V — KONUYU DÜZENLİYEN HÜKÜMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
İdare meclisi üyelerine karşı açılacak mesuliyet dâvasının zamanaşımını düzenliyen…
A. Zamanaşımı sürelerinin tâyini konusunda 309’uncu maddeye atıf yapan 340’ıncı…
B. 309’uncu maddenin uygulama alanı haricinde kalan ve ayrıca özel zamanaşımı süresi de konulmamış bulunan hallerde, zamanaşımı süresi BK. 126/4’e göre beş yıldır. Yalnız sözü geçen maddede şirket ve ortakların idare meclisi üyeleri aleyhine açacakları dâvalar düzenlenmekte, alacaklılar tarafından açılacak dâvalardan söz edilmemektedir. Bu durumda şirket alacaklılarının açacağı dâvaların zamanaşımı, mesuliyetin hukukî mesnedine göre tâyin olunacaktır. Böylece, akde dayanan dâvalarda; varsa o akit için öngörülen özel zamanaşımı süresi, yoksa BK. 125’deki on yıllık genel süre; haksız fiil ve haksız iktisapta ise BK. 60’daki bir ve on yıllık süreler uygulama alanı bulacaktır. Bu suretle alacaklıların dâvasında zamanaşımı süresi, icabında on yıl olabilmekte ve şirketin dâva hakkının beş yılda zamanaşımına uğramasına karşılık alacaklıların dâva hakkının beş yıl daha devam etmesi mümkün bulunmaktadır. Kanun koyucunun alacaklıların dâva hakkını, şirketin ve ortakların
C. 309’uncu maddenin öngördüğü sürelerden öğrenmeden başlıyan iki yıllık süre yeterlidir. Zarar ve fail dâvacı tarafından öğrenildikten sonra dâva açmak için iki yıldan daha fazla süre vermek, dâvacıyı gerekmediği kadar korumak olacaktır. Ancak aynı şey fiilin vukuundan başlıyan beş yıllık süre için söylenemez. Çünkü uygulamada idare meclisinin bir fiilinin veya bir kararının zararlı sonuçlan ekseriya fiilin vukuundan uzunca bir süre hattâ bazen beş yıllık zamanaşımı müddeti geçtikten sonra ortaya çıkmaktadır.…
Nitekim Hükümet Tasarısı'nda zamanaşımı süreleri öğrenmeden itibaren beş ve herhalde…
Bizce Adliye Encümeni Mazbatası’nda yer alan sebepler zamanaşımı süresinin kısaltılmasını…
D. Yine, 309’uncu maddedeki iki ve beş yıllık zamanaşımı sürelerinin sadece 336 ve 337’nci maddelerdeki mesuliyet hallerinde değil de, (zamanaşımının özel olarak düzenlendiği haller haricinde) idare meclisi üyelerinin mesuliyetini gerektiren bütün hallere teşmili ve bu suretle de zamanaşımı sürelerinde bir vahdetin sağlanması isabetli olacaktır. Mamafih 336’ncı maddenin, idare meclisi üyeleri-