EN
TR
Bu doküman Resmi Gazete dışında bir kaynakta yayınlanmıştır.
Amaç ve kapsam
(1) Bu Talimatın amacı, vitamin ve/veya mineral ilave edilerek zenginleştirilmiş suyun otomatik satış makineleri aracılığıyla doğrudan son tüketiciye arzına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
(2) Bu Talimat; dış şebeke sistemi ile dağıtımı gerçekleştirilen insani tüketim amaçlı sulara (içme-kullanma suyu) zenginleştirme amaçlı vitamin ve/veya mineral madde ilave edilerek elde edilen zenginleştirilmiş suyu, doğrudan son tüketiciye ulaştıracak otomatik satış makinelerinin kayıt işlemleri, bu makinelere yönelik gereklilikler, gıda işletmecisinin sorumlulukları ve resmi kontrolleri kapsar.
Dayanak
(1) Bu Talimat, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 5 ve 6 ncı maddelerine ve 17/12/2011 tarihli 28145 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda Hijyeni Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
(1) 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunun 3 üncü, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin 4 üncü, Gıda Hijyeni Yönetmeliğinin 4 üncü, 26/01/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde yer alan tanımlara ilave olarak bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan tanımlar da geçerlidir.
(2) Bu Talimatın uygulanmasında;
a) Zenginleştirilmiş su: 17/02/2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğine uygun olarak elde edilen ve insan tüketimi amacıyla ilgili kurum tarafından dış şebeke sistemi ile dağıtımı gerçekleştirilen içme- kullanma suyuna vitamin ve/veya mineral ilave edilerek elde edilen suyu,
b) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi: Zenginleştirilmiş suyu son tüketiciye arz etmek amacıyla tasarlanmış makineyi,
ifade eder.
Genel hükümler
(1) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinde içme-kullanma suyuna zenginleştirme amaçlı ilave edilecek vitamin ve/veya mineraller, Türk Gıda Kodeksi Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi Hakkında Yönetmeliğinin Ek-1 ve Ek-2’sine uygun olur.
(2) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinde içme-kullanma suyuna zenginleştirme amaçlı ilave edilecek vitamin ve/veya mineraller, Türk Gıda Kodeksi Beslenme Beyanları Yönetmeliğinin Ek-1’inde yer alan beslenme beyanları ve beyan koşullarını karşılar.
(3) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi aracılığıyla dökme olarak tüketiciye arz edilecek zenginleştirilmiş suyun, doğrudan ambalajlı olarak arz edilmesi halinde kullanılacak ambalajlar, 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği hükümlerine uygun olur.
Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinin kayıt işlemi
(1) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi kurulumu gerçekleştirmek isteyen gıda işletmecisi, otomatik satış makinesinin her biri için ayrı kayıt yaptırmak üzere İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurur ve “İşletme Kayıt Belgesi” alır.
(2) Kayıt başvurusu, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğe uygun olarak yapılır.
(3) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinin faaliyeti, perakende faaliyet olarak değerlendirilecek olup, Gıda Güvenliği Bilgi Sisteminde (GGBS) faaliyet konusu, “Kayda Tabi Gıda İşletmeleri/Satış/Zenginleştirilmiş Su Otomatik Satış Makinesi” faaliyeti seçilerek kayıt altına alınır ve “Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmeliğin” Ek-14 üne göre “Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende İşletmeler” faaliyeti ile “İşletme Kayıt Belgesi” düzenlenir.
(4) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinin “İşletme Kayıt Belgesi” almış perakende faaliyet gösteren gıda işletmelerinde kurulması halinde, bu makineler için ayrıca “İşletme Kayıt Belgesi” düzenlenmez. Ancak perakende işletme için GGBS’de “Zenginleştirilmiş Su Otomatik Satış Makinesi” faaliyeti eklenir.
(5) Bu Talimattan önce faaliyet konusu “Gıda Üretim Yeri” olarak düzenlenen zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinin “İşletme Kayıt Belgeleri”, 3 üncü fıkraya uygun olarak yeniden düzenlenir.
(6) İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü; “İşletme Kayıt Belgesi” düzenlemiş olduğu zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesinin her biri için on iş günü içerisinde, “İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı” düzenlemekle yetkili ilgili idareye bildirimde bulunur.
Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinin kurulumu
(1) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makineleri, tüketicinin güvenliğini sağlayacak şekilde kurulur, hijyenik bir şekilde çalıştırılır ve bakımı yapılır.
(2) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi temiz bir ortamda, böcek ve kemirgenlerin barınmasını önleyecek şekilde uygun bir alana yerleştirilir.
(3) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi, düzgün ve temizlenebilir bir zemine kurulur.
Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi ile ilgili gereklilikler
(1) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinin gıda ile temasta bulunan tüm yüzeyleri, gıda ile temasa uygun madde ve malzemeden üretilir.
(2) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makineleri, tüm dış ve iç yüzeyleri ve bileşen parçaları kolay temizlenebilen, toksik olmayan ve korozyona dayanıklı malzemeden imal edilir.
(3) Otomatik dolum ünitesinin olduğu kısım, dış ortam (insan, hayvan, haşere vb.) müdahalelerini engelleyecek şekilde gerekli güvenlik tedbirleri (kilit sistemi) alınmak suretiyle kapalı olarak tasarlanır ve dolum asla makine dışına uzanan aparatla yapılmaz.
