Anayasalarda İnsan Hak ve Özgürlüklerinin Tanınması Sorunu

AYM’nin E. No 1963/156 K. No 1966/34 sayılı 20.09.1966 karar tarihli kararında 55…

1961 Anayasası’nın 14. ve 36.(460) maddelerine aykırılıkları tartışılmıştır. Mahkeme insan onuru ilkesinin temelini oluşturduğu “Kişi Dounulmazlığı” kavramını “... herkesin bedeni üzerinde sahip olduğu hak ve fizik hürriyetidir. Bu, bir bakıma, can emniyetinin ve vücut bütünlüğünün olması demektir.” şeklinde açıklarken, “kişi hürriyeti” kavramının bir kişinin kimseye zarar vermemek koşulu ile istediği şekilde dolaşmak, eğlenmek gibi eylemleri kapsadığını belirtmiştir. İlgili kanundaki kısıtlamaların kişinin mülkiyetinden istediği biçimde tasarruf edebilmesini genel ahlâk ve kamu düzeni amacıyla sınırlandırıldığını ileri sürerken, insan haysiyeti, kişinin maddi ve manevi varlığını gelişimi ve mülkiyet hakkının kullanımı açısından hakkın özüne dokunduğunun ve uygulamada da şehirler ile köylerde farklılıklar olması nedeniyle eşitsizlik olduğu Mahkeme tarafından belirtilerek ilgili hükümlerin iptaline oy çokluğu ile karar verilmiştir. Muhalefet şerhleri incelediğimizde devletin tasarruf yetkisi ile konulan kısıtlamaların sıkıntı yaratabildiği kabul edilmekle beraber insanca yaşamaya engel sayılmayacağı, insan haysiyeti ve kişi özgürlüğünün ilgili kısıtlamalarla hakkın özüne dokunulmadığını savunmuşlardır(461).…