Rona Serozan, Başak Baysal, Kerem Cem Sanlı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

IV. SEÇİMLİK BORÇ İfanın (edimin) konusunun baştan kesin olarak saptanmayıp sonradan belirlenmek üzere açık bırakıldığı bir olasılık da, bir “seçimlik borcun” öngörüldüğü olasılıktır. Seçimlik borç, edimin belirsizliği yönünden çeşit borcuna çok benzer; nitekim çoğu zaman çeşit borcuyla karıştırılır. Seçimlik borç, tarafların gözünde ayrı özellikler taşıyan, birbirinden ayrımlı değerlendirilen, değişik türde edimler olarak algılanmış birden ... verir. Sözün özü, birden çok değişik ve seçenekli edimler varsa, ortada bir seçimlik borç var demektir. Köprü yerine tünel yapılabilecekse, diş çekilecek

İmge Hazal Yılmaz Tekin / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

4.1.2.Seçimlik Borçlarda Alacaklının Temerrüdü 4.1.2.1.Seçimlik Borç 4.1.2.1.1. Genel Olarak Bir borç ilişkisinde, genel olarak borcun konusu olan edim, aynı zamanda ifanın konusunu da oluşturmaktadır. Ancak seçimlik borçta(1952), borcun konusunu birden fazla edim oluşturmaktayken, ifanın konusunu ise ancak bu edimlerden biri oluşturur(1953). Bir başka ifadeyle, seçimlik borçta en az iki edim alternatif olarak borçlanılmış bulunmaktadır(1954). Seçimlik borç, TBK’da “İfanın konusu” başlığı altında, “Seçimlik borç” başlıklı m. 87’de düzenlenmektedir. Bu hükme göre, “[s]eçimlik borçlarda, hukuki

Aygül Kızılay Güneylioğlu / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

6.Seçimlik Borçtan Farkı Seçimlik borçlarda borç, birden çok edimi içermektedir, fakat yerine getirilecek edim belli değildir. Yetkili kişinin seçim ... göre aksi anlaşılmadıkça, seçim hakkı borçluya aittir. Seçimlik borç, koşula bağlı bir borç değildir. Buradaki belirsizlik, koşuldakinin aksine borçlanılıp borçlanılmadığına değil, borçlanılmış birçok edimden hangisinin yerine getirileceğine ilişkindir; yani seçimlik borçta borçlu esas itibariyle ... varyasyonları vardır. Sonuç olarak ifa zamanı noktasındaki belirsizlik, erken ifada seçimlik borçtan daha fazladır. (306) Guhl/ Koller , Das Schweizerische

Lexpera, Aralık 2017

İfa • İfa Yeri • Üçüncü Kişilerin İfası • Üçüncü Kişiye İfa • İfa Yerine Edim • İfa Uğruna Edim • Seçimlik Borç • Alacaklı Temerrüdü

Fatih Gündoğdu / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2014

1- Seçimlik Borç ile Çeşit Borcu Arasındaki İlişki Seçimlik borçlar büyük ölçüde sınırlı çeşit borçlarına benzemekte, bu iki borç tipini birbirinden ... çeşit borcunun mu yoksa seçimlik borcun mu söz konusu olduğunu tespit etmek büyük önem taşımaktadır. Her iki borç tipi arasındaki benzerliklerin fazla ... hangi somut eşya ile ifa edileceğine karar verebilmektedirler. Çeşit borçlarından farklı olarak seçimlik borçlarda seçim, bireysel özellikleri bakımından ... olan o anki ilgi ve beklentilerine göre edimlerden birini seçebilmektedir. Seçimlik borçlarda aralarında seçim yapılacak edimler somut olarak

