6023 Türk Tabipleri Birliği Kanunu

Türkiye hudutları içinde meslek ve sanatlarını yapmaya yetkili olupta sanatilyle iştigal eden bütün tabiplerle diş tabiplerinin katıldığı bir Türk Tabipleri Birliği kurulmuştur.

Türk Tabipleri Birliği; Tabip odaları, Merkez Konseyi, Yüksek Haysiyet Divanı ve Büyük Kongreden ibaret teşekküllerin bütünüdür. Bu Birlik hükmi şahsiyeti haiz bir teşekküldür.

Türk Tabipleri Birliği, âmme hizmetine yarar meslekî bir teşekkül olup Cemiyetler Kanunu hükümlerine uygun, olarak ayrıca teşekkül etmiş ve edecek İlmî ve meslekî tabip ve diş tabipleri dernek ve teşekküllerine mümkün olan mânevi muzaharette bulunur.

Birlik, aşağıda yazılı hizmetleri yapmakla mükelleftir:

a) Halk sağlığına ve hastalara fedakârlık ve feragatle hizmeti ideal bilen meslek geleneklerini muhafaza ve geliştirmeye çalışmak,

b) Âzalarının maddî ve mânevi hak ve menfaatlerini korumak ve bunları halkın ve Devletin menfaati ile en iyi bir şekilde denkleştirmeye çalışmak,

c) Halkın sağlığını korumaya, âzalarını muayyen refah seviyesine ulaştıracak gerekli iş sahaları bulmaya, İş Kanunu ile sosyal kanunların ve bunlara bağlı nizamname ve talimatname hükümlerinin tatbikatında meslek ve meslektaşların hak ve menfaatlerini korumaya ve her türlü iş tevziinin âdilâne bir surette düzenlenmesine çalışmak,

d) Halk sağlığı ve tıp meslekleri ile ilgili meseleler için resmî makamlarla karşılıklı işbirliği yapmak,

e)Halk sağlığını ve tıp meslekini ilgilendiren işlerde resmî makamlardan yardım sağlamak.

Bir müessese veya iş yeri tabipleri, çalıştıkları yerlerin sıhhi işleri başka bir yerde ikinci bir vazife almalarına müsait olduğu tabip odaları idare heyetlerince kabul edilmedikçe, her ne suretle olursa olsun diğer bir müessese veya iş yerinin tabipliğini alamazlar. Bu fıkra hükmü Devlet teşkilâtına dâhil tabiplerin resmî vazifeleri dışındaki müessese veya iş yerlerinde alacakları munzam vazifeler hakkında da tatbik olunur.

Tabip odaları

Hudutları içinde en az 100 tabip ve diş tabibi bulunan her il merkezinde veya mücavir illerin birleşmeleri ile en az 100 tabip ve diş tabibi bulunan mıntakalarda merkez konseyi kararı ile bir tabip odası kurulur. Bu haller dışında dahi, konsey lüzum gördüğü illerde yeni odalar açmaya salahiyetlidir.

Bir il veya mıntaka hudutları içinde bulunan sivil, askerî tabip ve diş tabipleri bir ay içinde o il veya mıntaka tabipler odasına yazılmak ve âzalık vecibelerini yerine getirmekle mükelleftirler.

Her hangi bir sebeple sanatıyla iştigal etmeyenlerden isteyenler birinci fıkradaki müddet zarfında Birliğe kaydolunabilirler.

Tabip odalarının gelirleri şunlardır:

a) Bir defaya mahsus olmak üzere her azadan giriş parası olarak alınan (10) lira,

b) Yıllık aidat, bunun miktarları şöyledir :

1- Hiç sanat icra etmeyenlerden senede (6) lira,

2- Muayenehanesi olmayıp sanat icra edenlerden senede (18) lira,

3- Muayenehanesi olanlardan senede (24) lira,

c) Her türlü bağışlar ve diğer çeştli gelirler,

d) Haysiyet divanları kararları ile hükmedilip tahsil edilecek para cezaları,

e) Gelirleri giderlerini karşılıyamıyan odalara merkez konseyince yapılacak yardımlar.

