Lexpera, Kasım 2018

Zilyetliğin türleri • Zilyetliğin Kazanılması • Zilyetliğin kuvvet kullanma yoluyla korunması • Zilyetlik Davaları • Taşınır Davası • İstihkak Davası

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

§ 5. ZİLYETLİK DAVALARINDAN AYIRT EDİLMESİ TMK m. 981-984 hükümlerinde, zilyetliğin bir hukuki durum olarak korunması düzenlenmiştir(92). TMK m. 981’de zilyetliğin kuvvet kullanma yolu ile korunmasına; TMK m. 982-984 hükümlerinde ise zilyetliğin dava yoluyla korunmasına yer verilmiştir. Bunların ... . Zilyetliğin dava yolu ile korunması iki şekilde olur: zilyetliğin gasbedilmesi hâlinde geri verme davası (TMK m. 982) ve zilyetliğe saldırı (veya saldırı ... ihlal türlerinde, elatmanın önlenmesi davasının açılması zaten mümkün olmaz. Bu sebeple, zilyetlik davalarından saldırıya son verme davasının, elatmanın

Meliha Sermin Paksoy / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

2.ZİLYETLİK DAVALARI Olumsuz irtifak hakkı sahiplerinin de zilyetlik davalarından istifade edeceği kabul edilmektedir(1712). TMK 982 ve 983 zilyetliğin gasbında ve zilyetliğe saldırılarda başvurulabilecek hukuki imkanlardır. Davalının kusurlu olması aranmaz. Değinildiği üzere olumsuz bir irtifak söz konusu olduğunda zilyetlik, TMK 973 II çerçevesinde hakkın fiilen kullanılmasına bağlanmıştır. Olumsuz irtifak hakkı sahibinin zilyetliği, hak zilyetliği olduğu için bu zilyetliğin yolsuz bir tescil dışında gasbedilmesi mümkün olmayacaktır. Taşınmazda yasaklanan faaliyete girişilmesi zilyetliğe saldırı

Abdullah Furkan Korkmaz / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2021

3.Zilyetlikten Doğan Davalar Yoluyla Koruma Eşyanın korunması kapsamında zilyetliğe dayanan koruma imkânları içerisinde zilyetlikten doğan davalar ... bulunabilir veya zilyetlikten doğan davalar basit yargılama usulüne tâbi kılındığı için(60) diğer dava yollarından daha hızlı sonuca ulaşmak isteyen hak sahipleri, zilyetlikten doğan davalara başvurmak isteyebilirler. Bu gibi durumlar karşısında kanun koyucu, zilyetliğin kuvvet kullanılarak korunması ve idari ... doğurmayacağını ifade etmektedir); Nomer/Ergüne, s. 57, N. 174. (60) Kanun koyucu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 4/f. 1, c bendi uyarınca zilyetlikten

Erden Kuntalp / Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü, Aralık 1997, Cilt 0, Sayı 14

. Mürtehinin rehin (alacaklısının) zilyetlik (M.Y. m. 895), zilyetliğe haklılık davası (M.Y. m. 902) açma hakkı mevcut oldukça, ve zilyetliğin isteği dışında ... ifadesinden açıklıkla anlaşılmaktadır. MK. m. 857/c. l’e göre rehnin sona erebilmesi, rehinli alacaklının zilyetlik davalarına açmak yetkisini yitirmiş olmasına ... rehin hakkı sona ermemiş olacaktır. Maddenin de ifadesinden anlaşılacağı gibi, rehin hakkı ancak zilyetlik davaları açma yetkisinin yitirilmesi halinde ... . cümlesine göre çözümlenmesi gerekecektir. MK. m. 857/c. Te göre rızası dışında elinden çıkan nesneyi zilyetlik davaları ile tekrar ele geçirebilmek imkânını

Elif Hazinedaroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

sınırlı ayni hak sahibi olmaması halinde zilyetlik davası açmasının mümkün olmadığı kabul edilmelidir(105). Kiraya veren zilyetlik davalarına ... sözleşmesinin feshi ile birlikte hem kiracı hem de alt kiracı haksız zilyet konumuna gelmektedir. Kiraya verenin zilyetlik davalarından faydalanması mümkündür