Burcu Zengin Özküçükparlak / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2021

hazırlık hareketlerinden kaçınmış olacağından alacaklı temerrüdüne düşer(433). Bu kaçınma çoğun lukla, seçimlik borçlarda (Wahlschuld) alacaklının ... . Sözleşenlerden birinin, birden fazla edimden(437) bir tanesini seçerek sözleşmenin konusu haline getirme hakkına sahip olduğu seçimlik borçların(438) hukuki ... doktrinde fikir birliği yoktur. Seçimlik borcu düzenleyen TBK m. 87 (OR Art. 72) hükmünde bu soruna ilişkin herhangi bir çözüm getirilmemiştir. Bu konudaki ... bu boşluğu doldurma yönünde birçok farklı görüş ileri sürülmüştür. Seçimlik borçlarda seçim hakkı (Wahlrecht) bakımından olduğu gibi, tahsis kaydıyla

Hakan Hasırcı / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2021

bb. Seçimlik borcun konusu TBK m. 87 çerçevesinde bir borç ilişkisinin seçimlik borç olarak nitelendirilebilmesi için birden fazla alternatif edimin borçlanılmış olması zorunludur(597). Buna karşılık TBK, seçimlik borca konu edimlerin nite liğine ilişkin herhangi bir sınırlama getirmemiştir. Bu nedenle doktrinde, seçimlik borcun farklı nitelik ve vasıfta edimleri içerebileceği kabul edilmektedir. Bu bağlamda seçimlik borç konusu edimler, verme, yapma veya ... üçüncü kişiler tarafından yerine getirilebilecek yapma borçlarına ilişkin olabilir(598). Seçimlik borca konu edimlerin eşit değerde olması gibi bir

İrem Yayvak Namlı / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2019

(3) Seçimlik Borç Görüşü Seçimlik cezaî şart bakımından alacaklının seçim beyanının hukuki niteliğinin, TBK m.86-87 (OR m.72) anlamında “seçimlik borç (Wahlobligation)” olduğunu ileri süren başka bir görüş de vardır(500). Seçimlik borç halinde borçlu, birden fazla edim arasından yapılacak bir seçim sonunda, yalnız birinin ifası ile sorumlu tutulmaktadır(501). Seçimlik borç mevcut ise borcun konusu birkaç edimden oluşmakla birlikte, seçim ... yükümlülüğüdür (TBK m.87)(503). Seçimlik cezaî şartın, seçimlik borca benzediği nokta, birçok edim içinden sadece birinin ifa edilecek olmasıdır. Bununla beraber

Aydın Alber Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

i. Seçimlik Borç Görüşü Seçimlik borç kavramı TBK m. 87 hükmünde açıklanmaktadır. Hükümde, seçimlik borçlarda, hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça, edimlerden birinin seçiminin borçluya ait olduğu belirtilmektedir. TBK’da bir seçimlik borç tanımı yapılmamıştır. Bununla beraber seçimlik borcun, borcun konusunun birden fazla edimden oluştuğu ve bunlardan birinin seçiminin alacaklı, borçlu veya üçüncü bir kişinin iradesiyle gerçekleşerek borcun sona erdiği durumlarda söz konusu olduğu söylenebilir(411). Seçimlik borçta en az iki aslî edim borcun konusunu oluşturur ve alacaklı, borçlu

Burcu Zengin Özküçükparlak / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2021

bbb. Doktrinde İleri Sürülen Görüşler Doktrindeki bir görüş, seçimlik borçta alacaklının seçim hakkını kullanmaması halinde bu hakkın borçluya ... seçimlik borçlarda seçim hakkını kullanmayan alacaklının, bu hakkının borçluya geçeceği açık biçimde düzenleyen BGB § 264 hükmünden almaktadır(448). Söz ... bir kategori olarak ele alınmayıp genellikle seçimlik borçlar içinde değerlendirilmektedir(457). Bu sebepten tahsis kaydıyla satım bakımından tahsis işlemini yapmaktan kaçınan alacaklının durumu da, seçimlik borçlar içinde ele alınarak aynı şekilde değerlendirilmiştir. Seçimlik borçlarda seçim hakkının