İlden ile veya mıntakadan mıntakaya nakil, (a,b) bentlerinde yazılı giriş ve yıllık aidat paralarını yeniden ödemeyi gerektiremez.

İdare Heyeti, hastalık, ihtiyarlık veya yoksulluk dolayısiyle aidatını veremiyecek durumda olan oda mensuplarından geçici veya sürekli olarak aidat almamıya karar verebilir.

Oda gelirlerinden, Türk Tabipleri Birliğine harcanmak üzere merkez konseyine gönderilecek miktar büyük kongrece tesbit edilir. Ancak bu miktar %25 ten aşağı olamaz.

Tabip odaları organları

Tabip odaları; Umumi Heyet, idare Heyeti ve Haysiyet Divanından teşekkül eder.

Umumi Heyet

Umumi Heyet Odada kayıtlı âzaların toplanması ile teşekkül eder.

Umumi Heyet yılda iki kere (Mart ve Ekim aylarının ilk haftasında) toplanır. Bu toplantılar en az on beş âzanın iştiraki ile yapılabilir. Seçim için yapılacak Mart toplantısında ancak Odanın bulunduğu merkezin belediye hudutları dışında katanlar, zarf göndermek suretiyle seçime katılabilirler.

Zarf gönderme yoliyle seçime katılanlar, reylerini imzasız bir kâğıda yazıp, yazısız bir zarfa koyarak zarfı kapattıktan sonra bunu ikinci bir zarfın içine koyup, bu zarf üzerine adını, soyadını ve adresini yazar, imzasını atar ve taahhütlü olarak umumi heyet reisliğine gönderirler.

Her seçim için ayrı kapalı zarf gönderilir.

Oda idare heyeti umumi heyet toplantısı hakkında bütün âzalara üç hafta önce şahsen ve gazete ile ilân suretiyle tebligat yapar. Bu tebligatta toplantı günü, saati, yeri, gündemi bildirilir. Seçim yapılacaksa âza listesi de gönderilir.

Umumi Heyet toplantılarında evvelce bildirilen gündemdeki mevzular müzakere edilir. Şu kadar ki, âzalardan bir veya birkaçının imzası ile müzakeresi teklif edilen bir mevzu umumi heyetin ekseriyeti tarafından kabul edilirse gündeme eklenir.

Umumi Heyet toplantısını idare heyeti reisi açtıktan sonm bir reis, bir reisvekili ve iki kâtip seçilir. Umumi heyette kararlar ekseriyetle verilir.

Umumi Heyetin vazifeleri şunlardır:

I- İdare Heyetinin yıllık çalışma raporunu ve murakıpların raporunu incelemek,

II - İdare Heyetinin bilânçosunu tetkik ve kabulü halinde ibra etmek,

III- Bütçeyi tasdik etmek,

IV - İdare Heyetince teklif edilen mevzuları müzakere etmek,

V - İdare Heyeti âzalarını seçmek,

VI - Büyük kongreye gidecek asıl ve yedek temsilcileri seçmek,

VII - Üç hesap murakıbını seçmek,

VIII - Haysiyet Divanı âzalarını seçmek.

İdare Heyeti

Tabip odası idare Heyeti âzaları Umumi Heyet tarafından gizli reyle seçilir. Kur'a ile ayrılacak beş âza tasnifi açık olarak yapar. Reylerde müsavat halinde kur'a çekilir. Tasnifin neticesi hemen bildirilir. Rey pusulalarının ve umumi heyet zabıtlarının yeni seçime kadar saklanması mecburidir. Tasnifin başlamasından sonra gelen rey zarfları hesaba katılmaz.

Âza sayısı beş yüze kadar olan tabip odalarının idare heyeti beş asıl, beş yedek, beş yüzden fazla olanlarda yedi asıl, yedi yedek âzadan teşekkül eder.

İdare heyetlerine seçilecek asıl ve yedek âzalardan biri diş tabibi olacaktır.

