SHT-BALON-RUHSAT Ticari Balon İşletmeleri Talimatı

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

Amaç

(1) Bu Talimatın amacı, ticari balon işletmeciliği yapmak üzere kurulmuş veya kurulacak işletmelere ruhsat verilmesi, verilen ruhsatın askıya alınması veya iptal edilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek, bu işletmelerin, sahiplerinin ve personelinin taşıması gereken nitelikleri, görevleri ve sorumlulukları ile slot uygulama esaslarını belirlemektir.

Kapsam

(1) Bu Talimat; ticari balon işletmeciliği yapmak üzere kurulmuş veya kurulacak işletmeleri ve bu işletmelerde görev yapan/yapacak yönetici ve teknik personeli ve bu işletmelerde pay sahibi olan gerçek ve tüzel kişiler ile Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen slot hizmet merkezini ve personelini kapsar.

Dayanak

(1) Bu Talimat, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa, 15/07/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 437 nci ve 441 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

(1) Bu Talimatta geçen;

a) AIC: Havacılık Bilgi Genelgeleri'ni,

b) AIP: Havacılık Bilgi Yayını'nı,

c) Âtıl slot: Slot kullanım sapmasının aşağı yuvarlanmasıyla elde edilen, işletme tarafından kullanılmayan slot sayısını,

ç) Bakan: Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,

d) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,

e) Balon: Motorlu olmasına rağmen sıcak hava gemileri, gaz balonları, sıcak hava balonları, karma balonlar dahil olmak üzere, havadan hafif gaz ya da burner kullanılarak uçuşunu sürdüren, motorsuz, havadan hafif insanlı hava aracını,

f) Balon ile icra edilen ticari yolcu operasyonu: Yolcuların ücret karşılığında balon ile taşındığı ticari hava taşımacılığı operasyonunu,

g) Balon özel operasyonu: Bir balon ile yolcu taşınmaksızın paraşüt operasyonları, yelken kanat inişleri, gösteri uçuşları, yarışma uçuşları veya benzer amaçlarla yapılan ticari veya ticari olmayan faaliyetleri,

ğ) Bayrak kararı: İlgili gün ve zaman aralığında yapılacak meteorolojik değerlendirme sonucunda yeşil, sarı veya kırmızı bayrakların ilan edilmesi,

h) Bİ/BİST: Borsa İstanbul Anonim Şirketini,

ı) CEN: Avrupa Standartlar Komitesini,

i) EASA: Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansını,

j) Ekip üyesi: Balonda veya doğrudan balonun işletilmesiyle ilgili görevleri yapmak üzere işletme tarafından atanan kişiyi,

k) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,

l) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,

m) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme kabiliyetine sahip her türlü aracı,

n) Hava Sahası Kullanıcıları: Balon işletmeleri, çok hafif hava aracı işleten ticari ve genel havacılık işletmeleri, onaylı eğitim organizasyonları, eğitim uçuşu, tecrübe uçuşu ve/veya antrenman uçuşları yapan/yaptıran gerçek veya tüzel kişiler, eğitim dahil ticari ve amatör/sportif motorlu/motorsuz paraşüt atlayışı yapan/yaptıran tüm gerçek ve tüzel kişileri,

o) HSK: Hava Sahası Kullanıcıları'nı,

ö) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,

p) ISO: Uluslararası Standartlar Teşkilatını,

r) İşletme: Ticari balon işletmeciliği yapmak üzere Genel Müdürlükten işletme ruhsatı almış limited veya anonim şirketleri,

s) İşletme ruhsatı: İşletmelere ticari balon işletmeciliği yapabilmeleri için Genel Müdürlük tarafından verilen belgeyi,

ş) Kalkış uygunluğu: Genel Müdürlük veya SHM tarafından verilen uygunluğu,

t) Kırmızı bayrak: Meteorolojik şartların belirlenen sektör ve zaman aralığı içerisinde uçuşa elverişli olmadığını ve uçuş operasyonu yapılamayacağını,

u) Meteoroloji değerlendirmesi: İlgili gün ve zaman aralığında yapılacak uçuşa dair meteorolojik veriler aracılıyla yeşil, sarı veya kırmızı bayrakların ilan edilmesini,

ü) NOTAM: Havacılara Bildirimi,

v) Sarı bayrak: Meteorolojik şartların belirlenen sektör ve zaman aralığı içerisinde uçuşa elverişli olmadığını ancak belirlenen zaman aralığı sonunda meteorolojik şartların değişme ihtimali bulunması dolayısıyla, bayrağın yeşil veya kırmızı olarak güncellenmesine kadar beklemede kalınacağını,

y) SHM: Slot Hizmet Merkezi'ni,

z) SHT-FCL: 08/06/2017 tarihinde yayımlanan Uçuş Ekibi Lisanslandırma Talimatı'nı,

aa) SHY-M: 20/12/2012 tarihli ve 28503 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sürekli Uçuşa Elverişlilik ve Bakım Sorumluluğu Yönetmeliği'ni,

bb) SHY-1: 02/06/2017 tarihli ve 30084 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Pilot Lisans Yönetmeliği'ni,

cc) SHY-6A: 16/11/2013 tarihli ve 28823 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari Hava Taşıma İşletmeleri Yönetmeliği'ni

çç) Slot: Balon uçuş sahasının belirli bir gün ve saatte ilgili AIC'ye uygun olarak balonlar tarafından kullanım hakkını,

dd) Slot hizmet merkezi: Balon uçuş sahası için kalkış uygunluğu ve hava sahası kullanım taleplerini değerlendiren merkezi,

ee) SMS: Emniyet yönetim sistemini,

ff) SYK: Sürekli Uçuşa Elverişlilik Yönetimi Kuruluşu'nu,

gg) Teknik denetçi: 06/03/2013 tarihli ve 28579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Teknik Denetçilerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Genel Müdürlük tarafından hava aracı uçuşa elverişlilik, hava aracı bakım ve imalat, personel lisansları, hava alanları, hava trafik yönetim hizmetleri, yer hizmetleri, sivil havacılık güvenliği, havacılık işletmeleri, havacılık bakım, sağlık ve eğitim kuruluşları ile havacılıkla ilgili diğer inceleme ve denetimleri yapmak üzere görevlendirilen personeli,

ğğ) Ticari balon işletmeciliği: Balon ile icra edilen ticari özel operasyon ile ticari yolcu operasyonunu,

hh) Ticari operasyon: Kamuya açık olan veya kamuya açık olmadığı durumlarda, bir işletici ve müşteri arasında, müşterinin işletici üzerinde hiç bir kontrole sahip olmadığı bir sözleşme kapsamında, ücret karşılığı yapılan balon operasyonunu,

ıı) TSE: Türk Standartları Enstitüsünü,

ii) Uçuş ekibi üyesi: Bir uçuş görevi süresi boyunca, hava aracının işletilmesi ile ilgili görevleri ifa eden pilot lisansına sahip ekip üyesini,

jj) Yeşil bayrak: Meteoroloji değerlendirmesi kapsamında belirlenen sektör ve zaman aralığı içerisinde balon işletmesi ve sorumlu pilot kararı ile uçuş operasyonu gerçekleştirilebileceğini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İşletmenin Yapısı, Şirketin Teşekkülü

Şirket sözleşmesi

(1) İşletme, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince şirket sözleşmesini hazırlar, ticaret siciline tescilini yaptırır, Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanmasını sağlar ve şirket sözleşmesinin yayınlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin bir suretini, yayımlandığı tarihten itibaren 14 gün içinde Genel Müdürlüğe sunar.

Şirket türü

(1) İşletmeler anonim veya limited şirket olarak kurulur ve işletme süresince bu hukuki yapılarını korurlar.

Faaliyet konusu

(1) İşletmelerin şirket sözleşmesinin amaç ve konu başlığı altında havacılık ve havacılıkla bağlantılı işlere yer verilir.

Ticari merkez

(1) Bu Talimata göre ticari balon işletmeciliği yapmak üzere kurulmuş veya kurulacak işletmelerin ticari merkezleri, Türkiye Cumhuriyeti Devleti sınırları içerisinde bulunur.

