C) Protesto Düzenlenmesi Usulü
I - Kanunda öngörülen usul…
aa - Senet notere tevdi edilmelidir. Protesto düzenlettirmek isteyen hamil senedin aslını notere tevdi etmek zorundadır. Kambiyo senedi birden fazla nüshalar halinde düzenlenmişse, protesto düzenlenmesini isteyen bir nüshanın yetkili hamili elinde bulunan nüsha ile birlikte kabule gönderdiği nüshayı notere tevdi etmekle mükelleftir. Şayet kabule gönderilen nüshanın iadesinden kaçınılmış ise bu hali tevsik eden bir protestoyu (TTK. 657/Son) elindeki nüsha ile birlikte notere tevdi edilmesi gerekir. Senet bir asıl ve müteaddit suretler halinde düzenlenmişse, senedin bir sureti ile birlikte aslinin ve eğer aslı elinde bulunduran suretin yetkili hamiline teslimden kaçınıyorsa bu hali tevsik eden bir protesto (TTK. 659) ile birlikte senedin suretinin notere tevdii şarttır (TTK. 629/2),…
Senedin notere tevdii, protesto işleminin bitirilebilmesi için gerekli olan süre…
bb - Noterin protesto düzenlenmesinden önce gerekli olan koşulların gerçekleşip…
Noterin dikkât edip araştıracağı hususlar sırasıyla şunlardır:…
1° - Senedin protesto düzenlenmesi mümkün olan senetlerden olması, yani kambiyo senedi özelliğini taşıması gerekir.2° - Hamilin başvurusunun protesto düzenleme süresi içinde olup olmadığına…
3° - Noterin senedi tevdi eden şahsın yetkili hamil olup olmadığını araştırması…
4° - Borçlunun, senet metninden anlaşılabilen def’ilerini dikkate almaya mecburdur. Ancak senedin metninden anlaşılamıyan veya anlaşılması uzunca bir zamana ihtiyaç gösteren def'ileri (örneğin, imzanın inkârı gibi) dikkate almaya ne mecbur ne de mezundur. Ancak, ödeme yasağı kararı Varsa bunu tevsik etmesi koşuluyla noterin protesto düzenlememesi gerekir…
Noterin bu görevleri dışında ayrıca, haksız protestoya alet olmaması bakımından,…
Hamilin gerçekten ibrazı yapıp yapmadığını araştırma mecburiyeti altına giren noter…
Hamilin ibraz yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini araştırmak zorunluluğundan,…
cc - Protesto varakasının muhtevası, protesto varakasında hangi kayıtların…
1° - Protestoyu çeken ve kendisine protesto çekilen kimselerin ad ve soyadları…
2° - Kendisine protesto çekilen kimsenin, poliçeden doğan taahhüdünü yerine getirmeye davet edildiği halde taahhüdünü yerine getirmemiş veya kendisi bulunamamış yahut ticaret yerinin veya meskenin tesbit edilememiş olduğuna dair bir şerhin (TTK. 628/1, b, 1) konulması gerekir. Daha önce de belirtildiği üzere, bu şekilde konulacak bir şerh için noterin senedi ibraz zorunluluğu vardır diyemeyiz. Noter, protesto düzenlettiren hamilin bu hallerinden hangisini yerine getirdiğini soracak ve aldığı yanıta göre bu bentte belirtilen durumlardan birini protestoya yazacaktır. Mu-
3° - Kabul veya ödemeye dair vaki davetin yahut teşebbüsünün yapıldığı yer…
Protesto da bir noterlik işlemi olduğuna göre dairede yapılması gerekli olup bu işlemin…
4° - Hamil tarafından kabule arzedilen bir poliçenin muhatabı ertesi günü;…
5° -Protestoda noterin imzası şarttır (TTK. 628/1, b. 4). Keza, mühürünün de bulunması gerekir (NK. 84/2, b.5). Protestoda ayrıca hamilin de imzasının bulunması gerektiğine dair görüşe…
dd - Protesto varakasının şekli TTK.nun 629. ncu maddesi birinci fıkrasına göre protesto ayrı bir varaka halinde tanzim edilerek poliçeye bağlanır. Üç nüsha halinde düzenlenen bu belgeye (protesto varakası) denilir. Eğer protesto aynı bir poliçenin müteaddit nüshaları veya poliçenin aslı ile bir sureti ibraz edilerek tanzim edilmişse protestoyu bu nüshalardan birisine veya asıl senede bağlamak kâfidir (Bkz.TTK. 655, 658). Diğer nüshalara ve-
ee - Protestoyu düzenleyen noter poliçenin bir suretini protesto varakası…
ff -Türk Ticaret Kanununda protestonun muhataba tebliğini zorunlu kılan herhangi…
7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebligatı yapar.…
II - Uygulamadaki usul…
Protesto düzenlenmesinin maddi ve şekli koşullarının neler olduğunu 6762 saylı Türk…
Konuyu ibraz ve süre yönlerinden ele alarak incelemekte yarar vardır: …
aa - Uygulamada ibraz konusuna tam bir şekilde uyulduğunu iddia etmek olanağı yoktur. Özellikle bankalar tahsil ve iskonto için aldıkları senetleri (ki bankalar bu senetlere «müşteri senetleri» demektedirler) hiçbir şekilde ibraz etmemektedirler. Bankalar, müşterilerinden bu senetleri aldıkları zaman hemen borçluya (muhataba) bir «ihbarname» çıkartırlar. Bu ihbarnamede «Evsafı
Noterler, hamilin senedin süresi içinde ticaret yerinde veya meskeninde ibraz olunduğu…
Yargıtay’ın konu ile ilgili açık bir kararına rastlayamadık. Ancak şu kadarını belirtebiliriz…
EN
TR
