EN
TR
T.C. Anayasası’nın 74. maddesinde yapılan 2010 değişikliği sonrasında madde başlığı “Dilekçe, bilgi dinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı olarak” değişmiştir. Bilgi alma hakkı vergi mükelleflerinin vergi sistemi içinde vergilendirme sürecinin işleyişi ve vergilerin tarh edilmesi sırasında güncel bilgileri elde etme hakkına sahiptir. Mükelleflerin vergilendirmeyle ilgili karmaşık durumların kendilerine açıklanmasını ve böylece beyan sistemi içinde kendi vergilendirme işlemlerini daha iyi anlamalarına imkân tanınmasını isteme hakları vardır. OECD tarafından da vergi mükelleflerinin vergi sisteminin işleyişi hakkında ve vergilerinin…
Mükelleflerin bilgi alma hakkı genel olarak mükelleflerin talebi üzerine bilgi verilmesi ve vergilendirme ile ilgili işlem ve düzenlemelerin mükelleflere duyurulması şeklindeki iki yolla gerçekleşmektedir.
VUK’un 140. Maddesinin 1. fıkrasının mülga 1. bendinde de vergi incelemesi yapanların yaptıkları inceleme sırasında incelemeye tabi olana incelemenin konusunu açık olarak izah etmeleri gerektiği hükme bağlanmıştı. Bu çerçevede inceleme konusunun açıklanması hangi vergi bakımından inceleme yapılacağının ve hangi hesap dönemine ilişkin olduğunun açıklanması ayrıca hangi inceleme türünün öngörüldüğünün de açıklanması demektir.
Mükelleflerin hangi gerekçe ile incelemeye alındığını bilmek en temel hakları arasında yer almaktadır. İncelemeye başlama bildiriminde inceleme sebebinin mükellefe bildirileceği açıkça belirtilmiştir. Ancak aramalı vergi incelemesi sırasında varsa muhbir ve kimlik bilgilerine incelemenin hukuki dayanağının bildirilmesi sırasında yer verilemez. Fakat VUK’un 142. maddesinin 4. fıkrası gereğince vergi incelemesi sonucunda muhbirin iddialarının asılsız çıkması durumunda, mükellefin muhbire dair bilgiler vergi idaresinden talep etme hakkı bulunmaktadır. Bu durumda vergi idaresi bu bilgileri vermekten imtina edemez.
Yukarıda da belirttiğimiz üzere VUK’un 140. maddesinin 1. fıkrasının 1. bendinde vergi inceleme elemanının incelemeye başlamadan önce nezdinde inceleme yapılana incelemenin konusunu incelemeye başlama bildirimi ile açıkça izah etmesi öngörülmüştür. Kanunda özel olarak bildirilmesi gereken bu hususların yanı sıra mükellefin bilgi edinme hakkı kapsamında vergi inceleme sürecinin her safhasında sürece ilişkin bilgi isteme ve alma hakkı bulunmaktadır. VİUUEHY hükümleri gereği incelemeye başlama, bir incelemeye başlama bildirimi yazısı…
VİUUEHY’nin 6. maddesinin 2. fıkrasına göre incelemeye başlama bildirimi ile mükellefe bildirilen inceleme konusu dışında başka bir konu ya da dönemin vergi incelemesine dâhil edilmesi durumunda bu husus da mükellefe yazı ile bildirilmelidir. Bu tür bir genişletme ya da mahiyet değişikliği inceleme elemanının bağlı bulunduğu birim tarafından yapılacak bir görevlendirmeye de bağlanmış olmalıdır.…
