Lexpera, Mayıs 2018

Takas

ile ABC A.Ş’ye olan borcunu takas etmesi mümkün müdür? 2) (A), 10.000 USD’lik borcunun muaccel olduğu gün olan 01.06.2018’de (M)’yi arayarak, (M)’nin ... soruda takas beyanında bulunan kişi (A) değil (M) olsaydı, yanıtınız değişir miydi? 4) (M)’nin 01.07.2018 tarihinde havuzun fayanslarını hala döşemediği ve havuzu teslim etmediği varsayımında bu tarihte yapacağı takas beyanının geçerliliğini değerlendiriniz. 5) İşleri bir anda kötüye giden (A)’nın ... vermek için alacağını takip etmediği ve takas beyanında bulunmak istemediği varsayımında, (M)’nin kira borcuna kefil olan (K)’nin elinde bir hukuki imkan

Lexpera, Temmuz 2018

Ceza Koşulu • Alacağın Devri • Takas

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1290 - 1291

D.Günümüzde Takas İstanbul Dönemi 5941 sayılı Çek Kanunu m. 8.1’de TCMB’nin çeklerin banka şubeleri arasında hesaben ödenmesini sağlayacak ve tüzel ... altına alınmıştır. Diğer bir anlatımla, TCMB’nin daha önce BTOM bünyesinde yürüttüğü çek takası faaliyetlerini başka bir kuruluşa devredebileceği düzenlenmiştir. Bu hükme istinaden TCMB tarafından yayımlanan “Çek Takas Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik(48) (Takas Yönetmeliği)” ile birlikte elektronik ortamda işletilen yeni bir Çek Takas Sistemi (Sistem) kurulmuş, takas odası faaliyetlerinin yürütülmesi için İstanbul Takas ve Saklama Bankası Anonim Şirketi (Takas

Müjgan Tunç Yücel / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2020

VII. TAKAS Kanun konkordatoda takas bakımından iflasta takasa ilişkin m.200 ve 201 hükümlerine yollama yapmıştır. Ancak burada takas bakımından esas olan geçici mühletin ilanı tarihidir. Yani geçici mühletin ilanı tarihinden sonra takas yapmak isteyen alacaklıların m.200’deki olumsuz şartları taşımaması gerekir. İflasta takası düzenleyen m. 200 şu şekildedir: Alacaklı alacağını müflisin kendinde olan alacağı ile takas edebilir. Aşağıdaki hallerde takas yapılamaz. 1- Müflisin borçlusu iflas açıldıktan sonra müflisin alacaklısı olursa; 2- Müflisin alacaklısı iflas açıldıktan sonra müflisin

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1277 - 1284

I.TAKAS ODASININ TANIMI, TEMEL ÖZELLİKLERİ VE FAYDALARI Takas odası, bir kıymetli evrak türü olan çeklerin, farklı bankalar arasında karşılıklı ... hesaplarındaki karşılıklı alacak ve borçları merkez bankası gözetiminde mahsuplaştıran kuruluştur. Bu sayede bir çek hamilinin, elindeki çeki, takas odasına üye olan herhangi bir bankaya teslim ederek muhataptaki karşılığı tahsil etmesine olanak tanınmaktadır. Hesapta karşılık bulunmaması durumunda ise takas ... alacağının takibi ve tahsili kolaylaştırılmaktadır. Aşağıda ayrıntılı olarak inceleneceği üzere çekin takas odasına ibrazı ancak bankalar vasıtasıyla

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1285 - 1287

1.Takas İstanbul’dan Önceki Dönem A.Türkiye’deki İlk Örnekler ve Bankalar Arası Takas Odası Merkezi’nin (BTOM) Kurulması Türkiye’de çek takasının ilk örnekleri Osmanlı Bankası tarafından gerçekleştirilmiştir(29). Önceleri İstanbul’da yürütülen takas odası faaliyetleri, 1931 yılında Türkiye ... ise İzmir’de takas odaları kurulmuştur(32). 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nun (TCMBK) yürürlüğe girdiği 1970 yılında, TCMB’nin çek takası faaliyetlerindeki görevi ilk kez kanunî bir düzenlemeye konu olmuştur. TCMBK’nın 55. maddesinin ikinci fıkrası, TCMB’nin “mevcut veya ilerde

