Bilindiği gibi, garanti (risk) sorumluluğu, borçlunun kusurlu olmasa bile bir riski…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi:
Şubat 2022
Son Güncelleme:
Şubat 2022
ISBN:
978-625-432-097-2
eISBN:
978-625-432-119-1
Baskı:
8
Sürüm:
1
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
VI. BAŞLANGIÇTAKİ SÜBJEKTİF İMKANSIZLIKTAN ÖTÜRÜ SORUMLULUK
Sonradan ortaya çıktığında baştan (konuda) imkansızlık butlanına yol açmayan ve yerine…
İşte bu garanti sorumluluğu, evvelce, baştan (konuda) mevcut “objektif imkansızlığın”…
Böylesi bir garanti sorumluluğu ile çeşit ve para borcunun özelliğinden (bünyesinden)…
Şimdiyse, garanti sorumluluğunun değişik bir imkansızlık türüyle, “başlangıçtaki…
Bilindiği gibi, çeşit veya para teslim etme sözü verirken sözlerini tutamayacak durumda…
Örneğin, hastalığa yakalanmış olduğunu bilmeden kişisel edim (yapma) taahhüdünde…
Yasanın ve bu arada BK 27 kuralının açık ve genel bir çözüm öngörmediği bu tartışmalı…
Baştan sübjektif imkansızlık konusunda daha gerçekçi bir örnek: Mal sahibi de sattığı…
Borçlu, başlangıçtaki sübjektif imkansızlıktan ötürü bu ağır garanti sorumluluğundan,…
İsviçre’de baskın görüş ayrımlıdır. Orada, baştan sübjektif imkansızlık halinde, BK 112’nin sonraki ifa imkansızlığına ilişkin kuralının (hiç kuşkusuz yine ancak örnekseme yoluyla) uygulanması gerektiği görüşü savunulur. Örneksemeli uygulama diyoruz, çünkü burada sorumluluk, ifayı sonradan imkansızlaştırmaktan yani asli edim yükümüne aykırılıktan doğmamakta (sözleşmenin oluşmasından önce böyle bir yüküm varsayılamaz), doğrudan doğruya sübjektif imkansızlığı bile bile veya ifa yeteneğini yeterince soruşturmaksızın sözleşme kurmaktan yani davranış yükümüne aykırılıktan (Übernahmeverschulden) doğmaktadır. Bu görüş çerçevesinde, borçlu ifa yeteneğini yeterince sorgulamaksızın sözleşmeyi kurmuşsa (ki bu sözleşme öncesi kusurdur), BK 112 uyarınca tam tazminat ödemelidir(41)…
Alman hukukunda, yakın geçmişe kadar, başlangıçtaki sübjektif imkansızlık halinde garanti sorumluluğu görüşü ağır basmaktaydı(42)…
Ne var ki borçlunun yarattığı tüm ifa engellerini (bu arada baştan ve sonradan, objektif ve sübjektif imkansızlık olgularını) aynı potada toplayıp kusur sorumluluğu ilkesine bağlayan yeni BGB (§ 275) sisteminde baştan mevcut sübjektif imkansızlıkta garanti sorumluluğunun varlığını savunmak artık pek zorlaşmıştır. Yalnız şu nokta gözden kaçırılmamalıdır. Kusur sorumluluğu kusur karinesine dayandırıldıkça, öte yanda da garanti sorum
Daha baştan mevcut sübjektif imkansızlık olgusunu bile bile sözleşme kuran kişinin burada savunulan garanti sorumluluğuna, dolayısıyla tazminat sorumluluğuna haydi haydi (a fortiori) tabi tutulacağı doğaldır.…
Baştan objektif (mutlak) imkansızlıkta ise baştan sübjektif imkansızlıktaki kadar yaygın “genel” bir garanti sorumluluğuna yer olamaz. Olsa olsa, “zarara birlikte yol açmaya ilişkin” BK 52 uyarınca indirimli bir “culpa in contrahendo” (kusur) sorumluluğuna yer olabilir. Ne de olsa, borçlu kadar alacaklı da hiç kimsenin yenip aşamayacağı, herkes için geçerli bir imkansızlığı bilmelidir; onun güveni özel olarak korunmayı hak etmemiştir. Ancak borçlunun özel bir sözleşmesel garanti taahhüdüdür ve yasanın (BK 191/219’un) özel garanti varsayımıdır ki borçluyu başlangıçta mevcut objektif imkansızlıktan ötürü garanti sorumluluğuna bağlayabilir.…
Başlangıçtaki objektif imkansızlık olgusunu bilmeyen ve bilmesi de gerekmeyen kişiyi yarattığı güvenden ötürü kusursuz sorumluluğa bağlama önerisi, Alman hukukundan ayrımlı olarak, hata nedeniyle iptalde bile böyle bir kusursuz güven sorumluluğunu kabul etmeyen hukukumuzda doğrusu pek zor benimsenebilir.…
Öte yandan, sonradan ortaya çıkan sübjektif ya da objektif imkansızlıktan dolayı da garanti sorumluluğu genelde söz konusu olamaz. Borçlu sonradan olup bitecekleri, “kahin” olmadığına göre, önceden göremez ki. Kural olarak, borçlunun sonradan beliren ifa engellerinden ötürü sorumluluğu, olsa olsa, bu ifa engellerinin kendisine isnat edilebilirliğinde söz konusu olabilir. (BK 112) İfa engeli kendisine yüklenemeyen borçluya gelince, o, kural olarak borcundan kurtulur. (BK 136) Çeşit ve para borcunun özelliğinden çıkma tedarik ve garanti sorumluluğu saklıdır.…
Sonraki ifa imkansızlığını önceden görebilmenin, baştan kestirebilmenin (hayvanın ileride öleceğini baştan bilmenin) hangi hukuki kategoriye, başlangıçtaki sübjektif imkansızlıktan ötürü garanti sorumluluğuna mı, BK 112’nin sonraki ifa imkansızlığından ötürü kusur sorumluluğuna mı, yoksa culpa in contrahendo (sözleşme öncesi kusur) sorumluluğuna mı sokulacağı kuşkuludur(43)…
Demek ki imkansızlıktan ötürü sorumluluk konusunda şöyle bir özet çıkarılabilir:…
a. Baştan objektif imkansızlık: Butlan. Bilgiden ötürü kusur (cic) sorumluluğu. Ayrıksı yasal garanti sorumlulukları.…
b. Baştan sübjektif imkansızlık: Garanti sorumluluğu veya kusur karinesi sorumluluğu. (tart.)…
