SHT-145 Onaylı Hava Aracı Bakım Kuruluşları Talimatı

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

(1) Bu Talimatın amacı, 05/11/2022 tarih ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürekli Uçuşa Elverişlilik Yönetmeliği (SHY-CA) kapsamında hava aracı bakım kuruluşu onayı verilmesine ve bu kuruluşların faaliyetleri ile ilgili gerekliliklere ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

(1) Bu Talimat, sivil hava araçlarına veya komponentlere bakım hizmeti vermek üzere yetkilendirilmiş kuruluşları ve bu kuruluşlarda görev yapan yönetici ve personeli ile Genel Müdürlük personelini kapsar.

Dayanak

(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'na, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne ve 05/11/2022 tarih ve 32004 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sürekli Uçuşa Elverişlilik Yönetmeliği'ne (SHY-CA) dayanılarak 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Kanun ile onanan 7/12/1944 tarihli Şikago Sözleşmesi’nin personel lisansları konulu Ek-1, hava aracı operasyonu konulu Ek-6, uçuşa elverişlilik konulu Ek-8’ine uyumlu olarak hazırlanmıştır.

AB mevzuatına uyum

(1) Bu Talimat; hava aracı ve havacılık ürün, parça ve cihazlarının sürekli uçuşa elverişliliği ile bu görevlerde yer alan kuruluşlar ve personelin onayı konulu 26/11/2014 tarihli ve (AB) 1321/2014 sayılı Komisyon Tüzüğü ile söz konusu Tüzüğe yapılan (AB) 2018/1142, (AB) 2019/1383, (AB) 2020/270, (AB) 2021/700, (AB) 2021/1963, (AB) 2022/1360, (AB) 2023/203ve (AB) 2025/111 numaralı değişikliklerine ve (EASA) 2015/029/R düzenlemesi ile (EASA) 2019/009/R, (EASA) 2020/002/R, (EASA) 2021/009/R, (EASA) 2022/011/R, 2023/010/R ve (EASA) 2023/013/R numaralı değişikliklere uyumlu olarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Talimatta geçen:

a) AMC (Acceptable Means of Compliance): EASA tarafından yayımlanan ve sağlanması zorunlu olan gerekliliklerin kabul edilebilir uygulama usul ve esaslarını,

b) Atölye bakım: Hava aracı komponentinin atölye içerisinde onaylanmış standartlara göre yenileştirme, onarım, parça değiştirme veya hasar giderme işlemlerinin birlikte veya ayrı yapılmasını,

c) Bakım: Uçuş öncesi kontrol hariç olmak üzere, bir hava aracının veya komponentin revizyonu, tamiri, kontrol edilmesi, değiştirilmesi, modifikasyonu veya arıza giderme işlemlerinden herhangi birisinin veya bunların herhangi bir kombinasyonunun uygulanmasını,

ç) Bakım çıkışı: Bakımı yapılan hava aracı veya komponentinin bakım kuruluşu tarafından yeniden hizmete hazır hale getirilmesini,

d) Bakım kuruluşu: Hava aracı veya komponenti üzerinde bakım yapmak üzere Genel Müdürlük tarafından belirlenen gereklilikleri yerine getirdiği tespit edilerek yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşu ile gerçek veya tüzel kişiye ait işletmeyi,

e) Bakım kuruluşu el kitabı (BKEK): Onay kapsamını oluşturan ve kuruluşun faaliyet alanını belirleyen esasları içeren ve kuruluşun bu Talimata nasıl uyacağını gösteren dokümanları,

f) Büyük hava aracı: Azami kalkış ağırlığı 5700 Kg üzerinde olan uçaklar ile azami kalkış ağırlığı 3175 Kg üzerinde olan veya birden fazla motoru bulunan helikopterleri,

g) Kritik Tasarım Kontrol Sınırlamaları: Hava aracının uçuşa elverişliliğinin ve tip dizaynının korunması için uygulanacak hava aracının kritik dizayn özelliklerinin kontrolü ile bakım usul ve esasları,

