VI. Geçici İfa İmkansızlığı Bakımından Değerlendirme
1. Geçici ifa imkansızlığı, kanunda düzenlenmiş bir imkansızlık durumu değildir.…
2. Geçici ifa imkansızlığı, borçlu temerrüdü açısından bir değerlendirmeye tabi tutulduğunda; temerrüdün diğer şartları da gerçekleşmişse, borçlu temerrüdüne yol açan bir durum olarak görülür…
3. İmkansızlığın geçici olması durumunda, ifanın imkânsızlığın ortadan kalkmasına kadar ertelenmesinin tarafların varsayımsal/farazi ortak arzularına uygun olup olmayacağına göre, imkansızlığın etkili olup olmayacağı, diğer bir deyişle borcun sona erip ermeyeceği belirlenmelidir.4. Geçici kusursuz imkansızlık hallerinin bazı durumlarda…
5. Geçici ifa imkansızlığına Yargıtay bakışı ise, bu tür bir imkansızlığın, TBK md.136 anlamında bir imkansızlık oluşturmadığı noktasındadır: “Borç objektif olarak imkansız değil de, geçici bir süre için imkansız hale gelmişse, burada BK 117 maddesinin uygulama olanağı yoktur.”…
Geçici imkansızlıkta tarafların farazi ortak iradelerine göre “akde tahammül süresinin”…
6. Geçici ifa imkansızlığının ortaya çıktığı durumlarda;…
Birinci olasılık olarak; ifa ancak belirli bir zamanda yapılabilecek ifadır;…
İkinci olasılık olarak; alacaklı bakımından ifanın belirlenen zamanda yapılması…
Üçüncü olasılık olarak; geçici ifa imkansızlığının ne kadar süreceği belirsizlikten…
Dördüncü olasılık olarak, sözleşmede geçici ifa imkansızlığı olasılığını da…
“Geçici ifa imkansızlığının ne kadar süreceği belli olmasa dahi, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi sona ermez. İmkansızlık sona erinceye kadar sözleşme askıya alınır. Bu süre en fazla bir yıldır…
ya da…
“Gerek geçici imkansızlık durumunda gerekse geçici imkansızlığın sürekli imkansızlık olarak değerlendirilebileceği durumlarda taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi varlığını korur. Sözleşmeye konu edim, ifası mümkün olan en yakın edime çevrilir; dönüştürülür.”Bu doğrultuda, örneğin bir okul sözleşmesinde, “fiziki/yerinde öğretimin borçluya yükletilmeyen bir sebeple imkansızlaşması durumunda veya ifasının aşırı güçleşmiş olması durumunda fiziki/yerinde öğretim yerine uzaktan öğretime geçilir.….. ”…
7. Okul sözleşmesinden doğan borcun ifası, ancak belirli bir zamanda yapılabilecek bir ifa olarak görülürse…
Aynı şekilde geçici imkansızlığın ne kadar süreceğinin önceden bilinemediği durumlarda…
Belirtmek gerekir ki okul öncesi eğitim gibi ancak belli zaman dilimlerinde verilmesi…
8. Geçici imkansızlığın ortadan kalktığı durumlarda, örneğin salgının kendisinin mücbir sebep sayılmadığı, alınan faaliyet durdurma kararının –hukuki- mücbir sebep sayıldığı bir durumda, faaliyetleri durdurma kararına son verilmesiyle kurumların açılmış olması olasılığında, öğretim alanın yine de sözleşmeyi sona erdirme seçeneklerinin bulunduğu belirtilmelidir. Burada akla önemli/haklı sebeple fesih imkanı (buraya dipnot) gelebileceği gibi öğretim alan yönüyle bundan daha önemlisi ayıplı hizmet hükümlerine başvurmak olabilir. Hizmetin zamanında başlamaması kadar hizmetin belirlenen zaman aralığında devam etmemesi de ayıplı hizmet kavramı içinde değerlendirilecek olduğunda, burada tüketici –seçimlik hakların sahibi olarak- sözleşmeyi sona erdirme şıkkını işaretleyebilecektir…
EN
TR
