Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Yangın Önleme ve Söndürme Yönergesi

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

(1) Bu Yönergenin amacı; Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun binasında çıkabilecek yangınlardan korunma, önleme ve ortaya çıktığında söndürme ile tahliye faaliyetlerinin usul ve esaslarını belirlemektir.

Kapsam

(1) Bu Yönerge; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu binasında çıkabilecek yangınlardan korunma, önleme ve ortaya çıktığında söndürme ile tahliye faaliyetlerini yürütmek üzere ekip oluşturulması, yetki ve sorumlulukları, bütçesi, çalışma usul ve esasları, organizasyonu, kullanılacak araç, gereç ve malzeme ile söndürme araçlarının kullanım usullerini kapsar.

Dayanak

(1) Bu Yönerge; Bakanlar Kurulunun 2007/12937 sayılı kararı ile 19 Aralık 2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre düzenlenmiştir.

Tanımlar

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) Acil durum: Afet olarak değerlendirilen olaylar ile dikkatsizlik, tedbirsizlik, ihmal, kasıt ve çeşitli sebeplerle meydana getirilen olayların yol açtığı hâlleri,

b) Acil durum asansörü (İtfaiye asansörü): Binalarda bulunan, kullanımı doğrudan yangın söndürme ve kurtarma ekiplerinin veya itfaiyenin denetimi altında bulunan ve ek korunum uygulanmış olan özel asansörü,

c) Acil durum aydınlatması: Olağan aydınlatma devrelerinin kesintiye uğraması hâlinde, armatürün kendi gücüyle veya ikinci bir enerji kaynağından beslenerek sağlanan aydınlatmayı,

ç) Acil durum ekibi: Yangın, deprem ve benzeri afetlerde binada bulunanların tahliyesini sağlayan, olaya ilk müdahaleyi yapan, arama-kurtarma ve söndürme işlerine katılan ve gerektiğinde ilk yardım uygulayan ekibi,

d) Ana Hizmet Binası: Üst Kurulun Üniversiteler Mah. 1597. Cad. No:13 Bilkent Çankaya/Ankara adresini,

e) Basınçlandırma: Kaçış yollarındaki iç hava basıncını yapının diğer mekânlarındaki basınca göre daha yüksek tutarak duman sızıntısını önleme yöntemini,

f) Bina yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan mesafeyi,

g) Bodrum katı: Döşemesinin üst kotu, yapının dış duvarına bitişik zeminin en üst kotuna göre 1,2 m’den daha aşağıda olan katı,

ğ) Duman haznesi: İçinde dumanın toplanması amacıyla tavanda tasarlanan hacmi,

h) Güvenlik bölgesi: Binadan tahliye edilen şahısların bina dışında güvenli olarak bekleyebilecekleri bölgeyi,

ı) Islak borulu yağmurlama sistemi: Boruları sürekli olarak su ile dolu durumda tutulan otomatik söndürme sistemini,

i) Kaçış (Yangın) merdiveni: Yangın hâlinde ve diğer acil hâllerde binadaki insanların emniyetli ve süratli olarak tahliyesi için kullanılabilen, yangına karşı korunumlu bir şekilde düzenlenen ve tabiî zemin seviyesinde güvenlikli bir alana açılan merdiveni,

j) Kaçış uzaklığı: Herhangi bir katta bir mekân içinde durulabilen en uzak noktada bulunan bir kullanıcının kendisine en yakın kat çıkışına kadar almak zorunda olduğu yürüme yolunun uzunluğunu,

k) Kaçış yolu: Oda ve diğer müstakil hacimlerden çıkışlar, katlardaki koridor ve benzeri geçişler, kat çıkışları, zemin kata ulaşan merdivenler ve bina son çıkışına giden yollar dâhil olmak üzere binanın herhangi bir noktasından yer seviyesindeki cadde veya sokağa kadar olan ve hiçbir şekilde engellenmemiş bulunan yolun tamamını,

l) Kullanıcı yükü: Herhangi bir anda, bir binada veya binanın esas alınan belirli bir bölümünde bulunma ihtimali olan toplam insan sayısını,

m) Kuru boru sistemi: Normalde içinde su bulunmayan, yangın hâlinde itfaiyenin zemin seviyesinden su basabileceği boruyu,

n) Korunumlu merdiven: Yangına karşı dayanıklı bir malzeme ile çevrili veya yangından etkilenmeyecek şekilde düzenlenen merdiveni,

o) Ortak merdiven: Birden çok sayıda kullanım birimine hizmet veren ve kaçış merdiveni olarak da kullanılabilen bina merdivenini,

ö) Son çıkış: Bir yapıdan kaçış sağlayan yolun yapı dışındaki yol ve cadde gibi güvenlikli bir alana geçit veren bitiş noktasını,

p) Sulu boru sistemi: Sürekli olarak su ile dolu durumda tutulan boruyu,

r) Tek yönlü kaçış mesafesi: Bir mekân içindeki kişilerin sadece tek bir yönde hareket ederek bir çıkışa veya alternatifli iki yönde kaçış imkânına sahip olduğu noktaya kadar olan mesafeyi,

s) Yağmurlama (sprinkler) sistemi: Yangını söndürmek, soğutmayı sağlamak ve gelişen yangını itfaiye gelinceye kadar sınırlamak amacı ile kurulan ve su püskürtmesi yapan otomatik sistemi,

ş) Yangın duvarı: İki bina arasında veya aynı bina içinde farklı yangın yüküne sahip hacimlerin birbirinden ayrılması gereken hâllerde, yangının ilerlemesini ve yayılmasını belirlenmiş bir süre için durduran düşey elemanı,

t) Yangın güvenlik holü: Kaçış merdivenlerine yangının ve dumanın geçişini engellemek için yapılan bölümü,

u) Yangın kapısı: Bir yapıda kullanıcılar, hava veya nesneler için dolaşım imkânı sağlayan, kapalı tutulduğunda duman, ısı ve alev geçişine belirli bir süre direnecek nitelikteki kapıları,