İdare Heyetinin müddeti iki yıldır. İki devre üst üste seçilen âzalar, aradan bir devre geçmedikçe yeniden seçilemezler.

Bu devre içinde asıl âzatıklardan açılan yerlere mesleke göre en çok rey alan yedek âza getirilir.

İdare Heyetine seçilebilmek için yurt içinde en az beş yıl meslekte çalışmış olmak şarttır.

Haklarında sanat icrasından muvakkaten meni kararı Yüksek Haysiyet Divanınca tasdik edilmiş olanlarla, mesleki veya haysiyeti ihlâl edici bir suç dolayısiyle, mahkemelerce hürriyeti tahdit eden bir ceza veya sanatı icradan muvakkaten meni ile mahkûm edilenler, hükmün katileşmesinden başlamak üzere iki yıl içinde idare heyetlerine âza seçilemezler ve bu seçimlere katılamazlar.

22 nci maddede yazılı cezalara çarptırılmış olan idare heyeti âzaları âzalıktan düşerler ve hükmün katileştiği tarihten itibaren iki yıl içinde seçilemezler ve seçimlere katılamazlar.

İdare Heyeti âzaları ilk toplantıda kendi aralarında gizi reyle bir reis, bir umumi kâtip, bir muhasip, bir de veznedar seçerler.

Reisin bulunmadığı zamanlarda odayı, umumi kâtip temsil eder.

İdare Heyeti en az on beş günde bir toplanır. Üst üste üç belli toplantıya mazeretsiz olarak gelmiyen âza, istifa etmiş sayılır. İdare heyetinin müzakereye başlıyabilmesi için toplantıda âzalardan yarıdan bir fazlasının bulunması şarttır. Reylerde müsavat halinde reisin katıldığı taraf çokluk sayılır.

İdare Heyetinin vazifeleri

İdare Heyeti her yıl, odanın bilançosunu, bütçesini hazırlayıp, murakıp raporları ile birlikte Umumi Heyete sunar. Odanın umumi durumu ile muamele ve faaliyetleri hakkındaki raporunu Umumi Heyete okuyup ibrasını ister. İbra edilmiyen İdare Heyeti düşmüş sayılır ve yeni bir idare Heyeti seçilir. Bu suretle düşen idare Heyeti âzaları aradan iki devre geçmedikçe İdare Heyetine tekrar seçilemezler,

İdare heyeti yıllık çalışma raporunun bir örneğini hemen merkez konseyine gönderir.

İdare Heyetinin diğer vazifeleri şunlardır:

I - Sanat icrası hakkındaki kanunların ve bunlarla ilgili mevzuatın gereği gibi uygulanmasına yardım etmek. Bu arada:

a) Oda âzaları ile hastalar arasında aracılık yapmayı meslek edinenlerle oda âzalarının iş birliği yapmasını,

b) Meslek mensupları arasında ¡karşılıklı gayrimeşru menfaat sağlanmasını,

c) Meslek âdabına uymıyan ve tıp mesleklerinin icrasına dair kanunun kabul ettiği çerçeve dışında tabelâ kullanılmasını,

d) Sinema, radyo, müstahdemler veya sair yazılı ve sözlü vasıtalarla reklâm yapılmasını, önlemek.

II - Tabip odalarının veya birlik teşekküllerinden her hangi birinin göstereceği lüzum üzerine bazı mıntakalarda, odalarla tabip, diş tabibi tedavi ücretlerinin en az miktarlarını gösteren tarifeler düzenlemek (bu tarifeler merkez konseyince tasdik edildikten sonra bilgi edinilmek üzere Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâletine gönderilir.)

