EFTA ülkeleri (Norveç, İsviçre, İzlanda, Lihtenştayn) ve Tunus’un PEM Sekretaryası’na yaptığı bildirimlere istinaden EFTA ile Tunus arasındaki tercihli ticaretin 1 Mart 2026 tarihinden itibaren revize PEM kurallarına göre sürdürüleceği öğrenilmiştir.
Bu çerçevede, Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 Sayılı Kararı Kapsamı Tercihli Menşe Kuralları Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin on üçüncü fıkrası, Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyon Sistemi Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ve Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliği'nin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar’ın 68/A inci maddesi uyarınca paylaşılan Türkiye PEM Matrisi’ndeki ilgili kısımlar güncellenmiştir.
Ekli tablo, 24 Şubat 2026 tarihinde Bakanlığımız resmî internet sitesinden paylaşılan tablonun yerini almıştır.
Çapraz kümülasyon olanaklarında bir değişiklik olması halinde ayrıca duyurulacaktır.
Saygıyla duyurulur.
Pan Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kuralları Revizyonu Kapsamında Çapraz Kümülasyon İmkanları
(6 Mart 2026 itibarıyla)
Türkiye açısından pan-Avrupa-Akdeniz (PEM - Pan Euro Mediterranean) bölgesindeki serbest ticaret anlaşmaları (STA) kapsamında uygulanabilir olan çapraz menşe kümülasyon imkanları aşağıda özetlenmektedir.
Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyona Taraf ülkeler arasındaki tercihli ticarette menşe kümülasyonu, ticareti yapılan ürünün nihai olarak imal edildiği Taraf ülke, nihai varış ülkesi ve imalatta kullanılan menşeli girdilerin tedarik edildiği diğer Taraf ülkeler arasında aynı menşe kurallarına sahip serbest ticaret anlaşmalarının yürürlükte olması halinde geçerlidir. Nihai üretim ve/veya nihai varış ülkeleri ile serbest ticaret anlaşması bulunmayan bir Taraf ülkeden gelen girdiler menşeli olmayan girdi olarak değerlendirilir.
İlk tablo, ilgili STA ortakları arasında geçerli olan menşe kurallarını; ikinci tablo, ilgili STA’lar kapsamında çapraz menşe kümülasyonu uygulamasının başlangıç tarihlerini gösterir.
C: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon’un 2012 yılındaki metni esas alınarak belirlenmiş olan menşe kurallarını veya Konvansiyon’dan önce mevcut olan menşe protokolleri kapsamında geçerli olan menşe kurallarını; “Tablo - II: çapraz kümülasyon uygulama tarihleri” açısından Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon’a atıfla düzenlenmiş anlaşmalar için çapraz kümülasyon uygulamasının başlangıç tarihini,
R: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 sayılı Kararı kapsamı tercihli menşe kurallarını; “Tablo - II: çapraz kümülasyon uygulama tarihleri” açısından Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon’un en güncel haline sürekli atıfla düzenlenmiş anlaşmalar için 2023 kurallarına göre çapraz kümülasyon uygulamasının başlangıç tarihini,
T: Pan-Avrupa-Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Ortak Komitesinin 1/2023 sayılı Kararı kapsamı tercihli menşe kurallarına dayanan ve ilgili taraf ülkeler arasındaki menşe protokolleri kapsamında geçerli olan menşe kurallarını,
2012 kuralları: “C” ifadesinde belirtilen menşe kurallarını,
2023 kuralları: “R” veya “T” ifadesinde belirtilen menşe kurallarını,
AKÇT: Türkiye ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmasını,
Tarım: Türkiye - Avrupa Birliği tarım ürünleri hakkında ticaret rejimine ilişkin 1/98 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı ile oluşturulan tercihli düzenlemeyi ifade eder.
Ülke/Topluluk Adları ve Kısaltmaları:
- Türkiye: TR
- Avrupa Birliği: EU
- EFTA: İsviçre (CH), Lihtenştayn (LI), Norveç (NO) ve İzlanda (IS)
- Faroe Adaları (FO)
- Mısır (EG)
- Fas (MA)
- Filistin (PS)
- Tunus (TN)
- Arnavutluk (AL)
- Bosna-Hersek (BA)
- Kosova (KO)
- Karadağ (ME)
- Sırbistan (RS)
- Kuzey Makedonya (MK)
- Gürcistan (GE)
- Moldova (MD)