ğ) ELA1 (Avrupa Hafif Hava Aracı 1) sınıf hava aracı:

1) Azami kalkış ağırlığı 1200 Kg veya altında olan, karmaşık motorlu hava aracı olarak sınıflandırılmayan uçak, planör veya motorlu planörü,

2) Azami kalkış ağırlığı 1200 Kg veya altında olan planör veya motorlu planörü,

3) Azami tasarım kaldırma gazı veya sıcak hava hacmi, sıcak hava balonları için 3400 m3'ün, gaz balonları için 1050 m3'ün, bağlı gaz balonları için 300 m3'ün üzerinde olmayan balonu,

4) Azami dört kişi alacak şekilde tasarlanmış, azami tasarım kaldırma gazı veya sıcak hava hacmi, sıcak hava gemisi için 3400 m3'ün ve gaz hava gemisi için 1000 m3'ün üzerinde olmayan hava gemisini,

h) ELA2 (Avrupa Hafif Hava Aracı 2) sınıf hava aracı:

1) Azami kalkış ağırlığı 2000 Kg veya altında olan, karmaşık motorlu hava aracı olarak sınıflandırılmayan uçak, planör veya motorlu planörü,

2) Azami kalkış ağırlığı 2000 Kg veya altında olan planör veya motorlu planörü,

3) Balonu,

4) Sıcak hava gemisini,

5) %3 azami statik ağırlık, vektörel olmayan itki (geri itki hariç), yapısı, kontrol sistemi ve balon bölme sistemi geleneksel ve basit tasarımlı, güç destekli olmayan kontroller gibi karakteristik özelliklere sahip gaz hava gemisini,

6) Döner kanatlı çok hafif hava aracını,

ı) Emniyet riski: Hava aracındaki bir durumun veya nesnenin, olaya veya kazaya doğrudan neden olması ya da kaza veya olay yaratma potansiyeli bulunması durumlarının sonuçları ile bunların olası şiddeti hakkında öngörülme olasılığını,

i) Gözetim periyodu: Onayın tüm alanlarının ve tüm süreçlerin, denetimler ve incelemeler yoluyla Genel Müdürlük tarafından gözden geçirilmesi gereken zaman çerçevesini,

j) Gözetim programı: Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilecek yetkiye, ürüne ve tesise özgü denetimlerin ve incelemelerin teferruatlı şekilde yapılması için öngörülen zaman çerçevesinde ayrıntıları belirlenen denetimlerin ve incelemelerin sayısını, kapsamını ve süresini gösteren detaylı planı,

k) Hat bakım: Hava aracının veya hava aracı parçasının onaylanmış standartlara uygun olarak hangar gerektirmeyen bakım, onarım, parça değiştirme ve hasar giderme işlemlerinin yapılmasını,

l) Hava aracı: Havalanabilme ve/veya havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü taşıtı,

m) Hava aracı bakım personeli: Belirli tipte hava aracına veya komponentine ve belirlenen kapsamda bakım yapmak üzere yetkilendirilen teknik personeli,

n) Hava aracı bakım personeli lisansı: Hava araçlarına belirli tip ve kapsamda bakım yapma üzere yetkilendirilen teknik personel için düzenlenen lisansı,

o) Hava aracı sahibi: Hava aracının mülkiyetine sahip olan kişi veya kuruluşu,

ö) GM (Guidance Material): EASA tarafından yayınlanan ve uygulanması gereken kararlar için rehber dokümanı,

p) IR (Implementing Rule): EASA tarafından yayınlanan ve sağlanması zorunlu olan gereklilikleri,

r) İlave (tamamlayıcı) tip sertifikası: Ürün tip sertifikasından farklı olarak, tip sertifikası sahibi dışındaki organizasyon tarafından, ürün üzerinde yapılan modifikasyonların onayı için ülke otoritesi tarafından verilen belgeyi,

s) İnsan faktörü: Havacılık faaliyetlerine uygulanan ilkeler anlamında insan performansını etkileyen ve insan kapasitesinin dikkate alınarak insan ve diğer sistem bileşenleri arasında güvenli arayüz tesisini etkileyen her şeyi,

