriyetten kalkmasından üç ay sonraya kadar kiracılar aleyhine tabiiye davası mesmu değildir. Kira müddetinin bitmesinden en az 15 gün evvel kiracı gayri menkulü tahliye edeceğini kiralayana yazı ile bildirmediği takdirde mukavele aynı şartlarla bir sene için uzatılmış sayılır. Kiracı tarafından gayrimenkulün tahliye edileceği yazı ile bildirilmiş olmasına rağmen gayrimenkul tahliye edilmezse veya mal sahibi gayrimenkulü kendisi için mesken olarak kullanmak mecburiyetinde kalırsa kira mukavelenamesinin hitamında tahliye talebinde bulunabilir.

IV - Kaloriferli binalarda kömür fiatındaki tahavvüllerin kira bedellerine inikas nisbeti halin icabına göre bir kararname ile tayin olunur.

V - Bu madde hükümlerinin tatbik olunacağı yerleri Hükûmet tayin ve ilân eder. Bu yerlerde 2490 numaralı kanunun bu maddeye muhalif hükümleri tatbik olunmaz.

MADDE 31

I - Hükûmet, dahilde lüzum gördüğü maddelerin âzami fiatlarını, maliyete zammedilebilecek âzami kâr nisbetlerini ve bu maddelerin cinslerini, nevilerini ve vasıflarını tesbit ve tayin edebilir.

II - Bu suretle tesbit olunan fiatlar veyahut kâr nisbetleri fevkinde veya cins, nevi veya vasıflara muhalif olarak bir malın satılması veya satışa arzolunması yasaktır.

III - Sair kanunlar hükümlerine müsteniden mercilerince tesbit olunan fiatlar fevkinde bir malın satılması veya satışa arzı yasaktır.

IV - Toptan, yarı toptan ve perakende ticarette, tacir sıfatını haiz hakikî veya hükmi şahıslar arasında yapılan alım ve satım muamelelerinde satılan mal için satıcı tarafından fatura verilmesi ve faturaların muayyen bir müddet zarfında satan ve satın alan tarafından muhafaza edilmesi mecburi kılınabileceği gibi, tacir sıfatını haiz müşterinin ticaret için faturasız imal satın alması menedilebilir.

V - 100 kuruştan fazla yapılan alış verişlerde müşterinin taleb üzerine satıcı fatura vermeğe mecburdur.

VI - Tacir sıfatını haiz hakikî veya hükmi şahıslar arasında yapılan alım ve satım muamelelerinde, bir malın mevcudu bulunmadığı satıcı tarafından beyan edildiği ve alıcı keyfiyeti mübeyyin bir vesika talep eylediği takdirde bu vesikanın verilmesi mecburidir.

VII - Her dükkân, mağaza, ticarethane veya satmak kasdile mal konulabilen mahallerde ve pazar yerlerinde perakende veya toptan satışa arzedilen muayyen mallara cins ve fiatı gösteren etiket veya mahsus işaret konulması ve malın mahiyeti etiket veya mahsus işaret koymağa müsait olmıyan hallerde herkesin görebileceği bir yere fiat ve cins listelerinin asılması mecburidir. Muayyen malların neden ibaret olduğu mahallî fiat murakabe komisyonları tarafından ilân edilir.

MADDE 32

Aşağıdaki hareketlerde bulunmak yasaktır:

a) Muhik sebep olmaksızın bir malı fazla fiatla satmak:

b) Muhik sebep olmaksızın bir malı fazla fiatla satışa arzetmek;

c) Muhik sebep olmaksızın mevcut malı satışa arzetmemek;

d) Muhik sebep olmaksızın mevcut malı satıştan imtina etmek;

e) Mevcut malı herhangi bir suretle kaçınmak veya saklamak;

f) Mevcut malı muvazaa yoluyla elden çıkarmak;

g) Malları piyasada darlık veyahut fiatlarda yükseklik doğuracak derecede mahdut ellerde toplamak,

