2022/03 Yurt Dışı Üretim Tesislerinin GMP Denetimleri İçin Yapılacak Müracaatlara Dair Kılavuz

1. Amaç

Bu kılavuzun amacı; yurt dışında üretilen ve ülkemize ithal edilecek olan beşeri tıbbi ürünlerin imalat yerlerinin İyi İmalat Uygulamaları denetim başvurularının değerlendirilmesi ve denetim süreçlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

2. Kapsam

Bu kılavuz, yurt dışında üretilen ve ülkemize ithal edilecek olan beşeri tıbbi ürünlerin ve ileri tedavi tıbbi ürünlerinin imalat yerlerinin İyi İmalat Uygulamaları denetim başvuruları ve denetim süreçlerini kapsar. Gerekli hallerde ülkemizde ruhsatlandırılmamış ve/veya ruhsatlandırıldığı hâlde çeşitli sebeplerle piyasada bulunmayan beşeri tıbbi ürünlerin Yurt Dışından İlaç Temini ve Kullanımı Kılavuzu kapsamında yurt dışından temini durumlarında söz konusu ürünler de bu kılavuz kapsamında değerlendirilmektedir.

3. Yasal Dayanak

3.1. 21.10.2017 tarihli ve 30217 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği

3.2. 11.12.2021 tarihli ve 31686 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği

4. Tanım ve Kısaltmalar

Bulk ürün: Son ambalajlamaya kadar, fakat bu aşama hariç, tüm proses basamaklarını tamamlamış ürünü,

Etkin madde: Bir beşeri tıbbi ürünün üretiminde kullanılması planlanan, üretiminde kullanıldığında fizyolojik fonksiyonları düzeltmek, iyileştirmek veya değiştirmek veya tıbbi teşhis amacıyla farmakolojik, immünolojik veya metabolik etki göstermek üzere ürünün etkin bileşeni olan madde ya da maddeler karışımını,

GMP: Good Manufacturing Practice (İyi İmalat Uygulamaları)

Kurum: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nu,

ÖDEK: Öncelik Değerlendirme Kurulu

PIC/S: İlaç Denetim İş Birliği Planı (Pharmaceutical Inspection Co-operation Scheme)

Primer ambalajlama: Nihai kullanıcıya sunulacak olan beşeri tıbbi ürünün, temas halinde olduğu kaba/ambalaja konulması işlemini,

Sekonder ambalajlama: Beşeri tıbbi ürünle temas eden iç ambalajın, dış kutuya/ambalaja konulması, kutu değişimi, baskı, barkodlama/karekodlama, bandrol/etiket yapıştırma, prospektüs/kullanma talimatı ilavesi, değişimi gibi işlemleri ifade eder.

Yarı mamul: Bulk ürün olmadan önce daha ileri üretim aşamalarından geçmesi gereken kısmen işlenmiş materyali,

5. Giriş

Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneler Yönetmeliği’nde beşeri tıbbi ürün imalat yeri; beşeri tıbbi ürün ve/veya etkin maddelerin üretiminde kullanılan başlangıç maddelerinin tartımını, bölünmesini, işlenmesini, primer ambalajlama işlemlerini, sekonder ambalajlama işlemlerini, bitmiş ürün haline getirilmesini, bunlarla ilgili kontrolleri ve seri serbest bırakma faaliyetlerini içeren yer/yerler olarak tanımlanmaktadır.

Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği hükümleri kapsamında, ruhsatlandırılacak/ ruhsatlandırılmış ürünlerin tüm üretim aşamaları için üretim yeri/yerlerine ait Kurum tarafından düzenlenen belge ya da Kurum tarafından belge düzenlenmeyen üretim basamakları için yetkili bir sağlık otoritesi tarafından verilen, uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren Kurumca kabul edilmiş belge ya da bu belgenin fiziki olarak düzenlenmediği durumlarda, uluslararası kabul görmüş iyi imalat uygulamaları kılavuzlarına uygun üretim yapıldığını gösteren Kurumca kabul edilen bilgi ya da belge veya ülkemizle karşılıklı tanıma anlaşması olan ülkelerin resmî otoritelerince verilmiş, iyi imalat uygulamaları çerçevesinde üretim yapabileceğini gösterir GMP belgesinin sunulması gerekliliği bulunmaktadır.

Yurt dışında üretilen ve ülkemize ithal edilecek olan beşeri tıbbi ürünlerin imalat yerlerinin İyi İmalat Uygulamaları denetim başvurusu ve denetim süreçlerinde, karşılaştırılabilir standartlara sahip diğer ülke yetkili otoriteleri veya bölgesel veya uluslararası kuruluşların yürüttükleri denetim süreçlerine ilişkin rapor, GMP sertifikası vb. bilgi ve belgeler, Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği 13. Maddesi 9. Fıkrası doğrultusunda ve yürürlükte bulunan İyi İmalat Uygulamaları Değerlendirmeleri İçin Güven Kılavuzu kapsamında değerlendirilebilir.

