EN
TR
BÖLÜM-I
Genel Hükümler
Şümul
Denizlerde ve içsularda su ürünleri istihsali bu Kanun hükümlerine tabidir.
Tarifler
Bu kanunda geçen terimlerin tarifleri aşağıdadır:
Su ürünleri: Denizlerde ve içsularda bulunan bitkiler ile hayvanlar ve bunların yumurtalarıdır.
(Kara Avcılığı Kanunu şümulüne giren hayvanlar hariç)
Su ürünleri müstahsılları: Deniz ve içsularda su ürünleri istihsal eden gerçek ve tüzel kişilerdir.
İstihsal yerleri: Su ürünlerini istihsale elverişli olan ve içinde veya üzerinde her hangi bir istihsal vasıtası kurulabilen, kullanılabilen su sahalarıdır.
İstihsal vasıtaları: Su ürünlerinin istihsalinde kullanılan gemiler ile her türlü malzeme, teçhizat, alet, edevat, yemler, takım ve tesislerdir.
İçsular: Göller, suni göller, lâgünlar, baraj gölleri, bentler, regülâtörler, kanallar, arklar, akarsular, mansaplar, üretme ve yetiştirme yerleridir.
Lâgünler: Denizle irtibatı ve denizin etkisi altında bulunan göllerdir.
Mansaplar: Akarsuların göl veya denizlere açıldığı bölgelerde akarsuyun etkisi altında kalan su ürünleri istihsaline elverişli sahalardır.
Üretme ve yetiştirme yerleri: Su ürünlerini üretmek ve yetiştirmek için yapılan tesislerdir.
Dalyan yeri: Bir veya mütaaddit sabit yahut muvakkat dalyan kurmaya elverişli istihsal sahalarıdır.
Sabit dalyan: Denizlerde ve içsularda su ürünleri istihsal etmek için kazık, çit, çubuk, tel, taş veya beton ve benzeri manialarla çevrilmek suretiyle, sınırları değişmiyecek şekilde kurulan veya tabiî olarak çevrilmiş su sahalarından meydana getirilen diple irtibatlı tesislerdir.
Muvakkat dalyan (Yüzer): Şamandıra, duba, tekne ve saireye bağlı ağlarla çevrilmek suretiyle kurulan su mahsulleri istihsaline mahsus tesislerdir.
Voli yeri: Deniz ve içsularda su ürünleri istihsaline elverişli, sahile bitişik ve sınırları belli su sahalarıdır.
Dip trolu: Bir veya daha çok gemiler ile çekilmek suretiyle zemin üzerinde sürütülerek dip su ürünlerini istihsale mahsus trol ağları ve bu ağlarla yapılan su ürünleri istihsalidir.
Orta su trolu: Münhasıran göçmen balıkların istihsaline mahsus, dibe temas etmeksizin suyun ortasından veya yüzüne yakın kısımdan çekilen trol ağları ve bunlarla yapılan su ürünleri istihsalidir.
Kombine trol: Dip ve orta su trolunu yapmaya elverişli trol ağları ve bunlarla yapılan su ürünleri istihsalidir.
Gemi: Tonajı ve adı ne olursa olsun, denizlerde ve içsularda su ürünleri araştırmasında, istihsalinde, naklinde, işlenmesinde kullanılan kayık, sandal, yelkenli, şat, salmavna gibi vasıtalarla buharlı veya motorlu bilûmum yüzer vasıtalardır.
BÖLÜM - II
Su Ürünleri İstihsali
A) Su Ürünleri İstihsal Ruhsatı
Ruhsat tezkeresi
Su ürünleri istihsalini bir nizama bağlamak maksadiyle (Su ürünleri ruhsat tezkeresi) ihdas olunmuştur.
Su ürünleri müstahsili gerçek kişiler kendileri için ve tüzel kişiler, tüzel kişilikleri adına ruhsat tezkeresi almak zorundadırlar.
Su ürünleri istihsalinde kullanılan gemiler için bunların sahip veya donatanları da, ayrıca ruhsat tezkeresi almakla mükelleftirler.
Ruhsat tezkereleri ilgili dairelerin mütalâası alınmak suretiyle valiliklerce verilir.
Ruhsat tezkerelerinin talep vukuunda ilgililere gösterilmesi mecburidir.
Orman bölgelerinde veya sulama tesislerinin bulunduğu sularda su ürünleri istihsal edecek müstahsıllar, ruhsat tezkerelerini mahallî orman ve Devlet Su İşleri Teşkilâtına önceden vize ettirmeye mecburdurlar.
Münhasıran spor maksadiyle yasak olmıyan bölgelerde ufak vasıtalarla su ürünleri istihsal edecek Türklerle yabancı turistler ruhsat tezkeresi almak mecburiyetinde değildir.