h) Herhangi bir maddenin ticari teamül haricinde muhtelif ellerden geçirilmesi suretile fiatının yükseltilmesini istihdaf veya intaç eden zincirleme muameleleri yapmak;

i) Ticari teamüle aykırı olarak diğer bir malın da satın alınmasını mecburi kılmak suretile satışta bulunmak veya malı satışa bu şartla arzetmek;

j) Bir malı fazla fiatla satmağa matuf herhangi bir fiil ve harekette bulunmak veya vesika tanzim ve bilerek istimal etmek;

k) Fiatları yükseltmek maksadile propaganda yapmak.

MADDE 34

Hükûmet, 3018 numaralı kanunun birlikler hakkındaki yedinci maddesi hükmünü ithalât tacirlerde toptancı ve yarı toptancı ve perakendeci tacirlere ve sanayi erbabına dahi teşmil edebilir.

MADDE 36

I. Hükûmet, her türlü hususi nakil vasıtalarının seyrüseferini tanzim ve tahdit veya menedebileceği gibi âzami nakil ücretlerimi de tâyin eder ve bu vasıtaları, malzemelerini ve mutat ücretlerini vererek, Devletçe lüzum görülen yerlerde ve hizmetlerde çalıştırabilir. Lüzum ve ihtiyaç gördüğü takdirde kara nakil vasıtalarını bedelleri mukabilinde ve deniz nakil vasıtalarını 1/9/1939 dan evvel yapılan son satış bedeli mukabilinde satınalabilir. Deniz nakil vasıtalarının satın alınmasında icabı hale göre bu bedele İcra Vekilleri Heyetince tayin olunacak bir tazminat ilâve olunabilir.

II- Hükûmet, halkın ve millî müdafaanın ihtiyaçlarını karşılamak maksadile, lüzumunda, yabancılara ait deniz nakil vasıtalarını da bu madde hükümleri dairesinde, rızalarile çalıştırabilir.

MADDE 38

Hükûmet, lüzum gördüğü mıntakalarda yapılacak zeriyatın nevi ve çeşitlerini tayin ve tesbit edebileceği gibi her hangi bir mahsulün ekimini de menedebilir.

MADDE 42

I. Hükûmet her türlü ziraat âletlerini, makinalarını, vasıtalarını ve malzemelerini, zirai ilâçları ve tohumları lüzumuna göre satabilir, parasız veya ariyet veya ödünç veya bir kira mukabili olarak ihtiyacı olanlara tevzi edebilir ve çiftçiye ödünç para verebilir.

II. Hükûmet, büyük ve küçük baş hayvanların alım ve satımını ve kesimini tanzim etmeğe ve bunlara 14 üncü madde hükümleri dairesinde, el koymağa salâhiyetlidir.

MADDE 43

Bu kanunun derpiş ettiği işlerin icabettireceği tediyeler için Hükûmet emrine Hazinece yüz milyon liraya kadar bir sermaye temin olunur. Mütedavil sermaye ile sabit sermaye ve tedkilât masrafı karşılıkları İcra Vekilleri Heyeti kararile bu sermayeden tefrik edilir.

MADDE 44

Vekâletlerce bu kanuna müsteniden yapılacak işlerin ve kurulacak müesseselerin istilzam ettirdiği paralar İcra Vekilleri Heyeti kararile 43 üncü maddedeki sermayeden alakalı vekalet emrine verilir.

MADDE 47

I. Bu sermaye hesapları Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasında temerküz ettirilir veznedarlık işleri de bu banka tarafından yapılır. İcra Vekilleri Heyetince verilecek karara göre alâkadar daire, teşekkül veya müesseseler, hesaplarının müsbit evrakını veya tasdikli suretlerini veyahut yalnız aylık mizanlarla sene sonlarındaki bilançolarını Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasına gönderirler.