ü) Yangın türü: Yanmakta olan maddeye göre;

1) A sınıfı yangınlar: Odun, kömür, kâğıt, ot, doküman ve plastik gibi yanıcı katı maddeler yangınını,

2) B sınıfı yangınlar: Benzin, benzol, makine yağları, laklar, yağlı boyalar, katran ve asfalt gibi yanıcı sıvı maddeler yangınını,

3) C sınıfı yangınlar: Metan, propan, bütan, LPG, asetilen, havagazı ve hidrojen gibi yanıcı gaz maddeler yangınını,

4) D sınıfı yangınlar: Lityum, sodyum, potasyum, alüminyum ve magnezyum gibi yanabilen hafif ve aktif metaller ile radyoaktif maddeler gibi metaller yangınını,

v) Yapı yüksekliği: Bodrum katlar, asma katlar ve çatı arası piyesler dâhil olmak üzere, yapının inşa edilen bütün katlarının toplam yüksekliğini,

y) Yüksek bina: Bina yüksekliği 21.50 m’den, yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla olan binaları,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Tahliye ve Yangın Güvenliği Sorumluluğu, Genel Sorumluluklar ve Yasaklar, İdari Önlemler

Tahliye ve yangın güvenliği sorumluluğu

(1) Üst Kurulun tahliye ve yangın güvenliğinden, Üst Kurul Başkanı sorumludur.

(2) Bu sorumlulukla ilgili görevler İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı koordinesinde yerine getirilir.

Genel sorumluluklar ve yasaklar

(1) Üst Kurulun binasında kontrol dışı ateş yandığını veya dumanını görenler; adres göstererek itfaiyenin 112 numaralı yangın ihbar telefonunu derhal arar ve itfaiye ekibini bilgilendirir.

(2) İtfaiye aracının geçişini ve yangın söndürme malzemelerinin kullanımını zorlaştıracak şekilde araç park edilmez. Park halindeki itfaiye araçlarının önü kapatılmaz.

(3) Üst Kurulun binasında park ve bahçe gibi yerlerde ateş yakmak, ateşle ilgili uygulamalar yapmak yasaktır.

(4) Üst Kurulun binasında kâğıt, naylon, kıvılcımlı küller ile sigara izmaritleri gibi kolay yanan maddeler bina önlerine, çöp konteynırlarına, ağaçlık alanlar ile yollara atılmaz ve dökülmez.

(5) Sabit veya seyyar yangın söndürme cihaz ve tesisatını kullanılmayacak hale getirmek veya yangın musluklarının önünü kapatmak yasaktır. Herhangi birinin bozuk olduğunun görülmesi ve anlaşılması halinde Sivil Savunma ve özel güvenlik personeline haber verilir.

(6) Açık alanlarda sigara ve diğer tütün ürünlerini kullananlar, ortaya çıkan tütün atıklarını bu amaçla yerleştirilen kutulara, söndüğünü anladıktan sonra atarlar.

(7) Yangın söndürme sistemleri ile malzemeler amacı dışında kullanılamaz, Sivil Savunma ve İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığının bilgisi dışında yerleri değiştirilmez.

(8) Yangın söndürme amacı dışında, herhangi bir sebeple yangın su hattından su alınmaz.

(9) Yangın çıkması halinde olaya müdahale eden personel, itfaiye sorumlu amirinin olay yerine gelmesinden itibaren onun emrine girer ve kendisine yardım eder.

(10) Yönerge hükümlerinin yürütülmesinden ve yangın tedbirlerinin gereği gibi alınmasından her kademedeki personel, bağlı bulunduğu yöneticiye karşı sorumludur.

(11) Binanın çalışma alanları ve koridorlarında atık kâğıt kutusunun dışında kâğıt toplanmaz ve biriktirilmez. Binaların bodrum katlarında ahşap, kâğıt, plastik vb. gibi yangına neden olacak maddeler bulundurulmaz.

(12) Binada bulunan yangın merdivenleri ile yangın kaçış yollarının önü kapatılmaz ve depo olarak kullanılmaz, bu durumdaki kapılar içten rahatlıkla açılacak şekilde hazır bulundurulur.

(13) Elektrik tesisatına aşırı yükleme yangına neden olacağından; büro, salon vb. yerlerde elektrikli ocak, çay-kahve makinesi, klima ve elektrikli ısıtıcılar kullanılmaz.

(14) Üst Kurulun, binasında yangın talimatları, acil telefonları da içerecek şekilde hazırlanır ve binada görülebilecek noktalara asılır, görevli personeller bu talimata göre hareket eder.

İdari önlemler

(1) Üst Kurulun, binasındaki oda kapıları numaralandırılır. Bu kapıların anahtarlarına numara bulunan birer plaka takılır. Kapı anahtarlarının bir örneği bina girişlerinde güvenlik kontrol noktalarında bulunan kilitli camlı bir dolap içerisinde bulundurulur.

(2) Her birim yangında kurtarılacak evrak ve malzemelerini önem sırasına göre belirler ve “YANGINDA İLK ÖNCE KURTARILACAKTIR” (Y) işaretini, evrak dolabı veya malzemelerin üzerine yapıştırır.

(3) Bina katlarında çalışan personel, sorumlu oldukları alanlarda çalışma saati başlangıcından bitimine kadar yangın tehlikesine karşı korunma önlemlerini kontrol etmek ve almakla görevlidir.

(4) Büro ve sekretaryalarda çıkan kâğıtlar, atık kâğıt kutularında toplanır. Atık kâğıtlar çalışma saati sonunda görevliler tarafından toplu halde bina dışında belirlenen atık kâğıt konteynırlarına bırakılır.