Bu kapsamda yurt dışında üretilip, ülkemize ithal edilecek ürünler için yapılacak yerinde GMP denetimleri/dosya üzerinden denetimler/risk bazlı denetimler ile ilgili olarak başvuru, denetim ve denetim sonrası süreçler ile ilgili olarak dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmektedir.

6. GMP Denetim Başvuruları İle İlgili Esaslar

6.1. Yürürlükteki Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği (Madde 7 ve Madde 8) gereği, yerinde GMP denetim başvurusunun/dosya üzerinden denetim başvurusunun/risk bazlı denetim başvurusunun ülkemizde yerleşik ithalatçı firma tarafından yapılması, bu nedenle bu kılavuzun ilgili kısımlarında belirtilen bilgi ve belgelere ilave olarak adı geçen Yönetmeliğin 8. maddesinin a, b, c ve ç bendinde belirtilen evrakların da sunulması gerekmektedir.

6.2. Yurt dışı üretim yerine ait yerinde GMP denetim, dosya üzerinden denetim veya risk bazlı denetim başvurusunda yer alan üst yazı ve her bir ürün, her bir üretim yeri ve her bir farmasötik form için sunulacak başvuru formlarının eksiksiz olarak ayrı ayrı doldurulması, ruhsatlı ürünlerin güncel ruhsat örneklerinin, ÖDEK tarafından verilmiş GMP öncelik kararlarının sunulması ve tüm belgelerin imzalanması gerekmektedir. Ruhsatlandırma süreçleri devam eden ürünler için devir işlemi söz konusu ise bu kılavuz kapsamında yapılacak tüm başvurularda devir sözleşmesinin sunulması gerekmektedir.

6.3. Başvuruların kılavuz hükümlerine uygun olarak yapılması ve başvuru ücretlerinin eksiksiz ödenmesi şarttır. Bu şarta riayet edilmemesi halinde başvuru reddedilecektir.

6.4. Yurt dışındaki üretici firmalar tarafından doğrudan Kurumumuza doküman gönderileceği durumlarda öncelikle ithalatçı firma tarafından elektronik başvuru yapılarak Kurum uygulama yazılımından e-takip numarası alınması, ardından yurt dışındaki üretici firmanın üst yazısında söz konusu e-takip numarasını, ithalatçı firma adını ve ürün adını belirterek dokümanların CD, flash bellek, harici bellek vb. ile gönderilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde başvurularla ilişkilendirilemeyen dokümanlar işleme alınamayacağından bu hususa ait sorumluluk ithalatçı firmaya ait olacaktır.

6.5. Bir ürünün birden fazla üretim yerinde üretilmesi durumunda yerinde GMP denetimi /dosya üzerinden denetim/risk bazlı denetim başvurusunun ilgili eklerde belirtilen bilgi ve belgeler ile her bir tesis için ayrı ayrı yapılması, başvuru üst yazısında ilgili tesiste gerçekleştirilen üretim faaliyetinin her bir ürün için açıkça belirtilmesi (A ürünün bulk üretimi, B ürününün primer ambalajlaması vb.) ve bir başvuru dosyasının birden fazla tesis içermemesi gerekmektedir.

6.6. Kurumumuza sunulacak başvuru eklerinin, bu Kılavuzun ilgili yerlerinde parantez içinde belirtilen kodlarla adlandırılması, tüm bilgi ve belgelerin eksiksiz olması ve başvuru formu sıralamasına uygun şekilde sunulması gerekmektedir.

6.7. Kuruma sunulacak tüm evrakların üretici firmanın kalite güvence sorumlusu, üretim sorumlusu veya mesul müdürü tarafından imzalanmış olması gerekmektedir.

6.8. Ürüne ve üretim yerine ait teknik bilgi ve belgeler İngilizce dışında bir başka dilde düzenlenmiş ise orijinal bilgilerin yanında Türkçe veya İngilizce tercümelerinin de gönderilmesi gerekmektedir.

6.9. Başvuru dosyasında olabilecek tekrarların önlenmesi amacıyla, gerekli yerlerde, önceki bilgilerin referans verilerek beyan edilmesi gerekmektedir.

6.10. Ruhsata esas her bir ürünün farklı dozları ve hacimleri için ayrı ayrı ürün/sertifika ücreti ödenmesi gerekmektedir.

