2. Vasiyetnamenin yorumunda, miras hukukunun kendine ait özellikleri göz önünde bulundurulmak zorundadır. Bu sebepledir ki, irade beyanlarının yorumuna ilişkin olarak borçlar hukukunda kabul edilen esaslar, vasiyetnamenin yorumunda ancak uygun düştükleri ölçüde uygulanabilirler. Vasiyetnamenin karşı tarafa yöneltilmesi gerekmeyen ve her zaman serbestçe geri alınabilen tek taraflı hukuki işlem niteliği nedeniyle, dürüstlük kuralı ve güven teorisi vasiyetnamenin yorumunda uygulama alanı bulmaz. Zira vasiyetnamede, mirasbırakanın karşısında güveni özel olarak korunmayı hak eden herhangi bir muhatap bulunmamaktadır. 3. Öğretide ve uygulamada oybirliği ile kabul edildiği üzere, vasiyetnamenin yorumu irade teorisine tabidir(2).…
4. Hâkim, vasiyetnameyi yorumlarken, kendisini mirasbırakanın yerine koyarak vasiyetnamedeki tasarrufları inceleyecek ve bunların nasıl anlaşılması gerektiği noktasında yargısal bir faaliyet gösterecektir(3).…
• Vasiyetname Metnine Bağlılık…
• Vasiyetname Dışı Unsurlardan Yararlanma…
• Vasiyetnamenin Düzenlendiği Andaki İradeyi Esas Alma…
•Vasiyetname Lehine Yorum (Favor Testamenti)…
• Yasal Mirasçılık Lehine Yorum…
• Mirasbırakanın Makul Olanı Arzu Ettiğini Kabul Etme…
5. Sağlararası hukuki işlemlerde olduğu gibi, vasiyetnamede de, açıklayıcı ve tamamlayıcı olmak üzere iki ayrı yorum türü söz konusudur(5).…
6. Vasiyetnamenin açıklayıcı yorumu, mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufta beyan ettiği son arzularının ortaya çıkarılması, onun kuşkulu, çapraşık irade beyanıyla gerçekte ne söylemek istediğinin hukuken tespit edilmesidir. Örnek olarak, ölüme bağlı tasarruftaki “araç” sözcüğünün…
7. Kökeni Alman hukuku olmakla beraber, İsviçre ve Türk hukuklarında da büyük ölçüde kabul gören(7)…
8. İşaret edilmelidir ki, tamamlayıcı yorum yoluyla vasiyetnamenin uyarlanması, ölüme bağlı tasarruftaki boşluğun objektif olarak en adil bir şekilde doldurulması anlamına gelmemektedir. Tamamlayıcı yorumda söz konusu olan, mirasbırakanın vasiyetnameden anlaşılan gerçek iradesinden (irade yönelmesinden) hareketle onun farazi iradesi doğrultusunda vasiyetnamenin uyarlanmasıdır. Tamamlayıcı yoruma esas olacak farazi irade, mirasbırakanın vasiyetnameyi düzenlediği ana göre tespit edilmelidir. Buna göre, mirasbırakanın vasiyetnameyi hazırladığı sırada, sonraki değişiklikleri dikkate almış olsaydı, ölüme bağlı tasarrufu ne şekilde düzenleyeceği araştırılmak zorundadır(9)…
9. Yukarıdaki açıklamaların ardından bazı Yargıtay kararlarına baktığımızda,…
10. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin, 01.07.2013, E.2013/9138, K.2013/11282sayılı…
“Davacı dava dilekçesinde, 22.02.2009 tarihinde vefat eden muris L. X.’nın Beyoğlu 9. Noterliğinin 02.08.1994 tarih ve 19264 sayılı vasiyetnamesinde “mahfuz payı oranında” miras alacağını belirttiğini ileri sürerek bunun belirlenmesinde vasiyetnamenin yapıldığı tarihteki yasal düzenlemenin gözetilmesi ve saklı payının miras hissesinin 3/4’ü olarak kabulü ile 9/64 olarak belirlenmek suretiyle vasiyetnamenin tenfizi(ni) … talep ve dava etmiştir.…
Davalı, ölüm tarihinde yürürlükte olan Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre davacının mahfuz hissesinin, miras payının yarısı olduğu (6/64) nedeniyle, davacının tenfiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.…
Mahkemece, murisin 1994 tarihinde vasiyetname düzenlediği ve 2009 yılında vefat ettiği aradan geçen uzun süre zarfında yeniden irade değişikliği yapmadığı gerekçesi ile davacının mahfuz payının vasiyetnamenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan eski Medeni Kanuna göre 9/64 olarak kabulü ile Beyoğlu 9. Noterliğinin 02.08.1994 tarih ve 19264 sayılı vasiyetnamesinin bu pay üzerinden tenfizine… karar verilmiş, hüküm, süresinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.” Birinci zümre mirasçısı olan davacının saklı payının, vasiyetnamenin hazırlandığı…
Vasiyetnamedeki irade yönelmesinden mirasbırakanın kanun hükümleri ile sınırlı bir…
11. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin, 09.12.2013, E.2013/13211, K.2013/17415sayılı…
“Davacı vekili, müvekkilinin kardeşi muris J. L.’ın Ankara 32. Noterliğinin 13.05.1998 tarih ve 10790 sayılı vasiyetnamesi ile mallarını davalılara bıraktığını, Kalemler Köyü Yardımlaşma Derneğinin vasiyetnamenin tanzim tarihinde ve murisin ölüm tarihinde olmadığını … belirterek vasiyetnamenin geçersizliğinin tespiti ile iptalini … istemiştir.…
