EN
TR
95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden;
95 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 28/10/2023 tarihli ve 32353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine ve 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanan "Radyasyon Tesislerinde ve Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilen Radyasyondan Korunma Sorumlularının Niteliklerine ve Görevlendirilmelerine İlişkin Usul ve Esaslar"ın onaylanmasına karar verilmiştir.
Radyasyon Tesislerinde ve Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilen Radyasyondan Korunma Sorumlularının Niteliklerine ve Görevlendirilmelerine İlişkin Usul ve Esaslar
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
(1) Bu Usul ve Esasların amacı, radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında görevlendirilen radyasyondan korunma sorumlularının niteliklerine ve görevlendirilme esaslarına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
(1) Bu Usul ve Esaslar, radyasyon tesislerini ve radyasyon uygulamalarını kapsar.
Dayanak
(1) Bu Usul ve Esaslar, 95 sayılı Nükleer Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi ve 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 28/10/2023 tarihli ve 32353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendine ve 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) Bu Usul ve Esaslarda geçen;
a) Başarı sertifikası: İlgili eğitim kodu kapsamında radyasyondan korunmaya yönelik düzenlenen sınav sonucunda başarılı olan adaya Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından verilen sertifikayı,
b) Eğitim kodu: Eğitim programı kapsamında faaliyet türüne göre Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen kodu,
c) Eğitim programı: İyonlaştırıcı radyasyona ilişkin faaliyetlere özgü olarak Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen; eğitimin içeriğini, süresini, yöntemini, eğitim kodunu ve modüllerini içeren programı,
ç) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,
d) Radyasyon tesisi: Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması veya bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisi,
e) Radyasyon uygulamaları: Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, kullanılması, bulundurulması, bakımı ve onanını ile radyoaktif kaynakların ihracatı, ithalatı ve taşınması faaliyetlerini,
f) Radyasyondan korunma sorumlusu: Radyasyon tesisinin veya radyasyon uygulamasının türüne göre Kurum tarafından belirlenmiş nitelikleri taşıyan, yetkilendirilen kişi veya yetkilendirilmek üzere başvuran kişi tarafından yükümlülüklerinin yerine getirilmesini teminen görevlendirilen ve yetkilendirilen kişiye verilen yetki kapsamında Kurum tarafından uygun bulunan gerçek kişiyi,
g) Yetkilendirilen kişi: Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için Kurum tarafından kendisine lisans veya izin verilen gerçek veya tüzel kişiyi,
ğ) Yetkilendirme: Radyasyon tesisleri ve radyasyon uygulamalarına ilişkin faaliyetlerin yürütülmesi için yapılan başvurunun yeterli ve uygun bulunması sonucunda gerçek veya tüzel kişilere Kurum tarafından lisans veya izin verilmesi işlemini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel İlkeler, Değerlendirme Süreci ve Eğitim Kodları
Genel ilkeler
(1) Radyasyon tesislerini işletmek veya radyasyon uygulamalarını yürütmek için yetkilendirilmek üzere başvuran kişi veya yetkilendirilen kişi tarafından bu Usul ve Esaslarda radyasyon tesisinin veya radyasyon uygulamasının türüne göre belirlenmiş nitelikleri taşıyan; radyasyon tesisleri için en az iki, radyasyon uygulamaları için en az bir kişi istihdam edilir ve radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilir.
(2) Radyasyondan korunma sorumluları, radyasyon tesislerinin işletilmesi veya radyasyon uygulamalarının yürütülmesi kapsamında radyasyondan korunma, güvenlik ve emniyete ilişkin; plan, program ve talimatları hazırlamak, müdahaleleri yapmak ve yetkilendirmeye yönelik diğer işlemleri yürütmekle yükümlüdür.
(3) Radyasyondan korunma sorumlularının, görevlendirildikleri radyasyon tesisine veya radyasyon uygulamasına ilişkin radyasyondan korunma, radyasyon güvenliği, radyoaktif atık yönetimi, radyoaktif maddelerin taşınması, radyasyon acil durumlarının yönetimi, radyasyon tesislerinin veya radyoaktif kaynakların emniyeti ve kullanılan radyasyon kaynakları hakkında yetkin olması ve yetkinliğinin sürdürülmesi zorunludur.