Ruhsat tezkerelerinin verilme tarzı, şekil ve muhteviyatı ile müddeti ve yenilenmesine ait esaslar bir tüzükle tespit olunur. Bu maddedeki tezkereler (hiçbir harç ve resim alınmaksızın) verilir.
Denizde can ve mal koruma hakkındaki 4922 sayılı Kanun ile buna müteferri tüzük ve yönetmelik hükümleri saklıdır.
B) Su Ürünleri İstihsal Yerleri
Kamu tüzel kişilerine ait istihsal yerlerinin kiralanması
Hazinenin veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan baraj, dalyan, voli yerleri, güller, havuzlar, nehirler ve nehir ağızlarındaki su ve av yerleri ile deniz ve içsulardaki su ürünleri istihsali hakkı, o yerde kurulan ve üyeleri 5 yıldan az olmamak üzere tüzüğüne göre İstihsal bölgesinde ikamet eden ve yönetmelikle tespit edilecek şartları haiz olan kooperatif birliği, kooperatif veya köy birliklerine 2490 sayılı Kanuna tabi olmaksızın öncelikle ve pazarlık suretiyle ilgili bakanlıkların mütalâası alınarak Tarım Bakanlığınca kiraya verilir.
Bu gibi yerleri kiralıyan Kooperatif Birliği veya köy birlikleri bu haklarını başkalarına devredemezler.
İlânı takiben bir aylık süre içinde böyle bir talep vaki olmazsa özel ve tüzel kişilere 2490 sayılı Kanun gereğince ilgili bakanlıkların mütalâası alınarak kiralanır.
Kira şartnamelerinin teknik şartları ve süreleri mahallerinin özellikleri nazara alınarak ilgili bakanlıklarca tespit olunur.
Üretme havuzu kurulacak istihsal yerleri istisnai olarak 30 seneye kadar kiraya verilebilir.
İstihsal yerlerinin sınırlandırılması
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan istihsal yerlerinin sınırları, Tarım Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında Maliye Bakanlığının tayin edeceği bir temsilci ile mahallî kadastro veya tapu memuru o yerin sulh hukuk hâkimliğince tayin edilecek birisi araştırma müesseselerinden ve ikisi su ürünleri istihsalinden anlıyan üç bilirkişiden kurulu bir heyet marifetiyle teamülen malûm ve muayyen bulunan veya kira mukavele veya şartnamelerinde gösterildiği veçhile üç nüsha zabıt ve krokiyle tespit olunur. Bu zabıt ve krokilerin bir nüshası Ticaret, bir nüshası Maliye bakanlıklarına verilir. Bir nüshası da mahallî tapu dairesince hıfzolunur. Tarım Bakanlığınca, zabıt ve kroki Resmî Gazete ile yayınlanır.
Deniz dalyanları ile voli yerlerinin ve mansapların sınırlarının tespitinde yukarıdaki heyete en yakın liman dairesi temsilcisi, Devlet Su İşlerinin mülkiyet ve işletmesindeki yerlerde ise bu Genel Müdürlük temsilcisi de katılır.
Hazinenin ve Devlet Su İşlerinin mülkiyetinde olan istihsal yerlerinin sınırlarının tespitinde birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
Bu maddede zikredilen heyette vazife gören memurların harcırahları ile bilirkişiler için mahkemece takdir edilecek ücret Tarım Bakanlığı tarafından ödenir.
Yeni istihsal yerleri
Yeniden kurulacak ve kendiliğinden teşekkül eden istihsal yerlerinin sınırlarının tespitinde de 5 inci madde hükümleri uygulanır.
Kamu tüzel kişileri istihsal yerlerindeki değişiklikler
Genel, katma ve özel bütçeli idareler ile Devletin ve Kamu İktisadî Teşebbüslerinin hüküm ve tasarrufu altında bulunan istihsal yerlerine akar su bağlanması, buraların genişletilmesi, doldurulması, kurutulması, kısmen veya tamamen şeklinin değiştirilmesi gibi su ürünleri istihsaline tesir edebilecek teşebbüslerde önceden Tarım Bakanlığının mütalâası alınması lâzımdır.
Baraj ve sun'i göllerde alınacak tedbirler
Baraj göllerine veya ihdas olunacak diğer sun’i göllere su verilmeden önce su ürünleri bakımından alınması gereken tedbirlerin tespiti için ilgililerce Tarım Bakanlığına müracaat olunması ve Bakanlıkça lüzum gösterilen tedbirlerin alınması gereklidir.
Su ürünlerini zarardan koruyacak tedbirler
İçsuların sulama, enerji istihsali gibi maksatlarla kullanılması halinde bu sularda mevcut su ürünlerinin yaşama, üreme, muhafaza ve istihsalini zarardan koruyacak tedbirlerin ilgililer tarafından alınması şarttır. Bu tedbirlerin nelerden ibaret olduğu Tarım Bakanlığınca tespit olunur.
