Mecburi Mali Sorumluluk Sigortası ve Kara Nakliyatına Müteallik Karar İncelemeleri

1) Hiçbir kimsenin kendi zararından yararlanamıyacağına ilişkin düşünce hukukun ana ilkelerinden biridir. Bu ilke, Borçlar Kanunu’nun 44'üncü maddesinde en açık ve kesin ifadesini bulmuştur. Anılan maddenin malî sorumluluk sigortası yönünden uygulanamıyacağını öngören bir hüküm, açık veya kapalı olarak, Karayolları Trafik Kanunu’nda yer almamıştır. Sözü geçen Kanun’un 232 sayıl Kanun ile değişik 53'üncü maddesiyle yasak kılınan yönü, sigorta sözleşmesinden veya sigortaya âit kanunî hükümlerden doğan ve tazminat miktarının azaltılması veya kaldırılması sonucunu veren istisnaî hallere ilişkindir. Yoksa bu yasak, birlikte sebep olma (müterafık kusur) hâlini hedef tutmaz. Malî sorumluluk sigortası müessesesinin doğmasını zorunlu kılan nedenler ve özellikle bu müessesenin amacı ile ilgili düşünceler de vardan bu sonucu haklı kılar. Gerçekten malî sorumluluk sigortasını zorunlu kılan başlıca neden, taşıt ve araçlarının kullanılmasından zarar görenlerin bu zararlarının derhal ve kolaylıkla tazmini; bu müessese ile güdülen başlıca amaç ise, zarar görene ödenecek tazminat ile taşıt aracını kullananın mal varlığında hâsıl olacak eksilmeyi karşılamaktır. Bu nokta, Trafik Kanunu’nun değişik 51'inci maddesinde yer alan «…

2) Davacı ancak gerçek zararını istemek hakkını hâizdir. Nitekim, Karayolları Trafik Kanunu’nun değişik 50, 51 ve ondan sonra gelen maddelerine göre, taşıt sahibinin hukuken sorumlu ve sigortacının ise, temin etmekle yükümlü bulunduğu husus, taşıtın kullanılmasından doğan zarardan ibarettir. Doğmıyan bir zarardan hukuken sorumluluk ve doğmıyan bir zararın temini söz konusu olamaz. Bu itibarla, zararı meselâ 500 liradan ibaret olan bir kişinin sırf sigorta poliçesinde yazılıdır diye, yine meselâ 5000 Ura istemesine imkân yoktur. Zira maksat, zararın tazminidir. Yoksa, zarar görenin zenginleştirilmesi değildir. Bundan başka, Türk Ticaret Kanunu’nun karar yerinde anılan maddelerinin de olayda uygulama yeri söz konusu olamaz. Şu hale göre, mahkemenin gerçek zararın niteliğini ve miktarını (tahkik ve tesbit) etmemesi de kezalik kanuna aykırıdır.…

3) Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve Karayolları Trafik Kanunu’nun 51'inci maddesinin açık lığına göre, yukarıda yazdı birinci ve ikinci bendlerin kapsamı dışında kalan yönlere ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir. Temyiz olunan hükmün, yukarıda yazdı 1 ve 2'nci bendlerde gösterilen sebeplerden ötürü dâvalılar yararına bozulmasına, …

B. Kararın Tahlili:…

1) Yargıtay Ticaret Dairesi’nin kararında temas edilen hususlardan biri zararın tazmini…