(4) Bu Usul ve Esaslarda belirtilmeyen radyasyon tesislerinde ve radyasyon uygulamalarında görevlendirilecek radyasyondan korunma sorumlularının nitelikleri ve görevlendirilme esasları Kurum tarafından dereceli yaklaşım göz önünde bulundurularak belirlenir.
(5) Bu Usul ve Esaslarda belirtilen ön lisans, lisans ve lisansüstü mezuniyeti şartları, üniversitelerden ya da bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul edilen yurt içindeki veya yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından sağlanır.
(6) Radyasyondan korunmaya yönelik eğitim programlarına, sınavlara ve sertifikasyona ilişkin hususlarda ilgili mevzuatta yer alan hükümler uygulanır.
(7) Radyasyondan korunma sorumlularının görev ve sorumluluklarına ilişkin hususlarda ilgili mevzuatta yer alan hükümler uygulanır.
Radyasyondan korunma sorumlusunun değerlendirilmesi
(1) Radyasyon tesislerine ve radyasyon uygulamalarına yönelik yetkilendirme başvurularında radyasyondan korunma sorumlusu olarak bildirilen kişilere ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin Kurum tarafından uygun bulunması durumunda, söz konusu kişiler yetkilendirilen kişinin yetkisi kapsamında görevlendirilmiş sayılır.
(2) İlgili yetkilendirme başvurularında radyasyondan korunma sorumlusu olarak bildirilen kişilere ilişkin sunulan bilgi ve belgelerin Kurum tarafından uygun bulunmaması durumunda, Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 12 nci maddesinde yer alan hükümler uyarınca eksiklikler yetkilendirilmek üzere başvuran kişiye bildirilir ve söz konusu eksikliklerin tamamlanması süreci yürütülür.
(3) Radyasyondan korunma sorumlusu olarak görev yapan kişilerin değişmesi durumunda yetkilendirilen kişi tarafından Radyasyon Tesislerine ve Radyasyon Uygulamalarına İlişkin Yetkilendirmeler Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde yer alan hükümler uyarınca Kuruma başvuruda bulunulur.
Eğitim kodları
(1) Bu Usul ve Esaslarda belirtilen radyasyondan korunma sorumlularının nitelikleri uyarınca, 19/2/2025 tarihli ve 32818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmeliğe göre düzenlenen eğitim programı kapsamında radyasyon tesisinin veya radyasyon uygulamasının türüne göre Kurum tarafından belirlenen eğitim kodları EK-1 ’de belirtilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Radyasyon Tesislerinde Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma Sorumlusunun Nitelikleri
Işınlama tesisleri
(1) Gama ışınlama tesislerinde ve elektron demeti/X-ışını ışınlama tesislerinde aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak.
c) Radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
ç) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Hızlandırıcı tesisleri
(1) Radyoizotop üretim amaçlı hızlandırıcı tesislerinde; fizik, kimya, fizik mühendisliği, kimya mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan ve radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi alan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Nükleer tıp fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak.
b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
(2) Eğitim/araştırma amaçlı hızlandırıcı tesislerinde aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Fizik, kimya, fizik mühendisliği, kimya mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak.
c) Radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
ç) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Radyoaktif kaynak hazırlama tesisleri
(1) Radyoaktif kaynak hazırlama tesislerinde; fizik, kimya, fizik mühendisliği, kimya mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan ve radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi alan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Nükleer tıp fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak.
b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Proton tedavi tesisleri
(1) Proton tedavi tesislerinde; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan ve radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi alan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Radyoterapi fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak.
b) Fen bilimleri, mühendislik, sağlık bilimleri veya nükleer bilimler bölümlerinin birinden radyoterapi fiziği alanı dışında lisansüstü mezunu olmak, radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakımı ve onarımının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesisler
(1) Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakımı ve onaranının yapılması amacıyla özel olarak tasarlanmış tesislerde aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak.