Paylar

(1) Ticari balon işletmeciliği yapacak işletmelerin;

a) Paylarının en az %51' inin nama yazılı olması,

b) Çoğunluk paylarının ve yönetim kurulu üyeleri ile oy hakkı çoğunluğunun ve kontrolünün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan paydaşlarda bulunması,

c) Kurucunun veya kurucu paydaşların, temsil ve ilzama yetkili yöneticilerinin 2920 sayılı Kanunun 18 inci maddesi ile belirlenen suçlardan kesin hüküm giymemiş olmaları, haklarında Mahkemece alınmış ve kesinleşmiş bir iflas veya konkordato kararı olmaması,

gereklidir.

(2) Bİ'de veya uluslararası borsalarda işlem gören halka açık ticari balon işletmeciliği yapacak işletmelerin paylarının %51'inin nama yazılı olması şartı aranmaz. Ancak, Bİ'de veya uluslararası borsalarda işlem gören hisselerin dışında kalan nama yazılı payların çoğunluğunun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan paydaşlarda olması ve işletmeyi temsil ve idare etmeye yetkili şahısların çoğunluğunun Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması zorunludur.

(3) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Devleti ve vatandaşlarının ortak oldukları şirketlerde bu paydaşlar Türk ortak olarak kabul edilir.

Pay devri

(1) Ön izin alan veya işletme ruhsatına sahip olan işletmelerin, mevcut hissedarlarından herhangi birisinin; nama yazılı hissesinin tamamını veya bir kısmını devretmesi, mevcut hisse oranını arttırması işlemleri yapılmadan önce, Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur. Ancak, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun hükümleri saklıdır. İşletmeler tarafından, hisselerinin Bİ'de halka arzından önce Genel Müdürlükten izin alınır.

(2) Hisse devredilecek yeni pay sahibinden, kuruluş aşamasında kuruculardan ve hissedarlardan istenen tüm bilgi ve belgeler istenir.

(3) Ön izin alan veya işletme ruhsatına sahip olan işletmelerin paydaşları, paylarını bu Talimatın 13 üncü maddesinde belirtilen kişilere devredemezler.

Dolaylı pay sahipliğinin tespiti

(1) Genel Müdürlükçe gerekli görülmesi halinde, işletmelerin sermayesindeki dolaylı pay sahipliği, işletmede pay sahibi bulunan veya pay devralacak tüzel kişi ortaklıklar ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapıları zincirleme bir suretle gerçek kişilere ulaşılıncaya kadar tespit edilebilir.

Birleşme, bölünme ve devralmalar

(1) Ön izin alan veya işletme ruhsatına sahip olan işletmeler, diğer bir işletme ile birleşmesi veya bütün aktif ve pasiflerini diğer bir işletmeye devretmesi, bütün aktif ve pasifleri ile diğer bir işletmeyi devralması veya balon işletmeciliği faaliyetlerinin bölünmesi işlemleri yapılmadan rekabet mevzuatı gereğince Rekabet Kurumundan izin gerekliliği halinde izin alınarak, gerekmemesi durumunda ön izin aşamasında istenen belgeler ve 1 (bir) yıllık iş planı ile birlikte izin almak için Genel Müdürlüğe başvurur.

Kurucu paydaşlar, paydaşlar, dolaylı paydaşlar, temsile yetkili yöneticiler

(1) İşletmenin gerçek ve tüzel kişi kurucuları ve paydaşları ile tüzel kişilerde dolaylı paya sahip gerçek kişi paydaşların ve işletmenin tüzel kişiliğini temsil ve idare etmeye yetkili yöneticilerinin;

a) Ticari balon işletmeciliğinde bulunurken müflis veya konkordato ilan etmiş olması,

b) İşletme ruhsatı iptali halinde, işletme ruhsatının askıya alındığı tarihte veya iptal edildiği tarihte, bu işletmede doğrudan veya dolaylı olarak pay sahibi, yönetim kurulu üyesi, genel müdür ve/veya sorumlu müdür olması,

c) Sorumlu yönetici personel için yönetici onay belgesinin iptal edilmesinden itibaren 2 (iki) yıldan fazla bir sürenin geçmemiş olması,

ç) 2920 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde yer alan şartları sağlamaması, halinde işletme ruhsatı talebi, paydaş ve yönetim kurulu üyeliği, Sorumlu Müdür veya Sorumlu Yönetici Personel başvuruları kabul edilmez.

(2) Ön izin alan veya işletme ruhsatına sahip olan işletmelerin, yönetim kurulu üyelerinde değişiklik olması halinde, değişiklik tarihinden itibaren 14 (on dört) gün içinde Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur. Yeni yönetim kurulu üyeleri ile ilgili yeni yönetim kurulu yapısını gösteren resmî belgeler ile Ek-1'de yer alan ön izin aşamasında istenen tüm bilgi ve belgeler Genel Müdürlüğe sunulur. Bu işlemler sonucunda yönetim kurulu yapısında bu Talimat hükümlerinde öngörülen hususlara aykırılık oluştuğu takdirde, Genel Müdürlük tarafından verilecek süre zarfında bu aykırılığın giderilmesi gereklidir. Aykırılığın süresi içinde giderilmemesi durumunda, Genel Müdürlük tarafından verilen sürenin son gününü takip eden ilk iş gününden başlamak üzere 2 (iki) aylık süre ile işletmenin faaliyetlerinde kısmi sınırlamalar yapılabilir. 2 (iki) ay içinde de aykırılığın giderilmemesi durumunda işletme ruhsatı askıya alınır veya iptal edilir.

(3) Payları Bİ veya uluslararası borsalarda işlem gören işletmelerde, borsada işlem gören payların dışında kalan paydaşlar için de bu madde hükümleri geçerlidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Yetkilendirme Esasları

Ticari balon işletmeciliği

(1) Ticari balon işletmeciliği yapacak işletmelerin Genel Müdürlük tarafından ruhsatlandırılması gereklidir. Bu işletmelerin ruhsatlandırılmasında;

a) Mülkiyet veya kiralık olmak üzere, filosunda en az 1 (bir) adet 120 bin fit küp veya daha büyük balonun Türk Sivil Hava Aracı Sicilinde adlarına kaydedilmiş olması gereklidir.

b) İşletme ruhsatı kapsamında faaliyet gösteren her bir balon başına en az 100.000 (yüz bin) ABD Doları karşılığı tamamı nakit ödenmiş sermayeye sahip olması gereklidir. 1.000.000 (bir milyon) ABD Doları karşılığı sermaye koşulunu sağlayan işletmelerde ilave sermaye şartı aranmaz.

(2) Türk Lirası sermayenin ABD Doları karşılığı, sermaye taksitlerinin nakit olarak ödenmiş olduğu günlerdeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır.

(3) Ödenmesi gereken sermayenin tamamının öz kaynaklardan karşılanması ve ön izin alınmadan önce ödenmiş olması zorunludur.

(4) 27/7/2017 tarihli ve 30136 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye'de Faaliyet Gösteren Hava Araçları İçin Yolcu, Bagaj, Yük ve Posta Malî Mesuliyet Sigortası Hakkında Yönetmelik ile 27/7/2017 tarihli ve 30136 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sivil Hava Araçları Üçüncü Şahıs Malî Sorumluluk Sigortası Hakkında Yönetmelikte yer alan şartların karşılanması gereklidir.

(5) İşletme ruhsatı talebinde bulunan işletmenin, işletme ruhsatı aldıktan sonra uçuşlarından elde edeceği gelirler dikkate alınmaksızın, en az 12 (on iki) aylık balon kirası, yakıt, personel, bakım, sigorta, slot hizmetleri gibi sabit ve operasyonel işletme giderlerini karşılayabilecek mali güce sahip olduğu ve gerektiğinde sermaye artırımında bulunabileceğine ilişkin belgelerin Genel Müdürlüğe ön izin aşamasında sunulması gereklidir.