III- Oda azalan arasında, oda âzaları ile iş verenler arasında, oda âzaları ile hastalar ve hasta sahipleri arasında çıkabilecek ihtilâfları uzlaştırmak veya İcabında hakem usulüne müracaat etmek. Bu maksatla :

a) Oda âzaları abasında çıkacak mesleki ihtilâfları, deontoloji bakımından halletmek,

b) Oda âzaları ile iş verenler arasında çıkabilecek ihtilâfları uzlaştırmak, icabında hakem usulüne müracaat etmek.

c) Oda âzaları ile hasta veya hasta sahipleri arasında ücret veya tedavi ile ilgili çeşitli ihtilâfları tıp topluluğunun şerefini esas tutarak, hastalığın önemine, tedavi ve hizmetin gerektirdiği çalışmaya, hastanın ve oda âzasısnın vaziyetlerine göre uzlaştırma yolu ile halle çalışmak veya hakem usulüne baş vurmak,

IV- Âzaların daha yüksek bir meslek kültürüne erişmeleri için.

a) Kütüphane açmaya çalışmak,

b) Âzaların mesleki tekâmülleri için gerekli teşebbüslerde bulunmak ve bu hususun yerine getirilmesi için resmî ve hususi sağlık teşekküllerinden faydalanmaya çalışmak,

V -Âzalarının memleketin sağlık meselelerini incelemeye ve bu hususta araştırmalar yapmaya teşvik etmek ve bunlardan çıkacak sonuçlara göre ilgili sağlık makamlarından dileklerde bulunmak,

VI - Meslekin haysiyetini ve meslektaşların hukuk ve menfaatlerini diğer makamlar nezdinde savunmak,

VII - Lüzum görülecek yerlerde belirtilecek salâhiyetler dairesinde temsilciler tâyin etmek.

İdare Heyeti meslektaşlar arasında vukuuna her hangi bir suretle ıttıla hasıl ettiği İhtilâfları hal ve telife çalışır ve icabında tahkikatını tamamlıyarak evrakını Haysiyet Divanına verir.

28 nci maddenin I ve III numaralı fıkralarının (a, b) ve (c) bentleri şümulüne giren hareketler idare Heyetince hal ve tesviye edilemediği takdirde meslek âdabı ile bağdaşamıyan hallere kalkıştıkları görülen meslek mensuplarının deontolojiye veya âmme hizmet veya selâmetine aykırı hareketleri, hâdiseler ve delillerle tesbit olunarak müdafaaları istenir.

Yapılan tebligata 15 gün içinde cevap vermiyen âzaların evrakı doğrudan doğruya, cevap verenlerinki müdafaanameleri ile birlikte Haysiyet Divanına tevdi olunur.

Haysiyet Divanı

Her tabip odasında bir Haysiyet Divanı bulunur. Divan, dört tabip ve bir diş tabibinden teşekkül eder. Müddeti iki yıldır. Umumi Heyette gizli reyle, beş asıl ve ayrıca beş de yedek âza seçilir.

Toplanan reyler açık olarak tasnif edilir. Diş tabibi bulunmıyan yerlerde heyet, tabiplerle ikmal edilir. Asıl âzalıklarda her hangi bir suretle yer açıldığında yedekler aldıkları reye ve meslek nispetine göre asıl âzalıklara geçerler.

Haysiyet Divanına seçilebilmek için yurt içinde en az 10 sene meslekte çalışmış olmak şarttır. Bu vasıftaki âzalarla heyet tamamlanamazsa yurt içinde en az 5 sene hizmet etmiş bulunanlar da Haysiyet Divanına asıl ve yedek âza seçilebilirler.

İdare Heyeti âzaları hakkında tatbik olunan 22 nci ve 23 üncü maddelerin hükümleri Haysiyet Divanı âzaları için de caridir.

Haysiyet Divanı âzaları ilk toplantıda kendi aralarında bir reis, bir reis vekili ve bir sözcü seçerler.

Müzakere zabıt ve kararlan gizli olup reisin masuliyeti altında emin bir yerde muhafaza edilir.

Haysiyet Divanı toplanmasına lüzum görüldüğü zaman taahhütlü bir mektupla veya imza mukabilinde en az bir hafta evvel âzalara yazılı olarak keyfiyet bildirilir. Toplantıya gelmiyecek âzalar toplantıdan üç gün evvel reise yazı ile mazeretlerini bildirmeye mecburdurlar.