Kamu tüzel kişilerine ait dalyanlardan geçiş
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan dalyanların kiracıları veya bunları işletenler belirli bir geçim veya istihsal faaliyetinin icabı olarak bazı iş ve sanat erbabının dalyanın faaliyetine zarar vermemek şartiyle, kendi vasıtalariyle dalyandan geçmelerine müsaade etmekle mükelleftir.
Geçiş şartları ile dalyandan geçeceklerin riayet edecekleri hususlar icap ve teamüller de nazara alınarak Tarım Bakanlığınca tespit ve ilân olunur.
Hazinenin veya Devlet Su İşlerinin özel mülkiyetinde bulunan yerlerde geçiş hakkı Medenî Kanun hükümlerine göre tespit olunur.
Dalyan civarındaki voli yerlerinden faydalanma
Dalyan sınırları içinde veya dışında Hazineye veya Devlete ait voli yerleri ayrıca kiraya verilmedikçe veya işletilmedikçe, bütün su ürünleri müstahsılları buralardan serbestçe faydalanabilirler.
Ancak dalyan sınırları içinde olup, mevsimine göre muayyen yerlerde kurulu bulunduğu zamanlarda dalyanın avlusu cihetindeki Hazineye veya Devlete ait voli yerlerinden faydalanma hakkı dalyan sahip veya kiracılarına aittir. Dalyanın arkasında kalan Hazineye ait voli yerlerinden dalyan kurulu bulunduğu zamanlarda dahi bütün su ürünleri müstahsılları faydalanabilir.
Bu madde hükmü, özel mülkiyetteki dalyanlarda da uygulanır.
Özel mülkiyetteki dalyan ve voli yerleri ile bunların kamulaştırılması
Medenî Kanunun yürürlüğe girmesinden evvel sahipleri adına tapuya tescil edilmiş olan dalyan ve voli yerleri (Olağanüstü sebeplerin devam ettiği müddet içindeki inkıtalar hariç olmak üzere) sahipleri tarafından bizzat veya kiraya verilmek suretiyle devamlı olarak 5 sene işletilmediği veya terk edildiği takdirde kamulaştırılır.
Üretme havuzları
Ticarî maksatla karada üretme havuzu tesis ederek su ürünleri yetiştirmek istiyenler bu tesislerin yerini ve mahiyetini bildirmek ve işletmeye ait malûmatı havi proje ve planları vermek suretiyle Tarım Bakanlığına müracaat etmekle mükelleftirler Sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, teknik ve ilmi bakımlardan mahzur bulunmadığı takdirde gerekli müsaade Tarım Bakanlığınca verilir. Deniz ve içsularda yapılacak üretme havuzları da yukardaki hükme tabidir. Ancak bu gibi üretme havuzlarının tesisine izin verilmeden önce seyrüsefer bakımından bir engel teşkil edip etmedikleri hususunda Ulaştırma Bakanlığının mütalâası alınır. Deniz ve içsularda yapılacak üretme havuzları için 4 üncü, maddenin son fıkrası hükümleri tatbik olunur.
BÖLÜM - III
Geliştirme, Teşvik ve Himaye
A) Geliştirme
Etüt ve araştırma
Tarım Bakanlığı su ürünleri ile ilgili her türlü İlmî ve teknik araştırmaları yapmak ve yaptırmakla görevlidir.
Bu araştırmalar Tarım Bakanlığı tarafından Hidrobiyoloji Araştırma Enstitüsüne ve üniversitelerin ilgili enstitülerine ve Tarım Bakanlığı tarafından görevlendirilecek diğer yetkili uzman ve müesseseselere yaptırılır.
Araştırmaları yapanlar, araştırma ve etütlerinin neticelerine göre Tarım ve Ticaret Bakanlığına teklif ve tavsiyelerde bulunurlar.
Bakanlık bu teklif ve tavsiyelerin gerçekleşmesi için gereken tedbirleri alır.
Bu araştırma ve etütlerin tahakkuku için gerekli vesait ve ödenek Tarım Bakanlığınca temin ve araştırma müesseselerine tahsis olunur.
Tarım Bakanlığı tarafından tanzim edilecek olan etüt ve araştırma programlarının esasları araştırma müesseseleri ve özel teşebbüsün katılacağı bir komite tarafından hazırlanır.
Bu hükümler özel sektörün yapacağı ve yaptıracağı araştırmalara ve bunların gerçekleşmesine mani olmaz.
Kooperatifleşme
«Su ürünleri» müstahsılları 2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri hakkındaki Kanun ile 2836 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve 1163 sayılı Kanuna tabi İstihsal Kooperatifleri ve meslekin özelliklerine uygun kooperatif ve birlikler kurabilirler.
