Banka Teminat Sözleşmelerinde Genel İşlem Koşulu Denetimi

Şaşırtıcı şartlar ise, aslında yürürlük denetiminin en esaslı ve etkili kısmını oluşturur. Zira uygulamada bankalar (ve hemen hemen genel işlem koşulu kullanan her rasyonel tacir), genel işlem koşullarını karşı tarafa vermekten çoğunlukla imtina etmez. Bunun çok anlaşılır bir sebebi vardır: kişilerin genel eğilimi genel işlem koşullarını okumamak yönündedir. Bu eğilimin altında, pek çok haklı sebep yatar. Bunlardan biri, davranışsal ekonomi bilimi ile çoktandır ispatlanmış, insan olmanın doğasından kaynaklanan, oyun sonu problemidir. Basit bir anlatımla, kredi çeken kişilerin çoğu, krediyi zaten ödeyebileceğine, hiçbir hukuki uyuşmazlık doğmayacağına inanır ve bu nedenle ödeyemezse başına ne geleceği ile (faiz, gecikme cezası, muacceliyet kaydı, teminatların durumu gibi) aslında çok da fazla ilgilenmez. Buna ek olarak, tacir veya tüketici olsun, sözleşmenin karşı tarafının bu genel işlem koşullarını okuması ve anlaması çok zordur. Son olarak, tacirin genel işlem koşullarını anlayabilecek bilgi ve tecrübeye sahip olduğunu düşünülse bile, bu koşulların pazarlığa kapalı olduğu hatırlanmalıdır. Yani tacir okuyup anlasa bile, bu koşulları değiştiremeyeceğini (çoğunlukla) bilir. Hal böyle olunca da okumanın bir anlamı aslında kalmaz. Genel işlem koşulu kullanan taraf bu davranış biçimini bildiği veya tahmin ettiği için genel işlem koşullarını

Alman Medeni Kanunu’nun § 305’te şaşırtıcı şartlar özel olarak düzenlenmekte ve aslında…