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

6.Elatmanın Önlenmesi Davası ile Zilyetliğin Korunması Yolların Karşılaştırılması Zilyetlik durumunu koruyan yollar ile elatmanın önlenmesi ... tespit edebilmek için zilyetlik davaları ile taşınır davasının ayrıca incelenmesinde fayda vardır. Kuvvet kullanma hakkı ile idari yolla sağlanan korumalar ... idari yola isterse de elatmanın önlenmesi davasına başvurabileceğinin belirtilmesi yeterlidir. Zilyetlik davalarında ise elatmanın önlenmesi davasına ... , elatmanın önlenmesi davasına asıl benzeyen dava zilyetliğe saldırı halinde açılabilecek davadır. Her iki davada da haksız bir müdahale söz konusudur

Aziz Çelik / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

3.Zilyetlik Davaları Zilyetliğin korunması, gasp veya saldırı halinde kuvvet kullanımı ile sınırlı tutulmamıştır. Zira gasp veya saldırı anında zilyet kuvvet kullanma imkânına sahip olmayabilir, bu yolu kullanmak istemeyebilir ya da kullanmasına karşılık sonuç alamamış olabilir. Bu ihtimallerde kaybedilen zilyetliğin tekrar tesis edilmesi ya da zilyetliğe karşı yapılan saldırının önlenmesi için zilyetliği koruyan davalar düzenlenmiştir(200). İlk ... açılabilecek olan ikinci dava ise zilyetliğe saldırı halinde bunun sona erdirilmesine, saldırı sebebinin önlenmesine ve zararın giderilmesine yöneliktir (TMK m

Kaan Can Yıldırım / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2024

zaman mümkündür(117). “Zilyetliğin gasbında dava hakkı” başlıklı TMK m. 982 hükmü ise anlaşılabileceği üzere ancak zilyetliğin gasp edildiği hallerde uygulanabilir. Bu dava ile zilyetliği gasp edilen kişi söz konusu malın geri verilmesini talep etmektedir(118). Konumuz olan elatmanın önlenmesi davasının ... gaspa değil fakat saldırıya uğradığı durumlarda açılabilecek olan TMK m. 983 hükmüne dayanan zilyetliğe saldırıya dava hakkı ise elatmanın önlenmesi ... haklılık (taşınır) davasını konu alan TMK m. 989 hükümleri mülkiyet hakkının korunmasıyla alakalı olarak incelenmesi gereken hükümlerdir. Zilyetliğe ilişkin

Faruk Özkan / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2023

3.6.Sebepsiz Zenginleşme ve Zilyetlik Davaları Bir başka tartışılması gereken husus da, zilyetliğe bağlı taleplerin sebepsiz zenginleşme talepleri ile bir arada olup olmadığıdır. TMK m. 989 ve 991 uyarınca açılan taşınır davalarında davalının mülkiyet hakkını iktisap etmediğinden ötürü sebepsiz zenginleşme istemine yer olmadığı ortadadır(169). Aynı durum zilyetliğin gaspı yönünden de aynıdır(170). İyiniyetli zilyedin karineyle“şeyi”mevcut hakkına uygun şekilde kullanması veya ondan yararlanması durumunda, herhangi bir tazminat talebiyle karşı karşıya bırakılamaz. (TMK m. 993/1) Bu madde açısından

Yusuf Can Delipınar / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2022

faydalanamamaktır. TMK m. 992/1’de, tapuya kayıtlı taşınmazlarda hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına tescil bulunan kimsenin ... zilyetlikten doğan dava açma hakkını kullanamaz(166). Örneğin; taşınmaza üçüncü bir kişinin fiili el atması durumunda gerçek hak sahibi, yolsuz tescil nedeniyle ... , zilyetlik davalarıyla korunur.”. (168) NOMER / ERGÜNE, Eşya Hukuku, s. 170. Farklı yönde OĞUZMAN / SELİÇİ / OKTAY - ÖZDEMİR, Eşya Hukuku, s. 253’te tasarruf

Ali Suphi Kurşun / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2021

olduğu ölçüde, zilyetliğe dayanan davalara başvurabilir. Örnek olarak, taşınmazın kiracısı, kiracılık hakkı şerh edilmemiş olsa dahi taşınmazın ... ki aynî hak sahibi olmamakla birlikte şeyin fiilî zilyetliğini elinde bulunduran kişinin, zilyetlik davalarını (TMK m. 982-984) açabilmesi, aynî ... , s. 251-252. (374) Nispi hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesini sağlayan, şerh dışındaki çeşitli kurumlar (zilyetlikten doğan davalar ... , zilyetliğe dayanan davalara (TMK

