Galip Uğur / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Şubat 1969, Cilt 5, Sayı 1

II. OLAĞANÜSTÜ HALLERİN GREV VE LOKAVT HAKLARI ÜZERİNE ETKİSİ A. Genel Olarak : Savaş, bir milletin haysiyetli bir millet olarak yaşama mücadelesi ve varlığının muhasebesidir. Savaş, bir milletin maddî ve manevî bütün varlığının esirgenmeksizin ortaya konulmasını gerektirir. Grev veya lokavt ... uygulanmasında toplu iş sözleşmesi veya mevzuat ile tanınmış olan hakların ihlâli halinde direnme hakkıdır. Grev ve lokavt kanunî de olsa, bu durumlarda memleket ... temininde güçlükler çıkarabileceği gibi, memleket hayatı için önemli ölçüde ve ileri derecede etkiler yapar. Halbuki, grev ve lokavtın maksadı; tarafların

Melis Kutlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

C.Tele Çalışmada Lokavt Anayasanın 54. maddesinin 1. fıkrasında, işçilerin grev hakkı açıkça belirtilmiş olmasına karşın, işverenin lokavta başvurmasına ilişkin düzenlemenin kanunla yapılacağı ifade edilmiştir. Bu durumdan yola çıkılarak, “grev hakkı” ile “lokavta başvurma”nın farklı yasal düzenlemeleri gerektirdiği sonucuna ulaşılabilir. Ancak, ilgili Anayasa hükmü, lokavtın hak olmadığını değil, grev ve lokavt kavramları arasındaki nitelik farkını vurgulamak ve lokavtın kanunda yalnızca savunma amacıyla ve sınırlı bir biçimde başvurulabilecek bir yol olarak düzenlenmesi gerektiğini göstermek amacıyla

Melda Sur / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2024, Sayfa: 364 - 365

2.Grev Karşısında Lokavtın Konumu Anayasamız lokavta da yer vermiştir. Uluslararası belgelere bakıldığında, Avrupa Sosyal Şartı’nın, tarafımızca ... doğabilecek yükümlülüklere bağlı olmak koşuluyla grev hakkı dâhil, toplu eylem hakkını tanır.” Böylece bu kapsamda işverenlerin lokavta başvurma haklarının da Sosyal Şartta tanındığı anlaşılmaktadır(27). Anayasamızda “lokavt hakkı” deyimi yerine “lokavt” ifadesinin yer alması ise lokavtın bir hak olma özelliğini değiştirmez; ancak bir bakış farklılığını da ortaya koyar: hükmün gerekçesinde, “savunma lokavtı”nın kabul edildiği ifade edilmiştir. 54. madde hükmünün ilgili

Melis Kutlu / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2025

III.Grev ve Lokavt Bakımından Tele Çalışanların Durumu A.Genel Olarak İşçi ve işveren arasında iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, genel ... işverenler arasında çıkan toplu iş uyuşmazlıklarında temel iki iş mücadelesi aracını ise “grev hakkı” ve “lokavt” teşkil eder(219). Grev işçinin, lokavt da ... tartışmalı olduğu için çalışmamızda yalnızca tele çalışanın grev hakkı ve lokavta maruz kalması konuları ele alınmıştır. (216) EYRENCİ/TAŞKENT/ULUCAN/BASKAN, s. 651. (217) AKYİĞİT, Toplu İş, s. 584; KABAKCI, Mahmut, Grev ve Lokavt, İstanbul, EMO, 2004, s. 17; MANAV ÖZDEMİR, Eda, “İş Mücadelesi ve İş

Haluk Hadi Sümer / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2018, Sayfa: 714 - 717

III. GREV VE LOKAVTA İLİŞKİN KARARLAR 1. Grev Kararı Alan İşçi Sendikasının Üye Sayısının Azalması Yargıtay’ın önüne gelen bir olayda yerel mahkeme ... Kanununun 75/3. maddesine göre, “Grevin uygulanmasına son verilmesi lokavtın, lokavtın uygulanmasına son verilmesi grevin kaldırılmasını gerektirmez.”. Yine aynı Kanunun 60/4. maddesine göre, “Bildirilen tarihte başlamayan grev hakkı veya lokavt düşer. Süresi içinde grev kararı uygulamaya konulmamışsa ve alınmış bir lokavt kararı da yoksa veya lokavt da süresi içinde uygulamaya konulmamışsa yetki belgesinin hükmü kalmaz.”. O halde mahkeme kararı ile grevin