6.11. Kurumumuzca denetlenmiş üretim yerlerinde üretilen ve bu denetimler doğrultusunda düzenlenmiş geçerli GMP sertifikasına sahip ürünler için yapılacak faaliyet değişiklikleri, aynı binadaki oda/hat/ekipman değişiklikleri/ilavelerine ilişkin değişiklikle ilgili başvuruların “Bildirimler” doküman tipi seçilerek yapılması gerekmektedir. Söz konusu başvuruların Kurumumuz Müfettişlerince yapılacak değerlendirme sonucunda uygun bulunmaması halinde kılavuzun ilgili hükümleri doğrultusunda gerekli denetim başvurularının yapılması gerekmektedir.

6.12. Kurumumuza yapılan/yapılacak başvurulara konu ürün/ürünlere, üretim tesisine ve/veya ithalatçı firmaya ait herhangi bir değişiklik olması halinde sertifikaya esas bilgilerin doğruluğu adına ruhsatlı ürünler için güncel ruhsatname suretinin, ruhsatlandırma süreci devam eden ürünler için Ek 1. Ürüne Ait Başvuru formunun güncel halinin, üretim tesisi değişiklikleri için Ek 3. Üretim Yerine Ait Başvuru Formunun, tesise ait güncel GMP sertifikasının, Üretim Yeri İzin Belgesi, Devir sözleşmesi ve gerekli diğer kanıtlayıcı dokümanların sunulması gerekmektedir.

6.13. Kuruma yapılacak değişiklik bildirimlerinin idari ve teknik olarak sınıflandırıldığı ve yapılan işlemleri gösterir özet tablo Ek-14 de yer almaktadır. Ürün ve tesis hakkında düzenlenen belgelerle ilgili değişiklik düşük risk kategorisinde değerlendirilirse denetim gerektirmeyen değişiklik olarak kabul edilir ve değişiklik talebi doğrultusunda GMP sertifikasında gerekli düzenleme yapılır. Söz konusu değişiklik orta risk kategorisinde değerlendirilirse Kurum Müfettişlerince yapılacak değerlendirme sonucu gerekli görülmesi halinde GMP sertifikasında düzenleme yapılır ya da firma denetim başvurusuna yönlendirilir. Değişiklik yüksek risk kategorisinde değerlendirilirse başvuru sahibinin kılavuzun ilgili hükümlerine uygun olarak denetim başvurusunda bulunması gerekmektedir.

6.14. Kurumumuzca GMP sertifikası düzenlenmek suretiyle bir ürüne verilen uygunluk aynı üretim yerinde, aynı ekipmanlar kullanılarak ve aynı formülasyon ile üretilen bir ortak pazarlama ürünü için de geçerli olup, kılavuzun B maddesi kapsamında yapılacak başvurunun ardından ayrı bir GMP sertifikası düzenlenir.

6.15. Bu kılavuzun A maddesi kapsamında yapılan bir başvurunun ardından, yerinde denetim planlanmış üretim yerlerinde üretilen bir ürünün denetime ilavesi amacıyla ek bir başvuru yapılması durumunda, bu başvurunun denetim tarihinden en az 15 gün önce eksiksiz olarak tamamlanması gerekmektedir.

6.16. Kurumca GMP sertifikası düzenlendikten sonra ve sertifika geçerlilik süresi dâhilinde, sertifikaya konu ürünlerden kaynaklanan nedenlerle (örn. ürün şikâyetleri, kalite hataları, OOS, ve benzeri) bu ürünlerin üretildiği bir tesiste, Kurumca denetim yapılması gerekli olduğunda, ilgili firmalarca yerinde denetim ücreti ödenmesi gerekmektedir. Böyle bir denetim sonrasında, denetime konu ürünlerin üretiminin GMP yönünden uygun bulunması durumunda, ilgili firma tarafından talepte bulunulması ve ürün/sertifika ücretlerinin ödenmesi şartıyla bu son denetim tarihi esas alınarak yeni bir GMP sertifikası düzenlenebilecektir.

6.17. Alerjen ürünler için bu kılavuz esasları ve ekleri geçerli olup yapılacak başvurularda alerjen ürünlere ait doküman tiplerinin seçilmesi gerekmektedir.

6.18. Ülkemizde ruhsatlandırılmamış veya ruhsatlandırıldığı hâlde çeşitli sebeplerle piyasada bulunmayan beşeri tıbbi ürünlerin Yurt Dışından İlaç Temini ve Kullanımı Kılavuzu kapsamında yurt dışından temini durumlarında bu ürünlerin GMP denetimleri ile ilgili olarak; söz konusu kılavuzun 9. maddesi hükmü çerçevesinde Yurt Dışı İlaç Değerlendirme Komisyonunca bu Kılavuz’un 5’inci maddesi 3’üncü fıkrasında belirtilen ülkelerde yer alan üretim tesislerinde üretilen ürünler haricinde Yurt Dışı İlaç Listesi’ne ürün eklenmesi talebi bulunması halinde söz konusu ürünlere yönelik ürün bazlı olarak GMP denetimi yapılmasına karar verilebilir. Söz konusu denetimlere ait başvurular bu kılavuz kapsamında değerlendirilerek yerinde ya da dosya üzerinden denetimler yapılabilir. GMP denetimi kapsamına alınacak ürünlere ilişkin öncelik değerlendirmesi Kurumumuz ilgili komisyonlarınca yapılır.