II - Bu kanun hükümleri dairesinde ittihaz olunan kararlara müsteniden yapılan her nevi tediyat ve tahsilat T.C. Ziraat Bankasında taallûk ettiği vekâlet için açılan hususi hesaplarda gösterilir. Kadro ve idare masrafları ayrıca bir cetvelde irae olunur.

MADDE 50

I. Bu sermayeden sarfedilecek paralar, Muhasebei Umumiye ve Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunları hükümlerine ve Divanı Muhasebatın murakabesine tabi değildir.

II - Bu kanunun tatbik mevkiinde bulunduğu müddet zarfında resmî daire ve müesseselerin (Belediye ve sermayesinin nısfından fazlasına Devletin veya Devlet teşekkül ve müesseselerinin iştirak ettiği ticari teşekküller dahil) yekdiğerile olan alım ve satım muamelelerinde Artırma, Eksiltme ve İhale Kanununun hükümleri İcra Vekilleri Heyetinin kararile tamamen veya kısmen tatbik edilmiyebilir.

III - 31 inci maddenin VI nci fıkrası mucibince verilecek vesikalarla bu kanunun tatbikına memur makamlara gönderilecek şikâyet ve ihbarlar ve 47 nci maddede zikredilen müsbit evrakın suretleri ve umumî hesap vaziyetleri damga resminden ve sair rüsum ve vergilerden muaftır.

IV - Bu kanuna göre kurulmuş teşkilât ve müesseselere karşı taahhüdatta bulunan mütaahhitlerle bu mütaahhitlere karşı derece derece taahhüdatta bulunmuş ve bulunacak olanlar hakkında 2395 sayılı Kazanç Vergisi Kanununun sekizinci maddesinin muaddel birinci fıkrasile 33 üncü maddesi ve 74 üncü maddesinin B fıkrası hükümleri tatbik olunmaz. Bu taahhüt işleri hakkında Kazanç Vergisi Kanununun umumî hükümleri caridir.

MADDE 53

I. a) 19 uncu maddenin V inci fıkrasında yazılı çalışma saat ve günlerine riayet etmiyenler;

b) 31 inci maddenin VII nci fıkrasında yazılı etiket ve fiat listesi koymak mecburiyetine riayet etmiyenler;

c) 38 inci maddede yazılı zeriyat hakkındaki kararlara riayet etmiyenler:

25 liradan 300 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir ve tekerrür halinde 50 liradan 600 liraya kadar ağır para cezasile beraber bir haftadan üç aya kadar hapis cezası hükmolunur.

II - a) 8 inci maddeye müsteniden sanayi ve maadin müesseseleri hakkında Hükûmetçe istenilen malûmatı vermiyenler ve müttehaz karara riayet etmiyenler;

b) 24 üncü maddeye müsteniden ihraç satışlarının şekli ve şartları hakkında Hükûmetçe müttehaz kararlara riayet etmiyenler;

Hakkında 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası ve tekerrürü halinde 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezasile birlikte 15 günden 3 aya kadar hapis cezası hükmolunur.

III. İthal ve ihraç maddelerinin 29 uncu maddenin I inci fıkrasına müsteniden tesbit edilen fiatlarına riayet etmiyenler;

15 günden 3 aya kadar hapis ve tesbit edilen ithal ve ihraç fiatlarile satışın veya mubayaanın yapıldığı fiatlar arasındaki fark tutarının beş misli ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde ceza iki kat olarak hükmolunur.

IV - 4 üncü ek maddenin I inci fıkrası mucibince salahiyetli memurlar tarafından istenilen malûmatı vermiyen ve vesika ve defterleri göstermiyenler 25 liradan 250 liraya kadar para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde ceza iki misline çıkarılır.

MADDE 54

I - 9 uncu maddede yazılı ücretli iş mükellefiyetine riayet etmiyenler, alacakları günlük ücretin beş mislinden yirmi beş misline kadar hafif para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde iki misli para cezasile birlikte 15 günden 2 aya kadar hafif hapis cezasına hükmolunur.

