2. Orantılı ücretin müteahhide arsa ve inşaattan aynen verilecek payda indirim yapılması suretiyle belirlenmesi görüşünün eleştirilmesi.
a) Müteahhidin indirilmiş arsa payının inşaat payını da kapsaması yüzünden hak ettiğinden fazla alacağı düşüncesi.…
Bu düşüncenin orantılı ücretin nakden hesaplanmasına gerekçe olarak Yargıtay 15.…
Burada şu hususu hemen vurgulayalım ki, Sungurbey’in bu konudaki eleştirileri isabetlidir. Eğer orantılı ücret aynen belirlenecekse, inşaatın tamamının yapılması için belirli bir arsa payı ve buna bağlı alarak belirli bir kat mülkiyeti (veya inşaata sari müşterek mülkiyet payı ve belli bölümde irtifak hakkı) alacak olan müteahhidin, indirimli arsa payı alınca aynı oranda buna bağlı bir kat mülkiyeti payı alması doğaldır ve bu suretle hakettiğinden fazlasını da almış olmaz. Belki başlangıçta inşaata başlanmamışken sade arsa payı bulunması ve Yüksek Mahkemenin bilirkişiden inşaatın yapılma oranının arsa payına uygulanmasını istemesi, Mah-
b) Orantılı ücreti aynen belirlemenin ileriye etkili fesihle bağdaşacağı, fakat geriye etkili dönme sistemine uymayacağı.…
Sungurbey’in de değindiği gibi, inşaatın yapılan kısmıyla orantılı olarak indirilmiş ücrete tekabül eden arsa payı bölümünün paraya çevrilerek müteahhide bu para tutarının verilmesi ve sözü geçen arsa payı bölümünün geri alınmasının, «müteahhidin borçlu temerrüdüne düşmesi durumunda eski hale getirmeyi (status quo ante'yi, restitutio in integrum'u) amaçlayan dönme (rücû) hakkına yer veren görüşle nicelik, yani bedelin «tutarı bakımından değilse de nitelik bakımından, yani müteahhidin hak etmiş olduğu arsa payı bölümünün de geri alınması bakımından hiçbir farkı kalmamakta, bundan dolayı da bu durumda bu çözümün prensiplere ve amaca aykırılığı bütün açıklığıyla göze çarpmakta ve daha iyi anlaşılmaktadır». Sungurbey’in burada…