Bu kooperatif ve birlikler «Su Ürünleri İstihsal Kooperatifleri», «Su Ürünleri Satış Kooperatifleri», «Su Ürünleri Satış Kooperatifleri Birliği ve Su Ürünleri Kredi Kooperatifleri» ismini alırlar.
Kooperatif ve birliklerin anamukavelename formülleri T. C. Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü ile Ticaret Bakanlığının ilgili dairesi tarafından müştereken hazırlanır.
T. C. Ziraat Bankası su ürünleri üreten ve üretimini bizzat satan kooperatif ve şahıslara açacağı kredilerde üretim ve pazarlamada kullanılan bütün araç ve gereçler Kredi Maritim sistemi (Balık üretiminde kullanılan tekne, motor, ağ v.s. benzeri araç ve gereçleri sigortalamak şartiyle krediye karşılık gösterme esası) na göre teminat olarak kullanılacağı gibi, üretim, depolama ve pazarlama tesisleri tapu veya kira mukavelesi esasına göre de teminat olarak kullanılır.
Denizcilik Bankası da aynı esasa göre kredi açabilir.
Eğitim ve öğretim
Tarım Bakanlığı, su ürünleri istihsali ile uğraşanların mesleki bilgi ve görgülerini artırmak maksadiyle, diğer bakanlıklar ile de işbirliği yaparak uzmanlar idaresinde ücretli veya ücretsiz kurslar ve meslek okulları açabilir, propaganda eğitim ve öğretim için lüzumlu tedbirleri alır.
Teşvik ve Himaye
Muaflıklar
Gerçek ve tüzel kişilerin su ürünlerinin istihsal, muhafaza, işleme ve nakliyesine mütaallik faaliyet kollarına yapacakları yatırımlar hakkında 31/12/1960 gün ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa 202 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile eklenen 8 inci bölümün ek 3 üncü maddesindeki yatırım indirimi nispeti % 100 olarak uygulanır. 202 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesi ile 199 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi uygulanmaz.
Kurulmuş ve kurulmakta olan balıkçı barınaklarına ilâve edilen üstyapı tesislerinden faydalanma hakkı kooperatif birliği veya kooperatiflere süresi on yıldan az olmamak üzere Maliye Bakanlığınca 2409 sayılı Kanun hükümlerine tabi olmaksızın pazarlıkla kiraya verilir. İlân edilen 30 günlük süre içinde kooperatiflerden talep vaki olmazsa 2490 sayılı Kanun gereğince Maliye Bakanlığınca özel veya tüzel kişilere ihale edilir.
Su ürünlerinin istihsal ve ihracatını artırmak maksadiyle, su ürünleri istihsal ve vasıta ve malzemelerinde ithal sırasında alınan her türlü vergi, resim ve harçları indirmeye veya tamamen kaldırmaya,
Yunus balığı avcılarına gerekli, tüfek ve fişekleri kooperatifler eliyle meccanen vermeye Tarım Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
BÖLÜM - IV
Yasaklar ve Zabıta Hükümleri
Patlayıcı ve zararlı maddeler kullanma yasağı
Bomba, torpil, dinamit, kapsül ve benzeri patlayıcı maddeler öldürücü veya uyuşturucu maddeler, sönmemiş kireç ve Tarım Bakanlığının müsaadesi alınmaksızın elektrik cereyanı, elektroşok ve hava tazyiki ile su ürünleri avlanması yasaktır.
Tespit olunacak belli bir aydınlatma gücünü geçmemek üzere elektrik cereyanı ile aydınlatma ve münhasıran denizlerde olta ile avlanan su ürünlerinin denizden çıkarılmasında elektroşok usulünün uygulanması müsaadeye bağlı değildir.
Bu maddenin uygulanmasına ait esaslar tüzükte gösterilir.
Sulara zararlı madde dökülmesi
Su ürünleri veya bunları istihlâk edenlerin veya kullananların sağlığına veyahut istihsal vasıtalarına malzeme, teçhizat, alet ve edevata zarar veren maddelerin içsulara ve denizlerdeki istihsal yerlerine veya civarlarına dökülmesi veya döküleceği şekilde tesisat yapılması yasaktır.
Hangi maddelerin dökülmesinin yasak olduğu tüzükte gösterilir.
Yabancıların su ürünleri istihsali yasağı
Türk vatandaşı olmayan kişilerin su ürünleri istihsal etmek üzere 476 sayılı Kara Suları Kanununun 8 inci maddesinde yazılı balıkçılık sahasına veya içsulara girmeleri ve bu sularda su ürünleri istihsal etmeleri yasaktır.
Ancak, 3 üncü maddenin 7 nci bendinde yazılı yabancı turistler ile Tarım Bakanlığının müsaadesi gereğince 14 üncü maddede gösterilen etüt ve araştırma işlerinde çalışacak yabancılar bu hükümden müstesnadır.