(5) Bürolarda madeni çöp sepeti bulundurulur. Toplanan çöpler mesai saati bitiminde bina dışındaki çöp toplama noktalarına görevliler tarafından bırakılır.

(6) Hizmet saha ve binalarının kamera ile izlenmesi esnasında yangın ile ilgili görüntü tespit edildiğinde derhal itfaiyenin 112 numaralı yangın ihbar telefonuna haber verilir.

(7) Teknik oda ve atölyeler gibi boya, tiner, vb. yanıcı ve parlayıcı maddelerin kullanıldığı yerlerde, yangına karşı önleyici tedbir olarak bu maddelerin kullanımı ve muhafazası için gerekli önlemler ilgili birimlerce alınır.

(8) Katı yakıtların kullanıldığı yerlerdeki bacalar iki ayda bir temizlenir.

(9) Yangın önlemleri açısından ağaçlık alanlar ile yollarda bulunan kuru yapraklar, dallar, kâğıtlar vb. atıklar İdari ve Mali İşler Başkanlığı tarafından temizlenir.

(10) Üst Kurulun, binalarında; teknik elemanlar ve hizmet satın alınan firmalar tarafından yapılacak tamir, bakım, onarım ve diğer çalışmalar, önceden yazılı olarak, yangın güvenliği açısından Sivil Savunma ve İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına bildirilir.

(11) Çalışma, hizmet satın alma yolu ile yapılıyorsa ilgili birimden bir personelin refakatinde çalışmanın yaptırılması ve çalışma yapılacak bölgenin, ilgili birimce yangına sebebiyet verecek maddelerden temizlenmesi ve gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Binaların Kontrolü, Çatılar, Kapalı Otopark, Arşiv ve Kütüphanelere Giriş-Çıkışlar

Binaların kontrolü

(1) Mesainin bitimi ile birlikte, birimde görevli personel, açık kalan pencereleri kapatır, ışıkları söndürür, elektrikli cihazların kapalı olup olmadığının kontrolünü yapar.

(2) Mesai bitiminde koridor, salon ve odalar, özel güvenlik personeli tarafından kontrol edilir, açık ışıklar söndürülür. Odaların kapısı açık veya kapısı kilitli, ışığı yanık ise, odanın kapısı açılır, gözle kontrol edilerek yangına karşı tehlike arz edecek bir durumun olup olmadığına bakılır, açık lambalar, elektrikli cihazlar, kapılar, pencereler kapatılır. Binada yapılan kontroller bittikten sonra Bina Kontrol Tespit Tutanağı (Ek-1) saati yazılarak doldurulur.

(3) Lojman olarak kullanılan binaların yangın güvenliği bina yöneticilerinin sorumluluğundadır.

Çatılar

(1) Çatı giriş kapısı devamlı kapalı ve kilitli tutulur. Çatıya Sivil Savunma ve özel güvenlik personeli bilgisi dahilinde çıkılır.

(2) Çatı aralarında kolay alevlenici, parlayıcı ve patlayıcı madde bulundurulmaz. Çatı arasına yalnız el feneri ile çıkılır. Çatı giriş kapıları kilitlenir ve anahtarlar bina girişinde görevli güvenlik personeli tarafından camlı ve kilitli bir dolap içerisinde bulundurulur.

(3) Çatı araları sürekli temiz halde bulundurulur, depo ve arşiv olarak kullanılmaz.

Kapalı oto parklar

(1) 28.11.2008 tarih ve 27068 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren; Araçların İmal, Tadil ve Montajı (AİTM) Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca, kapalı oto parklara sıvılaştırılmış petrol gazlı (LPG) sıkıştırılmış doğalgazlı (CNG) ve sıvılaştırılmış doğalgazlı (LNG) araçlar giremez ve alınamaz. Bu noktalara bu tip araçların giremeyeceğine dair uyarı levhaları asılır.

(2) Kapalı oto parklarda; lastik depoları, yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddeler ve bunlara ait depolar bulundurulamaz.

Arşiv ve kütüphanelere giriş-çıkışlar

(1) Arşiv ve kütüphanelere burada görevli memurlar nezaretinde girilebilir. Arşiv ve kütüphanelere yangına sebebiyet verecek maddelerle giriş ve çıkış yapılamaz.

(2) Birimlere ait arşiv, kütüphane ve yangın riski yüksek diğer depoların yangın güvenliği açısından yerlerinin belli olması için giriş kapılarına hangi birime ait olduğu, ne amaçla kullanıldığı ve sorumlu personelin ismi ile telefon numaraları yazılır. Yangın riski yüksek olan depolar için İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı ile ilgili birimlerin yetkilileri birlikte gerekli gördükleri ek önlemleri alırlar. Bu gibi depoların birer anahtarı bina girişinde görevli özel güvenlik personeli tarafından camlı ve kilitli bir dolap içerisinde bulundurulur.

(3) Asansör holü, acil çıkış merdivenleri ile kapalı otoparklarda; ahşap, kâğıt, arşiv, yanıcı, parlayıcı, patlayıcı vb. gibi maddeler bulundurulamaz.

(4) Acil çıkış holleri ile merdivenler her zaman kullanıma hazır ve açık bulundurulur bu alanlara hiçbir madde, malzeme vb. konulamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Bakım ve Onarım, Periyodik Kontroller ve Kullanım Talimatları

Bakım ve onarım

(1) Yangın söndürme tüplerinin bakım ve onarımları ile yangın algılama ve erken uyarı sistemleri, yangın dolapları ve otomatik söndürme sistemlerinin kontrolü periyodik olarak yerine getirilir.

(2) Binalarda bulunan yangın su pompaları (yangın söndürme sistemi ve otomatik sistemler) ve yangın su deposunun kontrolü ile birinci fıkrada sayılan sistemlerin bakım-onarım ve işler halde bulundurulması İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmet personeli tarafından yerine getirilir.