6.19. Kılavuzun 6.18. maddesinde belirtilen hususlarla ilgili Kurumumuz komisyonlarınca önceliklendirilen ve GMP denetimi kapsamına alınan ürünler için;

-Daha önce Kurumumuzca denetlenmemiş ve yerinde denetim gerektiren tesisler için bu kılavuzun A maddesi kapsamında başvuru yapılması gerekmektedir.

-Daha önce Kurumumuzca denetlenmiş tesisler için; bu kılavuzun B maddesi kapsamında başvuru yapılması gerekmektedir. Her iki durumda da ilgili başlıklar için talep edilen dokümanların tamamımın eksiksiz sunulması gerekmektedir.

7. GMP Denetiminin Kapsamı İle İlgili Esaslar

7.1. Yurt dışında üretilip ülkemize ithal edilecek ürünlerin bulk üretim, primer ambalajlama, sekonder ambalajlama, kalite kontrol testlerinin yapıldığı laboratuvarlar ve seri serbest bırakma faaliyetlerinin GMP denetimleri bu kılavuz hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.

7.2. Üretim aşamalarının tümünün aynı üretim yerinde yapılması durumunda Kurumumuz tarafından yapılacak GMP denetimi tüm aşamaları içerecektir. Bölünmüş üretimlerde, üretim aşamalarından sekonder ambalajlama ve/veya kalite kontrol ve/veya son kabında sterilizasyon işlemi ve/veya seri serbest bırakma yerlerinin farklı yerler olması durumunda söz konusu yerler, gerekli görülmesi halinde denetim yapılması hakkı saklı kalmak kaydıyla, denetim kapsamına alınmayacaktır.

7.3. Biyoteknolojik/biyobenzer ürünlerin, etkin maddesi biyolojik kaynaklı olan biyolojik ürünlerin ve ileri tedavi tıbbi ürünlerin etkin maddeleri denetimi yapılacak üretim yerinden farklı bir yerde üretiliyorsa, söz konusu üretim yerinin GMP denetimi için de başvuru yapılması gerekmektedir.

7.4. Biyolojik, biyoteknolojik/biyobenzer ürünler ve ileri tedavi tıbbi ürünlerin etkin madde üretim tesislerinde; Ana Hücre Bankası ve/veya Çalışma Hücre Bankasının kurulması, idamesi, saklanması ve depolanması faaliyetleri gerçekleştiriliyorsa söz konusu alanlar ve işlemler denetim kapsamında incelenmektedir. Bu faaliyetlerin farklı tesislerde gerçekleştirilmesi durumunda erken üretim aşamalarının yürütüldüğü tesislerin GMP kılavuzu Ek-2 çerçevesinde Kurumumuzca denetim gerekliliği bulunmamaktadır. Denetim hakkı saklı kalmak kaydıyla, biyolojik, biyoteknolojik/biyobenzer ürünler ve ileri tedavi tıbbi ürünlerin etkin madde üretim aşamalarının denetimlerinde söz konusu işlemlere yönelik dokümanlar, sertifikalar ve kayıtlar talep edilerek incelenmekte olup, ayrıca denetim gerçekleştirilmemekte ve sözü edilen aşamalar için ayrı bir GMP sertifikası düzenlenmemektedir.

7.5. Biyolojik ve biyoteknolojik ürünler dışındaki ürünlerin bölünmüş üretim aşamalarının farklı tesislerde yürütülüyor olması halinde tüm üretim süreçleri ve yarı mamul üretim aşamaları ile ilgili Kurumumuza “Bildirimler” doküman tipi ile başvurulması gerekmektedir. Ürün ve üretim aşamalarına özgü yapılacak değerlendirme sonucuna göre bölünmüş üretim aşamalarının GMP denetimine dâhil edilip edilmeyeceği belirlenecektir.

7.6. Çözücüsü olan ürünlerin çözücüleri, denetimi yapılacak üretim yerinden farklı bir yerde üretiliyorsa söz konusu üretim yerinin GMP denetimi için de başvuru yapılması gerekmektedir.

7.7. Denetim esnasında üretim yerinde bulunan bilgi ve belgelerin de İngilizce olarak hazır bulundurulması gerekmektedir.

7.8. GMP denetimi talep edilen ürünün denetim esnasında üretiminin görülmesi esas olup eğer GMP denetimi talep edilen ürün dünyanın hiçbir yerinde ruhsatlı değil ve henüz üretimi yapılmıyor ise; yapılacak GMP denetimi sırasında ürünün pilot üretimi veya denetime konu ürün ile aynı hat ve ekipmanda üretilen başka bir ürünün üretiminin (tartım, bulk üretim, primer, sekonder ambalajlama vb. tüm üretim aşamaları görülecek şekilde) yapılması gerekmektedir.