(6) İşletmenin, operasyonlara başlama tarihinden itibaren 24 aylık dönem içerisinde oluşacak mevcut ve muhtemel yükümlülükleri karşılayabilecek mali güce sahip olduğunu gösteren belgeleri Genel Müdürlüğe sunması zorunludur.

(7) İşletmenin ve paydaşlarının vergi ve SGK borcu olmadığını gösterir belgelerin Genel Müdürlüğe sunulması gereklidir

(8) İşletme adına tescil edilecek hava araçlarındaki gürültü düzeylerinin en az Uluslararası Sivil Havacılık Antlaşmasının Ek-16, 1. Cilt, 3 üncü veya 4 üncü Bölüm ile öngörülen gürültü limitlerine uygun olması gereklidir. Ayrıca, söz konusu hava araçlarının Uluslararası Sivil Havacılık Antlaşması Ek-8'e uygun olarak düzenlenmiş ve Genel Müdürlükçe uygun görülecek bir tip sertifikasına sahip olmaları gereklidir.

(9) Balonlarının asgari ve azami taşıma kapasitesi, üretici firma tarafından onaylı asgari ve azami taşıma kapasitesi üzerinden hesaplanır.

(10) Balonların arızi durumlar haricinde, uçuşa elverişli durumda tutulması gereklidir. Balonun uçuşa elverişli olmadığı ve uçuş yapmadığı süre 6 (altı) aydan uzun olamaz.

(11) İşletmenin filosunda balon kalmaması halinde, işletmeye en fazla 6 (altı) ay süre verilir. Verilen süre içerisinde balon sayısını tamamlayamaması halinde, verilen süre sonunda işletme ruhsatı 3 (üç) ay süre ile askıya alınır. Verilen askı süresi sonunda gerekliliklerin yerine getirilememesi halinde, işletme ruhsatı iptal edilir.

(12) Ticari balon operasyonları, yalnızca, Genel Müdürlük tarafından havacılık yayınlarında (Türkiye AIP'si, AIC, NOTAM vb.) balon uçuş sahası olarak yayımlanmış bölgelerde gerçekleştirilebilir.

Organizasyon

(1) İşletme; uçuş işletme, yer işletme, bakım ve mali konularda kendisinden istenen bilgi ve belgeleri, en geç 24 (yirmi dört) saat içerisinde Genel Müdürlüğe sunabilecek imkânlara sahip olması gereklidir. İşletme ayrıca, Genel Müdürlükçe yeterli görülecek bir organizasyon yapısı ile uyumluluk izleme ve emniyet yönetim sistemi kurar ve işletme faaliyetleri süresince aktif olarak muhafaza eder.

a) İşletme tarafından, bir sorumlu müdür ve sorumlu müdüre doğrudan bağlı olmak üzere tüm organizasyonun sivil havacılık mevzuatı açısından sağlıklı bir yapıda olmasını ve sürekliliğini denetim görevini üstlenebilecek, uyumluluk izleme ve emniyet sistemi yöneticisi görevlendirilir. Ayrıca, sorumlu müdüre karşı nihai olarak ilgili mevzuat açısından mesul olmak üzere, uçuş işletme, yer işletme konularından sorumlu yöneticiler görevlendirilir.

1) Söz konusu sorumlu yöneticilerin yeterlilikleri, Genel Müdürlük tarafından incelenerek uygun görülmesi halinde onaylanır.

2) Genel Müdürlük, söz konusu sorumlu yöneticilere ilişkin onaylanan yönetici personel onay belgesini, yapılacak denetim, inceleme veya değerlendirme sonucu iptal etmeye yetkilidir.

b) Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen sorumlu yönetici personelin ve vekillerinin isimleri ile görev ve sorumlulukları işletme el kitabında yer alır. Sorumlu yönetici personelin bulunmadığı durumlarda operasyon gözetiminin devamı için işletme el kitabında vekâlet ile ilgili ayrıntılı düzenlemeler yapılır. İşletme el kitabı Genel Müdürlük tarafından onaylanır. Bu sorumlu yöneticiler, görev aldıkları konularda işletme sorumlu müdürü ile birlikte Genel Müdürlüğe karşı sorumludurlar.

c) İşletmede görev yapan yönetici personelden herhangi birisinin görevden ayrılması durumunda, işletme tarafından Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Bununla birlikte gerek işletme tarafından gerekse görevden ayrılan yönetici personel tarafından görev değişikliğine ve sebeplerine ilişkin olarak Genel Müdürlüğe en geç 1 (bir) ay içinde gerekçeli bilgi verilmesi gereklidir.

ç) İşletmenin organizasyonunda görev alan sorumlu yöneticiler ile operasyonun mahiyet ve kapsamına uygun emniyetli ve güvenli operasyon için ihtiyaç duyulan uçuş ve yer ekibi, teknik ve idari personel sayısında eksilme olması halinde, işletme tarafından 45 (kırk beş) günlük süre içerisinde Talimatta belirlenen niteliklere sahip personel atamasının gerçekleştirilmesi ve söz konusu personele ait belgelerle birlikte Genel Müdürlüğe bilgi verilmesi veya onay için sunulması gereklidir. Bu süre içerisinde işletmenin organizasyonunu tamamlayamaması halinde 2 (iki) aylık süre ile işletmenin faaliyetlerine kısmi sınırlamalar getirilir. 2 (iki) ay içinde de aykırılığın giderilmemesi durumunda, uçuşları organizasyonunu tamamlayıncaya kadar geçici olarak durdurulur.

d) İşletmelerde bu fıkranın (a) bendinde belirtilen ve sorumlu müdür ile uyumluluk izleme ve emniyet sistem yöneticisi dışında kalan yöneticilerden birisi birden fazla yönetici personel görevi üstlenebilir. Uyumluluk izleme ve emniyet sistem yöneticisi görevini üstlenen personel, uçuş işletmeden ve yer işletmeden sorumlu yönetici personel görevlerinden birini üstlenemez. Bununla birlikte, toplam personel sayısı 20 (yirmi)'nin altında olan işletmeler bu Talimatta belirtilen nitelikleri sağlayan uyumluluk izleme ve emniyet denetçilerini istihdam eden ve Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlardan denetim hizmeti satın alabilir. Bu kuruluşlara ilişkin düzenleme Genel Müdürlükçe ayrıca yapılır.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan Uyumluluk İzleme ve Emniyet Sistem Yöneticisi, işletme bünyesinde tam zamanlı olarak ve ilave bir görev almaksızın istihdam edilir.

Sorumlu yönetici personel nitelikleri

(1) İşletmelerde görev alan sorumlu yönetici personelin aşağıda belirtilen gerekliliklere ve Genel Müdürlük tarafından verilen Yönetici Personel Onay Belgesi (Form-4)'ne sahip olması gereklidir.

a) Sorumlu Müdürün;

1) İşletmecinin tüm operasyonlarının ve uçuşa elverişlilik aktivitelerinin Genel Müdürlük tarafından gerekli kılınan standartlarda sağlama ve işletme tarafından tanımlanan ilave şartları yerine getirmek üzere tek başına temsil/ilzam ve harcama yetkisine,

2) Asgari 3 (üç) yıl çalışma tecrübesine,

3) Bu Talimatın Ek-4'ünde belirtilen eğitimlere.

b) Uyumluluk İzleme ve Emniyet Sistem Yöneticisinin;

1) Yükseköğretim kurumlarının en az ön lisans düzeyinde eğitim veren bölümlerinden veya denkliği YÖK tarafından onaylanmış yabancı yükseköğretim kurumlarından mezun olduğuna dair belgeye,

2) Kalite alanında asgari 2 (iki) yıl çalışma tecrübesine,

3) Bu Talimatın Ek-4'ünde belirtilen eğitimlere.

c) Uçuş İşletmeden Sorumlu Yönetici Personelin;

1) Yükseköğretim kurumlarının asgari ön lisans düzeyinde eğitim veren bölümlerinden veya denkliği YÖK tarafından onaylanmış yabancı Yükseköğretim kurumlarından mezun olduğuna dair belgeye,

2) Asgari 3 (üç) yıl ticari balon pilotluğu tecrübesi ile en az 500 saat toplam uçuş saati ve SHT-FCL'ye göre düzenlenmiş asgari C kategorisinde geçerli ticari balon pilotu lisansına,

3) Bu Talimatın Ek-4'ünde belirtilen eğitimlere.