ş) İnsan performansı: Havacılık faaliyetlerinin emniyetine ve verimliliğine etki eden insan kabiliyetini, yeteneklerini ve sınırlamalarını,

t) Karmaşık motorlu hava aracı: Aşağıda listelenen özelliklerden herhangi birini sağlayan hava aracını;

1) Azami sertifikalandırılmış kalkış ağırlığı 5700 Kg ve üzerinde olan veya azami yolcu koltuk kapasitesi 19'dan fazla olan veya asgari iki pilotla uçuş için sertifikalandırılmış olan veya turbo jet motora veya motorlara ya da birden fazla turbo prop motora sahip olan uçak,

2) Azami sertifikalandırılmış kalkış ağırlığı 3175 Kg ve üzerinde olan veya azami yolcu koltuk kapasitesi 9'dan fazla olan veya asgari iki pilota sertifiye edilmiş olan helikopterleri,

3) Tilt rotor hava araçlarını,

u) Kategori B1/B2 destek personeli: Üs bakımında çalışan B1 ve/veya B2 kategori lisansına sahip, ancak üs bakımı gerektiren bakımlara bakım çıkış sertifikası düzenleme yetkisi bulunmayan personeli,

ü) Komponent: Hava aracına ait her tür motor, pervane, parça veya cihazını,

v) Onaylayıcı personel: Yapılan bakımın SHT-145 şartlarına uygun olarak tamamlandığını belgelemek üzere hava aracı veya komponentin bakım çıkışından sorumlu personeli,

y) MEL (Minimum Equipment List): Hava aracının sınırları belirlenmiş şartlar dâhilinde belirli gayri faal teçhizatla işletilebilmesine olanak sağlamak için imalatçı tarafından yayımlanan, işletici tarafından hazırlanan ve Genel Müdürlük tarafından onaylanarak yürürlüğe giren el kitabı,

z) NDT el kitabı: Bakım kuruluşunun tahribatsız test işlemleri konusundaki uygulama usul ve esasları içeren dokümanı,

aa) Ramak kala: SHT-OLAY Talimatına göre zorunlu olarak bildirilmesi gereken bir olayın ramak kala önlendiği veya kaçınıldığı bir vakayı,

bb) Risk değerlendirme: Mevcut veya algılanan riskin kabul edilebilir veya tolere edilebilir olup olmadığını belirlemek için mühendislik ve operasyonel yargı veya analiz metotlarına dayalı değerlendirmeyi,

cc) Sürekli uçuşa elverişlilik: Hava aracının, işletim ömründeki herhangi bir zamanda yürürlükteki uçuşa elverişlilik gerekliliklerine uygun ve emniyetli işletim için elverişli bir durumda olmasını sağlayan süreçleri,

çç) Tasarım kuruluşu: SHY-21 Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilmiş veya Genel Müdürlükçe yetkili olduğu kabul edilen hava aracı, parçası ve cihazı tasarım kuruluşunu,

dd) Tehlike: Hava aracındaki bir durumun veya nesnenin, olaya veya kazaya doğrudan neden olması ya da kaza veya olay yaratma potansiyelinin bulunması halini,

ee) Ticari operasyon: Kamuya açık olan veya kamuya açık olmadığı durumlarda, bir işletici ve müşteri arasında, müşterinin işletici üzerinde hiçbir kontrole sahip olmadığı bir sözleşme kapsamında, ücret karşılığı yapılan hava aracı operasyonunu,

ff) Ticari hava taşımacılığı operasyonu: Ücret karşılığı sivil hava araçları ile yolcu, kargo veya posta taşınan hava aracı operasyon türünü,

gg) Tip sertifikası: Hava aracı, motor veya pervane için tasarım kriterlerine ve uçuşa elverişlilik kurallarına uygunluğu belirleyen, tip tasarımını, teknik özellikleri ile işletme limitlerini içeren ve tasarımın gerçekleştirildiği ülke otoritesi tarafından verilen belgeyi,