Periyodik kontroller ve kullanma talimatları

(1) Acil aydınlatma, yönlendirme, yangın algılama ve uyarı sistemleri; ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrolü, test ve bakımı ile işler halde bulundurulması İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmet personeli tarafından yerine getirilir.

(2) Üst Kurul binasında bulunan; Yangın Algılama ve Erken Uyarı Sistemi, Yangın Alarm Butonları, Yangın Panoları, Hidrant Sistemleri ile Otomatik Söndürme Sistemlerinin dağılımı (EK-2)’dedir.

(3) Mevcut yangın algılama, erken uyarı ve söndürme sistemlerinin kontrolü kapsamında, yangın kontrol panelleri/ihbar panoları günlük olarak kontrol edilir.

(4) Binalarda yer alan ve kullanma talimatları (Ek-3)’te bulunan Yangın Panolarının kontrolü aylık yapılır.

(5) Üst Kurul binasında yer alan ve dağılımı (EK-4)’de, kullanma talimatları (Ek-5)’de, kontrol formu (Ek-6)’da bulunan Taşınabilir Yangın Söndürme Cihazları/Tüplerinin kontrolü yılda bir kez yapılır.

(6) İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından, yapılan tüm kontroller (Ek-7)’de bulunan Taşınabilir Yangın Söndürme Cihazları ile Yangın Musluklarının kontrol ve temizliği aylık yapılır.

(7) Üst Kurul binasında (EK-8)’de yer alan yangın talimatı çalışanların görebileceği yerlere asılır.

(8) Üst Kurul binasının vaziyet planı çalışanların görebileceği yerlere asılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Kaçış Yolları, Yangın Güvenlik Holü, Kaçış Yolları Gerekleri, Kaçış Merdivenleri, Bodrum Kat Kaçış Merdivenleri

Kaçış yolları

(1) Çıkışların ve erişim yollarının açıkça görülebilir olması veya konumlarının simgeler ile vurgulanması ve her an kullanılabilmesi için engellerden arındırılmış hâlde bulundurulması sağlanır.

Yangın güvenlik holü

(1) Yangın güvenlik holleri; kaçış merdivenlerine dumanın geçişinin engellenmesi, söndürme ve kurtarma elemanlarınca kullanılması ve gerektiğinde engellilerin ve yaralıların bekletilmesi için yapılan yangın güvenlik holleri kullanılmaya uygun şekilde boş bulundurulması sağlanır.

Kaçış yolları gerekleri

(1) Üst Kurul merkez binasında zorunlu çıkışların kolayca erişilebilir, kapıların açılabilecek durumda olması ve önlerinde engelleyicilerin bulunmaması sağlanır.

Kaçış merdivenleri

(1) Kaçış merdivenlerinin kullanıma uygun şekilde boş bulundurulması sağlanır.

Bodrum kat kaçış merdivenleri

(1) Herhangi bir acil durumda üst katları terk edenlerin bodrum kata inmelerini önlemek için, merdivenin zemin düzeyindeki sahanlığının bodrum merdiveninden görülebilir uygun yönlendirme yapılması sağlanır.

ALTINCI BÖLÜM

Kazan Daireleri, Doğalgaz Tesisatlı Kazan Daireleri, Bacalar

Kazan daireleri

(1) Kazan dairelerinde duman bacalarına ilave olarak temiz ve kirli hava bacaları yaptırılır.

(2) Kazan dairesinde en az 1 adet 6 kg’lık çok maksatlı kuru kimyevi tozlu yangın söndürme cihazı ve büyük kazan dairelerinde en az 1 adet yangın dolabı bulundurulur.

Doğalgaz tesisatlı kazan daireleri

(1) Sayaçların kazan dairesi dışına yerleştirilmesi gerekir.

(2) Herhangi bir tehlike anında gazı kesecek olan ana kapama vanası ile elektrik akımını kesecek ana devre kesici ve ana elektrik panosu, kazan dairesi dışında kolayca ulaşılabilecek bir yere konulur. Gaz ana vanasının yerini gösteren plaka, bina girişinde kolayca görülebilecek bir yere asılır.

(3) Gaz kullanılan kapalı bölümlerde, gaz kaçağına karşı doğal veya mekanik havalandırma sağlanır.

(4) Kazan dairesinde doğalgaz veya LPG kullanılması hâlinde, bu gazları algılayacak gaz algılayıcıların kullanılması şarttır.

(5) Bodrumlarda LPG tüpleri bulundurulamaz.

(6) Yetkili kurum tarafından verilen kazan dairesi işletmeciliği kursunu bitirdiğine dair sertifikası bulunmayan şahıslar, kazan dairesini işletmek üzere çalıştırılamaz.

Bacalar

(1) Sıvı ve katı yakıtlı kazanların bacalarının altında bir kurum temizleme menfezi bulunması ve yılda en az iki defa yetkili kişilere temizlettirilmesi gerekir. Bacaların temizliğinden İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli sorumludur.

(2) Baca temizliği, belediye itfaiye teşkilatı veya bu konuda yetkilendirilmiş özel firmalar tarafından yapılır.

(3) Doğalgaz kullanılan kombi ve şofbenlerin bacalarının yıllık bakımı ve temizliği gaz dağıtım şirketlerinin belirleyeceği uzman ve eğitimli kişiler tarafından yaptırılır. Bu kişiler tarafından bacalar ve temiz hava girişleri kontrol edilir. Baca gazı sensörü olmayan cihazların kullanılmasına izin verilmez.

YEDİNCİ BÖLÜM

Asansörlerin Özellikleri, Acil Durum Asansörü

Asansörlerin özellikleri

(1) Asansörlerin, yangın uyarısı aldıklarında kapılarını açmadan doğrultuları ne olursa olsun otomatik olarak acil çıkış katına dönecek ve kapıları açık bekleyecek özellikte olması sağlanır.