7.9. Üretim yeri değişikliklerine ve/veya ilavelerine ilişkin başvurularda; ürün imalatının birden fazla üretim yerinde gerçekleşmesi halinde bu üretim aşaması/aşamaları daha önce Kurumumuz tarafından denetlenmemiş ise söz konusu aşamanın/aşamaların gerçekleştirildiği tesis için kılavuz doğrultusunda başvuru yapılması gerekmektedir.

7.10. Denetim yapılacak tesisin büyüklüğü ve/veya denetimi talep edilmiş ürünlerin form çeşitliliğinin fazla olması ve/veya ürün sayısının fazla olması halinde denetimler birden fazla denetim olacak şekilde gerçekleştirilebilecektir.

7.11. Denetimlerle ilgili başvuru ya da değerlendirme aşamalarında gerek görüldüğü takdirde her türlü açıklayıcı veya ilave bilgi istenebilecektir.

8. GMP Denetimi Sonrası Süreçler İle İlgili Esaslar

8.1. Düzenlenecek GMP sertifikalarının geçerlilikleri ilgili tesisinin denetim tarihinden itibaren 3 yıldır. Risk bazlı denetim sonucu düzenlenecek GMP sertifikasının geçerlilik süresi, bir önceki sertifikanın geçerlilik süresinin dolmasından itibaren 3 yıldır. Dosya üzerinden yapılacak denetimler sonucunda düzenlenecek GMP sertifikasının geçerlilik süresi de başvuruya esas yerinde denetlenen ürünün GMP sertifikasının geçerlilik süresi kadardır.

8.2. Bu kılavuzun “Yurt Dışı Üretim Tesislerinde Yerinde Gerçekleştirilecek GMP Denetimlerinin Uygulanacağı Durumlar ve Genel Esasları” başlıklı A maddesine göre yapılan yerinde denetimler neticesinde bir veya birden fazla kritik eksiklik tespit edilmesi durumunda sertifika talebi reddedilir ve sonucun firmaya bildirim tarihinden başlayarak 6 ay süreyle tekrar başvuru kabul edilmez. Bu süre sonunda yeni bir başvuru yapılabilir ve yeniden denetim ücreti ödenir. Başvuru sırasında A maddesinde belirtilen dokümanlara ek olarak, denetimde tespit edilen eksikliklerin giderildiğine ilişkin kanıtlayıcı dokümanlar ve Kurumumuz ilgili kurulundan alınan ürüne ait güncel öncelik değerlendirme sonucu sunulur.

8.3. Bu kılavuzun “Risk Bazlı Denetimin Uygulanacağı Durumlar” başlıklı C maddesine göre yapılan bir başvurunun değerlendirilmesi sonucunda alınan karar gereği gerçekleştirilen yerinde denetimlerde, bir veya birden fazla kritik eksiklik tespit edilmesi durumunda ilgili ürünün/ürünlerin sertifikaları iptal edilerek ithalatı durdurulur. Kritik eksiklikler ile gerekli hallerde Kurumca bildirilecek diğer eksikliklerin giderilmesinin akabinde bu kılavuzun A maddesi kapsamında yerinde denetim başvurusu yapılabilir. Yapılacak başvuruda; A maddesinde belirtilen dokümanlarla birlikte ilgili ürünün/ürünlerin piyasada bulunmamasının hasta mağduriyetine yol açıp açmayacağı hususunda Kurumumuz ilgili birimlerinden alınacak yazı, giderilen eksikliklere ilişkin düzeltici önleyici faaliyet dokümanları ile diğer kanıtlayıcı belgeler de sunulacaktır.

8.4. Yapılan yerinde denetimlerde bir veya birden fazla kritik eksiklik tespit edilen üretim yerlerinde üretilen ve Kurumumuzca sertifika düzenlenen diğer ürünlerle ilgili Kurum tarafından alınacak karara göre hareket edilir.

8.5. Kılavuzun B maddesi kapsamında yapılan bir başvurunun ardından düzenlenen GMP sertifikalarının geçerlilik sürelerinin uzatılması amacıyla daha sonra bu Kılavuzun “Risk Bazlı Denetimin Uygulanacağı Durumlar” başlıklı C maddesine göre başvuru yapılamaz. Tekrar B maddesi kapsamında yeni bir başvuru yapılabilir. Bu tür başvurularda, yerinde denetim yapılarak sertifika düzenlenmiş ve daha sonra bu kılavuzun C maddesi kapsamında geçerlilik süresi uzatılan ürün/ürünler de esas alınabilir. Ancak yapılacak olan başvurularda yerinde denetlenen ürüne risk bazlı denetim başvurusu yapılmamış olması durumunda B maddesi kapsamında denetlenen ürünü refere ederek diğer ürüne düzenlenmiş sertifikanın geçerlilik süresinin uzatılması amacıyla bu kılavuzun C maddesi kapsamında GMP sertifikası süresi bitimine 3 ay kala risk bazlı denetim başvurusu yapılabilir.