ğğ) Uçuş öncesi kontrol: Hava aracının amaçlanan uçuşa uygun olduğundan emin olmak amacı ile uçuş öncesinde yerine getirilen ve arıza giderimini kapsamayan kontrolleri,

hh) Uygunluk beyanı: Ürün, parça veya cihazın onaylı tasarıma ve emniyetli kullanıma uygun olduğunu, teknik düzenlemeleri ve uluslararası standartları karşıladığını gösteren belgeyi,

ıı) Üretim kuruluşu: SHY-21 Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilmiş veya Genel Müdürlükçe yetkili olduğu kabul edilen hava aracı, parçası ve cihazı üretim kuruluşunu,

ii) Üs bakım: Hava aracının veya komponentin, hangar ve atölye mekânlarında onaylanmış standartlara göre yenileştirme, onarım, parça değiştirme veya hasar giderme işlemlerinin birlikte veya ayrı yapılmasını,

jj) Yenileştirme (Overhaul): Hava aracının ve hava aracı parçasının işlevsel ömrünü arttırmak için onaylanmış standartlara uygun olarak tetkik edilmesini ve eğer gerekiyorsa parça değiştirerek restorasyon etme işlemlerini,

kk) Yetkilendirme belgesi: Bakım kuruluşunun bakım çıkış sertifikasını imzalayacak olan onaylayıcı personel için düzenleyeceği ve personelin hangi hava araçlarına veya komponentlerine hangi bakımları yapma konusunda yetkilendirildiğini gösterir belgeyi,

ll) Yorgunluk: Yorgunluk, uyku kaybı, uzun süre uyuyamama, sirkadiyen ritim veya iş yükü (zihinsel ve/veya fiziksel aktivite) nedeniyle kişinin zihinsel veya fiziksel performans kapasitesinin azalmasıyla ortaya çıkan ve dikkati ile görevlerini emniyetli bir şekilde yerine getirme yeteneğini bozabilen fizyolojik bir durumu,

mm) Görevlendirilen yönetici personel: Genel Müdürlüğün uygunluğunu ilgili mevzuat kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme sonrası kabul ettiği ve bu Talimat gerekliliklerini yerine getirmekten sorumlu olan yöneticiyi,

ifade eder.

(2) Bu Talimatta geçen kısaltmalar:

a) ANAC (Agência Nacional de Aviação Civil): Brezilya sivil havacılık otoritesini,

b) ARC: Uçuşa elverişlilik ya da ulusal uçuşa elverişlilik gözden geçirme sertifikasını,

c) ARS: Uçuşa elverişlilik gözden geçirme personelini,

ç) BKEK: Bakım Kuruluşu El Kitabını,

d) CDCCL (Critical Design Configuration Control Limitations): Kritik Tasarım Kontrol Sınırlamalarını,

e) EASA: Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansını,

f) FAA (Federal Aviation Administration): ABD sivil havacılık otoritesini,

g) GM (Guidance Material): Rehber Dokümanını,

ğ) MEL (Minimum Equipment List): Asgari Teçhizat Listesini,

h) MTOM: Azami kalkış ağırlığını,

ı) NDT (Non-Destructive Test): Tahribatsız test işlemini,

i) POA: Üretim organizasyon onayını,

j) SB: Servis bültenini,

k) ICA: Sürekli uçuşa elverişlilik talimatlarını,

l) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,

m) TCCA (Transport Canada Civil Aviation): Kanada sivil havacılık otoritesini,

n) TSE: Türk Standartları Enstitüsünü, ifade eder.