ç) Yer İşletmeden Sorumlu Yönetici Personelin;

1) Asgari lise mezunu olduğuna dair belgeye,

2) Balon işletmesinde asgari 2 (iki) yıl çalışma tecrübesine,

3) Bu Talimatın Ek-4'ünde belirtilen eğitimlere.

(2) Söz konusu yöneticilerin, bu maddede belirtilen nitelikleri, alınan resmi belge, lisans ve sertifikalarla ispatlaması zorunludur.

(3) İşletme tarafından, uçuş işletmeden, yer işletmeden, uyumluluk izleme ve emniyet sisteminden sorumlu yönetici personelin ulusal ve uluslararası sivil havacılık mevzuatı ile işletme el kitabının ilgili kısımlarına hâkim olması sağlanmalıdır. Bu konu, gerekli görüldüğü durumlarda ilgili yönetici personel başvurusunun onay aşamasında Genel Müdürlük tarafından yapılan mülakat ve/veya yazılı sınva ile veya devamında yapılan denetimlerde değerlendirilir. Yapılan değerlendirme sonucunda yeterli görülmeyen sorumlu yönetici personelin, yönetici personel onay belgesi reddedilebilir veya iptal edilebilir.

Personel temini

(1) İşletme, uçuş emniyeti ve güvenliğinin tesisine yönelik olarak ilgili mevzuatta öngörülen esaslar kapsamında, gerçekleştirilmesi planlanan operasyon tipine ve bölgeye göre gerekli eğitim, lisans ve sertifikaya sahip yeterli sayıda uçuş ekibi, yer ekibi ve idari personel istihdam etmek, bunlara ait bilgi ve belgeleri Genel Müdürlüğe önceden sunmak ve bu belgeleri operasyon süresince güncel ve geçerli tutmakla yükümlüdür.

(2) İşletme, 28/7/2016 tarihli ve 6785 sayılı Uluslararası İşgücü Kanuna ve bu Kanun kapsamında yayımlanan uygulama yönetmeliklerine uygun olarak, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan izin almak koşulu ile geçici olarak yabancı uçuş ekibi ve teknik personel çalıştırabilir. Ancak, işletme ruhsatı tarihinden itibaren en geç 1 (bir) yıl içinde işletmede görev yapan uçuş ekiplerinin ve teknik personelin çoğunluğunun Türk vatandaşı olması ve işletmenin faaliyetlerinin devamı süresince bu koşulu muhafaza etmesi gereklidir.

(3) 6735 sayılı Kanun kapsamına girmeyen durumlarda; sadece yurt dışındaki operasyonlar sırasında Türk sivil hava aracı siciline kayıtlı balonlarda görev alacak yabancı personel ile ilgili izinler Genel Müdürlük tarafından ayrıca değerlendirilir.

(4) Yer ekibinin tamamının Türk vatandaşı olması esastır.

(5) İşletme gerek duyması halinde bir başka işletme bünyesinde görevli olan uçuş ekiplerini çalıştırabilir. Konuya ilişkin gereklilikler Genel Müdürlükçe ayrıca düzenlenir.

(6) Uçuş ekibinin uçuş görev ve uçuş süreleri ile ve dinlenme gereklilikleri, Genel Müdürlükçe ayrıca düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yetkilendirme Süreci, İnceleme Komisyonu

İnceleme komisyonunun teşkili ve görev süresi

(1) SHY-6A kapsamında oluşturulan inceleme komisyonu, bu Talimat kapsamında işletme ruhsatı verilmesi, işletme ruhsatının askıya alınması ve/veya iptal edilmesi hususlarında yetkilidir.

Komisyonun çalışma esasları

(1) İnceleme komisyonu, komisyon başkanının gerekli gördüğü hallerde toplanır.

(2) Komisyonun sekretarya işleri, Genel Müdürlük Uçuş Operasyon Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

Toplanma ve karar alma esasları

(1) Komisyon, üye tam sayısı ile toplanır. Komisyon kararlarını oy çokluğu ve en az 3 (üç) oy ile alır. Her üyenin bir oy hakkı vardır ve çekimser oy kullanılamaz. Komisyon kararına muhalefet şerhi koyan komisyon üyesi, gerekçesini yazılı olarak komisyon kararına eklemek zorundadır.

Komisyon inceleme esasları

(1) İşletme tarafından yapılan ön izin ve asıl ruhsat talepleri, aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınarak değerlendirilir:

a) Bu Talimatta ve üyesi bulunduğumuz uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen ve Genel Müdürlük tarafından yayımlanmış olan dokümanlarda belirtilen idari, mali ve teknik nitelikler ile bilgi ve belgelerin yeterliliği,

b) İşletmenin Ülkemiz ulaştırma, ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarına yapacağı katkı derecesi,

c) Bünyesinde görev yapan uçuş, yer ve teknik personel sayısı, eğitimi ve temin durumu,

ç) Balonların temin durumu,

d) İşletme kurucu üyeleri, hissedarları, temsile yetkili yöneticileri ve işletmede görev alacak sorumlu yönetici personelin sivil havacılık alanındaki tecrübelerinin uçuş emniyeti açısından değerlendirilmesi.

(2) Komisyon, işletme ön iznini kısmen kabul edebilir, belirli şartlara bağlayabilir veya reddedebilir.

(3) Gerekli görülmesi halinde, işletme ruhsatında bölge ve/veya ülke bazında sınırlandırma yapılabilir.

İşletme ruhsatı verilmesi aşamaları

(1) İşletme ruhsatı verilmesi aşağıdaki aşamalardan oluşur;

a) Ön izin aşaması,

b) Doküman uyum aşaması,

c) Asıl ruhsat aşaması,

ç) Denetim aşaması,

d) Değerlendirme ve işletme ruhsatı verilmesi aşaması.

Ön izin aşaması

(1) Ön izin aşaması, bu Talimatın Ek-1'inde yer alan bilgi ve belgelerin Genel Müdürlüğe sunulması ile başlar. Ön izin talebi, işletmenin belgeleri sunmasından itibaren en fazla 60 (altmış) gün içinde Genel Müdürlükçe incelenir.

(2) Sunulan bilgi ve belgelerin yeterli bulunmaması veya olumsuz değerlendirilmesi halinde; eksiklikler ile uygun görülmeyen konular sebepleri ile birlikte yazılı olarak başvuru sahibine bildirilir. Başvuruya ilişkin hizmet bedelinin yatırılmaması veya başvurunun bu Talimatın Ek-1'inde yer alan formatta hazırlanmaması halinde, başvuru ekleri ile birlikte iade edilir.

(3) Sunulan bilgi ve belgelerin yeterli bulunması halinde, inceleme komisyonu kararını müteakip verilen ön izin, başvuru sahibine yazılı olarak tebliğ edilir.

a) Verilen ön izinler, ön izin verildiğine ilişkin yazının işletmeye tebliğ tarihinden itibaren 6 (altı) ay geçerlidir. Verilen ön izin süresi içerisinde gerekli hazırlıkların tamamlanarak asıl ruhsat talep dosyasının Genel Müdürlüğe sunulması gerekmektedir. Gerekli hazırlıkların tamamlanamaması halinde, işletme tarafından, ön izin için verilen 6 (altı) aylık süre içerisinde talep edilmesi halinde, inceleme komisyonu tarafından uygun görülecek zorunlu nedenlerden dolayı, bir defaya mahsus olmak üzere ön izin süresi yapılan talebe istinaden ön izin verilmiş olan 6 (altı) aylık sürenin sonundan itibaren başlamak üzere en fazla 3 (üç) aya kadar uzatılabilir.

b) Verilen ön izin süresi içerisinde, gerekli hazırlıkları tamamlayamayan başvuru sahipleri, ön izin bitim tarihinden itibaren, en az 1 (bir) yıl süreyle yeniden ön izin için müracaatta bulunamazlar.

c) Ön izin, işletme ruhsatı için bir taahhüt niteliği taşımaz. Bu izin, başvuru sahibinden talep edilen bütün hazırlıkların tamamlanması ve belgelenmesi halinde, işletme ruhsatının verilebileceğini öngören bir belge mahiyetindedir.