8.6. Bu kılavuzun A maddesi kapsamında yapılan bir başvuruya istinaden gerçekleştirilen yerinde denetim sonucunda düzenlenen bir sertifikanın geçerlilik süresinin uzatılması amacıyla C maddesi üzerinden üst üste en fazla 2 kez başvuru yapılabilir.

9. Kriz ve Acil Durumlarda Uygulanacak Hükümler

Kriz, acil durumlar, salgın, pandemi gibi halk sağlığını tehdit eden olağanüstü durumlardan kaynaklı kısıtlamalar nedeniyle beşeri tıbbi ürünlerin üretim ve tedarik süreçleri ile ilgili yaşanabilecek aksaklıkların azaltılması, ürünlerin piyasaya arzının devamlılığı ile vatandaşların tedavileri için gerekli olan beşeri tıbbi ürünlere erişiminin sürekliliğinin sağlanması amacıyla Kurumumuzca alınan tedbirler kapsamında ulusal ve uluslararası kısıtlamalar nedeniyle yurt dışında bulunan üretim tesislerinde yerinde GMP denetimlerinin gerçekleştirilememesi durumunda aşağıdaki hükümler kapsamında değerlendirme yapılabilecektir.

Bu kapsamda; ithalatçı firmaların ruhsatına sahip oldukları/ruhsat başvurusunda bulundukları ürünlerle ilgili yürürlükteki mevzuat hükümleri kapsamında yükümlülükleri devam edecektir.

Kurumumuzun ilgili tesisleri denetleme hakkının her zaman saklı kalması koşuluyla, ilgili tedbir ve kısıtlamalar ortadan kaldırılana kadar;

1. Daha önce Kurumumuzca yerinde denetlenmemiş tesisler,

2. Daha önce Kurumumuzca yerinde denetlenmiş ancak kılavuz kapsamında yapılan değerlendirme sonucu yerinde denetlenmesine karar verilen tesisler,

3. Daha önce Kurumumuzca yerinde denetlenmiş ancak denetim sonrasında yapılan değişiklik/ilavelerin yerinde denetim gerektirdiği tesisler için Öncelik Değerlendirme Kurulu kararıyla önceliklendirilmiş (yüksek öncelik kararı ve öncelik kararı alınmış) ürünlerin PIC/S üyesi bir otorite tarafından denetlenmiş olması halinde, bu ürünler için;

Kılavuz’un B maddesinin koşulları sağlanmadığı durumlarda dosya üzerinden istisnai bir değerlendirme yapılacak olup;

-Tesis PIC/S üyesi bir otoritenin bulunduğu ülkede faaliyet gösteriyor ise ürün/ürünlerin üretim

-Tesis PIC/S üyesi olmayan bir otoritenin bulunduğu ülkede faaliyet gösteriyor ise, PIC/S üyesi bir otorite tarafından geçirdiği ürün/ürünlerin üretim hattını/sahasını kapsayan yerel otoriteye ya da başka bir PIC/S üyesi otoriteye ait son denetim raporu,

-Yukarıda belirtilen güncel ve geçerli Denetim Raporu ile birlikte; bu Kılavuzda belirtilen dokümanlardan;

a) Ek 1. Ürüne Ait Başvuru Formu,

b) Ek 2. Etkin Maddeye Ait Başvuru Formu,

c) Ek 3. Üretim Yerine Ait Başvuru Formu,

ç) Ek 4.A.Yurt Dışı Üretim Tesislerinde Yerinde Gerçekleştirilecek GMP Denetimlerinde Sunulması Gereken Üretim Yerine ait Teknik Bilgileri İçeren Dokümanlar,

d) Ek 6. Dosya Üzerinden Denetim Başvurusunda Sunulması Gereken Ürüne Özel Bilgileri İçeren Dokümanlar,

e) Yurt Dışı Üretim Tesislerinin GMP Denetimleri İçin Yapılacak Müracaatlara Dair Kılavuz’un B maddesinin koşullarının sağlanmama nedeni ile ilgili açıklama/deklarasyon,

sunulması gerekmektedir.

Üretim tesisinin daha önce Kurumumuzca denetlenip denetlenmediği göz önünde bulundurularak uygun doküman tipi seçilerek başvuru yapılması gerekmektedir. Başvurular Kurumumuz Müfettişleri tarafından değerlendirilecek olup, değerlendirme aşamasında gerekmesi halinde ithalatçı firmalardan ilave dokümanları sunması talep edilebilecektir. Değerlendirme sonucuna göre GMP sertifikası düzenlenip düzenlenmeyeceği yönünde karar verilecektir.