(3) Bu Talimatta belirtilmeyen tanımlar ve kısaltmalar için 2920 sayılı Kanun, 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, SHY-CA Yönetmeliği ve ülkemizin üyesi bulunduğu ICAO ve EASA tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanımlar ve kısaltmalar ile Genel Müdürlük tarafından yayımlanan diğer sivil havacılık mevzuatlarında belirtilen tanımlar ve kısaltmalar esas alınır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hususlar

Uygulama esasları

(1) Onaylı bakım kuruluşları ve görevlendirilen yönetici personel ile kuruluşta görevli diğer ilgili personel, bu Talimat ve eklerinde belirtilen esas ve sınırlamalara uygun planlama ve uygulama yapmaktan Genel Müdürlüğe karşı sorumludur.

Yönetim teşkilatı ve karşılıklı tanıma

(1) Yönetim teşkilatı Türkiye içerisinde yerleşik bulunan kuruluşlara, bu Talimatta belirtilen usul ve esaslara uygun olmaları durumunda Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilir.

(2) Yurt dışında bulunan kuruluşların bu Talimat kapsamındaki yetki talepleri, Genel Müdürlük tarafından değerlendirmeye alınır. Gerekli görülmesi halinde, yerinde denetim ve inceleme yapılarak, bu Talimatla istenen gerekliliklerin uygunluğundan emin olunur. Genel Müdürlük bir başvuruyu kabul etmeden önce bakım kuruluşunun yetki belgesinin doğruluğunu inceleme hakkını saklı tutar. Bahse konu kuruluşların yetkilendirilmesi konusundaki esaslar Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.

Yetki belgesi zorunluluğu

(1) Bu Talimat kapsamında yurt içinde hat bakımı veya komponent bakımı yapmak üzere Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş bakım kuruluşlarının 23/08/2016 tarihli ve 29810 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Havalimanları/Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22) kapsamında hat bakımla ilgili çalışma ruhsatı almalarına gerek yoktur.

Başvuru

(1) Bu Talimatın hükümlerine göre ilk yetki başvurusu veya mevcut yetkide değişiklik talebi, bu Talimatın Ek-1 Tablo-2’sinde yer alan usul ve esaslara uygun şekilde yapılır.

Onay şartları

(1) Bakım kuruluşlarına, bu Talimatın Ek-1 Tablo-1’inde yer alan kapsamda ve Ek-1 Tablo-3’de yer alan şartlara uygun olarak, Genel Müdürlük tarafından onay verilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bakım Kuruluşunun Yapısı (Kuruluş Gereklilikleri)

Tesis gereklilikleri

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-4’ünde yer alan şartlara uygun olarak, tesislerini her türlü planlı çalışmaya olanak verecek biçimde düzenler. Atölyeleri ve bakım bölümlerini, çevresel ve çalışma alanı kirliliğini önlemek amacıyla uygun şekilde ayırır.

Personel gereklilikleri

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-5’inde yer alan şartlara uygun olarak, müşteri tarafından talep edilen tüm bakımın finanse edilebilmesini ve SHT- 145 kapsamında gerekli görülen standartlara göre yapılmasını sağlamak için kurumsal yetkiye sahip bir sorumlu müdür atamasını yapar.

(2) EASA Part-66 kapsamında düzenlenen lisans sahibi personelin bu Talimat kapsamında yetkilendirilmesi Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.

Onaylayıcı personel ve destek personeli

(1) Bakım kuruluşu, onaylayıcı personel ve destek personelinin, bu Talimatın Ek-1 Tablo-6’sında yer alan şartlara uygun olarak, yetkilendirmesini yapar.

Uçuşa Elverişlilik Gözden Geçirme Personel Kayıtları

(1) Bakım kuruluşu, uçuşa elverişlilik gözden geçirme personel kayıtlarını, Ek-1 Tablo-7’de ifade edilen şartlara uygun olarak tutar.

Alet, ekipman ve malzeme

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-8’inde yer alan şartlara uygun olarak, onay kapsamındaki bakımları yapmak için gerekli alet, ekipman ve malzemeyi temin ederek, standartlara uygun şekilde kontrol ve kalibre edilmesini sağlar ve kullanıma hazır bulundurur.