II - a) 10 uncu maddede yazılı sanayi ve maadin müesseselerile diğer iş yerlerindeki hizmeti mazeretsiz terkedenler:

b) 15 inci maddede yazılı muattal sanayii ve maadin müesseselerile iş yerlerinin işletilmesi kararına riayet etmiyenler;

c) 18 inci maddede yazılı sanayi ve maadin müesseselerile un fabrikalarına ve değirmenlere el konarak işletilmesi kararına riayet etmiyenler;

d) 36 ncı maddede yazılı nakil vasıtalarının seyrüseferleri ve ücretleri ve çalıştırılmaları hakkında ittihaz edilecek kararlara riayet etmiyenler;

e) 40 ıncı maddede yazılı araziye hububat ekmek ve ektirmek hakkında ittihaz edilecek karara riayet etmiyenler;

100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde 250 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasile birlikte 1 aydan 6 aya kadar hapis cezası hükmolunur.

III - a) 11 inci maddede yazılı sanayi ve maadin müesseseleri mamullerinin ve istihsallerinin mubayaa edilmesi kararına riayet etmiyenler;

b) 17 nci maddede yazılı makinelerin ve sair istihsal vasıtalarının satın alınması kararına riayet etmiyenler:

c) 42 nci maddenin II nci fıkrasına müsteniden el konulan hayvanları teslimden imtina eden, saklayan, kaçıran, saklamağa veya kaçırmağa teşebbüs eden ve bu fiillere bilerek yardım edenler, 250 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir ve suç mevzuunu teşkil eden mallarının müsaderesine hükmolunur.

IV - 42 nci maddenin I inci fıkrasında yazılı ziraat makine, âlet, vasıta, ilâç ve malzemelerile tohumlar hakkında ittihaz edilen kararlara riayet etmiyenler, 10 liradan 50 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir.

V - 14 üncü maddenin IV üncü fıkrasına muhalefet halinde, suç mevzuu olan maddeler mahiyet ve miktar itibarile ancak şalisi ihtiyaca tekabül edebilecek derecede ve az kıymette ise suçlu hakkında 55 inci maddenin I inci fıkrasına tevfikan verilecek ceza 10 liradan 50 liraya kadar ağır para cezasına tenzil olunur.

VI - 3 ncü ek maddenin I inci fıkrasına müstenit olarak Hükûmetçe yapılan murakabeye mümanaat eden veya ticari kredilerin tahdit, takyit veya menine müteallik olmak üzere ittihaz olunan kararlara riayet etmiyen malî müesseseler 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde bu para cezası üç misline çıkarılır.

VII - 3 üncü ek maddenin II nci fıkrası mucibince Hükûmetçe ittihaz olunan karar hilâfına teşekkül eden veya tescil olunan şirketler ve kooperatifler kapatılır ve bu teşekkül veya tescili yaptıran şerik veya ortaklar ile bu suça iştirak edenler 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde para cezası üç misline çıkarılır. Kapatılan şirket veya kooperatifler kapatılma anına kadar üçüncü şahıslarla muamelede bulunmuşlarsa tasfiye hükümlerine tabi tutulurlar.

VIII -3 üncü ek maddenin II nci fıkrası mucibince şirket veya kooperatiflerin murakabesine mümanaat edenler ve bunların faaliyetlerini takyit, tahdit veya men hususunda Hükûmetçe ittihaz edilen kararlara muhalefet eyliyenlerle bu suça iştirâki olanlar 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde para cezası üç misline çıkarılır.

MADDE 56

I - 22 nci maddeye göre vücude getirilen stoklar hakkında ittihaz edilecek kararlara riayet etmiyenler;

250 liradan 2.000 liraya kadar ağır para cezasına ve tekerrürü halinde 1.000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasile birlikte 1 seneden 3 seneye kadar hapis cezasına mahkum edilir.