Lexpera, Haziran 2018

Borçlu Temerrüdü • Ceza Koşulu • Alacağın Devri • Takas

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1287 - 1289

B.BTOM Nezdinde Yürütülen Fizikî Çek Takası Dönemi BTOM nezdindeki takas faaliyetleri, çek yapraklarının takas odasına fizikî olarak ibraz edilmesi ve incelemelerin doğrudan senet üzerinde yapılması esasına dayanan fizikî takas dönemi ile başlamıştır. Bugün için çek takası elektronik ortamda yapılmakla birlikte, fizikî takasın işleyişinin açıklanması çek takas sisteminin anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Mülga BTOMY uyarınca çekte fizikî takas faaliyetlerinin işleyişi kısaca şu şekildedir: Takas odasına üye olan bankaların temsilcileri, çek hamilleri tarafından kendilerine teslim edilen

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1292 - 1294

III.TAKAS İSTANBUL BÜNYESİNDE ÇEK TAKAS SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ 1.Çek Takas Sisteminin İşleyişine Dair Genel Bilgiler Takas İstanbul nezdinde faaliyet gösteren Çek Takas Sistemi’nde, çek takasına ilişkin sürecin genel olarak ne şekilde işleyeceği, devam eden sayfada yer verdiğimiz “Şekil 1” ile izah ... . Bunlar sırasıyla; 1)Çekin muhatap bankadan başka bir bankaya (=katılımcı banka) ibraz edilmesi üzerine, bu bankanın takas odasına başvurması ve çek bilgilerini elektronik olarak takas odasına iletmesi, 2)Takas odası tarafından muhatap bankaya provizyon(52) sorulması ve gelen cevabın tekrar katılımcı

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1327 - 1329

koyucu çekin ibrazı ve ödenmesi konularında çek hamiline bazı kolaylıklar sağlamıştır. Bunlar arasında çekin bir takas odasına ibraz edilebilmesi olanağı da yer almaktadır. TTK m. 798 uyarınca çekin takas odasına ibrazı, ödeme için ibraz yerine geçer ve muhatap bankaya yapılan ibraz ile aynı hukukî sonuçları doğurur. 2. Takas odası, bir çek hamilinin elindeki çeki, takas odasına üye olan herhangi bir bankaya teslim ederek muhataptaki karşılığı tahsil etmesine olanak sağlayan aracı kuruluştur. Bu anlamda takas odası, çeklerin farklı bankalar arasında karşılıklı olarak ibraz edilebilmesini ve bankaların

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1295 - 1298

2.Çekin Muhatap Bankadan Başka Bir Bankaya İbraz Edilmesi ve Takas Sürecinin Başlatılması Çek hamilinin, çeki muhatap bankadan başka bir bankaya ... kurala istisna oluşturabilecek bir husus, çekin takas odasına ibrazı amacıyla başka bir bankaya verilmesidir(58). Bu takdirde çekin verildiği bankanın, çeki takas odasına ibraz etmesi de geçerli bir ibrazın sonuçlarının doğurmaktadır (TTK m. 798.1). Bir çekin takas odasına ibrazı, sadece bankalar tarafından yapılabilir(59). Banka dışındaki bir çek hamili, çeki doğrudan takas odasına ibraz edemez. Dolayısıyla çekin takas odasına ibraz edilebilmesi için

