Böylece FSEK.’nun koruduğu işlenmeyi şu biçimde tanımlamak olanaklıdır : «İşlenme, bir eserin yaratıcı bir çaba sonucu özelliği olan başka bir şekle sokulmasıdır»(58).…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Nisan 2012
Sayfa: 111 - 122
Ömer Teoman
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2. 1951 Tarihli Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na Göre Çeviri Hakkı
A. 1951 tarihli FSEK. «C) İşlenmeler» kenar başlığını taşıyan 6. maddesinde, «Diğer bir eserden istifade suretiyle vücude getirilip de bu esere nisbetle müstakil olmayan ve aşağıda başlıcaları yazılı fikir ve sanat mahsulleri işlenmedir» demiş…
B. FSEK. m. 6’dan, bir işlenmeden söz edebilmek için şu koşulların varlığının gerekli…
C. Yürürlükteki hukukumuza göre işleme hakkı -hiç kuşkusuz dar anlamda çeviri hakkı…
D. FSEK. m. 8 uyarınca, bir yapıtın sahibi, onu oluşturan, vücuda getirendir. Hemen…
E. Bir yapıt sahibi yapıtının işlenme hakkını üçüncü bir kişiye devredebilir. Gerçekten,…
Nihayet işleme hakkı ile birlikte kazanılan mali haklar, sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı…
F. Hiç kuşkusuz, FSEK.’nun HTK’na oranla getirdiği büyük yeniliklerden biri, yapıt…
Manevî haklardan bir diğerine de FSEK. m. 15’de rastlıyoruz. Buna göre, bir işlenmenin…
Bunun dışında çevirmen çeviri tekniği gereği zorunlu görülen değiştirmeleri yapıt…
G. FSEK.’na göre bir işlenmeden ve bu arada bir çeviriden söz edebilmek için ortada…
FSEK. m. 28 uyarınca, «İlk defa Türkçe’den başka bir dilde yayımlanmış olan bir ilim ve edebiyat eseri yayımlandığı tarihten itibaren on yıl içinde eser sahibi veya onun müsaadesi ile başka bir kimse tarafından Türkçe tercümesi yapılarak yayımlanmamış ise on yılın geçmesi ile bu eserin Türkçe’ye tercümesi serbesttir».…
Gerçekten, yapıt yayımlanmakla sahibinden ayrılmış olur, bu yüzden FSEK. m. 28’de…
Bundan başka, yapılacak çevirinin koşulları, diyelim çeviri hakkının bir bedel karşılığında…
Burada bir tartışmaya da kısaca değinmemiz gerekmektedir. Acaba yabancı dildeki yapıt…
Buna karşılık, acaba Birlik üyesi olmayan bir ülkede yabancı bir dilde yayımlanan…
Bundan başka, yine Ayiter’in haklı olarak değindiği üzere(66)…
Arslanlı(67) ise, süre yönünden çeviri hakkına…
«Türkiye dahilinde neşredilen eserlerde tercüme hakkı diğer mali haklara mütedair hükümlerine tâbidir. Mülga Hakkı Telif Kanununun mer’i bulunduğu zamanda da ayni prensip cariydi. Yalnız Türkiye haricinde münteşir eserlerin tercümesi serbest sayılmış Türkiye dahilinde, hatta ecnebi bir memlekette yayımlanmış olup Türkiye’de tescil edilen eserlerin tercümesi dahi hakkı telife tâbi tutulmuştur. Bu itibarla Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 28. maddesi de, memleketimizde câri olan tatbikat ve 1896 tarihli Antlaşmanın 5. inci maddesi hükmü altında mütalâa edilerek sırf Türkiye dışında…
Türkçe yazılan bilimsel ya da yazınsal yapıtların yabancı dillere çevrilmesine gelince...…
H. FSEK. bazı durumlarda çeviri yapabilme hakkının genişlemesini kabul etmiştir.…
FSEK. m. 32’de anılan nutukların haber ve bilgi verme amacıyla çoğaltılması, genel yerlerde okunması ya da radyo aracılığı ile ve diğer biçimlerde yayımı serbesttir. Fakat yasa m. 32, f. 3’de «Bu söz ve nutukları birinci fıkrada zikredilenden başka bir maksatla çoğaltmak veya diğer bir suretle yaymak eser sahibine aittir» demektedir.…
Ayrıca, FSEK. m. 34, eğitim ve öğretim için seçme ve toplama yapıtlar hazırlanırken,…
FSEK. m. 36 uyarınca, Basın Yasası’nın 15. maddesi saklı kalmak koşuluyla basın ya…
Kişisel kullanma durumunu düzenliyen FSEK. m. 38’e ise daha önce değinmiştik. Nihayet…
I. Son olarak ana hatları ile yapıt sahibinin ve çevirmenin hangi biçimlerde korunabileceği…
Daha önce de belirttiğimiz gibi, yasa bir yapıttan onu işlemek suretiyle yararlanma…
Fikir ve sanat yapıtları üzerindeki haklarla ilgili hukuk davaları ı) tecavüzün ref’i,…
FSEK. m. 66’ya göre: «Manevi ve mali hakları tecavüze uğrayan kimse tecavüz edene karşı tecavüzün ref’ini dava edebilir». Örneğin,…
Bir yapıt hak sahibinin izni alınmaksızın başka bir dile çevrilmişse, yasa, yapıt…
Tecavüzün men’i davası ise, fikir ve sanat yapıtları üzerindeki manevi ve mali haklara…
Ceza davalarına gelince... FSEK. m. 71, b.4’den anlaşılacağı üzere, çevirilerde asıl…
Hemen ekliyelim, FSEK. m. 75, f. 1 uyarınca, yasada öngörülen suçlardan dolayı ceza…
Çevirmenin hakları ise kısaca şöyle özetlenebilir. Yasa işleyenin özelliğini taşıyan…
İşleyenin özelliklerini taşıyorsa, işlenme de bir yapıt olarak kabul edildiğine göre,…
Son olarak şunu da belirtelim ki, sahibinin izni olmadan işlenen bir yapıt asıl yapıt…