(2) Asansörlerin, yangın uyarısı alındığında, kat ve koridor çağrılarını kabul etmemesi sağlanır.

Acil durum asansörü

(1) Acil durum asansörü; bina içinde acil durum ekiplerinin gerekli kurtarma işlemlerini yapmak ve aynı zamanda engelli insanların tahliye edilmesi amacıyla kullanılır. Asansör, aynı zamanda normal şartlarda binada bulunanlar tarafından da kullanılabilir. Ancak, bir yangın veya acil durumda, asansörün kontrolü acil durum ekiplerine geçer.

(2) Acil durum asansörünün, enerji kesilmesi hâlinde, otomatik olarak devreye girecek özellikte ve 60 dakika çalışır durumda kalmasını sağlayacak bir acil durum jeneratörüne bağlı bulunması sağlanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Elektrik Tesisatı ve Sistemleri

Elektrik tesisatı ve sistemleri

(1) Üst Kurul binasında kurulan elektrik tesisatının kaçış, yolları aydınlatmasının ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin, yangın hâlinde veya herhangi bir acil hâlde, binada bulunanlara zarar vermeyecek, panik çıkmasını önleyecek, binanın emniyetli bir şekilde boşaltılmasını sağlayacak ve güvenli bir ortam oluşturacak şekilde, tesis edilmesi ve çalışır durumda bulundurulması, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından sağlanır.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Acil Durum Aydınlatması ve Yönlendirmesi, Kaçış Yollarının Aydınlatılması, Acil Durum Aydınlatma Sistemi, Acil Durum Yönlendirmesi

Acil durum aydınlatması ve yönlendirmesi

(1) Kaçış yollarında, kullanıcıların kaçışı için gerekli aydınlatmanın sağlanmış olması şarttır. Acil durum aydınlatması ve yönlendirmesi için kullanılan aydınlatma ünitelerinin normal kaçış yolu aydınlatması kesildiğinde otomatik olarak devreye girecek şekilde tesis edilmesi ve işler halde bulundurulması İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından sağlanır.

Kaçış yollarının aydınlatılması

(1) Bütün kaçış yollarının ve kaçış merdivenlerinin aydınlatılması zorunludur.

(2) Kaçış yollarında aydınlatmanın, bina kaçış yollarının kullanılmasının gerekli olacağı bütün zamanlarda sürekli olarak yapılması sağlanır. Aydınlatma bina veya yapının genel aydınlatma sistemine bağlı aydınlatma tesisatı ile sağlanır ve doğal aydınlatma yeterli kabul edilmez.

Acil durum aydınlatma sistemi

(1) Acil durum aydınlatma sistemi; şehir şebekesi veya benzeri bir dış elektrik beslemesinin kesilmesi, yangın, deprem gibi sebeplerle Üst Kurulun binasının elektrik enerjisinin güvenlik maksadıyla kesilmesi ve bir devre kesici veya sigortanın açılması sebebiyle normal aydınlatmanın kesilmesi hâllerinde, otomatik olarak devreye girerek yeterli aydınlatma sağlayacak şekilde önlem, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından alınır.

(2) Bütün kaçış yollarında, toplanma için kullanılan yerlerde, asansörlerde ve yüksek risk oluşturan hareketli makineler ve kimyevi maddeler bulunan atölye ve laboratuvarlarda, elektrik dağıtım ve jeneratör odalarında, merkezi batarya ünitesi odalarında, pompa istasyonlarında, kapalı otoparklarda, ilk yardım ve emniyet ekipmanının bulunduğu yerlerde, yangın uyarı butonlarının ve yangın dolaplarının bulunduğu bölümler ile benzeri bölümlerde, acil durum aydınlatması zorunludur. bu konudaki tedbirler İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından alınır.

Acil durum yönlendirmesi

(1) Üst Kurul Binasının birden fazla çıkışı olduğundan, kullanıcıların çıkışlara kolaylıkla ulaşabilmesi için acil durum yönlendirmesi yapılır. Acil durum hâlinde, bina içerisinde tahliye için kullanılacak olan çıkışların konumları ve bina içerisindeki her bir noktadan planlanan çıkış yolu, bina kullanıcılarının görebileceği şekilde, acil durum çıkış işaretlemeleri yapılır.

(2) Acil durum yönlendirmesinin normal aydınlatmanın kesilmesi hâlinde en az 60 dakika süreyle sağlanması gerekir. Kullanıcı yükünün 200’den fazla olması hâlinde, acil durum yönlendirmesinin çalışma süresinin en az 120 dakika olması, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından sağlanır.

(3) Kaçış yollarında yönlendirme işaretleri dışında, kaçış yönü ile ilgili tereddüt ve karışıklık yaratabilecek hiçbir ışıklı işaret veya nesne bulundurulamaz.

(4) Yönlendirme işaretlerinin hem normal aydınlatma ve hem de acil durum aydınlatması hâllerinde kaçış yolu üzerinde bütün erişim noktalarından görülebilir olması sağlanır.

ONUNCU BÖLÜM

Sesli ve Işıklı Uyarı Cihazları, Acil Durum Kontrol Sistemleri, Sesli ve Işıklı Uyarı

Cihazları

(1) Tahliye uyarı sistemlerinin, binanın tamamında devreye girmesi sağlanır.

(2) Sesli yangın uyarı cihazlarının seslerinin, binada başka amaçlarla kullanılan sesli uyarıcılardan ayırt edilebilecek özellikte olması sağlanır.

(3) Sesli ve ışıklı uyarı cihazları, sadece yangın uyarı sistemi ve diğer acil durum uyarıları için kullanılır. Anons sistemleri ise, yangın uyarı sistemi ve diğer acil durum anonsları amacıyla kullanılır.