Azaların mazereti halinde heyet yukardaki müddetle mukayyet olmamak üzere çağrılacak yedeklerle tamamlanır. Üç defa mazeretsiz olarak toplantıya gelmiyen âza istifa etmiş sayılır.

Haysiyet Divanı âzaları bitaraflıklarını şüpheye düşürecek bir vaziyetin mevcudiyeti halinde reddolunabilir. Ret talebinde bulunan kimse iddiasını delilleri ile birlikte bildirmeye mecburdur. Bu takdirde reddolunan asıl azanın yerleri yedeklerle ikmal edilmek ve reis ile vekilinin birlikte reddi halinde gizli reyle geçici bir reis seçilmek suretiyle evvelemirde ret talebi incelenir.

Ret kabule şayan görülürse esas mesele bu heyet tarafından tetkik edilerek karara bağlanır. Reddin asılsızlığı anlaşıldığı veya ret talebi kabule şayan görülmediği takdirde talebin reddine karar verilmekle beraber ayrıca (25) ibradan (50) liraya kadar para cezası ödenmesine de karar verilebilir.

Reddedilenlerin çokluğu dolayısiyle Haysiyet Divanının yedeklerle dahi teşkiline imkân görülemezse ret talebi en yakın Tabip Odası Haysiyet Divanında incelenir ve yukardaki hükümler bu takdirde dahi aynen tatbik olunur.

Ret talebinin reddi hakkındaki kararlara ancak esas mesele ile birlikte Yüksek Haysiyet Divanına itiraz olunabilir.

Aşağıdaki vaziyette bulunan Haysiyet Divanı âzaları heyete katılamazlar:

I- İncelenen mesele ile alâkası bulunanlar,

II- Hakkında inceleme yapılan kimsenin usul veya füruundan olanlar,

Ana baba bir veya baba bir yahut ana bir kardeşler, amca, dayı, hala ve teyzeler,

III - Evlilik zail olmuş olsa bile karı ile koca ve bunların usul ve füruu,

IV- Evlâtlık ile evlât edinenler.

Haysiyet Divanının vazife ve salâhiyetleri

Haysiyet Divanı, odaya girmiyen veya kanunun kendisine tahmil ettiği diğer vecibeleri yerine getirmiyenler hakkında inzibati ceza verir.

Haysiyet Divanı, evrakı kendisine tevdi edilen âzaların fiil ve hareketlerinin mahiyetine göre aşağıdaki inzibati cezaları verir :

a)Yazılı ihtar,

b) (25) liradan (100) liraya 'kadar para cezası,

c) 15 günden 6 aya kadar geçici olarak sanat İcrasından meni,

d) Bir mıntakada üç defa sanat icrasından meni cezası almış olanları o mıntakada çalışmaktan meni.

Haysiyet divanları, bu cezaların verilmesinde sıra gözetmeksizin geniş takdir hakkını kullanırlar.

Haysiyet divanları tarafından verilen yazılı ihtar ve 100 liraya kadar otan para cezası kati olup derhal tatbik olunur. Bu kararlar aleyhinde hiçbir mercie başvurulamaz. Geçici olarak sanat icrasından veya bir mıntakada çalışmaktan meni cezasına itiraz, kararın âzaya tebliğinden itibaren 15 gün zarfında yazılı olarak ve karar aleyhindeki müdellel müdafaa ile birlikte, Yüksek Haysiyet Divanına gönderilmek üzere Oda idare Heyeti Reisliğine imza mukabilinde verilir. Böyle bir itiraz olmasa dahi geçici olarak sanattan veya bir mıntakada çalışmaktan meni kararı İdare Heyeti Reisliğince Yüksek Haysiyet Divanına gönderilir. Bu kararlar Yüksek Haysiyet Divanında tasdik edildikten sonra yürürlüğe girer.

Türk Tabipleri Birliğinin merkez teşkilâtı

Türk Tabipleri Birliğinin merkez teşkilâtı; Yüksek Haysiyet Divanı, Tabip Odaları, Merkez Konseyi ve Büyük Kongreden teşekkül eder.