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1189 - 1191

Olması 6356 sayılı Kanunun 59. maddesinin ikinci fıkrasında kanuni lokavt toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikası tarafından grev kararı alınması hâlinde bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan lokavt şeklinde tanımlanmış, 60. maddenin ikinci fıkrasında ise işverenin lokavtı grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde alabileceği ve bu süre içerisinde altı iş günü önceden karşı tarafa bildirilecek tarihte uygulamaya koyabileceği hükmüne yer verilmiştir. Görüldüğü üzere her iki düzenlemede de grev kararı olmadan lokavta başvurulmasını engellemiştir

Dilek Dulay Yangın / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

irdelenirken, mücadele araçları olan grev ve lokavtın Anayasa ve yasalarda ne şekilde düzenlendiğinin göz önünde tutulması gerekmektedir. 1961 Anayasasında grev hakkı açıkça düzenlenirken lokavttan söz edilmemiş, 47. maddede sadece işverenlerin haklarının kanunla düzenleneceği öngörülmüştü. Türk doktrininde Ulucan, 1961 Anayasasında lokavta ilişkin anayasal bir güvence olmamasının grev ile lokavt arasındaki ilişkinin dengeli biçimde düzenlenmediği anlamına geldiğini ifade ettikten sonra, 275 sayılı Kanunda lokavtın tamamen grevin karşıtı biçiminde ele alınmasının ve düzenlenmesinin isabetli olmadığını ortaya

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1196 - 1199

önemlileri şüphesiz grev ve lokavttır. İş mücadelesi aracı olarak grev ve lokavtın uygulanmasında kabul edilen bazı temel ilkeler bulunur. Söz konusu ... olarak iş mücadelesi aracı sağlanması, bu bağlamda taraflara eşit araçlar olarak görülen grev ve lokavta başvurma hakkı tanınması gerekir. Taraflardan ... . Bu bağlamda grev ve lokavtın eşit araçlardır ve işçilere grev hakkı tanınırken, işverenlere de lokavt hakkı tanınmalıdır. Öte yandan denge ilkesinin amacının tarafların eşit koşullarda pazarlık gücüne sahip olmasının sağlanması olduğu göz önüne alındığında, grev ve lokavtın birbirine tamamen paralel

Dilek Dulay Yangın / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

4. Tipik Bir İş Mücadelesi Aracı Olarak Lokavt Bir veya birkaç işveren tarafından belirli bir amaca ulaşmak için işçilerin büyük bir kısmının, iş ve ücretten mahrum edilmesini ifade eden lokavt, iş mücadelesinde işveren tarafının kullanabileceği en önemli baskı aracıdır. Lokavt, serbestçe ulaşılması ... ” kavramından gelen lokavt, Almanya’da “Aussperung”, İtalya’da “Serrata”, İspanya’da “Cierre” terimleri ile karşılanmaktadır ve esas itibarıyla iş mücadelesinde ... karşılıklı güç denemelerinde aranmaktadır. Bu güç denemesinde grev işçiler için ne anlama geliyorsa, lokavt da işverenler için aynı anlama sahiptir. Ancak

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1188 - 1189

hakkı ve lokavtın tanınmasıdır. 6356 sayılı Kanun bu bağlamda Anayasaya uygun düzenlemeler içerir. Nitekim anılan Kanunda Anayasaya uygun olarak her iki sosyal tarafa da iş mücadelesi aracı tanındığı, grev hakkına karşılık işverenin lokavta başvuru hakkına sahip olduğu görülmektedir. Gerçekten Kanun’un Grev ve Lokavt başlıklı 11. Bölümünde toplu iş sözleşmesi yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde, barışçıl çözüm yollarında anlaşma sağlanamadığı durumlarda uygulanmak üzere grev ve lokavta ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Bu noktada denge ilkesi ve anayasaya uygun bir şekilde iki tarafa da iş

