Ülkemizde yakından tanınan(1) Alfred Conard Michigan…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Aralık 1978
Cilt: 9 Sayı: 4
Tuğrul Ansay
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
Amerikan Anonim Ortaklıklarının İçyüzü* Prof. Dr. Tuğrul ANSAY**… Kitabın ismi «Corporations in Perspective». Yazar kitabı son zamanlarda Amerika'da… Amerikan Ortaklıklar Hukuku, Avrupadakinden farklı bir biçimde gelişmiştir. Bunda… Amerikan hukukundan gelen bazı özellikler anonim ortaklıklar hukukunda diğer gelişmelere… Kanunların liberal oluşu bir çok sorunun, yargıç yoluyla hukuk yaratılarak doldurulması… Diğer yandan yasaların gerçek davranışı İktisadî bunalım günlerinde eyaletler üstü… Bunlardan başka vergi kanunlarının da anonim ortaklıklar üzerinde ne denli etkili… Bütün bu gelişmeler ve düzenlemeler içinde Amerikan anonim ortaklıklar hukukunu makro… 30 milyondan fazla pay sahibinin bulunduğu(10) Amerikan Ortaklıklarının sorunları İkinci Dünya Savaşından sonra, Batı iktisadi düzenine dahil büyük endüstri ülkelerinde ilgi çekmiş ve Amerikan Anonim ortaklıklar hukuku hissedilir ölçüde etki yapmağa başlamıştır. Doğu da Japonya'dan Batıda Federal Almanya'ya kadar bir çok ülke mensuplan Amerikan anonim ortaklıklarında mevcut müesseselerden ve yapılan hukuki düzenlemelerden yararlanma yoluna gitmişler, hukuki boşlukları, tehlikeli gelişmeleri (Örneğin insider trading, s. 39, 45) görebilmek için Amerikan hukukunu incelemeğe başlamışlardır. Ülkemizde de 1960 yıllarında Halka Açık Anonim Ortaklıklar adı altında yeni bir anonim ortaklık türü yaratılmak istenmiş ve Amerikan ortaklıklar hukukunun etkisi altında ayrı bir yasa tasarısı hazırlanmıştır. Conard'ın kitabı… Örneğin Avrupa anonim ortaklıkları pay sahibi ve alacaklıların korunmasına ağırlık… Avrupa ve Amerikan hukuklarının karşılaştırılmasından yazarın çıkardığı bir önemli… 1. ve 2. bölümdeki kitabın tümünden duyurular veren canlı bir uvertürden sonra yazar… Vergi beyannamelerine göre 1968 yılında Amerikada yaklaşık 1.500.000, 1970’de, 1.763.000… İnsan unsuru olarak yazar önce işçi sayısını ele almış. 100.000 lerin üstünte işçiyi… Yazar müşteriler ve komşulara («cchabitants» = şirketin fabrikalarının bulunduğu… Görüldüğü gibi 11 ve daha çok ortaklı anonim ortaklıklar tüm anonim ortaklıkların… Özellikle mal varlığı miktarı ve ortak sayısına göre ortaklıklar arasında ortaya… Milyarder anonim ortaklıkların eş özelliği, bunların milyonlarca kişinin hayatına… Milyarder ortaklıkların diğer bir özelliği milletlerarası (çok uluslu) olmalarıdır.… Milyoner ortaklıklar sayıca az olmalarına rağmen yıllık ciroları (100.000 Dolar civarında)… Pay sahibi sayısına göre yazarın ağırlık verdiği ortaklık türleri ise şöyle: Tek… Halka açık benzeri anonim ortaklar 30-300 veya 10-1000 ortaklı anonim ortaklıklardır… Nihayet halka açık anonim ortaklıkların önemine de değiniyor yazar. Halka açık olmak,… Halka açık ortaklıkları ilgilendiren dört husus, yazara göre önem taşımaktadır. Kayıtlı… Kayıtlı olmadıkları halde 500 pay sahibi ve bir milyon dolar mal varlığı bulunan… Üçüncü grubu 300 ve daha çok ortaklı olup geçmişte 1933 tarihle «Securities Act»e… Son grupta ise pay senetleri borsa dışı alınıp satılan anonim ortaklıklar vardır.… Ancak Federal kanunlar dışında eyalet hukuku bakımından da bu çeşitli büyüklükteki… Özellikle yönetim bakımından ortakların oynadığı rolü anlatmak için yazar başka bir… 1) Ortak sayısının yönetime katılma işlerliğini kaybettirdiği ortaklıklar,… 2) Ortak sayısının nisbeten az olduğu ve borsada kayıtlı bulunan veya paylan borsa… 3) Borsada kayıtlı olmamasına rağmen ortak sayısının çok olduğu ortaklıklar,… 4) Ortakların birbirlerini şahsen tanıyabilecekleri (Closely held) ortaklıklar. 5) Payların, çoğunluğunun tek bir kişinin hakimiyetinde bulunduğu «bağımlı» orta… Altıncı bölümü yazar ortaklıklardaki organik değişikliklere ayırmış. Kuruluş bakımından… Bu bölümde yazar ayrıca devir alma (take-over), birleşme, bölünme tasfiye ve sona… Birleşme (fusion) türlerini anlattıktan sonra bu konuda aydınlatmaya ilişkin yasal… Bünye değişikliklerinin birlikte getirdiği çıkar çatışmalarında bağdaştırıcı bir… Yedinci bölümde yazar pay senedi, tahvil ve diğer yatırım senetlerini ele almakta… Amerikan anonim ortaklıkları tasarruf sahiplerinin parasını çekebilmek için çok çeşitli… Yazarın belirttiği gibi 19. asırdaki Amerikan anonim ortaklık kanunları tasarruf… Pay senetlerinin satılmasında borçlar hukukunun temel müesseselerinden olan «hile»ye… Yazar bu konuda ilk elden yapılan «yeni» satışlarla, ikinci elden yapılan satışları…