Polis; asayişi, amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkın arz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.
Yardım istiyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eder. Kanun ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar.
Polisin umumî emniyete müteallik inzibatî vazifeleri iki kısımdır:
A) Kanunlara ve nizamnamelere ve Hükümet emirlerine ve amme nizamına uygun olmıyan hareketlerin işlenmesinden evvel bu kanun hükümleri dairesinde önünü almak.
B) İşlenmiş olan bir suç hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile diğer kanunlarda yazılı vazifeleri yapmak polisin göreceği vazifelerde salâhiyetli âmirden verilecek emirlerde Memurin Kanununun 40 ıncı maddesi hükmü cari değildir.
Belediye zabıtası işleri Hükümetçe lüzum görülen yerlerde polise gördürülür.
Polis hiç bir suretle vazifesinden başka bir işte kullanılamaz.
Polis aşağıda gösterilen kimselerin parmak izlerini ve fotoğrafilerini almağa salahiyetlidir:
A) Polis veya jandarma tarafından Cumhuriyet müddeiumumiliğine tahkikat evrakile birlikte veya doğrudan doğruya gönderilip mezkûr makamca yapılan tahkikat neticesinde Türk Ceza kanununa göre ağır hapis cezasını istilzam eden suçlarla ammenin itimadı aleyhine işlenmiş suçların maznun ve mahkûmlarının;
B) Yabancı memleketlerden Türkiyeye kaçanların memleket içinde bir yerden başka bir yere naklolunanların, memleket dışına çıkarılanların;
C) Hüviyetlerini isbat edemiyenlerin;
D) Fuhuşla veya fuhuş yüzünden bulaşan hastalıklarla mücadele nizamname ve talimanameleri hükümlerine göre kendilerine (umumî ev sahibi), (birleşme yeri sahibi) ve (umumî kadın) adı verilenlerin ve itiyat sebebile veya menfaat kastile kendilerini başkalarının zevkine terkedenlerin, fuhşa vasıtalığı itiyat edenlerin, beyaz kadın ticaretile meşgul olanların ve umumî kadın patronlarının;
E) Cumhuriyet müddeiumumilikleri ve adlî ve askerî mahkemelerce bir meselenin tetkik ve tahkiki için parmak izlerinin, fotoğrafilerinin alınmasına lüzum gösterilen kimselerin.
Hariçten gelen filimlerin gösterilmesi ve dahilde yapılacak filimlerin çekilmesi polisin iznine bağlıdır. Polis filimlerin ve sanaryoların tetkik ve muayene işini alâkalı makamlarla birlikte ve nizamnamesine göre yapar.
Otel, gazino, kahve, içki yerleri, bar, tiyatro, sinema, hamam ve plaj gibi umuma mahsus istirahat ve eğlence yerlerinin açılması önce polisin tahkiki üzerine o yerin en büyük mülkiye âmirinin vereceği izne bağlıdır.
İzin alınmadan açılan bu gibi yerler polis tarafından kapatılır.
Aşağıda yazılı:
A) Kumar oynanan umumî veya umuma açık yerleri;
B) Uyuşturucu maddeler kullanılan yerleri;
C) Mevcut hükümlere aykırı hareketleri görülen umumî evler, birleşme yerleri ve tek başına fuhuş yapanların evlerini;
D) Ahlâka ve umumî terbiyeye uygun olmıyan veya Devletin emniyet ve siyasetine mazarratı dokunacak oyun oynatılan veya temsil verilen yerleri;
Polis, kat’î deliller elde ettiği takdirde o yerin en büyük mülkiye âmirinin emrile, kapatabilir.
Kapatmayı mucip sebepler suç teşkil ettiği takdirde tahkikat evrakı derhal Adliyeye verilir. Mahkemeden aksine bir karar verilinceye kadar bu kapatma devam eder.
Kapatmayı icap ettirecek sebep mahkemeye verilecek hallerden değilse, kapatma en çok üç ay devam edebilir.