Eda Manav Özdemir / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2019, Sayfa: 714 - 715

B. Lokavt Toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde grev nasıl işçiler bakımından bir mücadele aracı ise, lokavt da işverenler bakımından bir mücadele aracıdır. Grevde işçiler tarafından işyerindeki faaliyet toplu halde çalışmama suretiyle durdurulmakta iken; lokavtta işveren tarafından işçilerin toplu halde işten uzaklaştırılması söz konusudur(30). Lokavt, toplu iş uyuşmazlığının işveren lehine çözümlenmesini sağlamaya ilişkin geçici bir mücadele ... işveren vekili tarafından kendi kararıyla veya bir kuruluşun verdiği karara uyarak, işçilerin topluca işten uzaklaştırılmasına lokavt denir.” Kanunun 59

Dilek Dulay Yangın / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2021

, denge ilkesi çerçevesinde lokavtın yasallığını kabul etmekte ve lokavt yetkisinin toplu sözleşme masasında sosyal taraflar arasında dengeyi bozan ... ve lokavtı maddi denge anlayışı çerçevesinde farklı araçlar olarak değerlendirmiş olması göze çarpmaktadır. Mahkeme’ye göre, yalnızca işçi tarafı bir ... taraflar arasındaki denge bozulmuş olacaktır. Bu sebeple Senato, yalnızca zaman veya yer bakımından sınırlı olan iş bırakmalara karşı savunma lokavtı ... uygulaması söz konusu olmadan uygulanan lokavt, saldırı lokavtı niteliğindedir. Lokavtın greve yanıt vermek maksadıyla yapılması halinde ise savunma lokavtı

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1193 - 1194

d.Grevin Sona Ermesinin Lokavtın Sona Ermesini Gerektirmemesi İş mücadelesi araçlarına ilişkin Anayasa ile getirilen düzenlemelere aykırı olması ... lokavtın, lokavtın uygulanmasına son verilmesi grevin kaldırılmasını gerektirmez” şeklindeki hükümdür. Hükmün eleştiriye açık yönü işçi sendikası tarafından grevin uygulanmasına son verilmiş olmasına rağmen, işverenin lokavtı uygulamaya devam ederek, saldırı amaçlı iş mücadelesi yürütmesine olanak tanımasıdır ... ), sendikanın grevi sona erdirmesine rağmen lokavta devam edilmesi halinde lokavtın amacı artık, eşit pazarlık gücüyle toplu iş sözleşmesi imzalamanın ötesinde

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1179

şüphesiz iş mücadelesi araçlarının en etkili olanları grev ve lokavttır. Grev, işveren üzerinde baskı kurmak amacıyla işçiler tarafından topluca işin ... uyarak işi bırakmalarına grev denir” şeklinde tanımlanmıştır. Bir iş mücadelesi aracı olarak lokavt ise, işverenin işçileri topluca işten uzaklaştırarak, işyerindeki faaliyete geçici olarak son vermesidir. 6356 sayılı Kanun’un 59. maddesinin birinci fıkrasında da genel olarak lokavt “İşyerinde faaliyetin tamamen ... uzaklaştırılmasına lokavt denir” şeklinde tanımlanmıştır. Lokavtın saldırı lokavtı ve savunma lokavtı olmak üzere iki önemli türü bulunmaktadır. Saldırı lokavtı, genel

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1180 - 1182

, işverenin iş mücadelesi araçlarına başvurmasının yasak olmasının kabul edilemeyeceği ileri sürülmekte(24), grev ve lokavtın ise iş mücadelesinde eşit araçlar olduğu kabul edilmektedir(25). Dolayısıyla işçilere grev hakkı tanınırken, işverenlere de lokavt hakkı tanınmalıdır. Grev ve lokavt olmadan toplu iş sözleşmesi sistemi tarafların karşılıklı çıkarları arasında bir denge kurulmasını sağlayamaz, bu nedenle grev ve lokavtın karşılıklı olarak tanınması gerekir ... , araçların tamamen paralel değil, taraflar arasındaki eşitsizliği giderecek şekilde düzenlenmesi gerekir. Zira grev ve lokavt tamamen paralel şekilde