Elif Hazinedaroğlu / On İki Levha Yayıncılık, Kasım 2023

gelmektedir. Zilyetliği hukuka aykırı olarak kaybeden eski zilyet, dolaysız zilyetliği tekrar kazanmayı amaçlamaktadır. Gasp sebebiyle zilyetlik davası ... , Seçkin Yayıncılık, 2019, s.323 vd. Kira sözleşmesinin sona ermesi halinde kiraya veren malikin zilyetlik davalarına dayanarak geri verme talep edip

Abdüssamet Yılmaz / On İki Levha Yayıncılık, Ocak 2020

). Bu görüşün temelinde, rehin konusu taşınırın zilyetliğinin rehin alanda olması nedeniyle, rehin alanın gerek zilyetlik davalarıyla (TMK m. 982), gerek ... karşı zilyetlik davaları veya ayni hakkı koruyan davalar yoluyla korunması mümkün değildir. Çünkü rehne konu payın değerindeki düşmelerin nedeni çoğu

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

VIII.Zilyetliğin İhlali Davası Rahatsız edici etkilerin önlenmesiyle ilgili başka bir olanak da zilyetliğin ihlali davasıdır (TMK. m. 983) ki bu dava komşu tarafından taşınmaz maliki, yani elinde bulunduran (zilyet) sıfatıyla açılabilir. TMK. m. 983’e göre, “Saldırıda bulunan, şey üzerinde bir hak iddia etse bile, zilyetliği saldırıya uğrayan, ona karşı dava açabilir. Dava saldırının sona erdirilmesine, sebebinin önlenmesine ve zararın giderilmesine yönelik olur.”

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

Medeni Kanunu’nda, zilyetliği koruma yolları ikiye ayrılmaktadır. Bunlardan ilki “zilyetliğin kuvvet yoluyla korunması”; diğeri ise, “zilyetliğin dava yolu ... kullanmamalıdır. Zilyetliğin dava yolu ile korunması ise TMK 982 ilâ 984 maddeleri arasında düzenlenmektedir. Zilyetliğin gasp edilmesi halinde, geri verilmesine

Ahmet Yiğit / On İki Levha Yayıncılık, Mart 2022

aksi yönde görüşe göre ise(267), alacaklının zilyetliği rızası dışında kaybettiği durumlarda, malın zilyetliğinin koruyucu davalar veya taşınır davası ... davası yollarıyla zilyetliği geri alamaz hale gelmesi gerekmektedir. Geri alamaz hale gelene kadar da avukatın hapis hakkı askıda kalacaktır. Zilyetliğin ... zilyetlikten doğan davaları açma hakkı vermektedir. (266) Cansel, s. 26 ve 130-104; İmre, s. 771; Kaytaz, s. 68; Keskinci, s. 44; Saymen ve Elbir, s. 735 ve 757. (267) Oğuzman, Seliçi ve Özdemir, s. 1051; Aynı yönde: Çetiner, s. 173; Dinar, s. 14 ve 123; Nomer ve Ergüne, s. 285; (268) Zilyetliği koruyucu davalar

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

A.Davanın Amacı Zilyetlik davalarındaki amaç, daha önce meydana gelmiş fiili durumun ve bu sebepten oluşmuş huzur ve güvenin bozulmasını önlemek, bozulmuş ise vakit geçirmeden eski hale iadesini sağlamaktır(633). Bu dava zilyetliği korumaya yönelik talepleri içerir. Bu davayla zilyetliğin halihazırdaki ihlali bertaraf edilebileceği gibi, verilen bir rahatsızlığın tekrarlanmasına veya ileride ciddi bir eylemin meydana gelmesine engel olunabilir(634). Bir komşunun taşınmazında aşırı etkilere sebep olmak, söz konusu düzenlemeler ışığında fuzuli işgal olarak nitelendirilmekte ve bu sebeple yukarıda

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Temmuz 2018

olmaksızın gerekli davaları (zilyetlik davası, taşınır davası veya istihkak davası) açabilir. Yine terekeye konu bir taşınmazda şiddetli fırtına sonucu hasar

Sezer Çabri / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2022

olmaksızın gerekli davaları (zilyetlik davası, taşınır davası veya istihkak davası) açabilir. Yine terekeye konu bir taşınmazda şiddetli fırtına sonucu hasar