Burak Özen / On İki Levha Yayıncılık, Nisan 2021, Sayfa: 564 - 567

V. TAKAS Takas hakkı, aynı türden ve karşılıklı iki alacağın sona erdirilmesine yarayan bir yenilik doğuran haktır. Takas beyanı muhataba ulaşınca ... alacakları bakımından takas hakkının bulunup bulunmadığını da ele almak gerekir. Bu hakkın söz konusu olması için, karşılıklı alacakların aynı türden olmaları ... açma sözleşmelerinden doğan alacağıyla takas edilmesi mümkün olmayacaktır. Alacakların aynı türden olmaması böyle bir takasa engeldir. Müşterinin sözü ... miktar paranın ödenmesine ilişkinlerse, takasa elverişli bir durumun mevcut olduğu düşünülebilir. Ne var ki, burada da soruna kuşkuyla yaklaşmak gereklidir

Aydın Alber Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

II. Özel Sonuçlar Pay bedelinin takas yoluyla ödenmesi hususunda yapılan çalışmamız neticesinde ulaşılan özel sonuçlar şöyle sıralanabilir: 1- Takas; türdeş olan, takas beyanı sahibinin ifa edilebilir, beyan muhatabının ise muaccel olan karşılıklı borçlarının sona ermesi yollarından biridir. Pay taahhüdünden doğan borcun takası ise, şirkete karşı sahip olunan bir alacak ile şirketin pay bedelinden doğan alacağının şirketin veya pay sahibinin tek taraflı beyanı ya da bir takas sözleşmesiyle karşılıklı olarak sona erdirilmesidir. 2- Yargı kararlarında, uygulamada ve bazı ikincil mevzuat içerisinde yaygın

Erkan Eren / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

§2. TÜRK HUKUKUNDA MERKEZİ TAKAS KURULUŞLARI I. Genel Olarak SerPK’nın Geçici 8 inci maddesinde, Takasbank’ın yürütmekte olduğu sermaye piyasası ile ilgili iş ve işlemleri herhangi bir izne veya yetkiye gerek kalmaksızın “Merkezi Takas Kuruluşu” sıfatıyla yürütmeye devam edeceği düzenlenmiştir. SerPK’nın “Merkezi takas kuruluşları” başlıklı 77 nci maddesi; “(1) Merkezî takas kuruluşları, borsalarda ve teşkilatlanmış diğer pazar yerlerinde işlem ... anonim ortaklık şeklindeki özel hukuk tüzel kişiliğini haiz kurumlardır. Merkezî takas kuruluşlarının kuruluşuna Kurulun teklifi üzerine ilgili Bakan

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1284 - 1285

II.TAKAS ODALARININ TARİHÇESİ VE TÜRKİYE’DEKİ GELİŞİM SÜRECİ Takas odasının tarihteki ilk örneklerinin Orta Çağ döneminde Fransa’ya kadar uzandığı ve ilk takas odası işlemlerinin Fransa’daki büyük fuarlarda gerçekleştirildiği aktarılmaktadır(25). Ancak, modern anlamda çek takas sisteminin temelleri ise 18. yüzyılda İngiltere’de atılmıştır. Gerçekten de çek takas sisteminin bugünkü işleyişi, Londra’da bankalar arasında dolaşarak çekleri toplamak ... kâtiplerin, bankalar arasında uzun seyahatler yapmak yerine şehir merkezindeki bir mekânda çekleri değiş tokuş etmeyi benimsemeleri ile birlikte, bugünkü takas

Çağatay Serdar Şahin / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

§7. Konkordato Mühleti İçerisinde Takas Yasağı I. Genel Olarak Takas Kavramı ve Takasın Şartları Konkordato uygulamasında en hassas noktalardan birisi de mühlet içerisindeki takas yasaklarıdır. Takasın uygulamadaki önemine binaen öncelikle takas kavramının ne olduğu ve bunun karıştırıldığı bazı kavramlardan farkına değinilmesi gerekmektedir. Takas borçlar hukukuna ait bir kavram olup, TBK m. 139 vd. hükümlerinde borcu sona erdiren sebeplerden birisi olarak düzenlenmiştir. Takas kavramının doktrinde farklı tanımları yapılmıştır. Örneğin bir tanıma göre takas, karşılıklı ve muaccel olan aynı cinsten