Polis:
A) Askere, zabitlere ve zabıta memurlarına mahsus silâhları, harp tüfeklerini ve namlusu 15 santimetreden uzun olan tabancaları;
B) İzinsiz taşınan her model çap ve büyüklükte silâh ve tabancalarla dinamit, bomba ve bunlara benzer yakıcı, öldürücü maddeleri ve zehirli gazlerle bunlara ait alet ve malzemeyi ve barut ve sair ateş alıcı eczayi ve yasak olan, silâhlara ait fişekleri;
C) Üstünde bulundurduğu saldırma, kama, bıçak ve sustalı çakılan, amerikan yumruklarını, usturpa, matrakları, şişli bastonları ve buna benzer yaralayıcı aletleri;
D) Ammenin emniyeti için tehlikeli bir vasıta olarak kullanılması muhtemel her türlü eşyayı;
E) Serseri ve sabıkalılarda bulunan ve suç işlemiğe yarayan her türlü vasıtaları (Zabıta şüphe üzerine bu kabil eşhasın üzerini arayabilir);
F) Ahlâk ve umumi terbiyeye uygun olmıyan şarkı veya sözleri yahut amme emniyetini bozucu hitabeleri muhtevi bulunan gramofon plâklarını ve izinsiz gösterilen veya elde edilen filimleri ve bu kabil sair basma yazı ve resimleri; alır. Bunlardan Suç mevzuu olanları evrakile Adliyeye ve diğerlerini ait olduğu makamlara verir.
Taşınması memnu olan kama, hançer, ve saldırmanın yapılması ve satılması da yasaktır.
Eski eserlerden olupta kıymetli olanların satışı bu hükümden müstesnadır.
Ar ve hayaya ve içtimaî nizam ve ahlâka uygun olmıyan harekette bulunanlarla bu yolda söz ve türkü söyliyen ve çalğı çalanları, kadın ve genç erkeklere söz atanları, sarkıntılık edenleri ve genç kimseleri her türlü ahlâksızlığa teşvik eyliyenleri polis meneder. Suçlular hakkında tanzim olunacak evrak yirmi dört saat içinde Adliyeye verilir.
Kız ve kadınların gazino, bar, kafeşantan ve bunlara benzer içki kullanılan yerlerle banyo, hamam ve plâjlarda çalışabilmeleri o yerin en büyük mülkiye âmirinin iznine bağlıdır.
Yirmi bir yaşından küçük yaştaki kadın ve erkekler hiç bir suretle bu yerlerde çalıştırılamazlar.
Bar, kafeşantan ve meyhanelere, yanlarında veli ve vasileri olsa bile, on sekiz yaşından aşağı küçüklerin girmesini polis meneder.
Polis halkın rahatını bozacak ve rezalet sayılacak surette sarhoş olanlara sarhoşluk halinde başkalarına tecavüz edenleri ve mutlak surette ammenin istirahatini bozanları yakalar ve haklarında tanzim edeceği evrakile yirmi dört saat içinde Adliyeye verir.
Şehir ve kasabalarda gerek mesken içinde ve gerek dışında saat 24 ten sonra her ne suretle olursa olsun civar halkının rahat ve huzurunu bozacak surette gürültü yapanlar polisçe menolunur. Bu yasağı dinlemiyenler hakkında Ceza Kanununun 546 ncı maddesine göre takibat yapılır.
Zabıtadan izin alınarak yapılacak düğün ve müsamere ve balolar bu kayitten müstesnadır.
Polis; yaptığı tahkikat esnasında ifadelerine müracaat lâzımgelen kimseleri çağırır ve kendilerinden lüzumu olan şeyleri sorar.