c) Radyasyon tesisinin güvenli işletilmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
ç) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Birinci Grup Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma Sorumlusunun Nitelikleri
Nükleer tıp uygulamaları
(1) Nükleer tıp uygulamalarında nükleer tıp uzmanları radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
(2) Nükleer tıp uygulamalarında; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Nükleer tıp fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak.
b) Nükleer tıp uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-l’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Radyoterapi uygulamaları
(1) Radyoterapi uygulamalarında; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, aşağıdaki şartlardan birini taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Radyoterapi fiziği alanında lisansüstü mezunu olmak.
b) Fen bilimleri, mühendislik, sağlık bilimleri veya nükleer bilimler bölümlerinin birinden radyoterapi fiziği alanı dışında lisansüstü mezunu olmak, radyoterapi uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak ve EK-l’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Zırhlanmış alanda yapılan endüstriyel radyografi uygulamaları
(1) Zırhlanmış alanda yapılan endüstriyel radyografi uygulamalarında aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik ya da teknik eğitim bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Endüstriyel radyografi uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak.
c) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakım ve onarımı veya radyoaktif kaynak değişimi yapmak amacıyla kurulan alanlarda yürütülen uygulamalar
(1) Radyasyon kaynaklarının üretilmesi, bakım ve onanını veya radyoaktif kaynak değişimi yapmak amacıyla kurulan alanlarda yürütülen uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
c) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İkinci Grup Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma
Sorumlusunun Nitelikleri Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 1
(1) Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 1 ’de aşağıdaki şartlardan birini taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Sağlık fizikçisi olmak.
b) Radyoloji uzmanı olmak.
c) Radyoloji, tıbbi görüntüleme teknikleri, nükleer tıp teknikleri veya radyoterapi bölümlerinin birinden ön lisans mezunu olmak.
(2) Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 1 ’de; radyoloji uzmanları dışındaki hekimler ya da fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, EK-l’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Endüstriyel radyografi uygulamaları
(1) Endüstriyel radyografi uygulamalarında aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik ya da teknik eğitim bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Endüstriyel radyografi uygulamalarına ilişkin faaliyetlerde ve radyasyon güvenliği ile radyasyondan korunma konularında en az bir yıl çalışmış olmak.
c) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Kuyu tipi (sondaj) ölçüm sistemleri ve mobil/taşınabilir nükleer ölçüm cihazları ile yapılan uygulamalar
(1) Kuyu tipi (sondaj) ölçüm sistemleri ve mobil/taşınabilir nükleer ölçüm cihazları ile yapılan uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
c) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
Proses kontrol ve ölçüm amaçlı sabit cihazlar ile yapılan uygulamalar
(1) Proses kontrol ve ölçüm amaçlı radyo aktif kaynak içeren sabit cihazlar ile yapılan uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
c) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
(2) Proses kontrol ve ölçüm amaçlı X-ışmı üreten sabit cihazlar ile yapılan uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
Yüksek aktiviteli kapalı kaynaklar veya ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalar
(1) Yüksek aktiviteli kapalı kaynaklar veya ışınlama cihazları ile ölçüm, analiz, test, kontrol, muayene, kalibrasyon gibi çalışmaların yapıldığı uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
c) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
(2) Yüksek aktiviteli kapalı kaynaklar veya ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalar kapsamında kan ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalarda; fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler veya hekimler aşağıdaki şartları taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
b) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