II - 25 inci maddenin I inci, II nci ve III üncü fıkralarında yazılı stok yapmak memnuiyetine, riayet etmiyenler;

500 liradan 2.500 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde 1.000 liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasile birlikte 1 seneden 3 seneye kadar hapis cezasına mahkûm edilir.

III - 25 inci maddenin IV üncü fıkrasında yazılı mal biriktirmek memnuiyetine riayet etmeyenler;

10 liradan 100 liraya kadar ağır para cezasına mahkûm edilir. Tekerrürü halinde para cezası iki misline çıkarılmakla beraber suçlu bir aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.

IV - Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde yapılmış olan stokların ve biriktirilmiş bulunan malların müsaderesine de hükmolunur.

MADDE 57

28 inci maddede yazılı ihbara rağmen muhik sebep olmaksızın muayyen müddet içinde imalını gümrükten çekmiyenler, 100 liradan 500 liraya kadar ağır parla cezasile birlikte 15 günden 3 aya kadar hapis cezasına mahkûm edilir.

MADDE 58

30 uncu madde hükmüne riayet etmiyenler, bir senelik kira bedeli tutarınca ağır para cezasına mahkûm edilir.

MADDE 59

I- 31 inci maddenin II nci ve III üncü fıkralarile 32 nci ve 35 inci maddelede yazılı ihtikâr ve istismar fiillerinden herhangi birini işleyenlerle işlemeğe teşebbüs edenler ve bu fiillere bilerek yardım edenler veya bu fiileni yaptıranlar hakkında 1.000 liradan 10.000 liraya kadar ağır para cezasile birlikte 3 seneden 10 seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.

II - 31 inci maddenin II nci ve III üncü fıkralarile 32 nci maddede yazılı fiilerin işlenmesinden tevellüt eden veya edebilecek olan zarar, malın yahut temin edilen veya edilmesi kastolunan gayri muhik menfaatin miktarı veya mahiyetine göre, hafif ise bu fiilleri işliyenler hakkında 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ve 3 aydan bir seneye kadar hapis cezası verilir ve 1 aydan 3 aya kadar dükkan, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve bu müddet zarfında suçlunun ticaretten menine hükmolunur. Bu fıkrada yazılı cürümlerin tekerrürü halinde bu maddenin I inci fıkrasında yazılı cezalar verilir.

III - 31 nci maddenin II nci ve III üncü fıkralarile 32 nci maddede yazılı fiillerin işlenmesinden tevellül eden veya edebilecek olan zarar, malın yahut temin edilen veya edilmesi kastolunan gayri muhik menfaatin miktar veya mahiyetine göre pek hafif ise bu fiili işliyenler hakkında 5 liradan 100 liraya kadar ağır para cezası verilir ve 7 günden 1 aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve bu müddet zarfında suçlunun ticaretten menine hükmolunur. Bu fıkrada yazılı cürümlerin tekerrürü halinde 25 liradan 200 liraya kadar ağır para cezası ve 7 günden 1 aya kadar hapis cezası verilir ve 15 günden 2 aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve bu müddet zarfında suçlunun ticaretten menine hükmolunur.

IV - Yukarıdaki fıkralarda yazılı cürümlere mevzu teşkil eden malın ve aynı cinsten mevcut bakiyelerinin tamamının veya bankaya veya malsandığına emaneten yatırılmış bulunan mal bedellerinin de müsaderesine hükmolunur.

V - 31 inci maddenin IV üncü ve VI ncı fıkralarile birinci ek maddede yazılı hükümlere riayet etmiyenler hakkında 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezasile beraber 1 haftadan 1 aya kadar dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılmasına ve bu müddet zarfında suçlunun emaretten men'ine hükmolunur. Bu fıkrada yazılı muhalefet fiillerinin âmme davası açıldıktan sonra tekrar işlenmesi halinde suçlu hakkında müteakip her bir fiilinden dolayı yukarıda yazılı eczalar iki kat olarak hükmolunur.