Yavuz Can Aslan / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2020

ccc. Şahıs Bakımından Seçimlik Borç Tarafların borçlunun sözleşmede kararlaştırılan ifayı üçüncü kişi veya alacaklıdan herhangi birisine gerçekleştirebileceği yönünde anlaşmaları durumunda bir seçimlik borç kararlaştırılmış olacaktır. Burada seçim yetkisini karakterize eden husus, ifanın yapılacağı kişi ... (subjektive Wahlschuld) olması doğaldır. Borcun şahıs bakımından seçimlik olması durumunda da niteliği uygun düştüğü ölçüde konu bakımından seçimlik borçlara ... şahıs bakımından seçimlik borç yönünde mi olduğu konusunda karar vermek için, yukarıda da belirtildiği üzere, sözleşme alacaklısının üçüncü kişiden

Fatih Gündoğdu / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2014

II- Seçimlik Borç ve Seçimlik Yetki A- Seçimlik Borç TBK m.87’ye göre seçimlik borçlarda, hukuki ilişkiden ve işin özelliğinden aksi anlaşılmadıkça, edimlerden birinin seçimi borçluya aittir. 818 sayılı Borçlar Kanunu’nda birden ziyade şeylere taalluk eden borç tarzına ifade edilen seçimlik borç(362 ... yapılmasını veya verilmesini şamil olup da borçlu bunlardan yalnız biriyle mükkellef tutulabilirse...” denilmek suretiyle seçimlik borcun tanımı yapılmış olmasına karşın, TBK m.87’de tanım vermekten kaçınılmış, bunun yerine doğrudan “seçimlik borç” denilmiştir. (363) TANNENWALD, Unmöglichkeit der Leistung

F. Esra Korkut / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2024

yapan kişinin seçimlik hakkı olarak kabul etmişken, bazı yazarlar(94) bu seçimin taşılmış arazi malikine bırakıldığını ve dolayısıyla bir seçimlik borcun ... mülkiyetini devretmek şeklinde seçimlik borcu söz konusu olacaktır. Borcun konusunu irtifak hakkı tesis etmek veya mülkiyeti devretmek edimleri oluşturur ve ... olacağı için seçimlik hak – seçimlik borç tartışmasında temel alınacak bir ölçüt değildir. Tarafların aralarında anlaştığı bir durumda ise edimi belirleme yetkisinin taşılmış arazi malikinde olacağını kabul etmek gerekir(100). Sonuç olarak taşılmış arazi malikinin borcu seçimlik borçtur ve taşılmış arazi maliki

Aslı Çavuşoğlu / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2020

4. Seçimlik Borç a. Genel Olarak Seçimlik borç, birden fazla asli edimi içeren, ancak borçlunun bu edimler arasından seçeceği bir tek edimi yerine getirmekle yükümlü olduğu borçtur(381). Örneğin, borçlu alacaklıya 100.000 TL karşılığında arabasını ya da evini satmayı borçlanmışsa seçimlik borç söz konusudur. Seçimlik borçlarda borç, sözleşmenin kurulduğu andan itibaren mevcuttur; ancak birden çok edim olması sebebiyle hangi edimin yerine getirileceği ... ettiğinde borç sona erer(383). Seçimlik borçlarda edimlerden birinin imkânsızlaşması halinde hukuki sonucun ne olacağına ilişkin olarak kanunda bir

Rona Serozan, Başak Baysal, Kerem Cem Sanlı / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

V. EDİMİN TEK YANLI OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ: SEÇİMLİK YETKİ Nasıl edimin belirlenmesi denince akla çeşit borcuyla seçimlik borç geliyorsa, edimin ... . Evvelce ele alınan seçimlik borçta, mevcut iki edim yükümü arasında seçme şansı ama tek bir edimi tenfiz zorunluluğu vardı: Duo in obligatione, unum in ... , seçimlik yetkide, seçimlik borçtan ayrımlı olarak, edimin konusu daha baştan bellidir, belirlidir, tektir. Şu var ki ta baştan belirli bu tek ve başat edimin ... : Seçimlik borçta seçenekli edimler eş düzeyde yan yana dururlarken, seçimlik yetkide arka arkaya dizilidirler. Seçenekli edimlerin eş değerli mi (eğer