Didem Yardımcıoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

III. GREV VE LOKAVTIN MEVSİMLİK İŞ SÖZLEŞMESİNE ETKİSİ A. BELİRLİ SÜRELİ MEVSİMLİK İŞ SÖZLEŞMESİNE ETKİSİ Grev ve lokavt, hukukumuzda iş ... çalıştırılamayan ve kanuni lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmeleri grev ve lokavt süresince askıda kalır”. Yine bu dönemde, iş sözleşmeleri askıda kalan ... veya lokavt kararı sonucu askıya alınan belirli süreli mevsimlik iş sözleşmelerinin sona erme tarihinin askı süresi kadar ileriye alınması söz konusu ... ; Çifter, Askı, s. 242; Şükran Ertürk, “Kanuni Grev ve Lokavtın Hizmet Aktine Etkisi: İşçi Bakımından Sonuçları”, Çimento İşveren Dergisi, (Temmuz 1991), s

Gizem Ayvar Özcan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2025

b.Grev ve Lokavtta Geçen Süreler İşçilerin, topluca çalışmamak suretiyle işyerinde faaliyeti durdurmak veya işin niteliğine göre önemli ölçüde ... topluca işten uzaklaştırılmasına lokavt denir (6356 sayılı STİSK m.59/1). Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikası tarafından grev kararı alınması hâlinde bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan lokavta kanuni lokavt denir (6356 sayılı STİSK m.59/2). 6356 sayılı ... ve kanuni lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmeleri grev ve lokavt süresince askıda kalır.” düzenlemesi yer almaktadır. 6356 sayılı STİSK m.67/3

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1186 - 1187

sağlamakla yükümlü olduğu kabul edilmektedir(48). Bunun yanı sıra denge ilkesi grev ve lokavta ilişkin anayasal düzenlemelerin özünde de yer almaktadır. Zira Anayasamızda “Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler” şeklinde greve, “….işverenin lokavta başvurmasının usul ve şartları ile kapsam ve istisnaları kanunla düzenlenir” hükmüyle lokavta yer verilmiştir (md. 54). Görüldüğü üzere Anayasada iş mücadelesi araçları olarak hem grev hem de lokavt düzenlenmiş, toplu iş uyuşmazlığının her iki tarafında da mücadele aracı tanınmıştır. Düzenlemenin gerekçesinde de

Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1194 - 1196

katılan işçiler ile lokavta maruz kalan işçiler işyerinden ayrılmak zorundadır. Greve katılmayan veya katılmaktan vazgeçenlerin işyerinde çalışmaları hiçbir ... hakkıdır. Düzenlemeyle işverene lokavta başvurulmaksızın greve katılmayan işçileri çalıştırmama konusunda serbestlik tanınmıştır. Buna göre işveren greve ... işçileri çalıştırmama hakkı lokavta benzer hukuki sonuçlar doğurur. Zira lokavtta olduğu burada da işveren tarafından çalıştırılmayan işçilerin iş sözleşmeleri askıya alınır ve bunun sonucu olarak işçiler ücret vb. haklardan yararlanamaz. Buna rağmen çalıştırmama hakkının amacı ve niteliği lokavttan farklı

Seda Arslan Durmuş / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021

5. Kanun Dışı Grev veya Lokavtta Geçen Sürelerin Kıdem Süresine Etkisi a. Genel Olarak Kanun dışı grev, kanuni grev için aranan şartlar ... Kanunu m. 67, kanuni grev ve lokavtın iş sözleşmelerine etkisini düzenlemekte ve kanuni grev veya kanuni lokavt dolayısıyla çalışamayan işçilerin iş sözleşmelerinin askıda kalacağını belirtmektedir. Kanun dışı grev veya lokavt için iş sözleşmelerinin askıya alınacağı ile ilgili bir düzenleme yer almamaktadır ... hakkını kullanmayabilecektir. Kanun dışı lokavt için sorunun çözümü daha kolaydır. Şöyle ki kanun dışı lokavt durumunda işçiler iş sözleşmelerini haklı

Özge Tosun / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

2.2.4.1.5.5. Grev ve Lokavt Grev ve lokavt Anayasa’nın 54 üncü maddesi kapsamında bir haktır(337). Doktrinde grev “belli bir mesleğe mensup ... gerçekleşmeden yapılan grev kanun dışıdır.” ifadesi yer almaktadır. Bir görüş lokavtı “işveren tarafından başvurulan, işçilerin kısmen ya da topluca işten ... uzaklaştırılmasına lokavt denir. Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması ve işçi sendikası tarafından grev kararı alınması hâlinde bu Kanun hükümlerine uygun olarak yapılan lokavta kanuni lokavt denir. Kanuni lokavt için aranan şartlar gerçekleşmeden yapılan lokavt kanun dışıdır.” düzenlemesi

Seda Arslan Durmuş / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021

4. Kanuni Grev veya Lokavtta Geçen Sürelerin Kıdem Süresine Etkisi a. Genel Olarak/İş Sözleşmelerine Etkisi İş hukukunda işçi tarafının en önemli mücadele araçlarından biri olan grev, Anayasa ile koruma altına alınan bir haktır (AY m. 54). Lokavta da aynı maddede yer verilmiştir. İşçiler greve katılıp katılmamakta serbest olmakla birlikte greve katılan işçiler ile lokavta maruz kalan işçiler işyerinden ayrılmak zorundadırlar. Greve katılmayan veya katılmaktan ... katılan veya lokavta maruz kalan işçilerin iş sözleşmelerinin hukuki durumunun ne olacağı ise tartışmaya açıktır. Danimarka, Kanada, Birleşik Krallık gibi

Başak Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2020

benimsenen esasların daha isabetli olduğuna kuşku yoktur(1332). 2822 sayılı Kanun’un 27. maddesinde “Kanuni grev ve kanuni lokavt kararı”; 28. maddesinde “Grev ve Lokavt kararlarının tebliği”, 37. maddesinde ise “grev ve lokavtın başlaması” başlıkları altında üç ayrı maddede düzenlenen hususlar, 6356 sayılı Kanun’da “Kanuni grev ve lokavt kararının alınması ve uygulamaya konulması” başlığı altında 60. maddede öngörülmüştür. Maddenin birinci fıkrasına göre ... veya sendika üyesi olmayan işverenin, grev kararının kendisine tebliğinden itibaren altmış gün içinde lokavt kararı alabileceği ve bu süre içerisinde

Didem Yardımcıoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2025

3.Grev ve Lokavt Nedeniyle Sözleşmenin Askıya Alınması Durumu 4447 sayılı Kanunun m. 51/son hükmünde işsizlik ödeneğine hak kazandırmayacak bir diğer durum iş sözleşmesinin grev veya lokavt nedeniyle askıya alınması durumu olarak düzenlenmiştir(826). Toplu iş uyuşmazlıklarına ilişkin nedenlerle iş sözleşmesinin askıya alınması, kanuni grev ve kanuni lokavt hallerinde ortaya çıkmaktadır. Nitekim 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun (STİSK)(827) “Kanuni grev ve lokavtın iş sözleşmelerine etkisi” başlıklı m. 67 hükmünün ilk fıkrasında açıkça “Kanuni greve katılan, greve katılmayan veya

Dr. Öğr. Üyesi Esra Baskan / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022, Sayfa: 1175 - 1176

, taraflarından birinin çalışmanın kesintiye uğratılmasına yol açan kimi eylemlerle diğer taraf üzerinde baskı oluşturmasını ifade eder. Bu bağlamda grev ve lokavt ... gerektirdiğinden, her şeyden önce her iki tarafın da iş mücadelesi aracına sahip olmasını gerektirir. Bu bağlamda grev hakkına karşı işverenin de lokavta başvurma hakkının olması zorunludur. Buna karşılık söz konusu ilke kapsamında lokavtın hukuki çerçevesi greve nazaran daha sınırlı çizilmelidir. Nitekim sendikanın varlığına rağmen işçi tarafının işveren karşısında halen zayıf olması çoğunlukla karşılaşılan bir ihtimaldir. Grev ve lokavtın eşit bir şekilde düzenlenmesi