Yüksek Haysiyet Divanı

Yüksek Haysiyet Divanı 12 asıl ve üç müşavir âzadan teşekkül eder. Divan Ankara'da Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâletinde toplanır.

Asıl âzalar her toplantı müddeti için aralarından gizli reyle bir reis seçerler.

I- Asli âzalar şunlardır:

a) Sağlık ve Sosyali Yardım Vekâleti Müsteşarı,

b) Tıp fakültelerinden birer deontoloji profesörü,

c) Temyiz Mahkemesince daire azalan arasından seçilecek bir temsilci,

d) Devlet Şûrasınca daire âzaları arasından seçilecek bir temsilci,

e) Büyük Kongrece gizli reyle seçilecek ve meslekte en az 20 sene çalışmış ve biri asker olmak üzere 4 tabip ile aynı sayıda yedek âza,

f) Büyük Kongrece gizli reyle seçilecek ve meslekte en az 20 sene çalışmış iki diş tabibi ile 2 yedek diş tabibi,

g) Tabip Odaları Merkez Konseyinin temsilcisi.

II - Müşavir âzalar:

a) Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâleti Zatişleri ve Muamelât Umum Müdürü,

b) Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâletinde tabip odaları ile ilgili dairenin temsilcisi,

c) Genel Kurmay Sağlık Dairesi Personel Şubesi Müdürü,

Müşavir âzalar müzakerelere iştirak ederler, ancak rey veremezler.

İdare Heyeti âzaları hakkında tatbik olunan 22 ve 23 üncü maddelerin hükümleri Büyük Kongrece seçilen Yüksek Haysiyet Divanı âzaları için de caridir.

Yüksek Haysiyet Divanına seçimle gelen asil ve yedek âzaların müddeti 2 yıldır. Eski âzalar yeniden seçilebilir. Açılan âzalığa meslek sırasına göre yedeği getirilir.

Yüksek Haysiyet Divanı, asıl âzalarının üçte iki ekseriyeti ile toplanır ve mevcudun üçte iki ekseriyeti ile karar verir.

Mıntaka Haysiyet Divanı kararlarının Yüksek Haysiyet Divanında müzakeresi sırasında ilgililerin istekleri üzerine yazılı veya sözlü müdafaası alınır.

Yüksek Haysiyet Divanı, oda Haysiyet Divanından gelen kararılan incelendikten sonra kararı uygun bulmazsa, bu husustaki mütalâası ile birlikte mezkûr kararı ilgili Haysiyet Divanına iade eder.

Oda Haysiyet Divanından gelecek ikinci karar üzerine vereceği karar katidir.

Yüksek Haysiyet Divanının verdiği kararlar kati olup aleyhine hiçbir mercie başvurulamaz. Bu kararlar Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâleti kanalı ile ilgili oda Haysiyet Divanına bildirilir.

Yüksek Haysiyet Divanı Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâletinin daveti ile senede iki defa Nisan ve Kasım aylarında toplanır. Lüzumu halinde Divan fevkalâde toplantıya çağrılabilir.

Memur olsun, serbest olsun Yüksek Haysiyet Divanı kararı ile geçici olarak sanat icrasından menedilen âzalar, hiçbir suretle sanatlarını icra edemiyecekleri gibi hasta kabul ettikleri yerler de kapatılır.

Bu karar ilgililerce bilinmek üzere Sağlık ve Sosyal Yardım Vekâletince münasip görülecek yollarla ilân olunur ve tatbiki sağlanır.

Sanat icrasından meni müddetînce memur âzaların memuriyetleri ile ilgili vazifelerine halel gelmez.

Yukardaki madde hükmüne göre sanat icrasından menedilen tabip ve diş tabipleri kati karara rağmen sanatlarını yaparlarsa Haysiyet Divanınca ayrıca (100) liradan (1000) liraya kadar para cezasına çarptırılırlar.

Her türlü oda aidatı ile her türlü para cezalarını tebliğ tarihinden itibaren 30 gün zarfında ödemiyenler hakkında İcra ve İflâs Kanunu hükümlerine göre takibat yapılır,