10. Yurt Dışı Üretim Tesislerinde Gerçekleştirilecek GMP Denetimi Şekilleri

A. Yurt Dışı Üretim Tesislerinde Yerinde Gerçekleştirilecek GMP Denetimlerinin Uygulanacağı Durumlar ve Genel Esasları

Yukarıda genel esasları verilen Yurt Dışı Üretim Tesislerinde Gerçekleştirilecek GMP denetimleri için yapılacak başvurularda Ek 1, Ek 2, Ek 3’te belirtilen formların doldurulması, Ek 10’da yer alan tablonun düzenlenmesi ve Ek 4’te belirtilen belgelerle birlikte tümünün eksiksiz olarak sunulması gerekmektedir.

B. Daha Önce Kurumumuzca Yerinde Denetlenmiş ve GMP Uygunluğu Almış Ürünler Esas Alınarak Dosya Üzerinden Denetimin Uygulanacağı Durumlar ve Genel Esasları

Dosya üzerinden denetim başvurusu;

a) Daha önce Kurumumuzca yerinde denetimi gerçekleştirilen ürünün farklı dozları için GMP sertifikasının talep edilmesi halinde;

b) Daha önce Kurumumuzca yerinde denetimi gerçekleştirilen ürün ile aynı hat, aynı ekipmanda üretilen/üretilecek başka formülasyondaki/dozaj şekli ürünler için GMP sertifikası talep edilmesi halinde,

c) Daha önce Kurumumuzca yerinde denetimi gerçekleştirilen üretim yerinde Türkiye’de bulunan bir başka firma tarafından aynı hat, aynı ekipmanda üretilecek başka ürün için GMP sertifikası talep edilmesi halinde,

ç) Biyolojik ve biyoteknolojik etkin madde ve ürünler dışındaki steril dozaj formları, çözücüler ve non-steril dozaj formları için daha önce Kurumumuzca yerinde denetimi gerçekleştirilen ürünlerin üretildiği hat ve ekipmanlar ile aynı binada yer alan, farklı hat ve ekipmanlarda üretilen/üretilecek başka bir ürün için aynı veya farklı bir firma tarafından GMP sertifikası talep edilmesi halinde,

d) Ürünün bu kılavuz kapsamında denetlenmesi gereken üretim aşamalarının gerçekleştirildiği üretim yerinden farklı bir üretim yerinde üretilen bir çözücüsü varsa, daha önce Kurum tarafından denetlenmemiş olsa bile bu üretim yerinin PIC/S üyesi bir otoritenin bulunduğu ülkede faaliyet göstermesi halinde,

e) Daha önce denetlenerek GMP uygunluğu almış bir ürünle aynı üretim yerinde, aynı ekipmanlar kullanılarak ve aynı formülasyon ile üretilen aynı/farklı dozdaki ortak pazarlama ürünü için GMP sertifikası talep edilmesi halinde,

f) Aynı firmanın aynı formülasyon, farklı endikasyondaki ürünleri için GMP sertifikası talep edilmesi halinde,

uygulanabilecektir. Dosya üzerinden yapılacak denetim başvurularında, ilgili tesiste gerçekleştirilen yerinde denetim tarihinin üzerinden 3 yıllık sürenin geçmemiş ve yerinde denetim kapsamında bulunan ürüne/ürünlere Kurumumuz tarafından GMP sertifikası düzenlenmiş olması zorunludur. Bu amaçla, düzenlenecek sertifikanın süresinin belirlenmesinde (a), (b), (c), (ç), (e) ve (f) bentleri için Kurum tarafından yapılan ilgili denetim, (d) bendi için ise tesise ait PIC/S üyesi otoritesinin çözücü üretimini kapsayan son denetimi esas alınır. Ancak, bu kılavuzun C maddesi kapsamında Kurum tarafından geçerlilik süresi uzatılarak sertifika düzenlenen ürün/ürünler esas alınarak yapılacak dosya üzerinden denetim başvurularında, sertifika geçerlilik süresi üzerinden işlem yapılır. Yapılan yerinde denetim sonrası sertifika talebi reddedilen veya henüz sertifika düzenlenmemiş ürünler esas alınarak başvuru yapılamaz. Kuruma B maddesi kapsamında yapılacak başvurularda;

(a) bendinin geçerli olduğu durumlarda Ek 1, Ek 2, Ek 3’de belirtilen formlar ve Ek 5.1’de yer alan taahhüt yazısı sunulacaktır.

(b) bendinin geçerli olduğu durumlarda Ek 1, Ek 2, Ek 3’de belirtilen formlar, Ek 5.1’de yer alan taahhüt yazısı ve Ek 6’da yer alan belgeler (Ek 6.9 hariç) sunulacaktır.