ç) Ticari balon işletmeciliği yapabilmek için işletme ruhsatı alınmasına ilişkin bu Talimat ile belirlenen şartlar, işletmenin işletme ruhsatı alabilmesi için asgari şartlardır. Ön izin alınmadan bu şartların sağlanmış olması; işletmeyi, ön izin veya işletme ruhsatı verilmesi için hak sahibi yapmaz.

(4) Ön izin, Genel Müdür onayı ile yürürlüğe girer.

Doküman uyum aşaması

(1) İşletme, doküman uyum aşamasında, bu Talimatın Ek-3'ünde yer alan içerikte ve işletme faaliyet maksadına uygun şekilde bir işletme el kitabı hazırlar, Genel Müdürlüğe sunar ve faaliyetlerini işletme el kitabına göre gerçekleştirir. Genel Müdürlük tarafından sunulan el kitabı incelenir, kabul edilir, onaylanır veya reddedilir.

Asıl ruhsat aşaması

(1) Başvuru sahibi, doküman uyum aşamasının tamamlanmasını müteakip, ön izin bitim tarihinden önce bu Talimatın Ek-2'sinde açıklanan işletme ruhsatı talep dosyasını Genel Müdürlüğe sunar. Sunulan işletme ruhsatı talep dosyası en geç 90 (doksan) gün içinde Genel Müdürlükçe incelenir.

(2) Sunulan bilgi ve belgelerin yeterli bulunmaması veya olumsuz değerlendirilmesi halinde, eksiklikler ile uygun görülmeyen konular sebepleri ile birlikte ayrıntılı şekilde yazılı olarak başvuru sahibine bildirilir. Başvuruya ilişkin hizmet bedelinin yatırılmaması veya başvurunun bu Talimatın Ek- 2'sinde yer alan formatta hazırlanmaması halinde, başvuru ekleri ile birlikte iade edilir.

(3) Verilen bilgi ve belgelerin yeterli ve uygun bulunması halinde, işletme uyumluluk izleme ve emniyet sistem yöneticisi tarafından tüm alanları kapsayan bir iç denetim yapılır. Bu iç denetimde tüm alanların bulgusuz olduğu veya tespit edilen bulguların kapatıldığına dair denetim raporunun sunulması akabinde başvuru sahibi Genel Müdürlük tarafından asıl ruhsat denetimine tabi tutulur.

Denetim aşaması

(1) Denetim aşamasında, başvuru sahibi tarafından planlanan faaliyetlerin etkinliği tespit edilir. Tesis ve teçhizatın yeterliği kontrol edilir. Yasal düzenlemelere ve emniyetli faaliyet gerekliliklerine uygunluk konusu incelenir.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen amaçla başvuru sahibine, operasyon ve uçuşa elverişlilik konularında denetim yapılır. Yapılan denetimde, tespit edilen bulgular hazırlanan nihai denetim raporu ile başvuru sahibine bildirilerek düzeltilmesi talep edilir. Yapılan Genel Müdürlük denetiminde tespit edilen bulgular ile işletmenin yaptığı iç denetimde tespit edilen bulgular karşılaştırıldığında iç denetimin yetersiz olduğu sonucuna varılır ise uyumluluk izleme ve emniyet sistem yöneticisinin değiştirilmesi Genel Müdürlük tarafından işletmeden istenebilir. Denetim sonucunda tespit edilen bulguların giderildiğinin yerinde tespiti için gerekli görülen durumlarda, Genel Müdürlük başvuru sahibine ilave denetimler yapabilir veya yaptırabilir.

(3) İşletme, denetim esnasında her türlü kolaylığı sağlamak, Genel Müdürlük tarafından incelenmek üzere istenen tüm bilgi ve belgeleri sunmak zorundadır.

(4) Yapılacak denetim sırasında işletmenin organizasyonu ve uçuş işletme, yer işletme, teknik, uyumluluk izleme ve emniyet sistemi birimleri denetlenir. Denetim esnasında; gerçekleştirilecek her uçuşun işletme tarafından hazırlanan el kitabında yer alan hükümlere göre yürütülüp, yürütülemeyeceği sivil havacılık kurallarına uygun olarak incelenir.

Değerlendirme ve işletme ruhsatı verilmesi aşaması

(1) Denetim aşamasının tamamlanmasını müteakip, işletme ruhsatı talep dosyası ve denetim sonucunda hazırlanan nihai denetim raporu inceleme komisyonu değerlendirilmesine sunulur.

(2) Uygun bulunmayan başvurular sebepleri ile birlikte işletmeye iade edilir.

(3) Uygun bulunan başvurular inceleme komisyonu kararını müteakip onaya sunulur.

(4) İşletme ruhsatı verilmesi kararı Genel Müdür onayı ile yürürlüğe girer.

(5) İşletme ruhsatının verilmesi, sadece verildiği anda işletmenin ve balonların emniyetli uçuş için uygun görüldüğünü belirtir ve hiçbir şekilde işletmenin ve personelinin kurallara uyma ve emniyetli uçuş için sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(6) İşletme ruhsatı, süresiz olarak verilir. Bu Talimat ve ilgili mevzuat kapsamında istenilen gereklilikler karşılandığı sürece geçerlidir.

(7) İşletme, işletme ruhsatı ekinde yer alan işletme şartlarının dışında ve bu şartlara aykırı bir şekilde operasyon yapamaz.

(8) İşletme, işletme ruhsatında yer almayan bir balonu işletemez.

(9) İşletmenin, işletme ruhsatı verilmesini müteakip en geç 6 (altı) ay içerisinde uçuş faaliyetlerine başlaması gereklidir.

(10) İşletme ruhsatı verilen işletmeler, bu Talimatta yer alan şartları taşımak koşuluyla uçuş faaliyetlerine 6 (altı) aydan daha fazla süre ile ara veremez. Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel salgın olarak ilan edilen durumlar ile doğal afet ve Genel Müdürlük tarafından uygun görülebilecek diğer istisnai durumlar bu kapsamda değerlendirilmez.

(11) İşletmeler, balon haricinde herhangi bir hava aracı işletemez.

(12) İşletmelere verilecek işletme ruhsatı içeriği ve şekli, uluslararası sivil havacılık kuruluşları ve/veya organizasyonları ile uyumlu olması da göz önüne alınarak Genel Müdürlük tarafından belirlenir.

Uçuşa elverişlilik gereklilikleri

(1) Bu Talimata göre işletme ruhsatı alan ya da alacak olan işletmelerin, SHY- M'de yer alan asgari gereklilikleri sağlaması gereklidir.

Operasyonel usul ve esaslar

(1) İşletme ruhsatı alan ya da alacak olan işletmelerin operasyonları sırasında uymaları gereken diğer hususlara ilişkin asgari gereklilikler Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.

Personel eğitim ve kontrolü

(1) İşletme, hizmetin ulusal ve uluslararası standartlarda sağlanması amacıyla operasyon tipine ve bölgesine göre işletmede görev yapan tüm personelin temel, tip, dönüşüm, yenileme, tazeleme ve iş başı eğitim ihtiyaçlarını gidermek üzere işletme el kitabı içerisinde, bu Talimatın Ek-4'ünde düzenlenen gereklilikler de dahil olmak üzere, eğitim ve kontrol programlarını hazırlar ve gerçekleştirir. Eğitimlere ilişkin gereklilikler Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.

Uyumluluk izleme ve emniyet yönetim sistemi

(1) İşletmenin, faaliyetlerini ulusal ve uluslararası mevzuatlarda belirlenen standartlara uygunluğunu sağlayacak bir uyumluluk izleme sistemi, işletme tipine göre yapılandırılır ve uyarlanır. Uyumluluk izleme sistemi, işletme ve uçuşa elverişlilik organizasyonunun bütünleyici bir parçasıdır. Tarafsız bir denetim sağlayabilmek için denetim fonksiyonları, işletme ve uçuşa elverişlilik organizasyonu yapısından bağımsız olarak oluşturulur.