VI - 61 inci maddenin V inci fıkrasında yazılı hükümlere riayet etmiyenler hakkında 5 liradan 100 liraya kadar ve tekerrürü halinde 25 liradan 200 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.

VII - Yukarıki fıkralarda yazılı ticaretten men ile dükkân, mağaza ve ticarethanenin kapatılması cezası bu dükkân, mağaza ve ticarethanenin bulunduğu mevki için hayati ehemmiyeti haiz olması halinde verilmiyerek II nci fıkrada gösterilen para cezasının yarısı ve III üncü fıkradaki para cezalarının sırasile dörtte biri ve yarısı ve V inci fıkrada mevzu para cezalarının da sırasıile dörtte biri ve üçle biri nisbetinde artırılır.

VIII - 31 üncü madde mucibince kurulan birliklere girmiyen tacirler ve sanayi erbabı bu birliklerin mevzuu olan işlerle iştigal etmekten menedilirler.

MADDE 63

Bu kanuna tevfikan verilen ve katiyet kesbeden hüküm hülâsaları masrafı mahkûma ait olmak üzere neşrolunur. Fer’i ceza olarak dükkân, mağaza ve ticarethanenin muvakkaten kapatılmasına dair verilen hüküm hulâsaları da büyük harflerle yazılarak ayrıca bu dükkân, mağaza veya ticarethanenin göze çarpan yerlerine yapıştırılır.

MADDE 66

56 ncı maddenin I inci ve II nci fıkraile, 59 uncu maddenin I inci ve II nci fıkralarında ve 64 üncü maddede yazılı suçlardan dolayı yapılacak son tahkikat mevkufen icra edilir.

MADDE 67

I - Lüzum görülen yerlerde, Adliye Vekâleti, bu kanunun hükümlerine giren suçlarla bu kanunun 64 üncü maddesinde yazılı memurların işledikleri suçlara müteallik davaları görmek üzere, Hâkimler Kanununun her sınıf veya derecesindeki hâkimlerden müteşekkil olarak toplu veya tek hakimli mahkemeler kurabilir.

II - Adliye Vekâleti bu mahkemelere ikinci sınıfta bulunan ve Temyize namzet gösterilmiş olan hâkimleri terfian ve birinci sınıfta bulunan hâkimleri naklen tayin edebileceği gibi kadrodaki her dereceden maaşlar karşılık tutulmak suretile daha aşağı derecelerdeki hâkimleri de tayin edebilir. Bu mahkemelerin lağvı halinde Temyize namzet hâkimlerden hu mahkemelere terfian tayin olunanlardan açıkta kalanlar müktesep hakları mahfuz kalmak şartile ve kendi muvafakatlarile dördüncü derecedeki bir hâkimliğe de tayin olunabilirler.

III - Bu mahkemede vazife alan hâkimlerin, müddeiumumilerin ve kâtiplerin maaşları bu kanunun 43 üncü maddesindeki sermayeden ödenir ve bu vazifelerin devamı müddetince de kendilerine yine bu sermayeden maaşlarından gayri, Adliye Vekâletince tensip ve Başvekilce tasvip olunacak aylık maktu tazminat verilebilir.

IV - Bu mahkemelerin ilgası halinde 2556 sayılı Hâkimler Kanununun 79 uncu ve 80 inci maddeleri mucibince alâkalılara tediye olunacak maaşlar bu kanunun 43 üncü maddesindeki sermayeden ödenir.

V - Adliye Vekâleti bu mahkemelerin kaza mıntıklarını ve bu mahkemelerin kurulmadığı yerlerde bu kanuna göre vazifeli mahkemeyi tayin eder. Bu kanun hükmüne giren bütün suçların davasını bir mahkemede rüyet ettirebilir.

MADDE 68

Bu kanuna göre kurulan veya hu kanunu tatbik ile tavzif edilen mahkemeler Meşhut Suçların Muhakeme Usulü hakkındaki kanunun usul hükümlerini tatbik ederler.

