Şimdi ele alacağımız bu condictio engellerinin bir bölümü yasanın kurallarına, bir…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi:
Şubat 2022
Son Güncelleme:
Şubat 2022
ISBN:
978-625-432-097-2
eISBN:
978-625-432-119-1
Baskı:
8
Sürüm:
1
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
V. EDİMDEN ÖTÜRÜ ZENGİNLEŞME İSTEMİNİN ENGELLERİ
Edimden ötürü zenginleşme isteminin gereklerinin varlığı, tek başına, bu istemin…
1) Edim zenginleşmesi yolunu tıkayıp condictio’yu bloke eden en önemli kural BK 78…
Bu condictio indebiti engeli, son tahlilde, edimde bulunan kişinin kıymet bilmez,…
Cebri icra tehdidi altında edime zorlanmış olan kişinin önüne böyle bir condictio…
Ama yalnız cebri icra tehditleri değil, aynı zamanda kişisel tehditler de serbest…
Buna karşılık, salt kuşkunun varlığı, bir başına yetmez BK 78 I engelini aşmaya.…
Ticaret K. 1530’un ayrıksı kuralına göre, yasaca saptanmış en yüksek haddi aşan ödemelerin iadesi istemini, fazlanın göz göre göre ödenmesi bile engelleyemez. Özellikle fahiş para ve faiz ödeyen tüketiciyi koruyucu işleviyle olumludur bu kural. Fazladan ödenen para her halde kurtarılır. (Geçerliliği koruyucu indirgeme!)…
Ticaret K. 1530 kuralıyla elde edilen bu adaletli eksiltme (uyarlama) çözümüne, BK…
Edimi, ortada borç olmadığı halde bile bile ödemenin condictio indebiti’yi bloke…
Bu vesileyle vurgulayalım: BK 78 I kuralının condictio indebiti’ye özgü blokajı, condictio indebiti dışındaki edim zenginleşmesi istemlerine uygulanmaz. Nitekim “condictio ob causam futuram” ve “... finitam”, “condictio indebiti”nin bile bile edimde bulunmaya bağlı iade engelini dolanmak için sıkça başvurulan “hile-i şeriyyeleri” oluştururlar.…
Öte yandan, BK 78 I kuralının “condictio indebiti”ye özgü blokajı edim dışı zenginleşme istemlerine de uygulanmaz. 2) Bir başka condictio bariyeri de BK 78 II’de karşımıza çıkar: Kişi, “hataen” gerçekleştirmiş…
Zamanaşımına uğramış olan borcunu sürekli defi hakkının varlığına karşın yanlışlıkla…
Hukuki yüküm olduğunu sanarak (hataen) ahlaki bir yükümü yerine getirmiş olan kişi edimini geri isteyemeyeceği halde, aslında mevcut olmayan (evvelce kapatılmış olan) bir ahlaki borcu yanlışlıkla yerine getirmiş olan kişi bu edimi pekâlâ geri isteyebilir(51)…
Aslında, BK 78 II kuralı genelleştirilerek şöyle de denebilir: Kalıcı biçimde ifa…
3) Kapsamı çok tartışmalı bir condictio bariyeri de BK 81 kuralında göze çarpar:…
Bizim uygulamamızda özellikle evlilik dışı yaşam birlikteliğini sürdürme amacıyla verilenlerin iadesi istemi BK 81 blokajına …
BK 81 kuralının iade yasağı, “adalet arayanın elleri temiz olmalıdır” (nemo auditur...)…
Gelgelelim, aslında zilyetlik hukukuna yakışan kaba bir “in pari turpitudine...”…
İlginçtir, BK 81 kuralında hukuka ve ahlaka aykırı bir amaçla verilenin Devlete mal edilmesi olanağı yargıca tanınmıştır.…
BK 81 kuralının iade yasağının bu eleştiriler ışığında amaca uygun bir sınırlamaya…
Bu alanda geliştirilen öneriler ilginçtir. Kimileri sadece doğrudan doğruya bir suç…
MK 678 II uyarınca, miras bırakanın sağlığında, onun oluru alınmaksızın, miras payı için ödenen paranın (ödeme aslında ahlaksız sayılabileceği halde) pekâlâ geri alınabilmesi de bu görüşü destekler. (Ayrıca bk. Rekabetin Korunması Hakkında K. 56) Bu öneriler ışığında, sırf alacaklılardan veya mirasçılardan mal kaçırmak için verilenin,…
BK 81 kuralının iade yasağının fahiş faizle veya kirayla sömürülmüş olan faiz veya…
Gerçi Alman hukukunda, BK 81 (§ 817 BGB) kuralının iade yasağının özündeki ceza anlayışının,…
Bu hukuki durum karşısında, parayı ve malı kullanan kişi, onun fahiş kullanma karşılığını…
BK 81 kuralının iade yasağının hukuka ve ahlaka aykırı bir amaçla soyut borç senedi…
BK 81 kuralının iade yasağının, çözümlerde tutarlılığı sağlamak üzere, ayni hakka…
4) Gelecekte gerçekleşecek bir sebep için (ob causam futuram) gerçekleştirilen edimden…
5) Condictio indebiti’nin eski hale iadeyi sağlama (status quo ante’yi yeniden kurma)…
Belirli bir süre ifa edilmiş olan iş ve kira benzeri sürekli sözleşme ilişkilerinde,…
Bu yüzden, öğretide ve uygulamada, haksız zenginleşme kökenli bir tasfiyeyi engellemek…