(3) Radyoterapi uygulamalarında radyasyondan korunma sorumlusunun niteliklerini taşıyan kişiler kan ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalarda radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Araç/konteyner tarama cihazları ile yapılan uygulamalar
(1) Araç/konteyner tarama cihazları ile yapılan uygulamalarda; subaylar ve astsubaylar, gümrük muhafaza memurları ya da ilgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, aşağıdaki şartları taşıması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
b) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
ALTINCI BÖLÜM
Üçüncü Grup Radyasyon Uygulamalarında Görevlendirilecek Radyasyondan Korunma Sorumlusunun Nitelikleri
Elektron demeti kaynak makineleri ile yapılan uygulamalar
(1) Elektron demeti kaynak makineleri ile yapılan uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
4 üncü ve 5 inci sınıf radyoaktif kaynaklar, radyoaktif kaynak içeren cihazlar ve X-ışını analiz cihazları ile yapılan uygulamalar
(1) 4 üncü ve 5 inci sınıf radyoaktif kaynaklar ve X-ışını analiz cihazları ile yapılan uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
(2) 4 üncü ve 5 inci sınıf radyoaktif kaynak içeren cihazlar ile yapılan uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) EK-1’de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
(3) Proses kontrol ve ölçüm amaçlı sabit cihazlar ya da yüksek aktiviteli kapalı kaynaklar veya ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalarda radyasyondan korunma sorumlusunun niteliklerini taşıyan kişiler 4 üncü ve 5 inci sınıf radyoaktif kaynaklar, radyoaktif kaynak içeren cihazlar ve X-ışını analiz cihazları ile yapılan uygulamalarda radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Radyoimmün test uygulamaları
(1) Radyoimmün test uygulamalarında Sağlık Bakanlığından radyoimmün test yöntemi kullanılarak çalışmalar yapılabileceğine dair izne sahip hekimler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
(2) Nükleer tıp uygulamalarında radyasyondan korunma sorumlusunun niteliklerini taşıyan kişiler radyoimmün test uygulamalarında radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 2
(1) Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 2’de aşağıdaki şartlardan birini taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Sağlık fizikçisi olmak.
b) Radyoloji uzmanı olmak.
c) Radyoloji, tıbbi görüntüleme teknikleri, nükleer tıp teknikleri veya radyoterapi bölümlerinin birinden ön lisans mezunu olmak.
(2) Tıbbi radyoloji uygulamaları-Tip 2’de; radyoloji uzmanları dışındaki hekimler ya da fizik, fizik mühendisliği veya nükleer enerji mühendisliği bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Veterinerlik radyoloji uygulamaları
(1) Veterinerlik radyoloji uygulamalarında veteriner hekimler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Diş radyoloji uygulamaları
(1) Diş radyoloji uygulamalarında aşağıdaki şartlardan birini taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) Diş hekimi olmak.
b) Radyoloji uzmanı olmak.
c) Radyoloji veya tıbbi görüntüleme teknikleri bölümlerinin birinden ön lisans mezunu olmak.
Paket/bagaj kontrol cihazları ile yapılan uygulamalar
(1) Paket/bagaj kontrol cihazları ile yapılan uygulamalarda; subaylar ve astsubaylar, gümrük muhafaza memurları ya da lisans mezunu olan kişiler, radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi alması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Kaçak/patlayıcı madde tespit dedektörleri ile yapılan uygulamalar
(1) Kaçak/patlayıcı madde tespit dedektörleri ile yapılan uygulamalarda; subaylar ve astsubaylar, gümrük muhafaza memurları ya da ilgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olan kişiler, radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi alması hâlinde radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
Endüstriyel kabinli radyoskopi uygulamaları
(1) Endüstriyel kabinli radyoskopi uygulamalarında aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) Radyasyon uygulamasının güvenli yürütülmesine ilişkin işbaşı eğitimi almış olmak.
Radyoaktif kaynakların ithalatı, ihracatı ve taşınması amacıyla yürütülen uygulamalar.
(1) Radyoaktif kaynakların ithalatı, ihracatı ve taşınması amacıyla yürütülen uygulamalarda aşağıdaki şartları taşıyan kişiler radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir:
a) İlgili fen bilimleri veya mühendislik bölümlerinin birinden lisans mezunu olmak.
b) EK-1'de belirtilen ilgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına sahip olmak.