Akar sularda engellemeler yapılması yasağı
Tarım Bakanlığının müsaadesi alınmadan akarsularda su ürünlerinin geçmesine veya yetişmesine engel olacak şekilde ağlar kurulması, bent, çit ve benzeri engeller yapılması yasaktır.
Akarsular üzerinde kurulmuş ve kurulacak olan baraj ve regülâtör gibi tesislerde su ürünlerinin geçmesine mahsus balık geçidi veya asansörlerin yapılması ve bunların devamlı olarak işler durumda bulundurulması mecburidir.
Genel yasaklar, tahdit ve mükellefiyetler
a) Su ürünleri istihsalinde kullanılan istihsal vasıtalarının haiz olmaları gereken asgari vasıf ve şartlar ile bunların kullanma usul ve esasları;
b) Sağlık, memleket ekonomisi, seyrüsefer, teknik, ilmi bakımlardan bölgeler, mevsimler, zamanlar, su ürünleri cinsleri, çeşitleri, ağırlık, irilik, büyüklük gibi vasıfları ve istihsali yasak olan su ürünlerinden arızi olarak istihsal olunanların deniz veya içsulara iadeleri veya bunlar için yapılacak sair muameleler tüzükle düzenlenir.
Su ürünlerinden yapılacak insan gıdaları ile sanayide kullanılacak maddelerin imalât, standardizasyon, iç tüketim, ihracat ve bunların kontrol usulleri tüzükle düzenlenir.
Trol
a) İçsular, Marmara Denizi, İstanbul ve Çanakkale boğazlarında her çeşit trol ile su ürünleri istihsali yasaktır.
İlmi maksatlarla yapılacak incelemelerde trol kullanılabilir.
b) Kara sularımız dahilinde dip trolu ile su ürünleri istihsali şekli ayrı bir tüzükle düzenlenir. Bu Tüzük hükümlerine aykırı olarak dip trolu ile su ürünleri istihsali yasaktır.
c) Orta su trolü hakkında 23 üncü madde hükümleri uygulanır.
Ancak orta su trolunun dip trolu olarak kullanılması yasaktır.
d) Münhasıran sünger avında kullanılan kankava troldan sayılmaz.
Yasak su ürünlerinin satışı, nakli ve imalâtta kullanılması memnuiyeti
Zamanlar, mevsimler, cins, nev’i, çeşit, irilik, ağırlık, büyüklük itibariyle istihsali yasak olan su ürünlerinin, yasağın devam ettiği müddet zarfında her ne suretle olursa olsun satışı, nakli, imalâtta kullanılması yasaktır.
19, 24 üncü maddeler hükümlerine aykırı olarak istihsal edilen su ürünleri zabit ve müsadere edilerek haklarında 29 ve 34 üncü madde hükümleri uygulanır.
BÖLÜM - V
Balıkhaneler
Balıkhaneler ve satış üzerinden alınacak ücret
Balıkhaneler, su mahsullerinin açık artırma ile toptan satışının yapıldığı, muhafaza edildiği ve sıhhi kontrolünün sağlandığı yerlerdir.
Balıkhaneler Ticaret Bakanlığına bağlıdır.
Bakanlık tarafından yapılır ve idare olunurlar. Ancak balıkhane yapılıncaya kadar belediyelerin idaresi devam eder.
Balıkhane yapı projeleri, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının mütalâası alınarak Ticaret Bakanlığınca yapılır.
Ticaret Bakanlığınca idare edilen balıkhanelerde alınacak ücretin miktarı satış bedelinin % 5 ini geçemez.
Bunun dışında her ne nam ile olursa olsun başkaca bir resim ve ücret alınamaz.
Ücret tarifesi Ticaret ve Tarım Bakanlıklarınca müştereken hazırlanır.
Bu ücretin yarısı belediye hissesi olarak ayrılır ve ertesi ayın onuna kadar belediyeye ödenir.
Balıkhane dışında satış yasağı
İstihsal olunan su ürünlerinden karaya çıkarılanların ilk satışı balıkhanelerde yapılır.
Balıkhanelerde satılması mecburî olan su ürünlerinin satış usul ve esasları, balıkhanelerde satılması mecburî olmayan asgarî miktarlar bir tüzükle düzenlenir.
Bu hüküm balıkhanesi bulunmayan yerlerde uygulanmaz.
BÖLÜM - VI
Çeşitli Hükümler
Bilgi ve belge vermek
Tarım Bakanlığı, su ürünleri müstahsilleri ile su ürünleri ile iştigal eden tacir, sanayici ve esnaftan bu işlerine mütaallik lüzumlu göreceği bilgileri ve belgeleri isteyebilir.
İstenilen bilgi ve belgeleri ilgililer tayin edilen müddet içinde ve istenilen şekilde vermeye mecburdurlar.