Komponentlerin kabulü

(1) Tüm komponentler bu Talimatın Ek-1 Tablo-9’unda yer alan şartlara uygun şekilde sınıflandırılır ve uygun şekilde birbirinden ayrılır.

Bakım verileri

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-10’unda yer alan şartlara uygun olarak modifikasyon ve onarımlar dahil olmak üzere, gerekli olan, geçerli ve güncel tüm bakım verilerini bakımın gerçekleştirilmesi sırasında hazır bulundurur ve kullanır.

Üretim planlama

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-11’inde yer alan şartlara uygun olarak, bakımın emniyetli bir şekilde tamamlanmasını sağlamak amacıyla, gerekli bütün personel, alet, ekipman, malzeme, bakım verisi ve tesislerin kullanılmasını planlamak için işin hacmine ve karmaşıklığına uygun bir sistem oluşturur.

Bakımın uygulanması

(1) Bakım kuruluşu, bakımın bu Talimatın Ek-1 Tablo-12’sinde yer alan şartlara uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlar.

Bakımın sertifikalandırılması

(1) Bakım çıkış sertifikası, bu Talimatın Ek-1 Tablo-13’ünde yer alan şartlara uygun olarak, işleticinin talep ettiği tüm bakımın, bakım kuruluşu tarafından bu Talimatın 16 ncı maddesinde tanımlanan bakım verilerinin ulaşılabilirliğini ve kullanımını da dikkate alarak, bu Talimatın 23 üncü maddesinde belirtilen BKEK prosedürlerine uygun olarak gerçekleştirildiği ve uçuş emniyetini tehlikeye atacağı bilinen hiçbir uygunsuzluğun bulunmadığı doğrulandığında, bakım kuruluşu adına yetkilendirilmiş onaylayıcı personel tarafından düzenlenir.

Bakım kayıtları

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-14’ünde yer alan şartlara uygun olarak gerçekleştirilen bakımın tüm ayrıntılarını kayıt altına alır ve muhafaza eder.

Olay bildirimi

(1) Bakım kuruluşu, kendisi tarafından tanımlanan ve hava aracı veya komponentin uçuş emniyetini ciddi bir şekilde tehlikeye atan emniyetsiz bir durumla sonuçlanmış veya sonuçlanabilecek her türlü olayı, bu Talimatın Ek-1 Tablo-15’inde yer alan şartlara uygun olarak tarif edilen yerlere sunar.

Bakım prosedürleri

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-16’sında yer alan şartlara uygun olarak, BKEK’te yer alacak bakım prosedürleri geliştirir.

Bakım kuruluşu el kitabı

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-17’sinde yer alan şartlara uygun olarak, onay kapsamını oluşturan faaliyet alanını belirten ve bu Talimata nasıl uyacağını gösteren esasları içeren bir BKEK ve eğer gerekli görülüyorsa ilave dokümanları hazırlar.

Bakım kuruluşunun yetkileri

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-18’inde yer alan şartlara uygun olarak, BKEK’te tanımlanan görevleri yerine getirmeye yetkilidir.

(2) Bu Talimatın Ek-1 Tablo-19’unda yer alan zaruri durumlarda, tanımlanan gerekliliklerin sağlandığı kontrol edilerek Genel Müdürlükçe istisnai onay veya yetki verilebilir.

Bakım kuruluşuna ilişkin değişiklikler

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-20’inde yer alan şartlara uygun olarak, kuruluşta gerçekleşecek değişikliklerini, kontrolünde olmayan durumlar hariç olmak üzere, bu değişiklikler gerçekleşmeden önce Genel Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür.

Yetkinin geçerliliği

(1) Genel Müdürlük tarafından yapılan değerlendirmelerin ardından bu Talimat gerekliliklerini sağlayan Bakım kuruluşlarına, bu Talimatın Ek-1 Tablo-21’sinde yer alan şartlara uygun olarak yetki belgesi düzenlenir. Yetki belgesi süresiz olarak verilir.