Polis, aşağıda yazılı hallerde silâh kullanmağa salahiyetlidir:
A) Nefsini müdafaa etmek;
B) Başkasının ırz ve canına vukubulan ve başka suretle men’i mümkün olmıyan bir taarruzu savmak için;
C) Ağır cezayı müştekim bir suçtan maznun olarak yakalanıp nezaret altında bulunan veya her hangi bir suçtan mahkûm ve mevkuf olupta tutulması veya nakil ve şevki polise emir ve tevdi olunan şahısların kaçmaları veya bu maksatla polise taarruzları halinde yapılacak ihtarlara itaat edilmemiş ve kaçmağa ve taarruza mâni olmak için başka çare bulunmamışsa;
D) Muhafazasına memur olduğu mevki veya elindeki silâha yahut kendisine verilmiş veya teslim edilmiş olan karakolhane ile şahıslara karşı vukubulacak taarruzu başka suretle def’a imkân olmamışsa;
E) Ağır cezayı müştekim ve meşhut cürüm halinde bulunan suçlarda suçlunun saklı olduğu yerin arandığı sırada o yerden şüpheli bir şahıs çıkarak kaçtığı ve dur emrine kulak asmadığı görülerek başka suretle ele geçirilmesine imkân bulunmamışsa;
F) Ağır hapsi müştelzim bir suçtan dolayı maznun veya mahkûm olupta zabıtaca aranmakta olan bir şahsın yakalanmasına teşebbüs edildiği sırada kaçar ve dur emrine de kulak asmıyarak başka türlü ele geçirilmesi kabil olmazsa;
G) Vazife esnasında polise tecavüze veya, karşı koymağa elverişli aletlerin ve silâhların teslimi emredildiği halde emrin derhal yerine getirilmiyerek karşı gelinmesi veya teslim edilmiş silâh ve aletlerin zorla tekrar alınmasına kalkışılmışsa;
H) Polisin vazifesini yapmasına yalnız veya toplu olarak filî mukavemette bulunulmuş veya taarruzla mümanaat edilmişse;
I) Devlet nüfuz ve icraatına silâhlı olarak karşı gelinmişse.
Polisin:
A) Kanun ve usul dairesinde verdiği emre itaatsizlik ve ittihaz eylediği tedbirlere riayetsizlik edenler;
B) Vazife yaparken polise mukavemette bulunan veya vazifesinden alıkoymak maksadile polise zorla karşı koyan ve yakalanmadıkları takdirde hareketlerinde devam etmeleri melhuz bulunan şahıslar;
Karakola götürülüp haklarında tanzim olunacak evrakla beraber yirmi dört saat içinde Adliyeye verilirler.
Fevkalâde hallerde ve Devletin emniyet ve selâmetini ve içtimaî nizamı tehdit ve ihlâl kabiliyetini haiz vaziyetlerde bu hal ve vaziyetleri ihdas edeceklerinde veya devamına müessir olacaklarına şüphe edilenleri, sebep ortadan kalkmaya kadar, polis nezaret altına, alabilir ve umumî ve hususî nakil vasıtalarına vaziyet edebilir.
Bu hal ve vaziyetin ve devamının takdiri en büyük mülkiye âmirine aittir.
Polis; sokak, meydan ve umuma mahsus yerlerde intizamı temin ve seyrüsefer talimatnamesindeki vasıflara uygun olmıyan nakil vasıtalarını işlemekten ve bu vasıtaları sarhoş olarak veya seyrüseferin intizam ve selâmetini bozacak surette idare edenleri çalışmaktan meneder.
Polis, aşığda yazılı hallerde evlere girebilir:
A) İstimdat veya yangın, su baskını ve boğulma gibi büyük tehlikelerin haber verilmesi veya görülmesi halinde;
B) Ağır cezayi müştekim bir suçun işlenmesine veya yapılmakta devam olunmasına mâni olmak için.
Bir neşir vasıtası için abone yazmak veya bunlar için yazı, resim, ilân gibi bir madde kabul etmek maksadile Matbuat Kanununa göre alınmış vesikası olmaksızın idare evlerinin dışında dolaşanlar veya dolaştırılanlar şantajdan veya böyle bir hareketle dolandırıcılıktan maznun olarak takibat altında bulunanlar; polisçe bu yolda çalışmaktan menedilir.
Bu kanunda yazılı vazife ve salâhiyetlerin yapılması ve kullanılması için en büyük mülkiye âmirlerinin vereceği emirleri, Dahiliye Vekili resen verebilir.
Umumî ve hususî kanunlarla Polise verilen ve bu kanunda yazılı bulunmıyan vazife ve salâhiyetlerin hükümleri bakidir.
Mahsus zabıta teşkilâtı olan işlerde bu teşkilâta mensup memur bulunmadığı yerlerde polis, bunlara ait inzibatî muameleleri yapmağa salâhiyetlidir.
Polis teşkilâtı olmıyan yerlerde vilâyet ve kaza jandarma kumandanları bu kanunda yazılı vazifeleri yaparlar ve salâhiyetleri kutlanırlar.
Bu kanunun tatbik suretini gösterir bir nizamname yapılacaktır.
Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Bu kanunun hükümlerini yürütmeğe icra Vekilleri Heyeti memurdur.