II — TİCARÎ SATIMLARDA SATICININ ŞEYİ VERME BORCUNU YERİNE GETİRMEMESİ VE ALICININ TAZMİNAT HAKLARI
A. Zararın Hesabındaki Usullerin Çeşitleri…
Satılan şey’in teslimini elde edememiş olan alıcı zararını BK. 98 vd. daki genel…
Bu suretle ticarî satımlarda şey’in teslim edilmemesi halinde alıcı üç şekilde tazminat…
1) BK. 98 vd. da gösterilen genel kurallara uygun istenecek tazminat,…
2) BK. 188/II’e uygun istenilecek müşahhas tazminat.…
3) BK. 188/III'e uygun istenebilecek mücerret tazminat.…
Genel kurallara uygun istenebilecek tazminatı yukarda izah etmiş bulunuyoruz.…
B. Zararın Müşahhas Olarak Tayini…
1) Satıcı belli sürede malı teslim etmemesi halinde aynı nitelikte malı iyiniyetle…
2) Alıcının iyiniyetle hareket etmesi şarttır. [(Borçlar Kanunu’nun 188 inci/İBK.…
Alıcı fiatların yükselmesini beklemiş ise kötü niyetli sayılır. Bununla beraber alıcıdan,…
Eğer malların bedelinde düşüklük olmuşsa, diğerinin yerine ikame suretiyle yapılan…
3) İkame alımı henüz ifa edilmemiş olsa dahi, bu akitteki fiat nazara alınır, bu akdin inikat ettiğini isbat alıcıya,…
4) Zararın müşahhas olarak hesaplanması halinde, alıcının semeni ödeme borcu ortadan…
BK. 188 inci maddesinde dahi BK. 96 vd. maddelerdeki genel hükümler tatbik olunabileceğinden,…
C. Zararın Mücerret Olarak Tayini…
1) Satılan şey, borsaya kayıt ve kabul edilmiş olan veya carî fiyatı…
Bu usule göre zararın tâyin edilebilmesi için şu şartların mevcut olması lâzımdır…
a — Malın borsaya kayıt ve kabul edilmiş olması:…
Ticaret borsaları, 5590 sayılı Kanun’da yazılı esaslar dairesinde borsaya dahil maddelerin…
Piyasa fiatı: Orta nev’i ve vasıfta, muayyen cins mallar hakkında bu malların…
Borsa fiatı: Piyasa fiatının diğer bir nev’i olup borsada yapılan satışlara dairdir. Borsaca tesbit olunur.…
b — Malın carî fiatının olması:…
Carî fiat, borsa haricinde, muayyen bir cins malın, muayyen bir ticarî muhitte muntazaman…
Borçlar Kanunu’nun 188 ve 212 nci maddelerindeki «carî fiat» tâbiri geniş bir surette tefsir edilmelidir. Bu maddeler mânasında carî fiat; piyasada…
Rayiç fiat: Mahalli müesseseler tarafından tesbit edilen mücerret fiattır. Rayiç fiat, akdin in’ikat mahal ve zamanına göre, borsa ve piyasa fiatı ise akdin ifa mahal ve zamanına göre tâyin edilir…
2) Eski Ticaret Kanunumuz’un 714 üncü maddesinde dahi zararın müccerret ve müşahhas…
Mebiin borsa veya piyasada rayici olduğu surette müşteri mebii hariçten iştira etmeksizin…
3) Borçlar Kanunu’nun 188/II deki «ticarî muamelesinde satıcı» ibaresi müşahhas metodun ticarî satımlarda tatbik edileceğini sarahaten ifade etmektedir; bunu takip eden üçüncü fıkra da, ikinci fıkranın devamı mahiyetinde olduğundan, mücerret metodun da ancak ticarî satımlarda carî olacağı söylenebilir. Nitekim İsviçre müelliflerinden Oser -…
EN
TR
