Sigortacının Rücu'unda Zamanaşımı

Hâdisede çözülmesi gereken cihet, rücu’a hakkı olan sigortacı halikındaki zamanaşımı süresinin, Türk Ticaret Kanunu’nun 1301 inci maddesinde yazılı olan ödeme tarihinden mi, yoksa haksız fiilden zarar görenler hakkında Borçlar Kanunu’nun 60 ıncı maddesinde yazılı, zarar vuku’una ıttıla tarihinden mi işliyeceği hususunu tayin ve tesbitten ibarettir.

Borçlar Kanunu’nun 60 ıncı maddesi ile, haksız fiilden doğan dâvalar hakkında mutazarrır olan tarafın zararı ve failini öğrendiği tarihten itibaren bir yıllık zamanaşımı kabul edilmiş, rücu’a hakkı olanlar yönünden bir hüküm sevkolunmamıştır. Ancak Türk Ticaret Kanunu’nun 1301 inci maddesinde, sigortacının sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine kaim olacağı yazılı bulunmuştur. Bir hakkın doğumundan önce herhangibir sebeple zeval bulmıyacağı hukukun ana kaide ve prensipleri cümle sindedir. Rücu’a hakkı olanın zarar gören veya mirasçılarına tazminat ödeyebilmesi için, zararın hudut ve şumûlünün tayini ve mirasçıların tesbiti gereklidir. Bu tayin ve tesbit işi ise, bir çok ahvalde az veya çok, zamana ihtiyaç gösterir. Kaldı ki, mirasçıların tesbiti külfeti de rücu’a hakkı olana yükletilemez. Bazı ahvalde, rücu’a hakkı olan bu imkâna da sahip değildir. Bütün bu müddetleri rücu’a hakkı olan aleyhine işletmek hukuk esaslarına ve mantıkına uygun düşmez. Tazminat alacaklısı olduğunu ileri süren kimsenin, yılın son gününde tediye isteğinde bulunması da mümkündür. Böylece ödeme gününde Borçlar Kanunu’nun sözü edilen 60 ıncı maddesinde yazılı bir yıllık zamanaşımı süresi geçmiş olabilir. Halbuki Türk Ticaret Kanunu’nun 1301 inci maddesi rücu hakkını ödeme şartına bağlamıştır. Borçlar Kanunu’nda yazılı bir yıllık sürenin rücu’a hakkı olanlara da uygulanması, hakkın doğmadığı bir devrede sukut ettiği sonucunu hasıl eder. Bu netice ise, yukarıda yazılı ana prensibe aykırıdır. Zarara uğrayan hakkında dâva açma imkânını da derpiş eden kanun koyucunun, rücu’a hakkı olanlar yönünden bu imkânsızlığı tanımamış olması da düşünülemez. Zira, hâdiselerde ayniyet hükümde de ayniyeti icab ettirir. Bütün bu düşüncelerle, ödeme tarihinin zamanaşımına başlangıç olarak kabul edilmesi ve hükmün bozulması lâzımgeldiği kanaatındayız.…