II — KARARIN TAHLİLÎ
A. İşletme Mefhumu:…
- Karayolları Trafik Kanunumuz motorlu taşıtların sebebiyet verdikleri zararın tazmini…
Trafik Kanunu’nun 50 nci maddesinde yer alan "kutlanma” tâbiri ancak, motorlu taşıtın tahsis maksadına, mahiyet ve bünyesine uygun bir kullanma mânasında anlaşılabilir. Bu takdirde "kullanma” sadece “işletme” mânasını tazammum edebilir. Bu…
B. İşletme Mefhumunun Muhtevası:…
Memleketimizde yukarda adı geçen Yargıtay Ticaret Dairesi Kararı’na kadar ilmî ve…
1 ) Sistemler :…
İşletme mefhumunun tefsiri hususunda İsviçre’de üç sistem mevcuttur.…
a — Mekanik tefsir :…
Buna göre ancak, mekanik aksâm, ezcümle motor ve farlar işlediğinde taşıtın işletilmesinden…
b — Otomobilin seyrinde mündemiç tehlikeye (dangers inhérents à la circulation) göre tefsir : Burada…
c — Seyir fonksiyonuna göre tefsir : Bu usulde “işletme, otomobilin tahsis maksadını yani seyri ve taşımayı gerçekleştirmeğe yarayan teknik faaliyetlerin bütünüdür”.…
“Kazanın bütünü itibariyle işletmeye bağlı bulunması vakıası esastır". Bu ifade tarzı “mekanik” tefsir usulüne nazaran Federal Mahkeme’nin daha geniş bir tefsir usulünün biraz tesiri altında bulunduğu ve seyir fonksiyonunu dikkate aldığını farzetmeğe müsaittir…
İşletme mefhumunun muhtevasını tâyin hususunda İsviçre’de ortaya konulmuş olan bu…
Trafik Kanunu’nun 50 nci maddesi hakkında kabul edilen bu kaide malî sorumluluk sigortasını…
Bundan başka Trafik Kanunu’nun 2 nci maddesinin «B» bendinde “trafik” mefhumu tarif…
üzerindeki hal ve hareketleri” ifadesine yer verilmiş olması, tefsir metodlarından…
Trafik Kanunumuz’un metni, izah edilen üç tefsir metoduna da uygun olmakla beraber…
İsviçre’de işletme mefhumunun doktrin ve mahkeme içtihatlarında tafsilen tesbit edilmiş…
Yargıtay Ticaret Dairesi’nin son kararında mekanik tefsir usulü terk edilmiş ve daha…
2) Federal Mahkemenin ve Yargıtay’ın görüşü :…
a — Hareket halindeki taşıtlar:…
aa) İşletme'nin kabul edildiği haller:…
— Sür’ati ne olursa olsun, motörünün muharrik kuvvetinin tesiri altında taşıt yürümektedir.…
— Motör işlemediği halde, taşıt iktisap ettiği sür’atin tesiriyle yürümeğe devam…
— Frenin kendiliğinden veya bir üçüncü şahsın fiili ile çözülmesi üzerine taşıt kendi…
— Taşıt yürüyüş halinde iken şoförün kolu bir kazaya sebep oluyor…
bb) İşletme'nin kabul edilmediği haller :…
— Taşıt elle itilmektedir .…
— Otomobil bir at tarafından çekilmektedir.— Bir motorlu taşıt diğer bi rmotorlu taşıt tarafından çekilmektedir…
— Bir motorlu taşıt yürüyen diğer bir motorlu taşıttan düşürülen bir şeye çarpmaktadır
b — Duran taşıtlar:…
Burada farklı görünüşler belirmektedir.…
— Bir otomobilin gayrı nizami ışıklarla yolun bordüründe durması halinde Federal…
— Motörü stop edilmiş olarak duran bir otomobilin yanında bir atın ürkmesi halinde…
— Fikirlerin en çok ayrıldığı hadise, motörü stop edilmiş bir taşıtın karayolu bordüründe…
— Kapının kapanması münasebetiyle bir yolcunun parmağının ezilmesi hadisesinde Federal…
Ticaret Dairesi Kararı’nda yer alan aşağıdaki italik dizili cümleler eski mekanik…
« Bu maddedeki kullanma, vasıtanın hareket halinde bulunmasını zaruri kılmaz. Taşıma vasıtasının kullanılmağa âmade ve müheyya bir durumda iken, gerek…
Bu formül Federal Mahkeme’nin «işletme, otomobilin tahsis maksadını yani seyri ve…
Böylece Yargıtay «seyri ve taşımayı gerekleştirmeğe yarayan teknik faaliyetler» arasına…
C. İşletmede Kullanılan Şahıslar:…
Aynı dairenin II. No. lu karar bendinde «kamyon muavininin kaza sırasında kamyonu…
Bu kategorinin tesbit edilmesiyle işletmede kullanılan şahıslar haricinde kalan kimseler…
Karayolları Trafik Kanunu 55/VII'de sigortacının sorumluluğu dışında kalan hususlar…
(1) Motorlu taşıt, müteharrik makina veya lâstik tekerlekli traktör sahibinin kendi…
(2) Motorlu taşıt, müteharrik makina veya lâstik tekerlekli traktörün duçar olacağı…
(3) Sigortalı taşıtta veya yedeğinde naklolunan malların bozulması, harap olması…
(4) Her nevi manevi zararlar,…
(5) İstihdam ettiği veya ef’al ve harekâtından hukuken sorumlu bulunduğu kimselerin,…
Sigorta poliçesi umumi şartlarının 2 nci maddesi Trafik Kanunu mad. 55/VII ye nisbetle…
(1) Araç sahibinin (kendi namına işleten dahil)…
(2) Araç sahibinin istihdam ettiği veya fiil ve harekâtından sorumlu olduğu kimselerin…
EN
TR