(2) İşletme, operasyonlarına başlamadan önce, operasyon tipine ve bölgesine uygun olacak şekilde emniyet yönetim sistemi oluşturmak zorundadır.

(3) Uyumluluk izleme ve emniyet yönetim sistemi, bütünleyici veya bütünleşik unsurlar olarak işletmeler bünyesinde ilgili tüm birimlerden tam bağımsız bir şekilde tesis edilir. Uyumluluk izleme ve emniyet yönetim sistemine ilişkin gereklilikler, Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenir.

(4) İşletmenin, faaliyetlerini ulusal ve uluslararası mevzuatta belirlenen standartlara uygunluğunu sağlayacak TSE, ISO veya CEN standartlarında bir kalite güvence sistemi oluşturması ve işletme ruhsatı aldığı tarihten itibaren en geç 2 (iki) yıl içerisinde bunu Genel Müdürlüğe belgelemesi gereklidir. Bu süre içerisinde belgeleyemeyen işletmelerin belgelerini alıncaya kadar filosuna balon eklenmesine izin verilmez.

Kiralama

(1) Bu Talimata göre işletme ruhsatı alan işletmelerin işletme ruhsatına sahip yerli ya da yabancı işletmelerin filolarında bulunan hava araçlarını kiralama veya bu işletmelere kendi hava araçlarını kiraya verme taleplerine ilişkin Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenleme yapılır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İnceleme ve Denetim

İnceleme

(1) Genel Müdürlük işletmelere ön izin ve işletme ruhsatı verilmesine ilişkin başvuruları inceler; ön izin ve işletme ruhsatı verilmesi ile ilgili belgeler üzerinde gerekli incelemeleri yapar.

(2) Genel Müdürlük, işletmeler tarafından düzenli ve/veya düzensiz olarak gönderilen her türlü bilgi/belge ile ihbar üzerine veya gerekli görülmesi halinde işletmelerden talep edilebilecek bilgi/belgeler üzerinde inceleme yapmaya yetkilidir.

Denetim

(1) Genel Müdürlük veya Genel Müdürlük tarafından 05/04/2012 tarihli ve 28255 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sivil Havacılık İşletmeleri Yetkili Denetim, Teknik Gözetim Ve Müşavirlik Kuruluşları Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilen denetim kuruluşları; işletmelere işletme ruhsatı verilmesi ve verilmesinden sonraki tüm faaliyetlerini denetime yetkilidir.

(2) İşletmenin faaliyetlerinin, ulusal ve uluslararası mevzuatta belirlenen standartlara uygunluğu Genel Müdürlük tarafından haberli, habersiz veya ihbar üzerine gerekli görülmesi halinde denetlenir veya denetlettirilir.

(3) Genel Müdürlük, 2920 sayılı Kanun ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 437 nci maddesi kapsamında uçuşları durdurmaya, işletme ruhsatını askıya almaya ve iptal etmeye yetkilidir.

(4) İşletmelerin denetimleri, bu denetimler sırasında kullanılacak kontrol formları ve tespit edilecek bulgular ile denetim sonrası hazırlanacak olan raporlara ilişkin usul ve esaslar, 23/01/2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren "Sivil Havacılık İşletmeleri Denetimlerine İlişkin Uygulama Esasları Talimatı" ile Genel Müdürlük tarafından ayrıca düzenlenmiştir.

(5) İşletme tarafından ilk işletme ruhsatı alınmasından itibaren 3 (üç) ay içerisinde işletmenin uyumluluk izleme ve emniyet birimi tarafından işletmenin tüm birimlerine denetim gerçekleştirilerek hazırlanan raporlar Genel Müdürlüğe gönderilir. Denetim raporlarının Genel Müdürlüğe ulaşmasına müteakip 3 (üç) ay içerisinde Genel Müdürlük tarafından işletmenin tüm faaliyetleri yerinde denetlenir.

Mali denetim

(1) Genel Müdürlük işletmenin mali durumunu denetler veya denetlettirir. Gerekli hallerde düzeltici uyarılarda bulunur.

(2) İşletmeler, Genel Müdürlük tarafından belirlenen mali tabloları, talep edilen sürelerde Genel Müdürlüğe sunmak zorundadır.

(3) İşletmeler tarafından Genel Müdürlüğe sunulan yıl sonu onaylı mali tablolara göre, işletmeler için bu Talimat ile belirlenen asgari sermayenin öz kaynak içerisinde mevcut olması gereklidir.

(4) Bu Talimat kapsamında ruhsatlandırılacak veya ruhsatlandırılmış işletmelerin finansal konularda denetlenmesine ilişkin esaslar Genel Müdürlük tarafından ayrıca belirlenir.

Bakım ve teknik denetim

(1) İşletmelerin anlaşmalı oldukları SYK organizasyonu aracılığıyla işletmenin filosunda yer alan hava araçlarının tüm bakım ve teknik denetimleri, ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde yapılır.

ALTINCI BÖLÜM

Slot Uygulama Esasları

Uygulama esasları

(1) Slot uygulama esaslarına ilişkin aşağıdaki hususlar geçerlidir:

a) Uçuşlar, ilgili balon uçuş sahalarına ilişkin yayımlanmış AIC kurallarına riayet edilmek şartıyla, tanımlı balon uçuş sahaları için belirtilen periyotta ve sayıda, meteorolojik verilerin olumlu alınması kaydıyla yapılır.

b) Eğitim ve özel izinle yapılacak uçuşlar ticari uçuşlara dâhil edilmez.

c) Balon uçuşları sırasında hava bandı aracılığıyla gerçekleştirilen telsiz konuşmaları kayıt altına alınır ve bu görüşmelerde Genel Müdürlükçe belirlenen usullere aykırı davranan personel ve yöneticilere ilgili mevzuat kapsamında sorumlulukları oranında idari ve yasal yaptırımlar uygulanır.

Hava sahası kullanımı

(1) Uçuş emniyetinin sağlanması ve hava sahasının emniyetli bir şekilde kullanılabilmesi için gereken koordinasyon ile slot hizmetleri; Genel Müdürlük veya Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen SHM tarafından yürütülür.

(2) Balon uçuş sahasında operasyon yapan tüm HSK'ların hava sahası kullanımına ilişkin Genel Müdürlükten veya SHM'den hizmet alması zorunludur.

(3) HSK'lar, Genel Müdürlük veya SHM veri tabanına belirlenen bilgi ve belgeler ile kayıt

işlemini gerçekleştirir.

Slot hizmeti esasları

(1) Hava sahası kullanımı ve slot hizmetleri, Genel Müdürlük tarafından veya Genel Müdürlüğün yetkilendirdiği SHM tarafından icra edilir.

(2) Hava sahası kullanımı ve slot hizmetlerinin SHM tarafından sağlanması halinde,

a) SHM, balon operasyonlarının Genel Müdürlükçe balon işletmelerine verilen slot hakları çerçevesinde yapılması ile ilgili işlemlerin takibinden sorumludur.

b) Çalışanlarının görevlerini bağımsız ve tarafsız bir şekilde yürütebilmesi için SHM tarafından gerekli tedbirler alınır.

c) SHM her tür bilgi ve belgeyi usulüne uygun bir şekilde kaydeder ve en az 5 (beş) yıl süreyle muhafaza eder. Bahse konu bilgi ve belgeler, Genel Müdürlük tarafından talep edilmesi halinde, Genel Müdürlüğe gönderilir.