Bu madde gereğince verilen ferdî ve hususî bilgi ve belgeler ifşa edilemeyeceği gibi verenler aleyhine delil ve vesika olarak da kullanılmaz.
Yasak vasıta ve hükümlerin istisnaen kullanılması
Ticaret ve Tarım Bakanlıkları münhasıran ilmî ve teknik etüt ve araştırmalar yapılması maksadiyle ve su ürünleri avcılığında kullanılması yasak vasıta ve usullerin muayyen yerlerde ve muayyen müddetle, bu hususta vazifeli ve salahiyetli kıldığı kimseler tarafından kullanılmasına müsaade edebilir.
Yasak vasıta ve usullerle yapılan ilmî ve teknik etüt ve araştırmalardan elde edilen su mahsulleri hiçbir suretle satılamaz, gerekirse imha olunur.
Ödenek
Bu kanunun 14, 16 ncı maddelerinde yazılı işlerin gerektirdiği giderleri karşılamak üzere her yıl Tarım Bakanlığı bütçesine lüzumlu ödenek konulur.
Teftiş ve murakabe
Ticaret ve Tarım Bakanlıkları su ürünleri müstahsillerini, su ürünleri ile iştigal eden tacir, sanayici ve esnaf ile bunların işyerlerini, balıkhaneleri, istihsal yerlerini ve istihsal vasıtalarını Bakanlık Teftiş Kurulu vasıtasiyle teftiş ve kontrol ettirerek mevzuata göre gerekli muameleyi yapmaya yetkilidir.
Bu bakanlıklar diğer memurlarına da bu görevi verebilir.
BÖLÜM - VII
Usul Hükümleri
Muhakeme usulü
Bu kanunda yazılı suçlara ait takibat Meşhut Suçlar Kanunu hükümlerine göre yapılır.
20, 21, 24 üncü maddelerdeki suçlara ait davalar asliye ceza mahkemelerinde, bu kanunda yazılı diğer suçlara ait davalar sulh ceza mahkemelerinde görülür.
Tarım ve Ticaret Bakanlıkları teşkilâtında ve Bakanlığa bağlı su ürünleri ile ilgili teşekküllerde su ürünlerinin, deniz ve içsuların muhafaza ve murakabesi ile vazifelendirilen memur ve hizmetlileri ile emniyet ve jandarma kuvvetleri bu kanunla ve bu kanuna istinaden konulan yasaklardan dolayı, bu kanun şümulüne giren suçlar hakkında zabıt varakası tutmak, suçta kullanılan istihsal vasıtalarını zaptetmek ve bunları, 34 üncü madde hükmü mahfuz kalmak şartı ile, adli mercilere teslim etmekle vazifeli ve yetkilidirler.
Gümrük sahil ve orman muhafaza teşkilâtı mensupları, belediye zabıtası amir ve mensupları, kamu tüzel kişilerine bağlı muhafız bekçi ve korucular ile gümrük, belediye ve hükümet veteriner ve doktorları, Ticaret ve Tarım Bakanlıkları mensupları ile Emniyet ve Jandarma teşkilâtının bulunmadığı yerlerde köy muhtar ve ihtiyar heyetleri üyeleri yukarıdaki görevleri yapmakla mükelleftirler.
Zaptedilen su ürünleri
Zaptolunan su ürünlerinden insan gıdası olarak kullanılanların, muhakeme neticesine kadar muhafaza edilmesi mümkün değilse on yakın veteriner hekim veya hükümet, belediye veya sağlık merkezi tabiplerinden birine veya Devlet hastanesinde muayene ettirilmek suretiyle insan gıdası olarak istihlâkinde mahzur görülmeyenler derhal mahallin en büyük maliye memuru marifetiyle ve Maliye teşkilâtı bulunmayan yerlerde belediye veya ihtiyar heyeti tarafından en yakın satış yerinde açık artırma suretiyle satılır.
Satışa ait bir zabıt varakası tanzim olunarak satış bedeli tahkikat neticesine kadar adlî mercilerin emrinde olmak üzere Maliye veznesine emaneten yatırılır.
Sanığın mahkûmiyetinin kesinleşmesi halinde satış bedeli ilgili vezneye gönderilir.
Zaptolunan su ürünlerinden kullanılması veya istihlâki mahzurlu görülenler yetkililerin raporlarına müsteniden sanayide kullanılır veya imha olunarak keyfiyet bir zabıtla tevsik edilir.
Zaptedilen su ürünlerinden insan gıdası olarak kullanılmıyan ve muhakeme neticesine kadar muhafazasına imkân olmıyanlar için de yukarıdaki esaslar uygulanır.