Bulgular

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-22’sinde yer alan şartlara uygun olarak, bulgularını takip eder ve gerekli işlemlerin yapılmasını sağlar.

Uyumluluk yöntemleri

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-23’ünde yer alan şartlara uygun olarak, AMC yerine AltMOC kullanılması hususunda gerekli işlemlerin yapılmasını sağlar.

Erişim

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-24’ünde yer alan şartlara uygun olarak, Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen kişilerin erişimine izin verir.

Emniyet problemine anında müdahale

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-25’inde yer alan şartlara uygun olarak, Genel Müdürlük tarafından zorunlu olarak belirlenen tüm emniyet önlemleri ve ilgili tüm zorunlu emniyet bilgilerini uygular.

Yönetim sistemi

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-26’sında yer alan şartlara uygun olarak, BKEK’te yer alacak bir emniyet ve uyumluluk izleme politikası belirler, uygun bir yönetim sistemi kurar ve ilgili prosedürleri geliştirir.

İç emniyet raporlama sistemi

(1) Bakım kuruluşu, bu Talimatın Ek-1 Tablo-27’sinde yer alan şartlara uygun olarak, uygun bir iç emniyet raporlama düzeni/sistemi kurar ve ilgili prosedürleri geliştirir.

Sözleşmeli kuruluş ve alt yüklenici anlaşmaları

(1) Bakım kuruluşu, sözleşmeli bakım veya alt yüklenici kullanacaksa, bu Talimatın Ek-1 Tablo-28’inde yer alan şartlara uygun olarak, anlaşma yapar ve söz konusu gerekliliklerin sağlandığından emin olur. Ayrıca bu kapsamda prosedürler geliştirir.

Kuruluş onaylarının devri

(1) Bir kuruluşun sahip olduğu bakım kuruluşu onayının bir başka kuruluşa devri, ilgili onaya ilişkin bu Talimatta tanımlanan tesisler, personel, alet-ekipmanlar, prosedürler ve veriler gibi tüm gereklilikleri sağlayacak şekilde mevcut kaynakların devredilmesi şartıyla, gerekli görülmesi halinde yerinde denetim ve inceleme yapılarak, Genel Müdürün uygun görmesi halinde gerçekleştirilebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Genel Müdürlüğün Düzenlemeleri (Otorite Gereklilikleri)

Gözetim dokümantasyonu

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-30’unda yer alan şartlara uygun olarak, bakım kuruluşlarına tüm mevzuat, standartlar, kurallar, teknik yayınlar, rehber dokümanlar ve ilgili belgeleri sağlar.

Kabul edilebilir uygulama usul ve esasları

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-31’inde yer alan şartlara uygun olarak, ilgili kabul edilebilir uygulama usul ve esaslarını belirler.

Emniyet problemine anında müdahale

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-32’inde yer alan şartlara uygun olarak, emniyet problemlerin anında müdahale edilmesine yönelik sistemi oluşturur.

Havacılık emniyeti üzerinde etkisi olan bir bilgi güvenliği olayı veya zafiyetine müdahale

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-33’inde yer alan şartlara uygun olarak, havacılık emniyeti üzerinde etkisi olan bir bilgi güvenliği olayı veya zafiyetine müdahale edilmesine yönelik sistemi oluşturur.

Genel müdürlük kayıtları

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-34’inde yer alan şartlara uygun olarak, ilgili kayıtların saklanmasını sağlar.

Gözetim prensipleri

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-35’sinde yer alan şartlara uygun olarak, gözetim prensipleri oluşturur.

Gözetim programı

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-36’ünde yer alan şartlara uygun olarak, gözetim programı, denetim planı oluşturur. Bakım kuruluşların güvenilirliğine göre gözetim periyotlarını belirler.

İlk yetkilendirme

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-37’ünde yer alan şartlara uygun olarak, ilk yetkilendirme süreçlerini yürütür.

