a — TSHK m. 126’ya göre, zararın taşıyanın veya adamlarının «...zarar vermek kasdı…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü
Yayın tarihi: Aralık 1984
Cilt: 12 Sayı: 4
Bülent Sözer
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
§ 6. SINIRSIZ SORUMLULUK
I. SINIRSIZ SORUMLULUK KOŞULLARI…
1) Genel Olarak Düzenleme ve Terminoloji…
Söz konusu 126. madde La Haye Protokolü’nün 25. maddesinden alınmıştır. Fakat kaynak…
La Haye Protokolü ile kabul edilen 25. madde aynen şöyledir: «Zarar, taşıyanın veya…
(i) Zarar vermek amacı ile yaptıkları, kasıtlı bir davranışın, veya,…
(ii) Bir zararın meydana gelme ihtimali olduğunu bilmelerine rağmen, pervasızca hareket…
sonucunda ortaya çıkmış olması gereklidir.…
b — Birinci koşul üzerinde fazla tartışmaya gerek duyulmayacak derecede açıktır.…
İkinci koşula gelince: öncelikle taşıyanın veya adamlarının bir zararın meydana gelme…
Kanun’umuzun 126. maddesinde ise «dikkatsizce» kelimesi kullanılmıştır. Bu kelime içerik olarak recklessly veya…
2) Mukayeseli Hukuk…
a — Taşıyanın sınırsız sorumluluğu yabancı doktrin ve mahkemelerin uygulamasında…
Konunun ayrıntılarına girmeden önce, 1929 Varşova Sözleşmesi’nin 25. maddesini hatırlatmak…
Söz konusu 25. maddede La Haye Protokolü ile yapılan değişiklik, kasıt ögesi bakımından…
b — Sınırsız sorumluluk kuralının uygulanabilmesi için, acaba taşıyan ve adamlarının…
Fransız İstinaf Mahkemesi objektif kriterin uygulanmasından yanadır. Bu görüşe göre, taşıyan veya adamlarının davranışları objektif bir surette deeğrlendirilmeli ve örneğin, makul ve tedbirli bir pilot gibi hareket etmiş olup olmadıklarına göre karar verilmelidir(152)…
Belçika İstinaf Mahkemesi ise sübjektif kriterin uygulanması yolunda karar vermiş ve ancak somut olayda taşıyan ve adamlarının bir zararın meydana gelme ihtimalini fiilen ve gerçekten bildikleri ispat edildiği takdirde sınırsız sorumluluk kuralının uygulanabileceğini belirtmiştir(153)…
Amerikan uygulamasında da daha ziyade sübjektif kritere ağırlık verildiğini söyleyebiliriz(154)…
Doktrinde ise, sübjektif kriterin uygulanması savunulmaktadır(155).…
3) Türk Hukuku…
a — Hukukumuzda, bilindiği gibi, kusur, kast ve ihmal olmak üzere ikiye ayrılır.…
İhmal (culpa), failin hukuka aykırı sonucu istememekle beraber, bu sonucun meydana…
Kusur, ağırlık derecesi itibarı ile iki grupta toplanır :…
Ağır kusur; kast ve ağır ihmali ifade eder (culpa lata dolo equiparatur),…
Hafif kusur; hafif ihmali ifade eder(156) .…
İkinci koşul olarak, «bir zararın meydana gelme ihtimali bilinerek, pervasızca davranışlarda»…
Sonuç olarak, Varşova/La Haye Sistemi ile TSHK’nun hükümlerini birlikte ve kusur kavramı açısından ele aldığımız zaman, taşıyalım zarara ağır kusuru, yani kasdı veya ağır ihmali ile yol açtığı hallerde sınırsız sorumlu olacağı, hafif kusuru, yani hafif ihmali ile yol açtığı hallerde ise sınırlı sorumlu olacağı kanısına ulaşmaktayız(158)…
II. BK’nun 55. MADDESİNİN UYGULAMA ALANI…
TSHK’nun 126. maddesinin 2. cümlesi, kanımızca hatalı ve uygulamada sorunlar çıkaracak…
Bu hükme bir anlam verebilmek için, önce Hükümet Tasan- sı’na bakmakta yarar vardır.…
Kanun’un da —kullandığı çok hatalı ifadeye rağmen— büyük bir olasılıkla aynı amacı…
İspat külfetinin konusu bakımından söz konusu hüküm ayrıca sorunlar yaratacak niteliktedir
Tartışma konusu hükmün, taşıyanın adamlarına rücu hakkını düzenlemek amacı ile konulduğu…
O halde, TSHK m. 126, c. 2’deki atfın sadece La Haye Protokolü m. 25 hükmüne yönelik…