YEDİNCİ BÖLÜM
Görevlendirilme Esasları
Radyasyondan korunma sorumlusunun görevlendirilme esasları
(1) Bir tüzel kişiye bağlı faaliyet adresindeki radyasyon tesisi türüne ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, sadece bu tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresindeki aynı radyasyon tesisi türü için görev yapabilir. Ancak aynı tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresinde olmak şartıyla;
a) Radyoizotop üretim amaçlı hızlandırıcı tesisine ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, radyoaktif kaynak hazırlama tesisi için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
b) Gama ışınlama tesisine ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, elektron demeti/X-ışını ışınlama tesisi için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
(2) Bir tüzel kişiye bağlı faaliyet adresindeki birinci grup radyasyon uygulaması türüne ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, sadece bu tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresindeki aynı birinci grup radyasyon uygulaması türü için görev yapabilir. Ancak aynı tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresinde olmak şartıyla;
a) Nükleer tıp uygulamalarına ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, radyoimmün test uygulamaları için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
b) Radyoterapi uygulamalarına ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, kan ışınlama cihazlarıyla yapılan uygulamalar için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
c) Zırhlanmış alanda yapılan endüstriyel radyografi uygulamalarına ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, endüstriyel radyografi uygulamaları için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
(3) Bir tüzel kişiye bağlı faaliyet adresindeki ikinci grup radyasyon uygulaması türüne ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, sadece bu tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresindeki aynı ikinci grup radyasyon uygulaması türü için görev yapabilir. Ancak aynı tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresinde olmak şartıyla; proses kontrol ve ölçüm amaçlı sabit cihazlar ya da yüksek aktiviteli kapalı kaynaklar veya ışınlama cihazları ile yapılan uygulamalara ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, 4 üncü ve 5 inci sınıf radyoaktif kaynaklar, radyoaktif kaynak içeren cihazlar ve X-ışını analiz cihazları ile yapılan uygulamalar için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilebilir.
(4) Bir gerçek veya tüzel kişiye bağlı faaliyet adresindeki üçüncü grup radyasyon uygulaması türüne ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, sadece bu gerçek veya tüzel kişiye bağlı aynı faaliyet adresindeki aynı üçüncü grup radyasyon uygulaması türü için görev yapabilir. Aynı gerçek ve tüzel kişiye bağlı aynı ildeki faaliyet adreslerinde olmak şartıyla; paket/bagaj kontrol cihazları ile yapılan uygulamalara ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, farklı faaliyet adreslerindeki paket/bagaj kontrol cihazları ile yapılan uygulamalar için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görev yapabilir.
(5) Aynı gerçek veya tüzel kişiye bağlı aynı ildeki faaliyet adreslerinde olmak şartıyla; ikinci ve üçüncü grup radyasyon uygulamalarından tıbbi radyoloji uygulamalarına ve diş radyoloji uygulamalarına ilişkin radyasyondan korunma sorumlusu olarak görevlendirilen kişiler, tüm faaliyet adreslerindeki tıbbi radyoloji uygulamaları ve diş radyoloji uygulamaları için de radyasyondan korunma sorumlusu olarak görev yapabilir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim ve yaptırım
(1) Bu Usul ve Esaslar kapsamındaki hususlar Kurumun denetimine tabidir. Denetime ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
(2) İlgili mevzuat veya yetki koşullarına, Kurum kararlarına ve talimatlarına aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde idari yaptırım uygulanır. İdari yaptırımlara ilişkin hususlarda ilgili yönetmelikte yer alan hükümler uygulanır.
Geçici hükümler
(1) Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yetkilendirilen kişiler, bu Usul ve Esaslar kapsamında getirilen yükümlülükleri bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içerisinde yerine getirir.
(2) Radyasyondan korunmaya ilişkin düzenlenmiş başarı belgeleri; belgelerde süre belirtilenler için süreleri sona erene kadar, süre belirtilmeyenler için Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle başarı sertifikası olarak kabul edilir.
(3) Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce karara bağlanmamış olan mevcut yetkilendirme başvuruları kapsamında radyasyondan korunma sorumlusunun değerlendirilmesine ilişkin süreçler, başvuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre yürütülür.
Yürürlük
(1) Bu Usul ve Esaslar yayımı tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
(1) Bu Usul ve Esaslar hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.