MADDE 2

Millî Korunma Kanununa aşağıdaki maddeler eklenmiştir:

EK MADDE 1

Hükûmet tarafından yaptırılan stokların alâkalı makamlarca verilen talimat hilâfına istihlâki, kullanılması veya her ne suretle olursa olsun elden çıkarılması yasaktır.

EK MADDE 2

Kendilerine ücretli iş mükellefiyeti tahmil edilen eşhas ile 36 ncı madde mucibince çalıştırılması kararlaştırılan nakil vasıtaları ve bunların sahip veya müstahdemleri icabında vali veya kaymakamların yazılı emirleri üzerine zabıta kuvvetile iş yerlerine veya işe sevklolunabilirler.

EK MADDE 3

I - Hükûmet, malî müesseselerin açtıkları ticari kredileri murakabe, tahdit, takyit veya menedebilir.

II - Hükûmet, ticaretle iştigal etmek üzere kurulacak her türlü şirketlerin ve kooperatiflerin teşekkül ve tescil muamelelerini ve kurulmuş olanlarının da her nevi faaliyetlerini murakabe, takyit, tahdit veya menedebilir.

EK MADDE 4

I - Bu kanun hükümlerinin tatbikatında salahiyetli memurlara lüzumlu görülen her türlü malûmatın verilmesi ve her nevi vesikaların ve defterlerin gösterilmesi mecburidir.

II - Bu memurlar, vazifelerinin ifası sırasında bu kanunun cezalandırdığı fiillere muttali olduklarında, Meşhut Suçların Muhakeme Usulü Kanununun 4 üncü maddesi hükümlerini tatbik ederler. Talep vukuunda zabıta makam ve memurları bu memurlara yardım etmeğe mecburdurlar.

EK MADDE 5

I - 31, 32 ve 35 inci maddelerdeki ihtikâr ve istismar fillerinden her hangi birini irtikâp edenlere, suç mevzuu olan malın müşterisi tarafından bir para tediye edilmiş ise müşteri talep ettiği takdirde bu para derhal kendisine iadde olunur.

II - Suç mevzuu olan mal müşteriye teslim edilmiş ise, mal müşteride bırakılır. Henüz teslim edilmemiş ise, müşteri talep ettiği takdirde, numunesinin alınması mümkün olan malların nümuneleri alındıktan ve nümune alınması mümkün, olmıyanların evsafı derhal ehli vukufa tesbit ettirildikten sonra, satın alınan mal müşteriye teslim olunur. Müşteri malın, bedelini ödememiş ise, satıcının talep ettiği bedel kendisinden alınır ve bu para Ziraat Bankası şubelerine ve bulunmadığı yerlerde mahallî malsandıklarına emaneten teslim olunur. Muhakeme neticesinde ihtikâr ve istismar cürmü tahakkuk eder ve müşteriye satılan malın bedeli yüksek olduğu tesbit edilirse fark müşteriye iade olunur ve mütebakisi cezai hükümlere tabi olur. Satıcı beraet ettiği takdirde banka veya malsandığına yatırılan mal bedelinin tamamı kendisine teslim olunur.

EK MADDE 6

I. Hükûmet, Millî Korunma Kanununun meri bulunduğu müddet zarfında primleri veya sürprimleri, herhangi bir sebeple olursa olsun ödenmiyen her nevi hayat sigortalarını inkıtaa tabi tutabilir.

II. Sigortalının inkıta devresi esnasında vefatı halinde, inkıta tarihine kadar tahakkuk etmiş riyazi ihtiyatlar, bu tarihten tediye tarihine kadar hesap edilmiş teknik faizlerde birlikte hak sahiplerine ödenir. İnkıta devresi esnasında sigortalının tenzil ve iştira haklarına halel gelmez.