(c) bendinin geçerli olduğu durumlarda Ek 1, Ek 2, Ek 3’de belirtilen formlar, Ek 5.1’de yer alan taahhüt yazısı (gerektiğinde taahhüt yazısı Kurumumuza üretici firma tarafından direkt gönderilebilir), Ek 6’da yer alan belgeler (Ek 6.9 hariç) ve Ek 7’de yer alan muvafakatname sunulacaktır. Söz konusu muvafakatnamenin sunulamaması halinde bunun yerine Ek 4.A’da belirtilen dokümanlar sunulacaktır.

(ç) bendinin geçerli olduğu durumlarda Ek 1, Ek 3’de belirtilen formlar, Ek 5.2’de yer alan taahhüt yazısı (gerektiğinde taahhüt yazısı Kurumumuza üretici firma tarafından direkt gönderilebilir), Ek 6’da yer alan belgeler (Ek 6.9 dâhil) ve Ek 4.A.4. dokümanı sunulacaktır. Başvuru, daha önce denetim kapsamında ürünleri denetlenen firmadan farklı bir firma tarafından yapılıyorsa, bunlara ilave olarak Ek 7’de yer alan muvafakatname sunulacaktır. Söz konusu muvafakatnamenin sunulamaması halinde bunun yerine Ek 4.A’da belirtilen dokümanlar sunulacaktır.

(d) bendinin geçerli olduğu durumlarda Ek 1, Ek 2, Ek 3’te belirtilen formlar, Ek 10’da yer alan tablo ve Ek 9’da sıralanan belgeler sunulacaktır.

(ç) ve (d) bendi üzerinden yapılan eksiksiz bir başvurunun ardından Kurumca belirlenen risk parametreleri üzerinden değerlendirme yapılır. Riskin kabul edilebilir seviyede sonuçlanması durumunda, başvuru sırasında sunulan dokümanlar içerik yönünden incelenecektir. Riskin yüksek çıkması durumunda sertifika düzenlenmez ve konu başvuru sahibi firmaya bir yazı ile bildirilir. Firmanın yerinde denetim talep etme hakkı saklıdır.

(e) bendinin geçerli olduğu durumlarda “Yurt Dışı İyi Üretim Uygulamaları (GMP) Ruhsata Esas Her Bir Ürün Başına Dosya Üzerinden Denetim Başvuru ve Değerlendirme Ücreti (Belgelendirme hariç)(İlgili firma adına tesiste daha önce denetim gerçekleştirildi ise) (ortak pazarlama ürünler de bu kapsamda değerlendirilecektir.)” doküman tipi seçilerek; Ek 1, Ek 2, Ek 3’te belirtilen formlar, Ek 5.1’de yer alan taahhüt yazısı ve ortak pazarlama yetkisini gösteren orijin firma tarafından düzenlenmiş belge ile bunun Türkçe tercümesi sunulacaktır. Üretici fason firma ise orijin firma ile yaptığı anlaşmayı sunması gerekmektedir.

(f) bendinin geçerli olduğu durumlarda Ek 1, Ek 2, Ek 3’te belirtilen formlar, Ek 5.1’de yer alan taahhüt yazısı sunulacaktır.

Ayrıca B maddesi kapsamında yapılan başvurularda ithalatçı firma üst yazılarında başvuru bendini açıkça belirtmekle yükümlüdür.

C. Risk Bazlı Denetimin Uygulanacağı Durumlar ve Genel Esasları

Risk Bazlı Denetim;

Kurumumuzca yerinde denetlenerek uygun bulunan ve GMP sertifikası düzenlenen ürünlerin 3 yıllık sertifika süresinin dolması halinde uygulanabilecektir.

Risk Bazlı Denetim Başvuruları, ilgili ürünün sertifika geçerliliğinin dolacağı sürenin en geç 6 ay öncesinde yapılmalıdır.

Risk bazlı denetim başvurusunda; Ek 1, Ek 2, Ek 3’te belirtilen formların doldurulması ve Ek 8’de belirtilen belgelerin tümünün Risk Bazlı Denetim Başvurularında Kullanılacak Kontrol Listesi ile birlikte eksiksiz sunulması gerekmektedir.

Başvuru sonrası Kurumca yapılan değerlendirme sonucunda, ilgili tesisin yerinde denetlenmesine karar verilmesi halinde, bu husus ilgili firmaya yazılı olarak duyurulur. Mevcut GMP sertifikalarının geçerlilik süresi, gerekli durumlarda denetimlerin tamamlanabilmesi amacıyla, geçerlilik tarihi bitiminden itibaren 3 ay daha geçerli sayılabilir.

11. Ekler

12. Yürürlük

Bu kılavuz yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.