Melek Bilgin Yüce / On İki Levha Yayıncılık, Şubat 2019, Sayfa: 368 - 369

2. ZİLYETLİK BAKIMINDAN Zilyetliği koruma bakımından uygulama daha rahattır. Daha önce de belirtildiği üzere, ortak menfaati koruma yetkisi, adeta bu tür saldırı durumlarına özelmiş gibi bir algılama nedeniyle bu davalar bakımından tek bir mirasçının koruma talebiyle açtığı davalarda, genelde taraf teşkili aranmaksızın devam edildiği görülmektedir. Elbette davalar dışında, kuvvet kullanma halinde de korumadan diğer mirasçılar yararlanabilir. Zilyetlik davalarından, saldırının sona erdirilmesi, sebebin önlenmesi veya taşınır davası açılması mümkündür. Yukarıda açıklanan esaslar bu davalar için de

Meliha Sermin Paksoy / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2022

D.ZİLYETLİĞE DAYALI KORUMA TMK 973 II uyarınca irtifak haklarının fiilen kullanılması da zilyetlik sayılır. Olumsuz irtifak hakkı sahibinin taşınmaz üzerinde dolaysız feri zilyet olmaması nedeni ile ortaya çıkan fiili durum, bu fıkradaki varsayım ile değiştirilmekte ve olumsuz irtifak hakkı sahiplerine de hak zilyetliği olarak nitelendirilen bir zilyetlik tanınarak bu kişilere de zilyetlik koru masından yararlanma imkânı tanınmaktadır(1699). Bu, aynı zamanda rekabet etmeme veya teminat irtifakı sahibinin de TMK 981 çerçevesinde kuvvet kullanma ve zilyetlik davalarından yararlanma imkânına sahip olması

Bilge Onaran Ertan / On İki Levha Yayıncılık, Mayıs 2023

B.Dava Şartları Zilyetlik davaları özellikle taşınmazlarda önemlidir. Bu davalar sayesinde taşınmazlar üzerinde bir şahsi hakka dayanarak zilyet olanlar, örneğin kiracılar, zilyetliklerini ihlal eden 3. kişilere karşı etkili bir koruma elde ederler(636). Zilyetlik hakkına tecavüzde bulunulan taşınmazın zilyedi gerçi bundan da bağımsız olarak, eğer taşınmaz üzerindeki fiili hakimiyetini örnek olarak kiracı, hasılat kirası sahibi veya intifa hakkı ... zilyetliğin korunmasına yönelik dava açabilir. Aynı şekilde, taşınmaz maliki de haksız zilyede karşı bu davayı açabilir. Bu tür bir dava zilyetliğe tecavüz

Fırat Bayezit / On İki Levha Yayıncılık, Aralık 2019

f. Zilyetliği ve Aynî Hakkı Koruyan Hukuksal Çarelerden Yararlanma Teslime bağlı rehinde (TMK m. 939 vd.), rehin veren tarafından alacaklıya zilyetliğin devrinin yapılması ile beraber alacaklı taşınırın dolaysız zilyedi olmaktadır. Taşınırın zilyedi olarak alacaklı zilyetliğin sağladığı savunma hakkına (TMK m. 981) ve zilyetlik davalarından (TMK m. 982, m. 983) yararlanabilir. Bunların yanı sıra rehin hakkı sahibi olarak aynî hakkı koruyan davalardan da TMK m. 683’ün kıyasen uygulanması sonucu yararlanabilir(40). Buna karşılık rehin alacaklısının rehin konusunun zilyedi olduğundan dolayı TMK m

Prof. Dr. Burak Özen / On İki Levha Yayıncılık, Ekim 2024, Sayfa: 87 - 92

uzlaşmaz bir çelişkiyi barındırması (TMK m. 992: “Tapuya kayıtlı taşınmazlarda, hak karinesinden ve zilyetlikten doğan dava açma hakkından yalnız adına ... zilyetlikten doğan dava açma hakkından yararlanmayı adına tescil bulunan kimseye hasrederken, aynı zamanda, sicil dışı mülkiyet hakkı sahiplerini tez zamanda ... altında bırakmak, ancak böyle bir teşvik çabasıyla açıklanabilir. O halde, sicil dışı müktesipleri, hak karinesinden veya zilyetlikten doğan dava açma ... yansımamış mülkiyeti hak karinesinden yararlandırmamayı, böylesine bir mülkiyetin malikini zilyetliğe bağlı davalardan ve tasarruf işlemleri yapma olanağından