III. İnkita devresi içinde askerî vazifede iken ölen sigortalıların hak sahiplerine 3.000 liraya kadar olan müemmen meblâğların tamamı ve bu miktardan yukarı olanlarının 3.000 liradan aşağı olmamak üzere Hükûmetçe tayin edilecek miktarı ve fazlasının riyazi ihtiyatı ve harpte ölen sigortalıların hak sahiplerine müemmen meblâğların tamamı ödenir. Sigorta bedelinin Hükûmetçe tayin edilecek kısma ait ödenmemiş primlerle sürprimler teknik faizlerile birlikte bu tediyeden tenzil edilir.

IV. Sigortası inkıtaa tabi tutulmuş olan sigortalı inkıta devresi sonunda hayatta ise sigorta mukavelesi tıbbî muayeneye lüzum kalmadan yeniden meriyet iktisap eder ve sigortalılar ????? devresine ait primlerle surprimlerin teknik faizlerde birlikte tediyesile, Hükûmetçe tesbit edilecek şartlar dairesinde, mükellef tutulur veyahut sigorta müddeti o nisbette uzatılmak suretile inkıta müddetine ait prim sürprim borçlarından ibra olunur.

V. Ticaret Kanununun 1000 nci maddesinin ve mevcut sigorta mukavelenamelerinin bu maddenin II, III. ve IV üncü fıkralarına ve bu fıkralara müsteniden alınacak kararlara muhalif hüküm ve şartları tatbik olunmaz.

VI. Bu maddenin II nci, III üncü ve IV üncü fıkralarında yazılı hükümlere aykırı hareket edenler, Sigorta Şirketlerinin Teftiş ve Murakabesine dair 3392 sayılı kanunun 10 uncu maddesine göre cezalandırılır.

EK MADDE 7

Millî Korunma Kanunu hükümlerine tevfikan yapılan ve yaptırılan stokların ve bunlara ait tesisatın harp tehlikesine karşı sigortasını bizzat veya yangın sigortasile iştigal eden şirketlerle müşterek yapmağa, bu işlerle meşgul olmak üzere alâkalı Devlet teşekkül, müessese ve ofisleri nezdinde bürolar teşkiline ve stokları sigorta edilen maddelerin satış fiatına zam yapmak suretile prim tahsiline Hükûmet mezundur.

II. Sigorta masraflarının ve primlerle tamamen karşılanamıyan hasar tazminatının karşılığı olmak üzere sarfına lüzum görülecek mebaliğ Millî Korunma Kanununun 43 üncü maddesine tevfikan temin edilecek sermayeden ayrılır. Primler, tefrik olunan paralar miktarına baliğ olduğu ve sigorta tazminatının tediyesine rağmen sigorta işlerinin tasfiyesinde para arttığı takdirde artan para Hazineye intikal eder.

EK MADDE 8

Bu kanunun tatbikatına müteallik olarak kullanılan her türlü evrak veya Hükûmetçe istihlâki tahdit olunan maddelere müteallik karne veya vesikalar, resmî evrak ve vesikalardan madut olup bunlar üzerinde işlenecek sahtekârlık cürümleri hakkında Türk Ceza Kanununun resmî evrak üzerinde işlenen sahtekârlık cürümlerine müteallik hükümleri tatbik olunur.

EK MADDE 9

I. Bu kanunun 27 nci maddesile 29 uncu maddesinin II nci fıkrası mucibince Hükûmetin almağa salâhiyetli olduğu paralar Tahsili Emval Kanunu hükümlerine göre istifa olunur.

II. Bu kanunla Hükûmetin istimal, işgal veya intifaa salahiyetli olduğu gayrimenkullerin tahliyesi İcra ve İflâs Kanununun mukavelename ile kiralanan gayrimenkullerin tahliyesine mütedair hükümlerine göre icra olunur.

MADDE 3

Bu kanun neşri tarihinden itibaren meridir.

MADDE 4

Bu kanun hükümlerini tatbikına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.