EN
TR
“Madde 19/A- (Değişik madde ve başlığı: KHK/703 - 2.7.2018 / m.41/b) Bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar (10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (III) sayılı …
Rekabet Kurumu, bu maddede ifade edilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol…
Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi ile Ankara 11. İdare Mahkemesi,…
3046 sayılı Kanun’un 19/A maddesinde yer verilen söz konusu denetim yetkisine ilişkin…
“vesayet yetkisi istisnai bir yetki olduğuna göre, kanunla öngörülmüş olduğu durumlarda dahi dar yoruma tabi tutulur. Zira istisnai hükümlerin dar yoruma tabi tutulması hukukun bir genel ilkesidir (Exceptio est strictissima interpretations). … Vesayette kıyas olmaz. Çünkü kıyas yapılınca genişletici yorum yapılmış olur.”(41)…
Ayrıca, 2020 senesinde 4054 sayılı Kanun’a getirilen önemli değişikliklere rağmen,…
“Nitekim 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 503. maddesinin ilk fıkrasında açıkça bakanın, ‘bakanlık, merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevli ve yetkili’ olduğu hükme bağlanmıştır.”(42)…
Görüldüğü üzere, her bakan için öngörülen bu düzenleme, 3046 sayılı Kanun’un 19/A…
Bununla birlikte, anılan düzenlemelerde yer alan denetleme yetkisinin, Ticaret Bakanlığı’nın…
“yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliği kural, vesayet denetimine tabi olmaları istisnadır. Dolayısıyla merkezi idarenin mahalli idareler veya kamu kurumları üzerinde sahip olduğu vesayet yetkisi ‘istisnai nitelikte bir yetki (pouvoir exceptionnel)’dir. Vesayet yetkisi istisnai bir yetki olduğuna göre bu yetkinin ayrıca ve açıkça kanunla verilmiş olması gerekir. Bu nedenle hangi işlemler üzerinde hangi vesayet yetkilerinin bulunduğu kanunda açıkça belirtilmelidir. Kanunla vesayete tabi olduğu açıkça belirtilmemiş işlemler üzerinde vesayet yetkisi kullanılamaz.”(44) Dolayısıyla, merkezi idarenin bir temsilcisi olan Ticaret Bakanı’nın, merkezi idarede…
“kanun hangi vesayet yetkisini ayrıca ve açıkça öngörmüş ise vesayet yetkileri ondan ibarettir. Kanunun sözü belirli bir vesayet yetkisini öngörüp öngörmediği konusunda belirsiz ise, bu konuda tereddüt ortaya çıkıyorsa, kanunun o yetkiyi öngörmediği sonucuna ulaşılır.”(47)…
Buradan hareketle, kanun “emir ve talimat (veya direktif)” terimlerine yer vermeyip…
Müteaddit defa vurguladığımız üzere, Ticaret Bakanlığı, Rekabet Kurumunun üst makamı…
Bu durumda, bu makale kapmasında cevaplanması gereken önemli bir soru bulunmaktadır:…
Bu soruların cevabını ararken doğru olan yaklaşımın, yine, idari vesayet yetkisine…
“Kanunsuz vesayet olmayacağı gibi, kanunun ötesinde de vesayet olmaz (Pas de tutelle sans texte, ni au-delà des textes). Diğer bir ifadeyle, vesayet yetkisi, hem kanuna dayanan hem de kanunla sınırlı bir yetkidir.”(53)…
Buradan hareketle, yukarıda önemle vurguladığımız üzere istisnai bir yetki olan idari…
“ilişkili bakanlık üst kurum veya kurulun hiyerarşik amiri, üstü gibi değerlendirilmemelidir…İlişkili bakanlığın üst kurul veya kurumun kararlarını iptal ve değiştirme yetkisi bulunmayıp ancak bunları hukuka aykırılığı gerekçesi ile yargıya taşıması mümkündür.”(55)
Ticaret Bakanı’na 3046 sayılı Kanun’un 19/A maddesiyle verilen “her türlü faaliyet…
“vesayet yetkisi istisnai bir yetki olduğuna göre bu yetkinin ayrıca ve açıkça kanunla verilmiş olması gerektiği, bu nedenle hangi işlemler üzerinde hangi vesayet yetkilerinin bulunduğunun kanunda açıkça belirtilmesi gerektiği”(61)…
ileri sürülebilir ve buradan hareketle anılan denetleme yetkisinin idari yargıya…
Bununla birlikte, içeriği belirsiz olsa da halen yürürlükte olan bir kanunla öngörülmüş…
Keza Danıştay 8. Dairesi, Kangal Kaymakamlığı vs. Kangal Belediye Başkanlığı kararıyla
İdari vesayet yetkisini haiz idari makam, idari yargıya başvurma yetkisini öngören…
“bu durumda idari vesayet makamının, idarenin bütünlüğünü sağlama görevi kapsamında bu tür işlemlere karşı iptal davası açmada dava açma menfaatinin (özel ehliyet) bulunduğu varsayılmalıdır.”(66)…
Gerçi merkezi idare makamlarının, denetimlerindeki kamu tüzel kişilerinin idari işlemlerine…
Keza Danıştay 8. Dairesi’nin yukarıda sözü edilen Kangal Kaymakamlığı vs. Kangal…
“menfaat ihlalinin varlığı taraf ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre belirlenmektedir. Öte yandan, menfaat ihlali koşulunun değerlendirilmesinde, hukuk devleti ilkesine dayanan idari yargı işlevinin göz ardı edilmemesi gerekir. Amaç idari faaliyetlerin hukuka uygunluk denetiminin yapılabilmesi, hukukun üstünlüğünün sağlanması olduğuna göre menfaat kavramının dar değil, geniş yorumlanması gerekir. Bu açıklamalar ve 2918 ve 5442 sayılı Yasalarda Kaymakama tanınmış olan yetki ve görevler ile dava konusu işlemin hukuki etki ve sonuçları birlikte değerlendirildiğinde davacı Kaymakamlığın 2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde tanımlandığı şekli ile dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekmektedir.”(68)…