Acil durum kontrol sistemleri

(1) Yangın hâlinde otomatik olarak gerekli kontrol fonksiyonlarını yerine getirecek acil durum kontrol sisteminin;

a) Yangın sırasında kapanması gereken yangın kapılarını ve diğer açıklıkları kapatma amaçlı cihazları normal hâlde açık durumda tutan elektromanyetik kapı tutucu ve benzeri cihazlarının serbest bırakılması,

b) Merdiven yuvaları ve asansör kuyuları basınçlandırma cihazlarının devreye sokulması,

c) Duman kontrol sistemlerinin işlemlerini yerine getirmesi,

ç) Acil durum aydınlatma kontrol işlemlerini gerçekleştirmesi,

d) Güvenlik ve benzeri sebeplerle kilitli tutulan kapıların ve turnikelerin açılması,

e) Asansörlerin yapılış özelliklerine bağlı olarak yangın esnasında kullanımının engellenmesi veya tahliye amacıyla itfaiye veya eğitilmiş bina acil durum ekipleri tarafından kullanılmasının sağlanması,

f) Belediye itfaiyesi ile elektrik işletmesine, polise, Üst Kurul yöneticilerine ve gerekli görülen diğer yerlere yangının otomatik olarak haber verilmesi,

Özellik ve fonksiyonlarına sahip olması İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından sağlanır.

(2) Acil durum kontrol işlemleri, yangın alarm sisteminin donanım ve yazılım bütünlüğü içerisinde bulunan kontrol birimleri ile gerçekleştirilir. Kontrol edilen sistemin ve cihazlar ile ilişkisi bulunan güvenlik sistemlerinin, bina otomasyon sistemleri gibi diğer sistemler tarafından yapılabilecek her türlü kontrol ve kumanda işlemlerinin, yangın veya benzeri bir acil durumda yangın kontrol panelinden yapılacak acil durum kontrol işlemlerini hiçbir şekilde engellememesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından yerine getirilir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Su Depoları ve Kaynaklar, Yangın Pompaları, Sabit Boru Tesisatı ve Yangın Dolapları, Hidrant Sistemi

Su depoları ve kaynaklar

(1) Sistemde en az bir güvenilir su kaynağı bulunması şarttır.

(2) Sulu söndürme sistemleri için kullanılacak su depolarının yangın rezervi olarak ayrılmış bölümlerinin başka amaçla kullanılmaması ve sadece söndürme sistemlerine hizmet verecek şekilde düzenlenmesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından yerine getirilir.

Yangın pompaları

(1) Her pompanın ayrı bir kumanda panosu ve panonun da kilitli olması gerekir. Elektrik kumanda panosunun, faz hatasının, faz sırası hatasının ve kumanda fazı hatasının bilgi ışıkları ile donatılması gerekir. Pano ana giriş devre kesicisine pano kilidi açılmadan erişilememesi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından sağlanır.

(2) Her pompanın ayrı bir kumanda basınç anahtarının olması gerekir. Basınç anahtarlarının; kumanda panosunun içine yerleştirilmiş, su basıncını boru bağlantısıyla hisseden, su darbelerine karşı korumalı, alt ve üst değerler ayrı ayrı ve bağımsız olarak ayarlanabilir ve ayarlandıktan sonra kilitlenebilir olması şarttır.

(3) Pompa istasyonunda, servis, muayene ve ayar gerektiren cihazların çalışma alanı etrafında İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından acil aydınlatması sağlanır.

(4) Zemin yeterli bir drenaj için eğimli hazırlanarak suyun pompadan, sürücüden ve kontrol panosu gibi kritik cihazlardan uzaklaştırılması sağlanır.

Sabit boru tesisatı ve yangın dolapları

(1) Tesisatın amacı, bina içinde yangın ile mücadelede güvenilir ve yeterli suyun sağlanmasıdır.

(2) İtfaiye su alma hattı; yangın ile mücadelede, itfaiye personeli ve eğitilmiş personel tarafından kullanılmak üzere tesis edilir. İtfaiye su alma hattı tesisinde aşağıda belirtilen şartlara uyulur:

a) Yangın dolapları tesisatı; bina içindeki kişilerin yakındaki küçük bir yangını kontrol etmesini ve söndürmesini sağlayabilmek üzere, bina içine tesis edilen sabit bir tesisatı ifade eder. Tesisat, duvarlar üzerine veya kabinler içine monte edilmiş ve kalıcı olarak bir su temin tesisatına bağlanmış olan sabit birimlerden oluşur.

b) Hortumların saklandığı dolabın ve kabinlerin gerekli cihazların döşenmesine izin verecek büyüklükte olması şarttır. Bunlar sadece yangın söndürme amacı için kullanılır.

c) Üst Kurul binasında bulunan yangın dolaplarının ve hortum makara sistemlerinin periyodik bakımları, Sivil Savunma ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından yaptırılması zorunludur.

Hidrant sistemi

(1) Üst Kurul binasının yangından korunmasında, ilk müdahalede söndürülemeyen yangınlara dışarıdan müdahale edebilmek için yapının veya binanın çevresinde bulunan hidrantların, itfaiye araçlarının kolay yanaşabileceği ve bağlantı yapabileceği şekilde bulundurulması sağlanır.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Taşınabilir Söndürme Cihazları

Taşınabilir söndürme cihazları

(1) Taşınabilir söndürme cihazlarının tipi ve sayısı, mekânlarda var olan durum ve risklere göre belirlenir. Buna göre;

a) A sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, öncelikle çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu,

b) B sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, öncelikle kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü,

c) C sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, öncelikle kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli,

ç) D sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, öncelikle kuru metal tozlu, Söndürme cihazları bulundurulur.