Müsadere olunan eşya ve su ürünleri
Bu kanun hükümlerine göre mahkemece müsaderesine karar verilen muhafazası mümkün su ürünleri ile istihsal vasıtaları hüküm kesinleştikten sonra bedeli ilgili vezneye gönderilmek üzere Maliye veznesine emaneten yatırılır.
Yasak olan eşyadan satışı mahzurlu görülenlerin imhasına ve imha şekline mahkeme karar verir.
BÖLÜM - VIII
Ceza Hükümleri
Cezalar
Bu kanundaki ve bu kanuna müsteniden çıkarılacak tüzüklerdeki yasak ve tahditlerle mükellefiyetlere aykırı hareket edenlere verilecek cezalar aşağıda gösterilmiştir:
a) 1. Üçüncü maddenin ikinci fıkrasına göre ruhsat tezkeresi almadan su ürünleri istihsal edenler 7 nci fıkraya göre ruhsat tezkeresi almakla mükelef olmadıkları halde bu fıkradaki gaye ve maksat dışında su ürünleri istihsal edenler 6 ncı fıkra gereğince ruhsat tezkerelerini yetkili mercilere vize ettirmeden fıkrada gösterilen yerlerde su ürünleri istihsal edenler 50 liradan 500 liraya kadar,
2. Üçüncü maddenin üçüncü fıkrası gereğince gemileri için ruhsat tezkeresi almıyan gemi sahip veya donatanları 100 liradan 500 liraya kadar,
3. Ruhsat tezkerelerini talep vukuunda ilgililere göstermiyenler 10 liradan 100 liraya kadar,
Hafif para cezası ile cezalandırılır.
b) 13 üncü madde gereğince Tarım Bakanlığından müsaade almadan üretme havuzu kuranlar 500 liradan 1.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır.
Gerekli niteliğe haiz olmıyan ve ıslahı mümkün bulunmayan tesislerin faaliyetleri men ve masrafları failine ait olmak üzere kaldırılmasına karar verilir.
c) 19 uncu maddedeki yasaklara göl ve akar sularda riayet etmiyenler 3 aydan 6 aya kadar hapis cezası ile birlikte 100 lira ilâ 500 liraya kadar ağır para cezası ile.
19 uncu maddedeki yasaklara denizlerde riayet etmiyenler 6 aydan 2 seneye kadar hapis cezası ile birlikte 5 000 lira ilâ 10.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
d) 20 nci maddeye göre çıkarılacak tüzükteki yasak ve tahditlerle mükellefiyetlere riayet etmiyenler 50 liradan 500 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
Suç fabrika, imalâthane, ve atelye gibi tesis sahipleri tarafından işlenildiği takdirde 500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası hükmolunur. Bu gibilerin faaliyetleri menedilmekle beraber masrafları kendilerine ait olmak üzere tesislerinin zarar vermiyecek hale getirilmesine karar verilir.
e) 21 inci maddenin birinci bendindeki suçu işliyen şahıslar 2 seneden 4 seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır ve istihsal ettikleri su ürünleri ile bunların istihsalinde kullanılan istihsal vasıtaları zapt ve müsadere olunur.
Su ürünleri istihsalinde 19 uncu maddedeki yazılı maddeler gemilerde bulunması yahut,
27 nci madde gereğince hazırlanacak tüzüğe aykırı hareket edilmesi halinde verilecek hapis cezası bir yıldan aşağı olamaz.
f) 22 nci maddeye aykırı hareket edenler 100 liradan 1.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır. Bu gibilerin faaliyetleri men edilmekle beraber masrafları kendilerine ait olmak üzere manilerinin zarar vermiyecek hale getirilmelerine karar verilir.
g) 23 üncü maddenin (a) bendine göre çıkarılacak tüzüğe aykırı hareket edenler 500 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Ve suç konusu su ürünleri zapt ve müsadere olunur.
Aynı maddenin (b) bendine göre çıkarılacak tüzüğe aykırı hareket edenlere 500 liradan 5.000 liraya kadar ağır para cezası verilir ve suç konusu su ürünleri zapt ve müsadere olunur. Bu kabil su ürünlerini bilerek satanlar, nakledenler veya bunları imalâtında kullananlara 200 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezsı verilir. Ve ayrıca suç konusu su ürünleri zapt ve müsadere edilir.
h)24 üncü maddenin (a), (b), (c), (d) fıkraları ile bu maddeye ait tüzükteki dip trola müteallik yasak ve tahditlere ve mükellefiyetlere aykırı hareket edenler bir yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile birlikte 2.000 liradan 20.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Ve istihsal olunan su ürünleri zapt ve müsadere olunur.
Tekerrür halinde 2 misli cezaya hükmolunur ve suç konusu su ürünlerinin istihsalinde kullanılan istihsal vasıtaları da zapt ve müsadere edilir.