Slot hizmetinin yürütülmesi

(1) Balon uçuş sahasında uçuş için kalkış uygunluğu değerlendirmesi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Uçuş planları, HSK'lar tarafından planlanan uçuştan, balon uçuş sahasına ilişkin AIC'de belirtilen süre zarfında ve yöntemle Genel Müdürlüğe veya SHM'ye gönderilir.

b) HSK'lar tarafından gönderilen uçuş planları, balon işletmeleri için işletme bazında tahsis edilen slot sayıları ile eşleştirilerek Genel Müdürlük veya SHM tarafından değerlendirilir ve buna göre uygunluk verilir. İlgili HSK tarafından kamu yararına veya özel izinle yapılacak uçuşlar hariç olmak üzere, slot aşımı söz konusu ise kalkış uygunluğu verilmez.

c) Balon uçuş sahalarına ilişkin yayımlanmış olan AIC hükümleri kapsamında, kalkış planlanan sektörler/alanlar/bölgeler için meteorolojik değerlendirmeyi yansıtan bayrak kontrolü, Genel Müdürlük veya SHM tarafından yapılır ve işletmeler ile paylaşılır. Meteoroloji değerlendirmesine ilişkin ayrıca düzenleme yapılacaktır.

ç) HSK'ların Genel Müdürlük veya SHM kayıtlarında yer alan yetkili personeli tarafından, kalkış öncesinde haberleşme usul ve esasları çerçevesinde kalkış uygunluğu talep edilir.

d) Kalkış uygunluğu talep eden HSK'lar, verilen kalkış uygunluğu saatlerine uymak zorundadır. Kalkış uygunluğu saatinden 15 (on beş) dakika öncesine veya 15 (on beş) dakika sonrasına kadar uçuşlar başlatılır. Bu süreler içerisinde kalkış yapmayan/yapamayan HSK'lar için yeniden kalkış uygunluğu talep edilmesi gereklidir.

e) İniş yapan her bir HSK yetkilisi tarafından hava aracı tescil işareti (yamaç parüşütü hariç) ve iniş saatini müteakip azami 30 dakika içerisinde Genel Müdürlüğe veya SHM'ye bildirilir. Genel Müdürlük veya SHM tarafından balon iniş saati kaydedilir. İniş/kalkış ve uçuş esnasında herhangi bir olay veya kaza gerçekleşmesi durumunda, Genel Müdürlük veya SHM ivedilikle haberdar edilir.

f) Uçuş operasyonunun emniyetli bir şekilde gerçekleştirilmesinden veya gerektiğinde vazgeçilmesinden ilgili işletme ve kaptan pilot sorumludur.

Bilgi ve belgeler

(1) Balon uçuş sahasında faaliyet gösteren HSK'lardan istenen tüm bilgi ve belgelerin belirlenen formatta ve süre içerisinde Genel Müdürlüğe veya SHM'ye iletilmesi zorunludur.

(2) Bilgi ve belgelerin doğru ve zamanında verilmemesi durumunda, ilgili HSK'lar, slot ve hava sahası kullanım haklarından yararlanamaz.

Âtıl slot hesaplaması

(1) Âtıl slot hesaplamasına ilişkin düzenleme Genel Müdürlükçe ayrıca yapılacaktır.

Balon slot haklarının dağıtılması

(1) Bakanlık tarafından her bir balon uçuş sahası için slot tahsisine yönelik 2 (iki) yıllık taban fiyat belirlenir ve Genel Müdürlük hizmet tarifesinde yayımlanır.

(2) İşletmenin iflası, işletme ruhsatının iptal edilmesi, işletmeye tahsis edilen slotun idari işlem kapsamında azaltılması, işletme tarafından kullanımına tahsis edilen slotları kullanmayacağının yazılı olarak Genel Müdürlüğe bildirilmesi, atıl slot veya ilave slot oluşması, yeni balon uçuş sahası açılması gibi durumlar neticesinde elde edilen slotlar, ilgili balon uçuş sahası veya sahalarına yönelik, Genel Müdürlük tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ilgili taban fiyat üzerinden yapılacak ihale yöntemiyle 2 (iki) yıl süreyle tahsis edilir.

(3) Balon uçuş sahası değerlendirme başvurusunda bulunan, bu süreci tamamlayan ve tamamlandıktan sonraki 6 (altı) ay içerisinde bu Talimat kapsamında ön izin alan işletmeye, ihale yapılmaksızın taban fiyat üzerinden ilgili balon uçuş sahasında azami 2 (iki) adet slot tahsis edilir. İşletmenin işletme ruhsatı alamaması durumunda ise bu slot veya slotlar, bu maddenin ikinci fıkrasına göre değerlendirilir.

(4) İhale yöntemi ile bir balon uçuş sahasında slotun veya slotların, herhangi bir işletme tarafından arka arkaya 2 (iki) defa alınması durumunda, söz konusu slot veya slotlar, ilgili işletmeye ihale yapılmaksızın ilgili balon uçuş sahası için belirlenen taban fiyat üzerinden tahsis edilir.

(5) İşletmeler, kullanımına tahsis edilen slot kadar filosunda uçuşa elverişli balon bulundurmak ve balon-slot eşleştirmesi yapmak zorundadır. Birden fazla balon uçuş sahasında faaliyet gösteren işletmeler, her bir uçuş sahası için balon-slot eşleştirmesi yapar ve değişiklikler de dâhil olmak üzere Genel Müdürlüğe bildirir. Balon-slot eşleştirmesi işletme şartlarında belirtilir ve gerekli değişiklikler yapıldıktan sonra uygulamaya geçilebilir.

(6) Slot tahsis yapılan işletmelere, filolarında bulunan %65 ve üzerinde yerli üretim her bir balona karşılık gelen slot için ihale ücretinde veya taban fiyatta %15 indirim uygulanır.

(7) Slot dağılımları, Genel Müdürlük tarafından, Genel Müdürlük Makam Oluru ile belirlenir ve Genel Müdürlük resmi internet sitesinde duyuru yapılarak işletmelere bildirilir.

Balon slot hakkının kullanılması

(1) Balon uçuş sahasına ilişkin AIC'de belirlenmiş olan azami sayıda balon ile ticari havacılık faaliyeti yapılır.

(2) Bu Talimat gereği asgari balon sayısı kapsamında kabul edilmeyen ve eğitim ile antrenman uçuşlarında kullanılan 120.000 kübik fit'ten küçük balonlar, slot sınırlaması içerisinde değerlendirilmez.

(3) Her bir işletmenin aynı anda ticari uçuş yapmakta olan balon sayısı, işletmeye toplam tahsis edilmiş slot sayılarını geçemez.

(4) Slot hakkı gün bazında geçerli olup, kullanılmayan slotlar başka bir güne devredilemez.

(5) Herhangi bir sebeple slot hakkını kullanamayacak olan işletmeler, en geç 1 (bir) gün önceden başvurmak ve karşılıklı anlaşmak kaydıyla, slotlarını, belirtilen bir tarih aralığı için diğer balon işletmesine Genel Müdürlük resmi internet sitesinde bulunan "FR.45-Slot Tahsis Beyanı" formunu imzalayıp Genel Müdürlüğe veya SHM'ye ileterek kiralayabilir.

(6) Eğitim ve antrenman uçuşları, ilgili AIC'de belirtilen kısıtlamalara riayet edilerek icra edilir.

Balonların diğer hava araçları ve kendi aralarındaki geçiş üstünlükleri

(1) Balonların kendi aralarındaki ve diğer hava araçları arasındaki geçiş üstünlükleri aşağıdaki gibidir:

a) Balonlar ile diğer hava araçları arasında geçiş üstünlükleri kapsamında,

1) Havadan ağır ve motorlu hava araçları, havada cisim çeken uçaklara, hava gemilerine, planörlere ve balonlara,

2) Havada cisim çeken uçaklara, hava gemilerine, planörlere ve balonlara,

3) Hava gemileri, planörlere ve balonlara,

4) Planörler, balonlara.

b) Balonlar arasında geçiş üstünlüğü kapsamında,

1) Alçak irtifada seyir eden balonun önüne çıkacak mâniaları geçmesi için gerekli olan yükseklik, daha yüksek irtifada seyir eden balonlar tarafından sağlanmak zorundadır.

2) Önünde mania olmayan bir balonun yükselmek için üzerinde balon olmadığından emin olması gerekir. Bunun için yer ekibi ve/veya diğer balonlardan bilgi alır.

3) Alçak irtifada seyir eden balonun, yüksek irtifada seyir eden balonlara geçiş üstünlüğü vardır. Ancak, bu üstünlüğün kullanılabilmesi için, yüksek irtifada seyir eden balonlar ile iletişim kurulması zorunludur.