(2) Düşük tehlike sınıfında her 500 m2, orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 m² yapı inşaat alanı için 1 adet olmak üzere, uygun tipte 6 kg’lık kuru kimyevî tozlu veya eşdeğeri gazlı yangın söndürme cihazları bulundurulur.

(3) Otoparklarda, depolarda, tesisat dairelerinde ayrıca tekerlekli tip söndürme cihazı bulundurulması mecburidir.

(4) Taşınabilir söndürme cihazlarında söndürücünün duvara bağlantı asma halkası duvardan kolaylıkla alınabilecek şekilde yerleştirilir ve 4 kg’dan daha ağır ve 12 kg’dan hafif olan cihazların zeminden olan yüksekliği yaklaşık 90 cm’yi aşmayacak şekilde montaj yapılır.

(5) Yangın söndürme cihazlarının standartlarda belirtilen hususlar doğrultusunda yılda bir kez yerinde genel kontrolleri yapılır ve dördüncü yılın sonunda içindeki söndürme maddeleri yenilenerek hidrostatik testleri yapılır.

ONÜCÜNCÜ BÖLÜM

Doğalgaz Kullanım Esasları

Doğalgaz kullanım esasları

(1) Doğalgaz kullanımı konusunda, doğalgaz ile ilgili mevzuat ve standart hükümlerine ve aşağıda belirtilen hususlara uyulur.

a) Kazan dairelerinde, muhtemel tehlikeler karşısında, kazan dairesine girilmesine gerek olmaksızın dışarıdan kumanda edilerek elektriğinin kesilmesini sağlayacak tedbirler alınır.

b) Kazan dairelerinde bulunan doğalgaz tesisatının veya bağlantı elemanlarının üzerinde ve çok yakınında yanıcı maddeler bulundurulamaz.

c) Doğalgaz kullanım mekânlarında herkesin görebileceği yerlere doğalgaz ile ilgili olarak dikkat edilecek hususları belirten uyarı levhaları asılır.

ç) Herhangi bir gaz sızıntısında veya yanma olayında, gaz akışı kesme vanasından otomatik olarak gazın kesilmesi sağlanır.

d) Bina servis kutusu, ilgili gaz kuruluşunun acil ekiplerinin kolaylıkla müdahale edebileceği şekilde muhafaza edilir. Servis kutusu önüne, müdahaleyi zorlaştıracak malzeme konulamaz ve araç park edilmez.

e) Bina içi tesisatın, gaz kesme tüketim cihazlarının ve bacaların periyodik kontrolleri ve bakımları yetkili servislere İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından yaptırılır.

f) Bilmesi gerekenlerin, teknik elemanların, nöbetçi personelin ve özel güvenlik görevlilerinin doğalgaz tesisatlarını tanıması, gaz kesme vanalarının yerlerini öğrenmesi ve herhangi bir gaz kaçağı olduğunda buna karşı hareket tarzına dair bilgi İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı teknik hizmetler personeli tarafından verilir.

ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Acil Durum Ekiplerinin Kuruluşu, Acil Durum Ekiplerinin Görevleri, Acil Durum Ekiplerinin Çalışma Esasları

Acil durum ekiplerinin kuruluşu

(1) Üst Kurul binasında yangın, deprem vb. gibi mücadele amacı ile görev yapan personellerden; söndürme, kurtarma, koruma ve ilkyardım ekipleri oluşturulur.

(2) Söndürme, kurtarma, koruma ve ilkyardım ekiplerinin görevleri aşağıda sıralanmıştır.

(3) Üst Kurul ana binasında çalışanlardan oluşturulan acil durum ekiplerinin listesi (EK-9)’dadır.

Acil durum ekiplerinin görevleri

(1) Söndürme Ekibi: Yangın yerinin alt, üst ve yanlarındaki odalarda gereken tertibatı alarak, yangını derhal mevcut araç ve gereçlerle müdahale ederek söndürmek veya genişlemesine mani olmak,

(2) Kurtarma Ekibi: Yangın vukuunda varsa önce canlıları kurtarmak, daha sonra yangında ilk kurtarılacak evrak, dosya ve eşyaları büro memurlarının yardımı ile çuvallara ve torbalara koyarak binanın yangın olmayan kısımlarına taşımak. Binanın genel olarak boşaltılması ise olay yerine gelen itfaiye amirinin talimatıyla yapılır.

(3) Koruma Ekibi: Kurtarma ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak, yangın nedeniyle ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemek.

(4) İlkyardım Ekibi: Yangın nedeniyle yaralanan kişilere ilkyardım yapmak ve hastaneye sevkini sağlamak.

(5) Ekipler mesai saatleri içinde olası yangınlara derhal müdahale ederler. Hizmet saha ve binalarında olası yangınlara özel güvenlik görevlileri de katılır.

(6) Üst Kurulun, binasında 24 saat esasına göre hizmet yürüten özel güvenlik görevlileri olası yangınlara anında müdahale eder, derhal belediye itfaiyesinin 112 numaralı yangın ihbar telefonundan itfaiye ile yetkilileri anında haberdar eder.

(7) 24 saat esasına göre hizmet yürüten özel güvenlik görevlileri alarm ihbar telefonu ile aldığı alarm haberi doğrultusunda derhal Yangın Kontrol Paneline gider ve alarmın hangi kat ve yerden geldiğini anlar, hızlı bir şekilde de müdahale eder.

Acil durum ekiplerinin çalışma esasları

(1) Acil Durum Ekiplerinin birbirleri ile işbirliği yapmaları ve karşılıklı yardımlaşmada bulunmaları esastır.

(2) İtfaiye gelince ekipler itfaiye amirinin emrine girerler.

(3) Acil Durum Ekiplerinde, Üst Kurulun binasında, oluşacak yangınlara müdahale etmeleri ve kurtarma işlemlerini yürütmeleri için gereken malzeme bulundurulur.