Yasemin Kabaklıoğlu Arslanyürek / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2018

İmge Hazal Yılmaz Tekin / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

4.1.2.2.Alacaklının Temerrüdü Bakımından Değerlendirmeler Seçimlik borçlarda alacaklının temerrüdü, özellikle seçim hakkının alacaklıya ait olduğu ... temerrüdüne düşer. Zira, alacaklının seçim hakkına sahip olduğu bir seçimlik borç, edimin ifasının gerçekleşebilmesi bakımından alacaklının bir davranışının ... edilmektedir(2030). Seçim hakkının alacaklıya ait olduğu bir seçimlik borçta, alacaklının seçim hakkını kullanmaması sebebiyle temerrüde düşmesi hâlinde ... olduğuna ve seçimlik borçta da edim belli olmadığından tevdi gerçekleştirilemediğine göre, hükmün uygulanması gereken bir durumun olduğu kabul edilebilir

Gülşah Sinem Aydın Ateş / On İki Levha Yayıncılık, Ağustos 2022

ayrıca düzenlendiği görülmektedir. (1119) Genel olarak seçimlik borcun ifası bakımından bkz. İpek, s. 184; Ateş, s. 182. (1120) Gürsoy, Mal Vasiyeti, s ... , Art. 484 ZGB, N. 17; PraxKomm Erbrecht-Burkart, Art. 484 ZGB, N. 43. (1123) Genel olarak seçimlik borcun ifası bakımından bkz. Ateş, s. 183. (1124) Serozan, İfa, § 7, N. 15; Kocayusufpaşaoğlu, Borçlar Genel, § 7, N. 4; Ateş, s. 182-183. (1125) Genel olarak seçimlik borcun ifası bakımından bkz. Ateş, s. 184; Özer Seliçi, “Seçimlik Borçların İfası”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, C. 34, S. 1-4, Y. 1968, (s. 375-399), s. 392-393; Gümüş

İmge Hazal Yılmaz Tekin / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

4.1.2.1.2. Seçim Hakkı 4.1.2.1.2.1.Genel Olarak Seçimlik borç gereğince, borçlanılan ve ancak birini ifa ile borçlunun borcundan kurtulacağı birden ... yapılması da mümkündür(2000). (1984) SELİÇİ, Seçimlik Borç, s. 385; OĞUZMAN/ÖZ, Cilt I, s. 299. (1985) von TUHR/PETER, s. 79; GUHL/KOLLER/SCHNYDER/DRUEY, s ... /BURCUOĞLU/ALTOP, 1988, s. 1082; SCHOLZ, s. 190; EREN, Genel, s. 986; SELİÇİ, Seçimlik Borç, s. 386; WULLSCHLEGER, CHK OR Art. 72, N. 4; SOERGEL/WOLF, BGB ... . 193; SCHOLZ, s. 190; ŞENGÜL, s. 221; HATEMİ/GÖKYAYLA, s. 232. (1987) SELİÇİ, Seçimlik Borç, s. 386, 387; OĞUZMAN/ÖZ, Cilt I, s. 300; EREN, Genel, s

İrem Toprakkaya / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2021

f. Seçimlik Dava Seçimlik dava, esasen bazı seçimlik borçlarda söz konusudur(587). HMK m. 112. uyarınca “seçimlik borçlarda, seçim hakkı kendisine ait olan borçlu veya üçüncü kişinin bu hakkı kullanmaktan kaçınması hâlinde, alacaklı seçimlik dava açabilir”. Bir borcun konusu iki veya daha fazla edim olduğunda bunlardan sadece birinin ifası ile borç sona erecek ise, bu borçlara seçimlik borçlar denir. Seçimlik borçlarda seçim alacaklıya veya ... seçimlik borcun borçlusu değil, üçüncü kişidir. Arabuluculuk ise, uyuşmazlığın tarafları arasında yürütülen ve tarafların anlaşmaya varmasını hedefleyen