Yazar Belirtilmemiş / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2020

BÖLÜM 8 TAKAS Madde 8.1 (Takasın koşulları) (1) İki taraf birbirlerine para ya da aynı cins başka edimler borçlu iseler, onlardan her biri ([takas talep eden] “ilk taraf”), kendi alacaklısına (“diğer taraf”) karşı olan borcunu, takas anında; (a) ilk tarafın kendi borcunu ifa etme yetkisi bulunmakta ise; (b) diğer tarafın borcunun mevcudiyeti ve miktarı belirlenmiş ve ifası muaccel ise takas edebilir. (2) Her iki tarafın da borçları, aynı sözleşmeden kaynaklanmaktaysa, [takas talep eden] ilk taraf, karşı tarafa olan borcunu, onun mevcudiyeti ya da miktarı belirlenmiş olmayan bir borcuyla da takas

Selda Taner / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2018, Sayfa: 107 - 116

B. E-HACİZ UYGULAMASINA BENZER BİR ŞEKİLDE E-TAKAS SİSTEMİNİN OLUŞTURULMASI 6183 Sayılı Kanun’un 62. maddesine eklenen hükme ve 79. maddeye ... , kamu alacaklarının hızlı tahsili bakımından idareye ve mükellefe sağlayacağı pratik yararlar noktasında takas için de örnek oluşturabilir. Elektronik ... olmaksızın resen takası gerçekleştirme imkanı bulunmalıdır. Bir başka deyişle vergilendirmeye ilişkin elektronik ortamda yer alan diğer uygulamalarla bağlantılı kılınacak(98) bir elektronik takas sisteminin geliştirilmesi, idareden olan alacağın kesinleştirilmesiyle kendiliğinden gerçekleşmelidir. Elektronik

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1289 - 1290

C.BTOM Nezdinde Elektronik Çek Takası Sistemine Geçiş Çek yapraklarının takas odası merkezine götürülmesini ve aynı gün iki farklı toplantı yapılmasını gerektiren fizikî takasın uzun ve zahmetli olması nedeniyle, çeklerin elektronik takas yöntemiyle ibraz edilmesine yönelik ihtiyaç doğmuş, teknolojik gelişmelere de paralel olarak 18.10.1993 tarihinde İstanbul, 16.4.1998 tarihinde Ankara’da elektronik takas uygulamasına geçilmiştir(45). Çek yapraklarının fiziken ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden ve elektronik olarak takas odası sistemine sokulmasını sağlayan bu sistemin kullanılması

Aydın Alber Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

b. Takas Beyanının Hüküm ve Sonuçları Sermaye borcunu ödemeye yönelik takas beyanı, varması gerekli olan inşaî (yenilik doğurucu) nitelikte bir ... (853). Takas beyanı, takasın şartları oluşmadan yapılamaz(854). Örneğin, taahhüt sahibinin şirketten olan alacağı muaccel değilse ya da şirketin takas beyanında bulunması ihtimalinde pay sahibinin bakiye sermaye borcunu ifa etmesi için halen süresi varsa takas şartları oluşmamıştır. Takasın gerçekleşmesi için gerekli şartların ortaya çıkması, tek başına yeterli olmayıp; ayrıca, şirket ya da pay sahibinin takas beyanında bulunması veya bir takas