(4) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinde filtrelerin işlevini kaybetmesi durumunda su dolumunu otomatik kesecek bir sistem bulunur.
(5) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi, suyun damlamasını, dökülmesini ve taşmasını bertaraf edecek yeterli sisteme sahip olur.
(6) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi, su kaynağıyla olan bağlantısında geri akış önleme sistemini bulundurur.
Etiketleme
(1) Gıda işletmecisi, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği hükümlerini uygular ve aşağıdaki bilgileri tüketicilerin açıkça görebileceği bir konumda zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi üzerinde bulundurur.
a) Gıdanın adı,
b) Gıda işletmecisinin adı soyadı veya ticari ünvanı,
c) Tavsiye edilen tüketim tarihi,
ç) İşletme kayıt numarası,
d) Bileşenler listesi,
e) Beslenme bildirimi,
f) Özel muhafaza ve/veya kullanım koşulları,
g) Daha fazla bilgi, sorun veya şikayet için aranabilecek yerel veya ücretsiz bir telefon numarası,
(2) Zenginleştirme amacıyla katılan vitamin ve/veya mineral ürün adında belirtilir.
(3) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makineleri üzerinde veya yakınında yer alan etiket veya reklamlarda, "kaynak suyu/içme suyu" olduğu ima edilemez ve tanımlanamaz. Sağlık beyanı yapılamaz veya sağlık verici özelliklere sahip olduğu belirtilemez. Şebeke suyundan daha üstün olduğu algısı oluşturacak ifadelere yer verilemez.
Sorumluluklar, izleme ve kontrol
(1) Gıda işletmecisi; her bir zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi için aşağıdaki sorumlulukları yerine getirir:
a) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi için bakım programı oluşturur. Program dahilinde en az ayda bir kez makinenin tüm parçaları ve yüzeylerinin temizliğini ve bakımını sağlar. Temizlik ve bakım işlemlerinin bir kaydını tutar ve bu kayıtlar talep edilmesi halinde İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne ibraz eder.
b) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesinde kullanılan filtreleri düzenli aralıklarla değiştirir ve buna ilişkin kayıtları tutar.
c) Zenginleştirilmiş sudan en az altı ayda bir numune alır ve alınan numuneleri ekteki parametreleri dikkate alarak İnsani Tüketim Amaçlı İçme Suları Yönetmeliği’ne göre analizini yaptırır ve kayıtlarını tutar.
ç) Zenginleştirilmiş suyun, beslenme beyanını karşılayıp karşılamadığını kontrol amacıyla 3 ayda bir suyun giriş ve çıkış kısımlarından aynı anda numune alır ve analize ilişkin kayıtları tutar.
d) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesinin çalıştırılması ve bakımına ilişkin gerekli kayıtların İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından incelenmesine izin verir ve makinelere kontrol amacıyla erişim olanağı sağlar.
e) Zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerinde filtreleme sonucu oluşan atık suyun, mümkünse depolanarak peyzaj, bahçe sulaması vb. kullanımına imkân sağlar.
(2) İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü; bu talimat ile belirlenen şartlara uygunluğunu sağlamaya yönelik olarak zenginleştirilmiş su otomatik satış makineleri için aşağıdaki sorumlulukları yerine getirir:
a) Gıda işletmecisinin birinci fıkranın (a) ve (b) bendine göre oluşturduğu kayıtları kontrol eder.
b) Gıda işletmecisinin birinci fıkranın (c) ve (ç) bendine göre elde ettiği analiz sonuçlarının, ilgili yönetmeliklerdeki kriterlere uygunluğunu kontrol eder.
c) Gerek görülmesi halinde son tüketiciye arz edilen suyun 4 üncü maddenin ikinci fıkrasına ve 29.12.2011 tarihli ve 28157 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğinin Ek-3 üne uygunluğu için numune alır ve analiz ettirir. Numunelerin GGBS ye kaydı yapılırken tasnif dışı gıdalar altında “Zenginleştirilmiş Su” ürün sınıfı seçilir.
d) Bu Talimatta yer alan gereklilikleri karşılamayan zenginleştirilmiş su otomatik satış makinelerine kayıt belgesi düzenlenmez.
e) Düzenlenen işletme kayıt belgesinin teslimi sırasında gıda işletmecisine bu talimat hükümleri hakkında bilgilendirmede bulunur.
f) Resmi kontrol sıklığını belirlerken İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlenmesi Prosedürünün Ek-2 sayılı İşletmelerin Sektörlerine Göre Risk Kategorisi Belirleme Tablosu/Tasnif Dışı Ürünler başlığını esas alır.
Geçiş hükümleri
(1) Talimatın yürürlüğe girdiği tarihten önce zenginleştirilmiş su otomatik satış makinesi için işletme kayıt belgesi almış olan gıda işletmecisi, 30/09/2024 tarihine kadar bu Talimat ile getirilen yükümlülükleri karşılamak zorundadır.
(2) Birinci fıkra ile belirlenen süre içinde yükümlülükleri karşılamayan gıda işletmecisinin işletme kayıt belgesi, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından iptal edilir.
(3) Talimat yürürlüğe girmeden önce yapılmış bulunan kayıt başvuruları bu Talimat hükümlerine göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
(1) Bu Talimat yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