(4) Üst Kurulun binasında 24 saat esasına göre görev yapan özel güvenlik görevlileri yangın güvenliği açısından tatil günleri dâhil mesai içi ve dışı zamanlarda, olası yangınları 112 nolu itfaiyeye ve yetkililere bildirmek, yangın algılama ve erken uyarı sistemleri ile yangın ihbar telefonunu takip etmekle görevlidir.

(5) Yangını haber alan sorumlu yönetici ile acil durum ekipleri en seri şekilde görev başına gelip, söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım işlerini yürütmek zorundadır.

ONBEŞİNCİ BÖLÜM

Kat Yangın Güvenliği ve Tahliye Sorumluluğu, Tahliye Prensipleri ve Yangın Güvenliği, Toplanma Bölgesi

Yangın güvenliği ve tahliye sorumluluğu

(1) Üst Kurulun ana bina yangın güvenliği ve tahliye sorumlusu, Üst Kurul Başkanı adına hizmeti, İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı yürütür.

(2) Üst Kurul ana binasının her katı için çalışanlar arasından seçilen kat yangın güvenliği ve tahliye sorumluları (EK-10)’da, görev talimatı (EK-11)’dedir.

Tahliye prensipleri ve yangın güvenliği

(1) Kat yangın güvenliği ve tahliye sorumlusu, tahliye açısından aşağıda sıralanan görevleri İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı koordinesinde yapar.

a) Sorumluluk alanında çalışanların hareketliliğini takip eder. Mevcut çalışanların tespitini yapar, yeni başlayanlar ile ayrılanların durumunu İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına bildirir.

b) Tahliyede özel ilgi gerektiren (engelli, hareket kabiliyeti kısıtlı, sağlık geçmişinde ağır hastalık geçirmiş olanlar vb. gibi) personelin tespitini yapar.

c) Sorumluluk alanında çalışanlara, acil durumun oluşması halinde tahliyeye ilişkin davranış şekilleri hakkında bilgilendirme yapar.

ç) Kat tahliyesi, elektronik ortamda ve bir örneği de kat asansör holünde asılı bulunan tahliye planına göre yapılır.

d) Tahliyenin birerli sıra halinde ve çıkışa doğru ilerlerken kişilerin birbirlerinin yolunu kesmemesini sağlar.

e) Sorumluluk alanında bulunanları tahliye istikametlerine yönlendirir ve toplanma bölgesine gitmelerini sağlar.

(2) Sivil Savunma ile Kat yangın güvenliği ve tahliye sorumlusu, yangın güvenliği açısından aşağıda sıralanan görevleri İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı koordinesinde yapar.

a) Çalışma saatinin başlangıcından bitimine kadar sorumlu olduğu katta veya bölgede, yangına karşı korunma önlemlerinin kontrolünü yapar.

b) Katta yer alan; yangın söndürme tüpleri ile diğer yangın sistemlerinin ( itfaiye su alma ağzı, yangın butonları, tavanda yer alan yangın algılama ile yangın söndürme uçları.) kontrolünü gözlemleyerek yapar, olumsuzlukları Sivil Savunma ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığına bildirir.

c) Katında yer alan ve yangında öncelik sırasına göre kurtarılacak olan dolaplar, malzemeler vb. gibi donanımın üzerine ‘’YANGINDA İLK ÖNCE KURTARILACAKTIR’’ işaretlerinin konulmasını sağlar.

ç) (EK-8)’de yer alan yangın talimatının sorumluluk alanında uygulanmasını takip eder.

Toplanma bölgesi

(1) Üst Kurul ana bina tahliyesinde toplanma bölgesi, binadan ana çıkış yönüne göre sol yandaki açık arazidir.

ONALTINCI BÖLÜM

Plan ve Krokiler

Plan ve krokiler

(1) Üst Kurul binasının yerleşimi, ulaşım yolları, söndürücü sistemi, uyarıcı sistemi, su besleme üniteleri ve bu hususlardaki tüm plan ve krokiler Sivil Savunma ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında bulundurulur.

(2) Binaya ait vaziyet planı (EK-12)’dedir.

(3) Çok sayıda olması nedeni ile yönerge ekine konulamayan plan ve krokiler CD ve basılı kâğıt şeklinde muhafaza edilir.

ONYEDİNCİ BÖLÜM

Eğitim, Denetim, İşbirliği Protokolü, Ödenek

Eğitim

(1) Acil durum ekiplerinin eğitimleri, Sivil Savunma ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından yaptırılır.

(2) Üst Kurul Binasında yangın riski yüksek olan bölümlerde çalışan personele; yangın, taşınabilir söndürme tüpleri ve yangın dolapları kullanımı ile ilgili eğitimin, ilgili kurumlar tarafından verilmesi sağlanır.

Denetim

(1) Yönerge hükümlerinin uygulanıp uygulanmadığı Üst Kurul Başkanı veya görevlendireceği heyet tarafından denetlenir.

İşbirliği protokolü

(1) Üst Kurul binasına ve tesislerine yakın kurumlar ve özel sektör kuruluşları ile meydana gelebilecek yangınlarda karşılıklı yardımlaşma ve işbirliği amacıyla protokol düzenlenir.

Ödenek

(1) Üst Kurul hizmet binalarında sistem ve tesisatın yapımı ile araç-gereç ve malzemenin temini, bakım ve onarımı için ödenek ayrılır. Binaların yangından korunması için İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı bütçesine konulacak bu ödenek başka bir amaç için kullanılamaz.

ONSEKİZİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Açıklama bulunmayan hükümler

(1) Yönergede açıklama bulunmayan hususlarda “Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’’ hükümleri geçerlidir.

Yürürlük

(1) Bu Yönerge Üst Kurul Başkanı tarafından onaylandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

(1) Bu Yönerge hükümlerini, Üst Kurul Başkanı yürütür.