Kuruluş değişikleri

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-38’sında yer alan şartlara uygun olarak, bakım kuruluşu değişiklik süreçlerini yürütür.

Siber güvenlik sistemi faaliyetleri

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-39’sinde yer alan şartlara uygun olarak, bakım kuruluşlarında siber güvenlik iş ve işlemlerini uygular.

Bulgular, düzeltici ve önleyici faaliyetler

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-40’inde yer alan şartlara uygun olarak, bakım kuruluşlarında tespit edilen bulguları değerlendirir ve gerekli iş ve işlemleri uygular.

Bakım kuruluşlarının yetkilerinin askıya alınması, sınırlanması ve iptali

(1) Genel Müdürlük, bu Talimatın Ek-1 Tablo-41’unda yer alan şartlara uygun olarak, bakım kuruluşlarının askıya alınması, sınırlanması ve iptal süreçlerini yürütür.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürülükten kaldırılan mevzuat

(1) Bu Talimatın yürürlüğe girmesi ile birlikte 09/02/2023 tarihli Onaylı Hava Aracı Bakım Kuruluşları Talimatı (SHT-145) yürürlükten kaldırılmıştır.

Talimatta geçen eğitimler

(1) Bu Talimatta belirtilen eğitimler, Genel Müdürlük tarafından sunulması durumunda, Genel Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tamamlanır. Bu kapsamdaki gereklilikler ayrıca düzenlenir.

Geçiş süreci

(1) Bu Talimatın yayımı tarihinden itibaren onaylı bakım kuruluşları, Talimat ile ihdas edilen gerekliliklere en geç 01/11/2027 tarihine kadar uyum sağlar. Talimatın yayımı tarihinden itibaren 01/11/2027 tarihine kadar olan süre geçiş süreci olarak tanımlanır. Anılan tarihe kadar gerekliliklere uyum sağlamayan kuruluşların yetki sertifikaları, 145.B.355 hükmü uyarınca tamamen veya kısmen iptal edilir, sınırlandırılır veya askıya alınır.

(2) Bu Talimatın yayımlandığı tarihte onaylı olan bakım kuruluşlarının bu Talimat ile ihdas edilen gerekliliklere uyum sağlamak için Genel Müdürlüğe 01/11/2026 tarihine kadar başvuru yapması gerekmektedir. Söz konusu başvuruda revize edilen BKEK, SMS yöneticisi adayı ve destekleyici diğer dokümanlar yer alır. Başvuru sonrasında gerçekleştirilecek denetimlerde tespit edilen geçiş süreci bulgularının kuruluş tarafından 01/11/2027 tarihine kadar kapatılması gerekmektedir.

(3) Bu Talimatın yayımı tarihinden önce başvuru yapmış olup onay süreci tamamlanmayan kuruluşların yetkilendirilmesi yürürlükten kaldırılan 09/02/2023 tarihli Onaylı Hava Aracı Bakım Kuruluşları Talimatına (SHT-145) göre tamamlanır. Yetkilendirme süreci bulgularının kapatılması ve onay sertifikasının düzenlenmesi en geç 31/03/2026 tarihine kadar tamamlanır. 31/03/2026 tarihine kadar bulgu kapanışları ve ilgili dokümantasyonu Genel Müdürlüğe sunmayan kuruluşların yetki başvurusu iptal edilir. Başvurusu iptal edilen kuruluşun bu Talimat kapsamındaki gereklilikleri sağlayarak tekrar yetki başvuru yapması gerekmektedir. Bu durumda kuruluşun tekrar ön izin başvurusu yapmasına gerek yoktur.

Yetkilendirme süreci tamamlanan onaylı bakım kuruluşu için 1. ve 2.fıkra gereklilikleri geçerli olur.

(4) 01/01/2026 tarihi itibari ile 145.B.305 maddesine uygun olarak risk bazlı denetim planı uygulanır.

Yürürlük

(1) Bu Talimat yayımı tarihinde yürürlüğe girer.