Yasak bölgelerde veya yasak zaman ve mevsimlerden diptrollu ağları denizde veya toplanıp boldoya alınmış durumda tespit edilenlerle göz açıklıkları tayin olunan asgari ölçülerden küçük diptrollu ağlarını her ne suretle olursa olsun gemilerinde bulunduranlar da yukardaki fıkraya göre cezalandırılır.
Orta su trolünü veya kombine trollu diptrolu olarak kullananlar hakkında yukardaki 1 ve 2 nci fıkralarda yazılı cezalar verilir.
24 üncü maddedeki yasaklara ve tahditlere aykırı olarak istihsal edilmiş su ürünlerini satanlar, nakledenler veya bunları imalâtında kullananlara 500 liradan 1 000 liraya kadar ağır para cezsı hükmolunmakla beraber ayrıca suç konusu su ürünleri de zapt ve müsadere olunur.
i) 25 inci madde ile satışı, nakli ve imalâtta kullanılması yasak edilen su ürünlerini satanlar, nakledenler veya imalâtta kullananlar hakkında 100 liradan 500 liraya kadar hafif para cezası hükmolunur. Ve ayrıca suç konusu su ürünleri zapt ve müsadere edilir.
j) 27 nci maddedeki balıkhane dışında satış yapma yasağına riayet etmiyenler 100 liradan 1.000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır ve suç konusu su ürünleri zapt ve müsadere olunur.
k) 28 inci madde gereğince Tarım Bakanlığı tarafından istenilen malûmatı vermiyenler veya yanlış malûmat verenler 100 liradan 1.000 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
BÖLÜM - IX
Yürürlük Hükümleri
Tüzükler
Kanunun 19, 20, 23, 24 ve 27 nci maddelerine ait tüzükler kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde yürürlüğe konulur.
Bu kanunun 7, 8, 9, 10 ve 22 nci maddelerinde öngörülen hususlarda 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Vazife ve Salâhiyetleri Hakkındaki Kanunda Devlet Su İşlerine tanınan haklar ve yetkileri bakidir.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
27 Ağustos 1287 tarihli Dersaadet ve Bilâdi Selâsede Midye ve İstiridye İhracı Hakkındaki Nizamname, 18 sefer 1299 tarihli Zabıtai Saydiye Nizamnamesi, 19 Nisan 1298 tarihli Dersaadet ve Tevabii Balıkhane İdaresine dair Nizamname, 6 Nisan 1340 tarihli İstanbul ve Tevabiî Balıkhanesine müteallik Nizamnamesinin birinci ve üçüncü maddelerinde muharrer rüsumun tezyidine dair 465 sayılı Kanun, 18 Sefer 1299 tarihli Zabıtai Saydiye Nizamnamesine bazı mevad tezyiline dair 18/1/1926 tarih ve 721 sayılı Kanun, 22 Nisan 1926 tarihli ve Zabıtai Saydiye ve İstanbul ve Tevabiî Balıkhane İdareleri Nizamnamelerinin bazı mevaddını muaddil 820 sayılı Kanun, 5639 sayılı Kanunun 3, 4 ve 5 inci maddeleri Kaçakçılığın Men ve Takibine dair 1918 sayılı Kanunun bazı maddelerinin tadiline dair 6829 sayılı Kanunun 2 nci ek maddesinin IV No. lu bendi ile 5887 sayılı Harçlar Kanununun 10 uncu cetvelin 57 No. su yürürlükten kaldırılmıştır.
815 sayılı Kabotaj Kanununun 3 üncü maddesindeki yasaklar bu kanunun 3 üncü maddesinin 7 nci bendine uygun hareket eden yabancı turistler ile 14 üncü maddeye göre etüt ve araştırma işlerinde çalıştırılacak yabancılara uygulanmaz.
Bu kanunun uygulanmasında diğer kanunların bu kanuna aykırı olan hükümleri tatbik olunmaz.
Bu Kanunun yayımlandığı tarihte genel hükümlere göre kurulmuş olan su ürünleri kooperatiflerinden 15 inci maddeye göre Tarım Satış Kooperatifleri ve birlikleri ile Tarım Kredi Kooperatifleri ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunlarına göre teşkilâtlanmak istiyenler statülerinde adi Genel Kurul toplantıları için derpiş olunan toplanma ve karar nisapları ile kooperatiflerini feshedebilirler.
Bu kanunun 19, 20, 23, 24 ve 27 nci maddelerine ait tüzükler yürürlüğe girinceye kadar 39 uncu maddede yazılı hükümlerin alâkalı kısımlarının uygulanmasına devam olunur.
Su Ürünleri Teşkilât Kanunu yürürlüğe girinceye kadar bu kanunun kiralamalara ilişkin hükümleri Maliye Bakanlığınca yerine getirilir.
Bu kanunun 15 inci maddesi ile geçici birinci maddesi hükümleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri yayımından altı ay sonra yürürlüğe girer.
Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