YEDİNCİ BÖLÜM

İdari Yaptırımlar

İdari Yaptırımlar

(1) Bu Talimat ve bu Talimata istinaden yapılacak düzenlemelerde belirtilen kurallara uymayan işletmelere 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 437 nci maddesi ve 2920 sayılı Kanunun 27 nci, 30 uncu ve 143 üncü maddelerinde belirtilen idari yaptırımlar uygulanır.

(2) Bu Talimata göre yetkilendirilen işletmelerde görevli uçuş ekibi, yer ekibi, teknisyen, mühendis, sorumlu yönetici personel ve sorumlu müdüre Genel Müdürlük tarafından verilen yönetici personel onay belgesi, lisans, sertifika, yetki belgesi ve benzeri; Genel Müdürlük tarafından yapılan ya da yaptırılan denetimler veya incelemeler sonucunda tespit edilecek kusura istinaden en fazla 6 ay süre ile askıya alınabilir veya iptal edilebilir.

(3) Bu Talimat kapsamında faaliyet gösteren işletmelerin, 2920 sayılı Kanun ve bu Talimat kapsamında yapılan operasyonel ve mali düzenlemelerin asgari gerekliliklerini karşılayamaması sebebiyle uçuş faaliyetlerinin durdurulması halinde, uçuş faaliyetlerinin durdurulduğu tarihten itibaren işletmeye asgari gereklilikleri yerine getirmesi için en fazla 6 (altı) ay süre verilir. Verilen süre sonunda asgari gerekliliklerin sağlanamaması halinde işletme ruhsatı iptal edilir.

(4) Bu Talimat ve bu Talimata istinaden yapılan operasyonel ve mali konulardaki düzenlemelere göre yapılan denetim sonucunda uçuş emniyeti açısından sakınca görülmesi durumunda, işletmenin uçuşları 2920 sayılı Kanunun 27 nci maddesine istinaden kısmen veya tamamen durdurulur ve işletmeye en fazla 3 (üç) ay süre verilir. Verilen süre içerisinde tespit edilen hususların giderilememesi durumunda işletmenin işletme ruhsatı 2920 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine istinaden askıya alınır veya iptal edilir.

(5) Bu Talimat ve bu Talimata istinaden yapılan düzenlemelere göre yapılan denetim sonucunda uçuş emniyetine doğrudan etki etmeyen ancak bu Talimat ve üyesi veya tabi olduğumuz uluslararası kuruluşlar tarafından belirlenen koşulların bir kısmının kaybedildiğinin tespit edilmesi halinde, işletmeye en fazla 3 (üç) ay süre verilerek eksikliklerin tamamlanması istenir. Verilen süre içerisinde eksikliklerini tamamlayamayan işletmenin uçuşları 2920 sayılı Kanunun 27 nci ve 30 uncu maddesine istinaden durdurularak işletme ruhsatı en fazla 3 (üç) ay süre ile askıya alınır. Verilen süre içerisinde eksikliklerini gideremeyen işletmelerin işletme ruhsatları 2920 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine istinaden iptal edilir.

(6) Bu Talimat ve bu Talimata istinaden yapılan düzenlemelere göre slotlar ile ilgili belirlenmiş olan gerekliliklerin kaybedilmesi veya bu gerekliliklere aykırı durumların tespit edilmesi halinde, işletmeye en fazla 3 (üç) ay süre verilir. Verilen süre sonunda söz konusu gerekliliklerin sağlanamaması halinde, ilgili gereklilik kapsamında işletmelerin mevcut slot hakları azaltılır.

(7) Bu Talimat ve bu Talimata istinaden yapılan düzenlemelere göre yapılan inceleme ve denetimler kapsamında işletmeler tarafından Genel Müdürlüğe kasten veya ihmalen yanlış ve/veya yanıltıcı bilgi verildiğinin tespit edilmesi halinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Faaliyet türleri

(1) İşletmeler, bu Talimat kapsamında ticari balon işletmeciliği yanısıra 24/04/2020 tarihli ve 31108 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genel Havacılık Yönetmeliği kapsamında tüm faaliyetleri yapabilir.

Talimatta hüküm bulunmayan haller

(1) Bu Talimatta hüküm bulunmayan hallerde, 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci maddesi, 4749 sayılı Kanun ile uygun bulunan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ve ilgili ekleri ile EASA mevzuatı hükümleri uygulanır.

(2) Bu Talimatın uygulanması ile ilgili gerekli alt düzenleyici işlemleri yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.

Ön izin almış mevcut işletmelerin durumu

(1) Bu Talimatın yayımı tarihinden önce ön izin alarak işletme ruhsatı alma aşamasına gelmiş olan işletmelere, talep etmeleri halinde, bu Talimatın 49 unu maddesinin birinci fıkrasında yer alan mülga Talimat hükümlerine göre ruhsat verilir. Bu Talimatın yayımlanmasından itibaren 1 (bir) ay içerisinde talepte bulunmamaları halinde bu işletmelere bu Talimat hükümlerine göre işlem yapılır.

Geçiş süreci

(1) Bu Talimatın yayımı tarihinden önce ruhsat almış olan işletmeler, bu Talimatın yayımı tarihinden itibaren; mevcut durumlarını en geç 1 (bir) yıl içerisinde bu Talimata uygun hale getirmek zorundadır.

(2) Bu Talimatın yayımlanmasından önce ön izin alan işletmelerin, işletme ruhsatı almasını müteakip mevcut durumlarını birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde bu Talimata uygun hale getirmesi gereklidir.

(3) Bu maddede belirtilen süreler içerisinde gereken koşulları sağlayamayan işletmelerin uçuşları söz konusu gereklilikler karşılanıncaya kadar durdurulur.

(4) Bu Talimatın yayımlandığı tarihten önce Genel Müdürlük tarafından onaylanmış sorumlu yönetici personel onay belgeleri geçerli olmaya devam edecektir. Bu Talimat yürürlüğe girmeden önce yönetici personel onayı için Genel Müdürlüğe başvuru yapılmış, ancak onaylanmamış olanlara, bu Talimat gerekliliklerine göre işlem yapılır.

(5) Bu Talimatın yayımlandığı tarihten önce kullanıma tahsis edilmiş slotlar ile ilgili olarak, 01/01/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, ihale yapılmaksızın, her 2 (iki) yıllık süre için, işletmeler tarafından kullanımına tahsis edilen toplam slot sayısına göre, ilgili balon uçuş sahasına yönelik belirlenen taban fiyat üzerinden ödeme işlemi yapılır.

(6) Bu Talimatın yayımlandığı tarih itibari ile balon uçuş sahası olarak yayımlanmış ancak slot kapasitesi belirlenmemiş bölgelerde başvurusu olan veya ön izin almış işletmelere ruhsatlandırılmalarını müteakip, ruhsat sahibi olan işletmelere doğrudan, bu Talimatın 43 üncü maddesine istisna teşkil etmek üzere, ihale yapılmaksızın, 01/01/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, her 2 (iki) yıllık süre için, ilgili balon uçuş sahasına yönelik belirlenen taban fiyat üzerinden azami 2'şer adet slot tahsis edilir.

(7) Bu Talimatın 43 üncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ihale yapılmaksızın dağıtılacak olan slotlar ile ilgili olarak, 01/01/2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, her 2 (iki) yıllık süre için, işletmeler tarafından kullanımına tahsis edilen toplam slot sayısına göre, ilgili balon uçuş sahasına yönelik belirlenen taban fiyat üzerinden ödeme işlemi yapılır.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

(1) 10/10/2012 tarihinde yayımlanan Balonla Ticari Havacılık Faaliyetleri Talimatı'nın 5 inci, 6 ncı, 7 nci, 8 inci, 9 uncu, 10 uncu, 11 inci, 13 üncü, 15 inci, 16 ncı, 17 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci, 21 inci, 23 üncü, 24 üncü, 26 ncı, 28 inci, 37 nci maddeleri ile 22 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve yedinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır