Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

II.ÖZEL NİTELİKLİ KAÇINMA ÖDEVİ: ZARAR VERİCİ KAZI VE YAPI YAPMAMA Zarar verici kazı ve yapı yapmama, komşular lehine getirilmiş sınırlamalardandır. Bir taşınmazın kullanımına bağlı taşkın etkileri önlemeye ilişkin genel yasaklamaların yanı sıra, Türk Medeni Kanunu ayrıca taşınmazların taşkın kullanımına konu olabilecek belli başlı bazı kullanım türleriyle ilgili özel düzenlemeler de içermektedir. Bu tür özel düzenlemeler olarak TMK. m. 738-739 ( kazılar ve yapılar), 740-741 (bitkiler) ve 742-743 ( doğal olarak akan su veya fazla suyun akıtılması) gösterilebilir. Bunların dışında Türk Medeni Kanunu

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

dilediği kazı ve inşaatı yapabilir. Ancak, taşınmaz maliki, arazisinde kazı ve yapı yaparken, komşu taşınmaza zarar verebilecek davranışlardan kaçınmak zorundadır. Taşınmaz malikinin kazı ve yapı serbestisi tamamen kendi arazisi sınırları içerisinde olsa dahi komşuları lehine sınırlanmıştır. Yapılan inşaatın faydalı olup olmadığı dürüstlük kuralları çerçevesinde belirlenir(187). TMK. m. 738 uyarınca, “Malik, kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazlara, onların ... aykırı yapılar hakkında taşkın yapılara ilişkin hükümler uygulanır.” Kazı ve yapı çalışmalarıyla ilgili hükümler, genel hüküm niteliğinde olan TMK.’nun

Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

5.Kazı ve Yapı Yaparken Ortaya Çıkan Müdahaleler Taşınmaz mülkiyetinin başka taşınmazlar üzerinde yürütülen kazı ve yapı çalışmaları süresince ... çıkışların kapanması gibi olumsuzluklar ile müdahaleye uğraması mümkündür. TMK m. 738/1 hükmüyle taşınmazında kazı ve yapı çalışmalarında yürüten malikin diğer taşınmazlara zarar vermesi yasaklanmıştır. Bu hükümle yasaklanan müdahaleler kazı ve yapı faaliyeti sebebiyle taşınmazın maddi varlığı üzerinde meydana gelen ... aykırı şekilde yürütülen kazı ve yapı çalışmalarının çevredeki taşınmazlara zarar vermesinin önlenmesi için malik gerekli önlemleri almaya zorlanır ve

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

taşınmazdan, uğradığı zararın tazminini talep edebilir(146). TMK. m.739 hükmüne göre, kazı ve yapılarda uyulması gereken kurallar özel kanunlarla belirlenir. Bu durumda imar mevzuatına aykırı yapılan kazı ve yapılar sebebiyle zarar gören komşu taşınmaz maliki tazminat isteyebilir(147). (143) Meier-Hayoz

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

Kullanma Biçimi), m.738 (Kazı ve Yapılar), m.742 (Doğal Olarak Akan Su), m.743 (Fazla Suyun Akıtılması), m.744 (Mecra Geçirilmesine Katlanma Yükümlülüğü), m

Yusuf Güneş / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2018

kullanma biçimi(113) kazı ve yapılara ilişkin kısıtlamalar(114) komşu arazideki bitkiler nedeniyle kullanım kısıtlamaları(115) doğal olarak akan suyun

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

B.Komşu Yapıya Katlanma Yükümlülüğü TMK.’nun 739. maddesine göre, kazı ve yapılarda uyulması gereken kurallar özel kanunlarla belirlenir. Bu konuda imar mevzuatı uygulanır. İnşaat sahası ve yüksekliği imar mevzuatında yer alan hükümlere göre tayin edilir. Eğer kanun koyucu tarafından özel kanunlarca TMK. m. 739 uyarınca özel hukuka bağlı sınır mesafeleri belirlenmişse, komşuların bu mesafeleri değiştirme hakları bulunmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilgili komşuya bir sözleşmeyle bir sınır mesafesini belirleme hakkı tanınabilmektedir. Bu sayede bundan faydalanan taşınmaz maliki – genel imar yönetmeliği

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

İmar hukuku özel hukuk düzenlemelerinin arkasında ağırlığını hissettirmektedir. Ayrıca, Türk Medeni Kanunumuzda yer alan sınırlamalardan kazı ve yapılarla ilgili TMK. m.739; dikilecek şeylerde uyulacak hükümlerle ilgili TMK. m.741; araziye sınırlık koyma mecburiyeti ile ilgili TMK. m.749; toprağın

Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

müdahaleler artık haksız değillerdir. 11) Taşınmazın kullanımı sebebiyle doğmasına rağmen kazı ve yapı işleriyle ilgili müdahaleler ve suların akışıyla ilgili müdahaleler kanunda ayrıca düzenlenmişlerdir. TMK m. 738 kapsamında kalan kazı ve yapı işleri sebebiyle meydana gelen müdahalelerin de TMK m. 737 hükmündeki

Sanem Aksoy Dursun / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Haziran 2012, Cilt 28, Sayı 2

almasının engellenmesi düşünülebilir(16). Bu hükmün kapsamına, kazı ve yapılar ile dikilen bitkilerin, komşuyu çeşitli yönlerden etkilemesi hallerinin de girdiği kabul edilmektedir. Bu bakımdan, kazı ve yapılara ilişkin MK m. 739 ile bitkilere ilişkin MK m. 741 hükmünde, özel kanunlara atıf yapılarak bu

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

olarak TMK. madde 738’de inşaat faaliyetlerinden kaynaklanan etkilerle inşa edilen yapıların ve kazıların usullere uygun kullanımından kaynaklanan etkiler ... . 738/2 hükmü, TMK. m. 725 hükmünün kıyasen uygulanmasını öngörmektedir. Malikin girişmiş olduğu kazı ve yapılar sonucunda sadece mülkiyet hakkını aşmış

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

’de düzenlenen kazı ve yapı çalışmalarıyla ilgili hükümler, özel türdeki etkiler, yani inşaat çalışmaları neticesinde ortaya çıkabilecek aykırılıklarla

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

hükmünde yer alan genel rahatsız etmeme yükümlülüğünün yanı sıra malikin kendi mülkiyetinde kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazı tehlikeye düşürmemesi (TMK

Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

korumayı amaçlamaktadır(67). Örneğin TMK m. 737/1 hükmü ile taşınmazın kullanımı ve işletme faaliyeti sırasında, TMK m. 738/1 hükmü ile kazı ve yapı yaparken

F. Esra Korkut / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2024

D.Komşuluk Hukuku Kurallarına Aykırı Yapılar Hakkında TMK m. 725/ f. 2’nin Uygulanması Türk Medeni Kanunu’nun 738. maddesinin 2. fıkrasına göre “Komşuluk hukuku kurallarına aykırı yapılar hakkında taşkın yapılara ilişkin hükümler uygulanır.” Kişinin komşu arazinin sınırını aşarak bir yapı yapması halini düzenleyen(127) TMK m. 725 hükmünden farklı olarak TMK m. 738 hükmü malikin kendi arazisinin sınırları içinde kalan kazı ve yapı yapma özgürlüğüyle ilgili bir kısıtlamadır(128). Buna ek olarak TMK m. 725/ f. 2’nin uygulanabilmesi için iki arazinin bitişik olması gerekirken TMK m. 738’in uygulama

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

, “Taşınmaz Mülkiyetinde Komşular Yararına Getirilmiş Sınırlamalar” başlığı altında zarar verici kazı ve yapı yapmama ödevi, bitkiler ve ağaçlar, doğal olarak

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

yararlanmalarını sağlamak bakımından ödevler yüklemiştir(119). Türk Medeni Kanununun 738. ve 750. maddeleri arasında da komşuların kazı ve yapı yaparken, bitki ekip

Güray Türker / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2026

istediği kazı ve yapı faaliyetlerinde bulunabilir. Fakat mülkiyet hakkını kullanmada faydalı olacak ölçüyü aşan inşaat veya kazı yapılamaz. Koruyucu yetki

Arzu Genç Arıdemir / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2023

“taşkın yapı” (TMK md.722), “kazı ve yapılar” (TMK md.738); Borçlar Kanunu’nda bina ve yapı eserlerinden doğan sorumluluk (TBK md.69); İmar Kanunu’nda yapı

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

çalışmalarına karşı korumaktadır. TMK. m. 738/I uyarınca, malik kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazlara, onların topraklarını sarsmak veya tehlikeye düşürmek ya

Merve Ürem Çetinel / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır. TMK m. 738/f. I’e göre; “Malik, kazı ve yapı yaparken komşu taşınmazlara, onların topraklarını sarsmak veya tehlikeye düşürmek

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

ilişkin düzenlemelere aykırı olması, tek başına, haksız elatma katına çıkarmaz(520). Benzer şekilde, TMK m. 739’da, kazı ve yapılarda uyulması gereken ... hukukuna ilişkin kanunlardır (İmar Kanunu gibi)(521). Şu hâlde, anılan özel kanunlara uygun şekilde yürütülen kazı