Erkan Eren / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

B. Ülkemizde Çeklerin Takasına İlişkin Tarihçe Türkiye’de çek takası faaliyetleri ilk kez Osmanlı Bankası tarafından yürütülmeye başlanmış, TCMB’nin kurulması ile birlikte İstanbul’da faaliyette bulunan takas odası 1933 yılında TCMB bünyesine alınmıştır. Daha sonra çek takasının yaygınlaştırılması amacıyla Ankara ve İzmir’de de takas odaları kurulmuştur. 1970 yılında yürürlüğe giren 1211 sayılı TCMB Kanunu ile TCMB şubelerinin bulunduğu illerde de takas odaları faaliyete başlamıştır. 1985 yılında merkezi Ankara’da bulunan Bankalararası Takas Odası Merkezi (BTOM) kurulmuş ve Türkiye’de gerçekleşen çek takası

Aydın Alber Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

GİRİŞ Sermaye borcunun takas yoluyla ödenmesi, anonim şirkete nakdî veya aynî sermaye konulmasında olduğu gibi ayrı bir ödeme biçimidir. Pay taahhüdünden doğan borç takas yoluyla yerine getirildiğinde şirket, üzerinde doğrudan tasarruf edebileceği kaynaklara kavuşamasa da aslında yapılan işlem ile şirket borçları azaltılmakta ve şirketin likidite durumu iyileşmektedir(1). Takas yoluyla ödeme gerçekleştiğinde bilançonun pasif tarafında yer alan ... borçların sona ermesi arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır. Fakat pay taahhüdünden kaynaklanan borç takas yoluyla yerine getirildiğinde şirket

İbrahim Bektaş, Yasin Barış Özelci / On İki Levha Yayıncılık, Haziran 2025, Sayfa: 1317 - 1318

2.Takas Odasına İbraz Edilen Çeklerin Hataen Ödenmesi veya Ödenmemesinden Doğan Sorumluluk A.Hatalı İşlemlerin İbrazın Geçerliliğine Etkisi Elektronik takas işlemleri gerçekleştirilirken muhatap bankanın dikkatsizliği ya da başka bir sebeple çek takas sisteminde gerekli işlemler tamamlanamamış veya ... ibrazın geçerli olup olmadığı ile düzenleyenin ve takas sistemine üye olan bankaların sorumluluğunun nasıl olacağı incelenmelidir. İbrazın geçerliliği bakımından, katılımcı bankanın çek bilgilerini ibraz süresi içinde, usulüne uygun olarak takas odasına iletmiş olması yeterli kabul edilmelidir. Zira bu

Erkan Eren / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2019

1. ABD’de Takas İşlemleri A. Takas İşlemlerine İlişkin Düzenlemeler ABD’de 1970’li yıllara kadar takas ve saklama hizmetleri, ilgili borsaların birimleri ya da yan kuruluşları tarafından sağlanmakta ve Menkul Kıymetler Piyasası Komisyonunun (Securities Exchange Commission- SEC) takas ve saklama ... değişikliklerle, SEC bu kuruluşlar üzerinde doğrudan bir kontrol sağlamış ve takas kuruluşları anılan Yasanın 17/A kısmı kapsamında SEC denetim ve gözetimine tabi kılınmıştır. Yapılan değişiklikler sonrası menkul kıymetlere ilişkin takas ve saklama işlemleri, menkul kıymet borsaları ve borsa dışı piyasalardan ayrılarak

Aydın Alber Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2021

6. Takastan Feragat ve Takas Yoluyla Ödeme TBK m. 145 hükmüne göre, borçlu takas hakkından önceden de feragat edebilir. Takas imkânının ortaya çıkmasından sonra da takastan feragat edilmesi mümkündür(592). Takastan feragat edildiğinde, takasın şartları sonradan gerçekleşse dahi takas beyanında bulunulamaz(593). Takas hakkından (bu arada sermaye borcunun takas yoluyla ödenmesi hakkından) feragat etmenin taraflar (şirket ve pay sahibi) arasında bir sözleşme gerektirip gerektirmediği konusunda doktrinde iki görüş bulunmaktadır. Bir görüşe göre, takas hakkından feragat edilmesi için karşılıklı alacaklı