Burcu Çavuş / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2022

5.1.11. Seçimlik Davada Talepler Hakkında Karar Verilmemesi Seçimlik borçlarda seçim hakkı alacaklıda olduğu durumlarda, alacaklı seçimlik ... dava niteliğinde olur (HMK m. 112). Alacaklı davacı, açacağı seçimlik davada davalı borçlu veya üçüncü kişinin seçimlik borçlardan birisine alternatif olarak mahkum edilmesini ister. Seçimlik borcun varlığı, seçimlik davaya objektif dava birleşmesi niteliği kazandırmaz, borcun konusu seçimlik edim ... edilemez.(504) Bununla beraber bu mahkûmiyet seçimlik borçlara yönelik olmalı ve nihaî kararda bu borçların seçimlik oldukları özellikle belirtilmelidir

Mehmet Köle / On İki Levha Yayıncılık, Eylül 2020

sadece birisini ifa etmekle yükümlü olduğu borca seçimlik borç denir(323). Seçimlik borçta borçlunun, borcun konusu oluşturan edimlerden seçtiği veya alacaklı ya da bir üçüncü kişi tarafından seçilen edimi ifa etmesiyle borç sona erer(324). Seçimlik borçlarda, seçim hakkına sahip olan borçlunun veya ... tarafın seçimine göre seçimlik borçlardan birine mahkûm edilmesini ister(326). Bu nedenle mahkeme davacı alacaklının talebinin hukuka uygun olduğuna kanaat ... yer alan diğer edimi yerine getirmekle ilâma bağlı borcundan kurtulabilir. Gerçekten maddî hukuka göre de seçimlik borçlarda seçim hakkının borçluda

Mesut Kaya / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2021

mahiyetinde olacağı kuşkusuzdur. İhraççının edimlerinin TBK m. 87 anlamında seçimlik borç mu yoksa seçimlik yetki(96) olarak mı değerlendirilmesi gerektiği önem arz etmektedir. Seçimlik borçta sözleşmenin kurulması anında iki farklı edim bulunmaktadır ancak bu edimlerden hangisinin ifa edileceğinin tercihi, taraflara veya bir üçüncü kişiye bırakılmıştır. Eren(97) ve Seliçi(98) seçimlik borcu, borçlunun birden fazla edimden sadece birini yerine getirmekle yükümlü ... almaktadır(99). Seçimlik borçta edimlerden bir tanesinin imkansızlaşması diğer edimin talep edilmesini engellemeyecek iken seçimlik yetkide asıl edimin

Fatih Gündoğdu / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2014

2- Seçimlik Borçta Edimin İmkânsızlaşmasının Sonuçları Seçimlik borçta edimlerin bazılarının veya tamamının imkânsızlaşması halinde durumun ne olacağına ilişkin Türk Borçlar Kanunumuzda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.(369) Bu sebeple mesele genel hükümler dikkate alınarak çözülmek gerekecektir. (369) Alman Medeni Kanununda ise, seçimlik borçlarda edimlerden birinin baştan itibaren imkânsız olması veya sonradan imkânsızlaşması halinde borç ilişkisinin geri kalan edimlerle sınırlanacağı, ancak bu imkânsızlığa seçim hakkına sahip olmayan tarafın sebebiyet vermesi halinde ise bu sınırlamanın söz

Kadir Baş / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021

. Kanımızca bu konuda, seçimlik borçlarda seçim hakkının kullanılmasına ilişkin kurallardan kıyas yoluyla yararlanılabilir. TBK m. 87 uyarınca seçimlik borçlarda, borcu belirleme yetkisi borçluya aittir. Borçlu, bu yetkisini sözleşmede bir süre kararlaştırılmışsa bu süre de, böyle bir süre kararlaştırılmamış ... , nitelikleri açısından pay edindirme yönteminin tespit edilmediği sözleşmeler ile benzerlik göstermektedir (bkz. § 9/II/A/3/e). (53) Şengül, M.: Seçimlik Borçlara İlişkin Temel Özellikler ve Seçimlik Borçların İfası, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2011, C. 15, S. 3-4, s. 222; Aras, A.: Seçimlik